వాయుపురాణమ్

జీవః ఖల్వేష జీవానాం జ్యోతిరేకం ప్రకాశతే। బాలక్రీడనకైర్ద్దేవః క్రీడతో శఙ్కరః స్వయమ్ ।। ౨౪.

అతడే ప్రాణులకు ప్రాణుడు, ఒకే వెలుగు వెలిగించే వాడు. శంకరుడు దేవుడు, చిన్నవాడిలా బొమ్మలతో ఆడుకుంటాడు.

ప్రధానమవ్యయం జ్యోతిరవ్యక్తం ప్రకృతిస్తమః। అస్య చైతాని నామాని నిత్యం ప్రసవధర్మిణః। యః కః స ఇతి దుఃఖార్త్తైర్మృగ్యతే యతిభిః శివః ।। ౨౪.

అవినాశి తత్త్వం, వెలుగు, అవ్యక్తం, మూల ప్రకృతి, చీకటి—ఇవి అతని పేర్లు, ఎప్పుడూ సృష్టించేవాడు. 'అతడు ఎవరు?' అని బాధపడే యతులు శివుని వెతుకుతారు.

ఏష బీజీ భవాన్ బీజమహం యోనిః సనాతనః। ఏవముక్రోఽథ విశ్వాత్మా బ్రహ్మా విష్ణుమభాషత ।। ౨౪.

'అతడే బీజం, నేను బీజం, నీవు శాశ్వత యోని.' అని చెప్పి, విశ్వాత్ముడు బ్రహ్మ, విష్ణువుతో మాట్లాడాడు.

భవాన్యోనిరహం బీజం కథం బీజీ మహేశ్వరః । ఏతన్మే సూక్ష్మమవ్యక్తం సంశయం ఛేత్తుమర్హసి ।। ౨౪.

'నీవు యోని, నేను బీజం—అయితే మహేశ్వరుడు ఎలా బీజధారి అవుతాడు? ఈ సూక్ష్మమైన, అవ్యక్తమైన సందేహాన్ని నీవు తీర్చాలి.'

జ్ఞాత్వా చైవం సముత్పత్తిం బ్రహ్మణా లోకతన్త్రిణా। ఇదం పరమసాదృశ్యం ప్రశ్రమభ్యవదద్ధరిః ।। ౨౪.

ఇలా బ్రహ్మ, సృష్టికర్త అయిన వాడు, ఆ ఉద్భవాన్ని తెలుసుకుని, హరి ఎంతో శ్రమతో ఈ పరమ సమానతను ప్రకటించాడు.

అస్మాన్మహత్తరం గుహ్యం భూతమవ్యన్న విద్యతే। మహతః పరమం ధామ శివమధ్యాత్మినాం పదమ్ ।। ౨౪.

మనకన్నా గొప్ప రహస్యమూ, గొప్ప జీవమూ లేదు. మహానుభావుల పరమ స్థానం, ఆత్మస్వరూపాన్ని ధ్యానించే వారికి శుభమైన పదవి.

ద్వైధీభావేన చాత్మానం ప్రవిష్టస్తు వ్యవస్థితః। నిష్కలః సూక్ష్మమవ్యక్తః సకలశ్చ మహేశ్వరః ।। ౨౪.

ఆత్మ రెండు రూపాల్లో ప్రవేశించి స్థిరమై ఉంది. అది ఒకవైపు భాగాలు లేని, సూక్ష్మమైన, తెలియని రూపంలోను, మరోవైపు అన్ని రూపాలుగలిగిన మహాదేవుడిగాను ఉంటుంది.

అస్య మాయావిధిజ్ఞస్య అగమ్యగహనస్య చ। పురా లిఙ్గం భవద్బీజం ప్రథమం త్వాదిసర్గికమ్ ।। ౨౪.

మాయా తంత్రాన్ని తెలిసిన, అందరికీ అందని, లోతైన వాడి దగ్గర, సృష్టి ప్రారంభంలో లింగం అనే మొదటి బీజం ఉద్భవించింది.

మయి యోనౌ సమాయుక్తం తద్బీజం కాలపర్యయాత్‌। హిరణ్మయమపారన్తద్యోన్యామణ్డమజాయత ।। ౨౪.

ఆ బీజం నా గర్భంలో కలిసిపోయి, కాలక్రమంలో, అనంతమైన గర్భంలో బంగారు అండంగా మారింది.

శతాని దశవర్షాణామణ్డఞ్చాప్సు ప్రతిష్ఠితమ్। అన్తే వర్షసహస్రస్య వాయునా తద్ద్విధా కృతమ్ ।। ౨౪.

పది వందల సంవత్సరాలు ఆ అండం నీళ్లలో ఉండింది. వెయ్యేళ్ల చివర, వాయువు దానిని రెండు భాగాలుగా విడగొట్టింది.

కపాలమేకం ద్యౌర్జజ్ఞే కపాలమపరం క్షితిః। ఉల్వన్తస్య మహోత్సేధం యోఽసౌ కనకపర్వతః ।। ౨౪.

ఒక భాగం ఆకాశంగా, మరొక భాగం భూమిగా మారింది. మధ్యలో ఉన్న గొప్ప బంగారు పర్వతం ఉద్భవించింది.

తతస్తస్మాత్ ప్రబుద్ధాత్మా దేవో దేవవరః ప్రభుః । హిరణ్యగర్భో భగవానహం జజ్ఞే చతుర్భుజః ।। ౨౪.

అప్పుడే ఆ అండం నుంచి, జ్ఞానం కలిగిన ఆత్మ, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, నాలుగు చేతులున్న హిరణ్యగర్భుడు జన్మించాడు.

తతో వర్షసహస్రాన్తే వాయునా తద్ద్విధాకృతమ్। అతారార్కేన్దునక్షత్రం శూన్యం లోకమవేక్ష్య చ। కోఽయమత్రే త్యభిధ్యాతే కుమారాస్తేఽభవంస్తదా ।। ౨౪.

మళ్లీ వెయ్యేళ్ల తర్వాత వాయువు దానిని రెండుగా విడగొట్టింది. నక్షత్రాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు లేని ఖాళీ లోకాన్ని చూసి, 'ఇక్కడ ఎవరు?' అని ఆలోచించాను. అదే సమయంలో మీరు కుమారులుగా పుట్టారు.

ప్రియదర్శనాస్సుతనవో యేఽతీతాః పూర్వజాస్తవ। భూయో వర్షసహస్రాన్తే తత ఏవాత్మజాస్తవ। భువనానలసఙ్కాశాః పఝపత్రాయతేక్షణాః ।। ౨౪.

మీకు ముందు పుట్టిన, అందమైన రూపాలున్న కుమారులు, మరొక వెయ్యేళ్ల చివర మళ్లీ జన్మించారు. వారు లోకాగ్ని వలె ప్రకాశిస్తూ, పద్మపత్రాల్లాంటి విశాలమైన కళ్లతో ఉన్నారు.

శ్రీమాన్ సనత్కుమారస్తు ఋభుశ్చైవోర్ద్ధ్వరేతసౌ । సనాతనశ్చ సనకస్తథైవ చ సనన్దనః। ఉత్పన్నాః సమకాలం తే బుద్ధయాఽతీన్ద్రియదర్శనాః ।। ౨౪.

శ్రీమంతుడు అయిన సనత్కుమారుడు, ఋభుడు, శాశ్వతుడు అయిన సనాతనుడు, సనకుడు, సనందనుడు — వీరందరూ ఒకే సమయంలో, అతి సూక్ష్మ జ్ఞానంతో, ఇంద్రియాలకు అందని దృష్టితో జన్మించారు.

ఉత్పన్నాః ప్రతిఘాత్మానో జగదుశ్చ తదైవ హి। నారప్స్యన్తే చ కర్మాణి తాపత్రయవివర్జితాః ।। ౨౪.

వారు వెలుగు రూపంలో జన్మించారు. అదే సమయంలో లోకమూ ఉద్భవించింది. వారు పనులు చేయరు, మూడు రకాల బాధలు వారికి ఉండవు.

అస్య సౌమ్యం బహుక్లేశం జరాశోకసమన్వితమ్। జీవితం మరణం చైవ సంభవఞ్చ పునః పునః ।। ౨౪.

ఈ జీవితం ఎన్నో కష్టాలతో, వృద్ధాప్యంతో, దుఃఖంతో నిండింది. మళ్ళీ మళ్ళీ జననం, మరణం, జీవితం జరుగుతూనే ఉంటుంది.

స్వప్రభూతం పునః స్వర్గే దుఃఖాని నరకాంస్తథా। విదిత్వా చాగమం సర్వమవశ్యం భవితవ్యతామ్ ।। ౨౪.

స్వర్గంలోని అనేక కష్టాలు, నరకంలో ఉన్న బాధలు తెలుసుకుని, అన్ని వస్తువుల ఆగమనాన్ని అర్థం చేసుకుని, తప్పనిసరిగా జరిగే దాన్ని అంగీకరించాలి.

ఋభుం సనత్కుమారఞ్చ దృష్ట్వా తవ వశే స్థితౌ। త్రయస్తు త్రీన్ గుణాన్ హిత్వా ఆత్మజాః సనకాదయః। వైవర్త్తేన తు జ్ఞానేన నివృత్తాస్తే మహౌజసః ।। ౨౪.

ఋభుడు, సనత్కుమారుడు నీ ఆధీనంలో ఉన్నారని చూసి, నీ ముగ్గురు కుమారులు — సనకుడు మొదలైన వారు — మూడు గుణాలను విడిచిపెట్టి, మార్పు జ్ఞానంతో విరక్తులై, మహాశక్తులు అయ్యారు.

తతస్తేష్వపవృత్తేషు సనకాదిషు వై త్రిషు। భవిష్యసి విమూఢస్తు మాయయా శఙ్కరస్య తు ।। ౨౪.

అలా సనకుడు మొదలైన ముగ్గురు విరమించినప్పుడు, నీవు శంకరుని మాయ వల్ల మాయలో పడిపోతావు.

ఏవం కల్పే తు వైకల్పే సంజ్ఞా నస్యతి తేఽనఘ। కల్పశేషాణి భూతాని సూక్ష్మాణి పార్థివాని చ ।। ౨౪.

ఇలా కల్పాంతంలో, ప్రళయంలో నీ గుర్తింపు పోతుంది. మిగిలిన భూతాలు, సూక్ష్మమైనవి, భౌతికమైనవి మాత్రం ఉంటాయి.

సా చైషా హ్యైశ్వరీ మాయా జగతః సముదాహృతా। స ఏష పర్వతో మేరు ర్దేవలోక ఉదాహృతః ।। ౨౪.

ఇదే ఈశ్వరుని మాయగా, జగత్తు ఉద్భవించినదిగా చెప్పబడింది. ఈ పర్వతమే దేవతల లోకం అయిన మేరు అని ప్రసిద్ధి.

తవైవేదం హి మాహాత్మ్యం దృష్ట్వా చాత్మానమాత్మనా । జ్ఞాత్వా చేశ్వరసద్భావం జ్ఞాత్వా మామమ్బుజేక్షణమ్ ।। ౨౪.

ఇదే నీ మహిమ. నీవు నీ ఆత్మను ఆత్మతో చూసి, పరమేశ్వరుని ఉన్నతిని తెలుసుకుని, నన్ను కమలనేత్రుడిని తెలిసినప్పుడు.

మహాదేవం మహాయోగం భూతానాం వరదం ప్రభుమ్। ప్రణవాత్మానమాసాద్య నమస్కృత్యా జగద్గురుమ్। త్వాఞ్చ మాఞ్చైవ సంక్రుద్ధో నిఃశ్వాసాన్నిర్ద్దహేదయమ్ ।। ౨౪.

మహాదేవుడు, మహాయోగి, భూతాలకు వరాలిచ్చే ప్రభువు, ప్రణవ స్వరూపుడైన జగద్గురువు వద్దకు వెళ్లి నమస్కరించిన తరువాత, ఆయన కోపగించుకుంటే తన ఊపిరితో నిన్ను, నన్ను ఇద్దరినీ కాల్చగలడు.

ఏవం జ్ఞాత్వా మహాయోగం అభ్యుత్తిష్ఠన్ మహాబలః। అహం త్వామగ్రతః కృత్వా స్తోష్యేఽహమనలప్రభమ్ ।। ౨౪.

ఇలా మహాయోగిని తెలుసుకొని, మహాబలుడు లేచి, నిన్ను ముందుంచి, అగ్నిలా ప్రకాశించే వాడిని నేను స్తుతించబోతున్నాను.

బ్రహ్మాణమగ్రతః కృత్వా తతః స గరుడధ్వజః। అతీతైశ్చ భవిష్యైశ్చ వర్త్తమానైస్తథైవ చ। నామభిశ్ఛాన్దసైశ్చైవ ఇదం స్తోత్రముదీరయత్ ।। ౨౪.

బ్రహ్మను ముందుంచి, గరుడధ్వజుడు గత, భవిష్యత్, వర్తమాన కాలాల్లోని పేర్లతో, వేద ఛందస్సులతో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించాడు.

నమస్తుభ్యం భగవతే సువ్రతేఽనన్తతేజసే। నమః క్షేత్రాధిపతయే బీజినే శూలినే నమః ।। ౨౪.

ధన్యుడా! మంచి వ్రతాలు పాటించేవాడా! అనంతమైన తేజస్సు కలవాడా! క్షేత్రాధిపతిగా, బీజధారిగా, శూలధారిగా నీకు వందనం.

అమేఢ్రాయోర్ద్ధ్వమేఢ్రాయ నమో వైకుణ్ఠరేతసే । నమో జ్యేష్ఠాయ శ్రేష్ఠాయ అపూర్వప్రథమాయ చ ।। ౨౪.

లింగం లేనివాడికి, పైకి లింగం ఉన్నవాడికి, వైకుంఠ బీజానికి నమస్కారం. పెద్దవాడికి, ఉత్తముడికి, అపూర్వుడికి, మొదటివాడికీ నమస్కారం.

నమో హవ్యాయ పూజ్యాయ సద్యో జాతాయ వై నమః । గహ్వరాయ ధనేశాయ హైమచీరామ్బరాయ చ ।। ౨౪.

హవ్య స్వీకరించేవాడా, పూజించదగినవాడా, వెంటనే జన్మించినవాడా, గుహల్లో నివసించేవాడా, ధనాధిపతిగా, బంగారు వస్త్రాలు ధరించినవాడా నీకు నమస్కారం.