వాయుపురాణమ్

ద్విమూర్ద్ధా శఙ్కువర్ణశ్చ తథా శఙ్కునిరామయః। శఙ్కుకర్ణో మహావిశ్వో గవేష్ఠిర్దున్దుభిస్తథా ।। ౭.

ద్విమూర్త, శంకువర్ణ, శంకునిరామయ, శంకుకర్ణ, మహావిశ్వ, గవేష్ఠి, దుండుభి—ఇవాళ్లలో కొందరు.

అజాముఖోఽథ భగవాన్ శిలో వామనసస్తథా। మరీచిరక్షకశ్చైవ మహాగార్గ్యోఽఙ్గిరావృతః ।। ౭.

అజాముఖుడు, భగవంతుడైన శిల, వామనసుడు, మరీచిరక్షకుడు, మహాగార్గ్యుడు, అంగిరావృతుడు కూడా ఉన్నారు.

విక్షోభ్యశ్చ సుకేతుశ్చ సువీర్యః సుహృదస్తథా। ఇన్ద్రజిద్విశ్వజిచ్చైవ తథాసుర విమర్ద్దనః ।। ౭.

విక్షోభ్యుడు, సుకేతు, సువీర్యుడు, సుహృదు, ఇంద్రజిత్, విశ్వజిత్, అసురుడు, విమర్దనుడు కూడా ఉన్నారు.

ఏకచక్రః సుబాహుశ్చ తారకశ్చ మహాబలః। వైశ్వానరః పులోమా చ ప్రవీణోఽథ మహాశిరాః ।। ౭.

ఏకచక్రుడు, సుబాహు, మహాబలుడు తారకుడు, వైశ్వానరుడు, పులోమా, ప్రవీణుడు, మహాశిరా కూడా వారిలో ఉన్నారు.

స్వర్భానుర్వృషపర్వా చ ముణ్డకశ్చ మహాసురః। ధృతరాష్ట్రశ్చ సూర్యశ్చ చన్ద్ర ఇన్ద్రశ్చ తాపినః ।। ౭.

స్వర్భాను, వృషపర్వ, మహాసురుడు ముండకుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు—ఇవన్నీ తాపత్రయాలు కలిగించేవారు.

సూక్ష్మశ్చైవ నిచన్ద్రశ్చ ఊర్ణనాభో మహాగిరిః। అసిలోమా సుకేశశ్చ సదశ్చ బలకో దశ ।। ౭.

సూక్ష్ముడు, నిచంద్రుడు, ఊర్ణనాభుడు, మహాగిరి, అసిలోమా, సుకేశుడు, సద, ఇంకా బాలక అనే పది మంది కూడా ఉన్నారు.

తథా గగనమూర్ద్ధా చ కుమ్భనాభా మహోదరః। ప్రమోదాహశ్చ కుపథో హయగ్రీవశ్చ వీర్యవాన్ ।। ౭.

గగనమూర్తుడు, కుంభనాభుడు, మహోదరుడు, ప్రమోదాహుడు, కుపథుడు, వీరుడైన హయగ్రీవుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు.

అసురశ్చ విరుపాక్షః సుపథోఽథ మహాసురః। అజో హిరణ్మయశ్చైవ శతమాయుశ్చ శమ్బరః ।। ౭.

అసురుడు, విరూపాక్షుడు, మహాసురుడు సుపథుడు, అజుడు, హిరణ్మయుడు, శతమాయువు, శంబరుడు కూడా ఉన్నారు.

శరభః శలభశ్చైవ సూర్యాచన్ద్రమసావుభౌ। అసురాణాం సురావేతౌ సురాణాం సామ్ప్రతావిమౌ ।। ౭.

శరభుడు, శలభుడు, సూర్యుడు, చంద్రుడు—ఈ ఇద్దరూ అసురుల్లో దేవతలకు శత్రువులుగా పేరుగాంచారు, ఇప్పుడు దేవతలలో కూడా ఉన్నారు.

ఇతి పుత్రా దనోర్వంశాః ప్రధానాః పరికీర్తితాః। తేషామపరిసఙ్ఖ్యేయం పుత్రపౌత్రాద్యనన్తకమ్ ।। ౭.

ఇలా దాను వంశానికి చెందిన ముఖ్యమైన కుమారులు చెప్పబడ్డారు. వారి సంతానం—కుమారులు, మనవళ్లు మొదలైన వారు—ఎన్నికలేనివారు, అంతులేనివారు.

ఇత్యేతే త్వసురాః ప్రోక్తా దైతేయా దానవాశ్చ యే। స్వర్భానుస్తు స్మృతో దైత్యో హ్యనుభానుర్దనోః సుతః। ఇమే తు వంశానుగతా దనోః పుత్రాస్తు యే స్మృతాః ।। ౭.

ఇలా అసురులు, దైత్యులు, దానవులు వివరించబడ్డారు. స్వర్భాను దైత్యుడిగా ప్రసిద్ధుడు, అనుభాను దాను కుమారుడు. వీరంతా దాను వంశానికి చెందినవారిగా గుర్తించబడ్డారు.

ఏకాక్ష ఋషభోఽరిష్టః ప్రబన్ధనరకావపి। ఇన్ద్రబాధనకేశీ చ మేరుః శమ్బోఽథ ధేనుకః ।। ౭.

ఏకాక్షుడు, ఋషభుడు, అరిష్టుడు, ప్రభంధనుడు, నరకుడు, ఇంద్రబాధనుడు, కేశీ, మేరు, శంభు, ధేనుకుడు కూడా ఉన్నారు.

గవేష్ఠిశ్చ గవాక్షశ్చ తాలకేతుశ్చ వీర్యవాన్। ఏతే మనుష్యధర్మాస్తు దనోః పుత్రా మయా స్మృతాః ।। ౭.

గవేష్ఠి, గవాక్షుడు, వీరుడైన తాలకేతు—ఇవన్నీ మానవ స్వభావాలు కలిగిన దాను కుమారులుగా నాకు గుర్తున్నాయి.

దైత్యదానవసంహర్షే జాతా భీమపరాక్రమాః। సింహికాయామథోత్పన్నా విప్రచిత్తిసుతాస్త్విమే ।। ౭.

దైత్యులు, దానవులు పరస్పర పోటీలో పుట్టిన వీరులు, సింహిక కుమారులు, విప్రచిత్తి కుమారులు—all భయంకరమైన పరాక్రమం కలిగినవారు.

సైంహికేయా ఇతి ఖ్యాతాశ్చతుర్ద్దశ మహాసురాః। శతగాలశ్చ బలవాన్న్యాసః శామ్బస్తథైవ చ । ౭.

సింహిక కుమారులుగా ప్రసిద్ధి చెందిన పద్నాలుగు మంది మహాసురులు—శతగాలుడు, బలవంతుడు, న్యాసుడు, శాంబుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు.

అనులోమః శుచిశ్చైవ వాతాపిశ్చ సితాంశుకః। హరః కల్పః కాలనాభో భౌమశ్చ నరకస్తథా ।। ౭.

అనులోముడు, శుచిడు, వాతాపి, సితాంశుకుడు, హరుడు, కల్పుడు, కాలనాభుడు, భౌముడు, నరకుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు.

రాహుర్జ్యష్ఠస్తు తేషాం వై చన్ద్రసూర్యప్రమర్దనః। ఇత్యేతే సింహికాపుత్రా దేవైరపి దురాసదాః ।। ౭.

వారిలో రాహువు పెద్దవాడు, చంద్రుని, సూర్యుని బాధించేవాడు. ఈ సింహిక కుమారులు దేవతలకు కూడా ఎదురయ్యే శక్తివంతులు.

దారుణాభిజనాః క్రూరాః సర్వే బ్రహ్మద్విషశ్చ తే। దశాన్యాని సహస్రాణి సైంహికేయో గణః స్మృతః ।। ౭.

క్రూరమైన వంశంలో పుట్టినవారు, దారుణమైనవారు, బ్రహ్మను ద్వేషించే వారు — వీరందరినీ సైంహికేయుల సమూహంగా, పది వేల మంది ఉన్నారని చెబుతారు.

నిహతో జామదగ్న్యేన భార్గవేణ బలీయసా। స్వర్భానోస్తు ప్రభా కన్యా పులోమ్నోఽథ శచీ తథా ।। ౭.

బలవంతుడైన భార్గవుడు, జమదగ్ని కుమారుడు వారిని సంహరించాడు. స్వర్భాను కుమార్తె ప్రభా, అలాగే పులోముడు కుమార్తె శచీ కూడా ఉండేవారు.

ఉపదానవీ యమస్యాపి శర్మిష్ఠా వార్ష పర్వణీ। పులోమా కాలికా చైవ వైశ్వానరసుతే ఉభే ।। ౭.

ఉపదానవీ యమునికి భార్యగా, శర్మిష్ఠ వృషపర్వకు కుమార్తెగా, పులోమా, కాలికా ఇద్దరూ వైశ్వానరునికి కుమార్తెలుగా పుట్టారు.

ప్రభాయా నహుషః పుత్రో జయన్తశ్చ శచీసుతః। పురుంజజ్ఞేఽథ శర్మిష్ఠా దుష్మన్తముపదానవీ ।। ౭.

ప్రభా నుండి నహుషుని కుమారుడు పుట్టాడు, శచీ నుండి జయంతుడు జన్మించాడు. తరువాత శర్మిష్ఠ పురు అనే కుమారుని, ఉపదానవీ దుశ్మంతుడిని కనింది.

వైశ్వానరసుతే హ్యేతే పులోమా కాలికా ఉభే । ఉభే హ్యపి తు తే కన్యే మారీచస్య పరిగ్రహే । ౭.

వైశ్వానరునికి పుట్టిన పులోమా, కాలికా ఇద్దరూ, ఇద్దరూ కూడా మారీచునికి భార్యలయ్యారు.

తాభ్యాం పుత్రసహస్రాణి షష్టిర్దానవపుఙ్గవాః। చతుర్దశ తథాన్యాని హిరణ్యపురవాసినామ్ ।। ౭.

వారిద్దరివల్ల అరవై వేల మంది గొప్ప దానవులు, అలాగే హిరణ్యపురంలో నివసించే పద్నాలుగు వేల మంది మరొకరు పుట్టారు.

పౌలోమాః కాలకేయాశ్చ దానవాః సుమహాబలాః। అవధ్యా దానవానాం తే నిహతాః సవ్యసాచినా ।। ౭.

పౌలోములు, కాలకేయులు అనే దానవులు అపారమైన బలశాలులు, దానవులలో ఎవ్వరూ వారిని చంపలేరు. అయినా, సవ్యసాచీ వారిని సంహరించాడు.

మయస్య జాతా యే పుత్రాః సర్వే వీరపరాక్రమాః। మాయావీ దున్దుభిశ్చైవ వృషశ్చ మహిషస్తథా ।। ౭.

మయునికి పుట్టిన కుమారులు అందరూ పరాక్రమశాలులు — మాయావీ, దుండుభి, వృష, అలాగే మహిషుడు.

బాలికో వజ్రకర్ణశ్చ కన్యా మన్దోదరీ తథా। దైత్యానాం దానవానాఞ్చ సర్గ ఏష ప్రకీర్త్తితః ।। ౭.

బాలికుడు, వజ్రకర్ణుడు, కుమార్తె మందోదరి. ఇలానే దైత్యులు, దానవుల సృష్టి వివరించబడింది.

దనాయుషాయాః పుత్రాస్తు స్మృతాః పఞ్చ మహాబలాః। అరూరుర్బాలిజమ్భౌ చ విరక్షశ్చ విషస్తథా ।। ౭.

దనాయుషాయకు ఐదుగురు మహాబలశాలులు కుమారులు పుట్టారు — అరూరుడు, బాలి, జంభుడు, విరక్షుడు, విషుడు.

అరురో స్తనయః క్రూరో ధున్ధుర్నామ మహాసురః। నిహతః కువలాశ్వేన ఉత్తఙ్కవచనాత్ కిల ।। ౭.

అరూరునికి కుమారుడు స్థనయుడు, అతడు ధుంధు అనే భయంకరమైన మహాసురుడు. అతడిని ఉత్తంకుని మాట విని కువలాశ్వుడు సంహరించాడు.

బలేః పుత్రౌ మహావీర్యౌ తేజసాప్రతిమావుభౌ। కుమ్భిలశ్చక్రవర్మా చ స కర్ణః పూర్వజన్మని ।। ౭.

బలికి ఇద్దరు మహావీర్యశాలులు కుమారులు పుట్టారు — కుంభిలుడు, చక్రవర్ముడు. అతడే మునుపటి జన్మలో కర్ణుడు.