వాయుపురాణమ్

తతో వర్షసహస్రాన్తే ఉపావృత్తస్య మేఽనఘ। నూనం మత్సరభావేన మాం వశీకర్తుమిచ్ఛతా। ఆశు ద్వారాణి సర్వాణి ఘటితాని త్వయా పునః ।। ౨౪.

'అప్పటికి వెయ్యేళ్ళు గడిచిన తర్వాత నేను తిరిగి వచ్చినప్పుడు, నన్ను జయించాలనే అసూయతో నువ్వు మళ్లీ వెంటనే అన్ని ద్వారాలను మూసివేసావు.'

తతో మయా మహాభాగ సఞ్చిన్త్య స్వేన చేతసా। లబ్ధో నాభ్యాం ప్రవేశతు పద్మసూత్రాద్వినిర్గమః ।। ౨౪.

'అప్పుడు, మహాభాగా! నా మనసుతో ఆలోచించి, నేను నాభి ద్వారాన్ని కనుగొని, తామరపూల కండె ద్వారా బయటికి వచ్చాను.'

మాభూత్తే మనసోఽల్పోఽపి వ్యాఘాతోఽయం కథఞ్చన। ఇత్యేషానుగతిర్విష్ణోః కార్యాణామౌపసర్గికీ ।। ౨౪.

'మనసులో ఎప్పుడూ కొంచెమైనా అడ్డంకి కలగకూడదు. అందుకే, విష్ణువు మార్గాన్ని అనుసరించడం కార్యాలకు సహాయపడుతుంది.'

యన్మ యానన్తరం కార్యం మయాధ్యవసితం త్వయి। త్వాఞ్చాబాధితుకామేన క్రీడాపూర్వం యదృచ్ఛయా। ఆశు ద్వారాణి సర్వాణి ఘటితాని మయా పునః ।। ౨౪.

'తర్వాత నీపై నేను చేయదలచుకున్న కార్యాన్ని, క్రీడగా, యాదృచ్ఛికంగా, నిన్ను కొంత ఇబ్బంది పెట్టాలని కోరుకొని, నేను మళ్లీ వెంటనే అన్ని ద్వారాలను మూసివేశాను.'

న తేఽన్యథావమన్తవ్యో మాన్యః పూజ్యశ్చ మే భవాన్। సర్వం మర్షయ కల్యాణ యన్మయాఽపకృతన్తవ। తస్మాన్మయోచ్యమానస్త్వం పఝాదవతర ప్రభో ।। ౨౪.

'నీకు వేరే విధంగా అవమానం కలగకూడదు. నువ్వు నాకు గౌరవించదగినవాడివి, పూజించదగినవాడివి. నేను చేసిన తప్పులను నీవు క్షమించు, శుభమయుడా! అందుకే, నేను చెప్పినట్లు తామరపూల నుంచి దిగివచ్చి, ప్రభూ!'

నాహం భవన్తం శక్నోమి సోదున్తేజోమయం గురుమ్। స చోవాచ వరం బ్రూహి పఝాదవతరామ్యయమ్ ।। ౨౪.

'అనంతమైన తేజస్సుతో నిండిన గురువైన నిన్ను నేను భరించలేను.' అప్పుడు ఆయన, 'వరం అడుగు, నేను తామరపూల నుంచి దిగిపోతాను,' అని అన్నాడు.

పుత్రో భవ మమారిఘ్న ముదం ప్రాప్స్యసి శోభనమ్। సత్యధనో మహాయోగీ త్వమీడ్యః ప్రణవాత్మకః ।। ౨౪.

'వైరులను సంహరించేవాడా! నువ్వు నా కుమారుడవు కావాలి. నీవు గొప్ప ఆనందాన్ని పొందుతావు. నీవు సత్యవంతుడవు, మహాయోగివి, స్తుతించదగినవాడవు, ప్రణవ స్వరూపుడవు.'

అద్యప్రభృతి సర్వేశ శ్వేతోష్ణీషవిభూషణః। పఝయోనిరితీత్యేవం ఖ్యాతో నామ్నా భవిష్యసి। పుత్రో మే త్వం భవ బ్రహ్మన్ సర్వలోకాధిప ప్రభో ।। ౨౪.

ఈ రోజు నుండి, సమస్త లోకాల అధిపతీ, నీవు తెల్లటి తలపాగా ధరించి, 'పజయోని' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతావు. బ్రహ్మా! నీవు నా కుమారుడవు, అన్ని లోకాల ప్రభువవు.

తతః స భగవాన్ బ్రహ్మ వరం గృహ్య కిరీటినః । ఏవం భవతు చేత్యుక్త్వాం ప్రీతాత్మా గతమత్సరః ।। ౨౪.

అప్పుడు ఆ మహాత్ముడు బ్రహ్మ, కిరీటధారి నుండి వరం పొంది, 'అలా జరగాలి' అని ఆనందంతో, అసూయ లేకుండా అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.

ప్రత్యాసన్నమథాయాతం బాలార్కాభం మహాననమ్। భూతమత్యద్భుతం దృష్ట్వా నారాయణమథాబ్రవీత్ ।। ౨౪.

అంతలో, దగ్గరికి వచ్చిన, ఉదయించే సూర్యునిలా ప్రకాశించే, గొప్ప ముఖం కలిగిన, అద్భుతమైన ఆ భూతాన్ని చూసి, నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు.

అప్రమేయో మహావక్రో దంష్ట్రీ వ్యస్తశిరో రుహః। దశబాహుస్త్రిశూలాఙ్కో నయనైర్విశ్వతోముఖః ।। ౨౪.

అతడు కొలవలేని వాడూ, విస్తారమైన శరీరముతో, పెద్ద పళ్లతో, చెల్లాచెదురైన తలలు, జుట్టుతో, పది చేతులతో, త్రిశూలం గుర్తుగా, ఎన్నో కళ్ళు, అన్ని వైపులా ముఖాలు కలిగినవాడు.

లోకప్రభుః స్వయం సాక్షాద్వికృతో ముఞ్జమేఖలీ । మేఢ్రేణోర్ధ్వేన మహతా నదమానోఽతిభైరవమ్ ।। ౨౪.

అతడే లోకాల ప్రభువు, ప్రత్యక్షంగా, ముంజగడ్డి కట్టుతో, గొప్ప లింగంతో, భయంకరంగా గర్జిస్తూ కనిపించాడు.

కః ఖల్వేష పుమాన్ విష్ణో తేజోరాశిర్మహాద్యుతిః। వ్యాప్య సర్వా దిశో ద్యాఞ్చ ఇత ఏవాభివర్త్తతే ।। ౨౪.

ఈయన ఎవరు, విష్ణూ? ఈ ప్రకాశరాశి, మహాతేజస్సుతో, అన్ని దిశలను, ఆకాశాన్ని వ్యాపించి, ఇప్పుడు ఇక్కడికి వస్తున్నాడు?

తేనైవముక్తో భగవాన్ విష్ణుర్బ్రహ్మాణమబ్రవీత్। పద్భ్యాన్తలనిపాతేన యస్య విక్రమతోఽర్ణవే। వేగేన మహతాకాశే వ్యథితాశ్చ జలాశయాః ।। ౨౪.

అలా అడిగినప్పుడు, భగవంతుడు విష్ణువు బ్రహ్మను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'అతని పాదాల స్పర్శతోనే, అతడు సముద్రాన్ని అడుగుపెడుతుంటే, ఆ మహత్తర ఆకాశంలో నీళ్లన్నీ బలంగా కదిలిపోతున్నాయి.'

ఛటాభిర్విష్ణుతోఽత్యర్థం సిచ్యతే పఝసమ్భవః। ఘ్రాణజేన చ వాతేన కమ్పమానం త్వయా సహ। దోధూయతే మహాపఝం స్వచ్ఛన్దం మమ నాభిజమ్ ।। ౨౪.

విష్ణువు నుండి వచ్చే కాంతిరశ్ములతో పజహా పూర్తిగా తడుస్తుంది; అతని ముక్కు నుండి వచ్చే గాలితో, నీవు కూడా వణికిపోతూ, నా నాభి నుండి పుట్టిన ఆ గొప్ప పజహా అతని ఇష్టానుసారం ఊగిపోతుంది.

స ఏష భగవానీశో హ్యనాదిశ్చాన్తకృద్విభుః। భవానహఞ్చ స్తోత్రేణ హ్యుపతిష్ఠావ గోధ్వజమ్ ।। ౨౪.

అతడే ఆ భగవంతుడు, ఆదియంతములేని, అంతమిచ్చేవాడు, సర్వవ్యాపకుడు. మనం శివుని, వృషధ్వజుడిని, స్తోత్రాలతో ఆరాధిద్దాం.

తతః క్రుద్ధోఽమ్బుజాభాస్కం బ్రహ్మా ప్రోవాచ కేశవమ్। న భవాన్ న్యూనమాత్మానం లోకానాం యోనిముత్తమమ్ ।। ౨౪.

అప్పుడు, కమలంలో పుట్టిన బ్రహ్మ, కోపంతో, కేశవుని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'నువ్వు నీకు తక్కువగా భావించవు, లోకాలకు పరమ మూలమవు.'

బ్రహ్మాణం లోకకర్త్తారం మాఞ్చ వేత్తి సనాతనమ్। కోఽయం భోః శఙ్కరో నామ హ్యావయోర్వ్యతిరిచ్యతే ।। ౨౪.

అతడు నన్ను, బ్రహ్మను, లోకాల సృష్టికర్తను, శాశ్వతుడిని, తెలుసు. మరి ఈ శంకరుడు ఎవరు? మనిద్దరినీ మించిపోయాడా?

తస్య తత్ క్రోధజం వాక్యం శ్రుత్వా విష్ణురభాషత। మా మైవం వద కల్యాణ పరివాదం మహాత్మనః ।। ౨౪.

ఆ కోపంతో చెప్పిన మాటలు విని, విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: 'అలా మాట్లాడవద్దు, మంగళకరుడా, ఆ మహాత్ముని నిందించవద్దు.'

మాయాయోగేశ్వరో ధర్మో దురాధర్షో వరప్రదః। హేతురస్యాత్ర జగతః పురాణః పురుషోఽవ్యయః ।। ౨౪.

అతడు మాయ, యోగానికి అధిపతి, ధర్మ స్వరూపుడు, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వాడు, వరాలిచ్చేవాడు, ఈ జగత్తుకు ప్రాచీన కారణం, నశించని వాడు.

జీవః ఖల్వేష జీవానాం జ్యోతిరేకం ప్రకాశతే। బాలక్రీడనకైర్ద్దేవః క్రీడతో శఙ్కరః స్వయమ్ ।। ౨౪.

అతడే ప్రాణులకు ప్రాణుడు, ఒకే వెలుగు వెలిగించే వాడు. శంకరుడు దేవుడు, చిన్నవాడిలా బొమ్మలతో ఆడుకుంటాడు.

ప్రధానమవ్యయం జ్యోతిరవ్యక్తం ప్రకృతిస్తమః। అస్య చైతాని నామాని నిత్యం ప్రసవధర్మిణః। యః కః స ఇతి దుఃఖార్త్తైర్మృగ్యతే యతిభిః శివః ।। ౨౪.

అవినాశి తత్త్వం, వెలుగు, అవ్యక్తం, మూల ప్రకృతి, చీకటి—ఇవి అతని పేర్లు, ఎప్పుడూ సృష్టించేవాడు. 'అతడు ఎవరు?' అని బాధపడే యతులు శివుని వెతుకుతారు.

ఏష బీజీ భవాన్ బీజమహం యోనిః సనాతనః। ఏవముక్రోఽథ విశ్వాత్మా బ్రహ్మా విష్ణుమభాషత ।। ౨౪.

'అతడే బీజం, నేను బీజం, నీవు శాశ్వత యోని.' అని చెప్పి, విశ్వాత్ముడు బ్రహ్మ, విష్ణువుతో మాట్లాడాడు.

భవాన్యోనిరహం బీజం కథం బీజీ మహేశ్వరః । ఏతన్మే సూక్ష్మమవ్యక్తం సంశయం ఛేత్తుమర్హసి ।। ౨౪.

'నీవు యోని, నేను బీజం—అయితే మహేశ్వరుడు ఎలా బీజధారి అవుతాడు? ఈ సూక్ష్మమైన, అవ్యక్తమైన సందేహాన్ని నీవు తీర్చాలి.'

జ్ఞాత్వా చైవం సముత్పత్తిం బ్రహ్మణా లోకతన్త్రిణా। ఇదం పరమసాదృశ్యం ప్రశ్రమభ్యవదద్ధరిః ।। ౨౪.

ఇలా బ్రహ్మ, సృష్టికర్త అయిన వాడు, ఆ ఉద్భవాన్ని తెలుసుకుని, హరి ఎంతో శ్రమతో ఈ పరమ సమానతను ప్రకటించాడు.

అస్మాన్మహత్తరం గుహ్యం భూతమవ్యన్న విద్యతే। మహతః పరమం ధామ శివమధ్యాత్మినాం పదమ్ ।। ౨౪.

మనకన్నా గొప్ప రహస్యమూ, గొప్ప జీవమూ లేదు. మహానుభావుల పరమ స్థానం, ఆత్మస్వరూపాన్ని ధ్యానించే వారికి శుభమైన పదవి.

ద్వైధీభావేన చాత్మానం ప్రవిష్టస్తు వ్యవస్థితః। నిష్కలః సూక్ష్మమవ్యక్తః సకలశ్చ మహేశ్వరః ।। ౨౪.

ఆత్మ రెండు రూపాల్లో ప్రవేశించి స్థిరమై ఉంది. అది ఒకవైపు భాగాలు లేని, సూక్ష్మమైన, తెలియని రూపంలోను, మరోవైపు అన్ని రూపాలుగలిగిన మహాదేవుడిగాను ఉంటుంది.

అస్య మాయావిధిజ్ఞస్య అగమ్యగహనస్య చ। పురా లిఙ్గం భవద్బీజం ప్రథమం త్వాదిసర్గికమ్ ।। ౨౪.

మాయా తంత్రాన్ని తెలిసిన, అందరికీ అందని, లోతైన వాడి దగ్గర, సృష్టి ప్రారంభంలో లింగం అనే మొదటి బీజం ఉద్భవించింది.

మయి యోనౌ సమాయుక్తం తద్బీజం కాలపర్యయాత్‌। హిరణ్మయమపారన్తద్యోన్యామణ్డమజాయత ।। ౨౪.

ఆ బీజం నా గర్భంలో కలిసిపోయి, కాలక్రమంలో, అనంతమైన గర్భంలో బంగారు అండంగా మారింది.