వాయుపురాణమ్

ద్వావింశే పరివర్త్తే తు వ్యాసః శుక్లాయనో యదా। తదాఽప్యహం భవిష్యామి వారాణస్యాం మహామునిః ।। ౨౩.

ఇరవై రెండవ పరివర్తనంలో, వ్యాసుడు శుక్లాయనుడిగా జన్మించినప్పుడు, నేను కూడా ఆ సమయంలో వారాణసిలో మహామునిగా ఉంటాను.

నామ్నా వై లాఙ్గలీ భీమో యత్ర దేవాః సవాసవాః। ద్రక్ష్యన్తి మాం కలౌ తస్మిన్నవతీర్ణం హలాయుధమ్ ।। ౨౩.

అక్కడ నేను 'లాంగలి భీముడు' అనే పేరుతో ఉంటాను. అక్కడ దేవతలు, ఇంద్రునితో కలసి, కలియుగంలో అవతరించిన హలాయుధుడిని అయిన నన్ను దర్శిస్తారు.

తత్రాపి మమ తే పుత్రా భవిష్యన్తి సుధార్మికాః। తుల్యార్చిర్మధుపిఙ్గాక్షః శ్వేతకేతుస్తథైవ చ ।। ౨౩.

అక్కడ కూడా నా కుమారులు, సద్గుణశీలులు, జన్మిస్తారు. వారు తుల్యార్చిస్, మధుపింగాక్షుడు, అలాగే శ్వేతకేతు.

తేఽపి మాహేశ్వరం యోగం ప్రాప్య ధ్యానపరాయణాః। విరజా బ్రహ్మభూయిష్ఠా రుద్రలోకాయ సంస్థితాః ।। ౨౩.

వారు కూడా మహేశ్వరుని పరమయోగాన్ని పొంది, ధ్యానంలో నిమగ్నమై, పవిత్రులై, బ్రహ్మంలో స్థిరంగా, రుద్రుని లోకంలో ఉంటారు.

పరివర్త్తే త్రయోవింశే తృణబిన్దుర్యదా మునిః। వ్యాసో భవిష్యతి బ్రహ్మ తదాఽహం భవితా పునః। శ్వేతో నామ మహాకాయో మునిపుత్రః సుధార్మికః ।। ౨౩.

ముప్పై మూడు పరివర్తనంలో, తృణబిందువు అనే ముని వ్యాసుడిగా జన్మించినప్పుడు, నేను కూడా మళ్లీ 'శ్వేతుడు' అనే పేరుతో, గొప్ప కాయ కలిగిన, మునిపుత్రుడిగా, సద్గుణశీలిగా ఉంటాను.

తత్ర కాలఞ్జరిష్యామి తదా గిరివరోత్తమే। తేన కాలఞ్జరో నామ భవిష్యతి స పర్వతః ।। ౨౩.

అక్కడ, ఆ గొప్ప పర్వతంపై నేను కాలంజరమవుతాను. అందుకే ఆ పర్వతాన్ని కాలంజరమని పిలుస్తారు.

తత్రాపి మమ తే పుత్రా భవిష్యన్తి మహౌజసః। ఉషిజో బృహదుక్థశ్చ దేవలః కవిరేవ చ। ప్రాప్య మాహేశ్వరం యోగం రుద్రలోకం గతా హి తే ।। ౨౩.

అక్కడ కూడా, నా కుమారులు — ఉషిజుడు, బృహదుక్థుడు, దేవలుడు, కవి — వీరందరూ మహా బలశాలులు. వీరు మహేశ్వరుని యోగాన్ని పొందినవారు, రుద్ర లోకానికి చేరుకున్నారు.

పరివర్త్తే చతుర్వింశే ఋక్షో వ్యాసో భవిష్యతి। తత్రాఽహం భవితా బ్రహ్మన్ కలౌ తస్మిన్ యుగాన్తికే। శూలీ నామ మహాయోగీ నైమిషే యోగి వన్దితే ।। ౨౩.

ఇరవై నాలుగవ పరివర్తనంలో ఋక్షుడు వ్యాసుడవుతాడు. బ్రహ్మన్, ఆ కాలియుగాంతంలో నేను నైమిశారణ్యంలో యోగులు పూజించే మహాయోగి శూలి అనే పేరుతో జన్మిస్తాను.

తత్రాపి మమ తే పుత్రా భవిష్యన్తి తపస్వినః। శలిహోత్రోఽగ్నివేశ్యశ్చ యువనాశ్చః శరద్వసుః । తేఽపి యోగబలోపేతా రుద్రం యాస్యన్తి సువ్రతాః ।। ౨౩.

అక్కడ కూడా, నా కుమారులు శలిహోత్రుడు, అగ్నివేశ్యుడు, యువనాశ్చుడు, శరద్వసుడు — వీరందరూ తపస్సులో నిమగ్నులై, యోగబలంతో రుద్రుని లోకానికి వెళ్తారు.

పఞ్చవింశే పునః ప్రాప్తే పరివర్త్తే యథాక్రమమ్। వసిష్ఠస్తు యదా వ్యాసః శక్తిర్నామ భవిష్యతి ।। ౨౩.

తర్వాత, ఇరవై అయిదవ పరివర్తనం వచ్చినప్పుడు, వసిష్ఠుడు వ్యాసుడై శక్తి అనే పేరుతో జన్మిస్తాడు.

తదాఽప్యహం భవిష్యామి దణ్డీ ముణ్డీశరః ప్రభుః। కోటివర్షం సమాసాద్య నగరం దేవపూజితమ్ ।। ౨౩.

అప్పుడు కూడా నేను దండీ ముండీశ్వరుడిగా, ప్రభువుగా, కోటి సంవత్సరాలు దేవతలు పూజించే నగరాన్ని చేరుతాను.

తత్రాపి మమ తే పుత్రా భవిష్యన్తి క్రమాగతాః। యోగాత్మానో మహాత్మానః సర్వే తే హ్యూర్ద్ధ్వరేతసః ।। ౨౩.

అక్కడ కూడా, నా కుమారులు వరుసగా జన్మించి, యోగస్వరూపులు, మహాత్ములు, ఉర్ధ్వరేతసులు అవుతారు.

ఛగలః కుమ్భకర్షాశ్యః కుమ్భశ్చైవ ప్రబాహుకః। ప్రాప్య మాహేశ్వరం యోగం గమిష్యన్తి తథైవ తే ।। ౨౩.

చగలుడు, కుంభకర్షాశ్యుడు, కుంభుడు, ప్రభాహుకుడు — వీరందరూ మహేశ్వరుని యోగాన్ని పొంది, అలాగే వెళ్ళిపోతారు.

షడ్‌వింశే పరివర్త్తే తు యదా వ్యాసః పరాశరః। తదాఽప్యహం భవిష్యామి సహిష్ణుర్నామ నామతః। పుణ్యం రుద్రవనం ప్రాప్య కలౌ తస్మిన్ యుగాన్తికే ।। ౨౩.

ఇరవై ఆరవ పరివర్తనంలో వ్యాసుడు పరాశరుడు అవుతాడు. అప్పుడు నేను సహిష్ణు అనే పేరుతో, ఆ కాలియుగాంతంలో పవిత్రమైన రుద్రవనాన్ని చేరుతాను.

తత్రాపి మమ తే పుత్రా భవిష్యన్తి సుధార్మికాః। ఉలూకో వైద్యుతశ్చైవ సర్వకో హ్యాశ్వలాయనః। ప్రాప్య మాహేశ్వరం యోగం గన్తారస్తే తథైవ హి ।। ౨౩.

అక్కడ కూడా, నా కుమారులు ఉలూకుడు, వైద్యుతుడు, సర్వకుడు, ఆశ్వలాయనుడు — వీరందరూ సద్ధర్మంలో నిలిచినవారు. మహేశ్వరుని యోగాన్ని పొంది, వారు కూడా అలాగే వెళ్తారు.

సప్తవింశతిమే ప్రాప్తే పరివర్త్తే క్రమాగతే। జాతూకర్ణ్యో యదా వ్యాసో భవిష్యతి తపోధనః ।। ౨౩.

ఇరవై ఏడవ పరివర్తనం వరుసగా వచ్చినప్పుడు, తపస్సులో ధనికుడైన జాతూకర్ణుడు వ్యాసుడవుతాడు.

తదాఽప్యహం భవిష్యామి సోమశర్మ్మా ద్విజోత్తమః। ప్రభాసతీర్థమాసాద్య యోగాత్మా లోకవిశ్రుతః ।। ౨౩.

అప్పుడు కూడా నేను సోమశర్మగా, ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడిగా, యోగస్వరూపుడిగా, ప్రఖ్యాతుడిగా, ప్రభాస తీర్థాన్ని చేరుతాను.

తత్రాపి మమ తే పుత్రా భవిష్యన్తి తపోధనాః। అక్షపాదః కణాదశ్చ ఉలూకో వత్స ఏవ చ ।। ౨౩.

అక్కడ కూడా, నా కుమారులు తపస్సులో ధనికులై, అక్షపాదుడు, కనాదుడు, ఉలూకుడు, వత్సుడు అవుతారు.

యోగాత్మానో మహాత్మానో విమలాః శుద్ధబుద్ధయః। ప్రాప్య మాహేశ్వరం యోగం రుద్రలోకం తతో గతాః ।। ౨౩.

వీరందరూ యోగస్వరూపులు, మహాత్ములు, నిర్మలులు, శుద్ధబుద్ధులు. మహేశ్వరుని యోగాన్ని పొంది, తరువాత రుద్ర లోకానికి వెళ్ళారు.

అష్టావింశే పునః ప్రాప్తే పరివర్త్తే క్రమాగతే। పరాశరసుతః శ్రీమాన్ విష్ణుర్లోకపితామహః ।। ౨౩.

ఇరవై ఎనిమిదవ పరివర్తనం వరుసగా వచ్చినప్పుడు, పరాశరుని కుమారుడైన శ్రీమంతుడు, విష్ణువు, లోకపితామహుడు జన్మిస్తాడు.

యదా భవిష్యతి వ్యాసో నామ్నా ద్వైపాయనః ప్రభుః। తదా షష్ఠేన చాంశేన కృష్ణః పురుషసత్తమః। వసుదేవాద్యదుశ్రేష్ఠో వాసుదేవో భవిష్యతి ।। ౨౩.

అప్పుడు వ్యాసుడు ద్వైపాయనుడు అనే పేరుతో ప్రభువు అవుతాడు. ఆ సమయంలో, వసుదేవుని కుమారుడైన, యదువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన కృష్ణుడు, ఆరవ భాగంతో వాసుదేవుడవుతాడు.

తదా చాహం భవిష్యామి యోగాత్మా యోగమాయయా। లోకవిస్మయనార్థాయ బ్రహ్మచారిశరీరకః ।। ౨౩.

అప్పుడు కూడా నేను యోగస్వరూపుడిగా, యోగమాయతో, లోకాలను ఆశ్చర్యపరిచేందుకు బ్రహ్మచారి రూపంలో జన్మిస్తాను.

శ్మశావే మృతముత్సృష్టం దృష్ట్వా లోకమనాథకమ్। బ్రాహ్మణానాం హితార్థాయ ప్రవిష్టో యోగమాయయా ।। ౨౩.

శ్మశానంలో పడేసిన మృతదేహాలను చూసి, లోకం అనాథంగా మారినప్పుడు, బ్రాహ్మణుల హితార్థంగా నేను యోగమాయతో ప్రవేశించాను.

దివ్యాం మేరుగుహాం పుణ్యాం త్వయా సార్ద్ధఞ్చ విష్ణునా। భవిష్యామి తదా బ్రహ్మన్ నకులీ నామ నామతః ।। ౨౩.

బ్రహ్మన్, ఆ సమయంలో నేను నీవు, విష్ణువు ఇద్దరితో కలిసి, మేరు పర్వతంలోని పవిత్రమైన దివ్య గుహలో 'నకులీ' అనే పేరుతో నివసిస్తాను.

కాయారోహణమిత్యేవం సిద్ధక్షేత్రఞ్చ వైతదా। భవిష్యతి తు విఖ్యాతం యావద్భూమిర్ద్ధరిష్యతి ।। ౨౩.

ఆ స్థలం 'కాయారోహణం' అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది. అది సిద్ధుల క్షేత్రంగా భూమి ఉన్నంతకాలం పేరుగాంచుతుంది.

తత్రాపి మమ తే పుత్రా భవిష్యన్తి తపస్వినః । కుశఇకశ్చైవ గార్గ్యశ్చ మిత్రకో రుష్ట ఏవ చ ।। ౨౩.

అక్కడ కూడా నా కుమారులు, తపస్సు చేసే వారు, జన్మిస్తారు. వారు కుశైకుడు, గార్గ్యుడు, మిత్రకుడు, రుష్టుడు.

యోగయుక్తా మహాత్మానో బ్రాహ్మణా వేదపారగాః। ప్రాప్య మాహేశ్వరం యోగం విమలా హ్యూర్ద్ధ్వరేతసః। రుద్రలోకం గమిష్యన్తి పునరావృత్తిదుర్లభమ్ ।। ౨౩.

వారు యోగంలో నిపుణులు, మహాత్ములు, వేదాలలో ప్రావీణ్యం కలిగిన బ్రాహ్మణులు. మహేశ్వరుని యోగాన్ని సాధించి, పవిత్రులై, ఉర్ధ్వరేతసులై, తిరిగి జన్మించడం చాలా అరుదైన రుద్ర లోకానికి వెళ్తారు.

ఇత్యేతద్వై మయా ప్రోక్తమవతారేషు లక్షణమ్। మన్వాదికృష్ణపర్యన్తమష్టావింశయుగక్రమాత్। తత్ర స్మృతిసమూహానాం విభాగో ధర్మలక్షణమ్ ।। ౨౩.

ఇలా మన్వంతరాల నుండి కృష్ణుడు వరకు ఎనిమిది యుగాల వరకూ అవతారాల లక్షణాలను నేను వివరించాను. అక్కడ స్మృతుల విభాగాలే ధర్మ లక్షణాలు.

చత్వారి భారతే వర్షే యుగాని మునయో విదుః । కృతం త్రేతా ద్వాపరం చ తిష్యం చేతి చతుర్యుగమ్ ।। ౨౪.

మునులారా, భారతదేశంలో నాలుగు యుగాలు ఉన్నాయి: కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, తిష్యయుగం. ఇవే నాలుగు యుగాలు.