వాయుపురాణమ్

ఆనన్దస్తు స విజ్ఞేయ ఆనన్దస్తే మహాలయః। గాలవ్యగోత్రతపసా మమ పుత్రస్త్వమాగతః ।। ౨౩.

'ఆయన ఆనందుడు అని తెలుసుకోవాలి. ఆనందమే మహా నిలయం. గాలవ్య వంశపు తపస్సుతో నీవు నా కుమారుడవయ్యావు.'

త్వయి యోగశ్చ సాఙ్ఖ్యశ్చ తపో విద్యావిధిః క్రియా। ఋతం స్త్యఞ్చ యద్బ్రహ్మ అహింసా సన్తతిక్రమాః ।। ౨౩.

నీలో యోగం, సాంఖ్యం, తపస్సు, విద్య, విధి, కర్మ, సత్యం, నిజాయితీ, బ్రహ్మం, అహింస, సంతతి కొనసాగింపు అన్నీ ఉన్నాయి.

ధ్యానం ధ్యానవపుః శాన్తిర్విద్యాఽపిద్యామతిర్ధృతిః। కాన్తిః శాన్తిః స్మృతిర్మేధా లజ్జా శుద్దిః సరస్వతీ। తుష్టిః పుష్టిః క్రియా చైవ లజ్జా క్షాన్తిః ప్రతిష్ఠితా ।। ౨౩.

ధ్యానం, ధ్యానరూపం, శాంతి, జ్ఞానం, అజ్ఞానం, నిశ్చయం, ధైర్యం, కాంతి, ప్రశాంతత, స్మృతి, మేధ, లజ్జ, పవిత్రత, సరస్వతి, సంతృప్తి, పోషణ, కర్మ, మరల లజ్జ, సహనం, స్థిరత ఇవన్నీ ఉన్నాయి.

షడ్‌వింశత్తద్గుణా హ్యేషా ద్వాత్రిశాక్షరసంజ్ఞితా । ప్రకృతిం విద్ధితాం బ్రహ్మంస్త్వత్ప్రసూతిం మహేశ్వరీమ్ ।। ౨౩.

ఇవి ఇరవై ఆరు లక్షణాలు, ముప్పై రెండు అక్షరాలతో ప్రసిద్ధి చెందినవి. ఈ ప్రకృతిని బ్రహ్మంగా, నీ సంతానంగా, మహేశ్వరీగా తెలుసుకో.

సైషా భగవతీ దేవీ తత్ప్రసూతిః స్వయమ్భువః। చతుర్ముఖీ జగద్యోనిః ప్రకృతి ర్గౌః ప్రకీర్త్తితా । ప్రధానం ప్రకృతిం చైవ యదాహుస్తత్త్వచిన్తకాః ।। ౨౩.

ఈమె భగవతి దేవి, స్వయంభువుని సంతానం, నాలుగు ముఖాలవాళ్ళు, జగత్తుకు మూలంగా, ప్రకృతి, గావుగా పిలవబడే వారు. తత్వవేత్తలు ప్రధానం, ప్రకృతి అని పిలుస్తారు.

అజామేతాం లోహితాం శుక్లకృష్ణాం విశ్వం సంప్రసృజమానాం సురూపామ్। అజోఽహం వై బుద్ధిమాన్విశ్వరూపాం గాయత్రీం గాం విశ్వరూపాం హి బుద్ధ్వా ।। ౨౩.౫౧ ఏవముక్తవా మహాదేవః అట్టహాసమథాకరోత్ । వలితాస్ఫోటితరవం కహాకహనదన్తథా ।। ౨౩.

ఈ అజన్మ, ఎరుపు, తెలుపు, నలుపు రంగులతో, విశ్వాన్ని సృష్టించేది, అందమైన రూపంతో ఉన్నది. నేనూ అజన్ముడిని, జ్ఞానంతో, విశ్వరూపుడిని, గాయత్రీని, విశ్వరూప గావును తెలుసుకున్నాను.

తతోఽస్య పార్శ్వతో దివ్యాః సర్వరూపాః కుమారకాః। జటీ ముణ్డీ శిఖణ్డీ చ అర్ద్ధముణ్డశ్చ జజ్ఞిరే ।। ౨౩.

ఆ తరువాత ఆయన పక్కనుండి, అన్ని రూపాల దివ్య బాలురు పుట్టారు. కొందరు జటలు, కొందరు ముండలు, కొందరు శిఖలు, మరికొందరు అర్ధముండలుగా ఉన్నారు.

తతస్తే తు యథోక్తేన యోగేన సుమహౌజసః। దివ్యం వర్షసహస్రన్తు ఉపాసిత్వా మహేశ్వరమ్ ।। ౨౩.

తర్వాత వారు చెప్పిన విధంగా యోగబలంతో, మహాశక్తితో, వేల దివ్య సంవత్సరాలు మహేశ్వరుని ఆరాధించారు.

ధర్మోపదేశం నియతం కృత్వా యోగమయం దృఢమ్। శిష్టానాం నియతాత్మానః ప్రవిష్టా రుద్రమీశ్వరమ్ ।। ౨౩.

ధర్మోపదేశాన్ని, యోగమయంగా, దృఢంగా స్థాపించి, నియమితాత్ములు అయిన వారు రుద్రుని, ఈశ్వరుని లోనికి ప్రవేశించారు.

తతో విస్మయమాపన్నో బ్రహ్మా లోకపితామహః। ప్రపన్నస్తు మహాదేవం భక్తియుక్తేన చేతసా। ఉవాచ వచనం సర్వం శ్వేతత్వన్తే కథం విభో ।। ౨౩.

అప్పుడు బ్రహ్మ, లోకపితామహుడు, ఆశ్చర్యపోయి, భక్తితో మహాదేవుని దగ్గరకు వెళ్లి, ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ! శ్వేతకాలాంతంలో ఇది ఎలా జరిగింది?'

శ్వేతకల్పో యదా హ్యాసీదహం శ్వేతస్తతోఽభవమ్। శ్వేతోష్ణీషః శ్వేతమాల్యః శ్వేతామ్బరధరః శివః ।। ౨౩.

శ్వేతకల్పం ఉన్నప్పుడు, నేను తెలుపుగా మారాను. తెలుపు పాగా, తెలుపు హారాలు, తెలుపు వస్త్రాలు ధరించాను, శివా!

శ్వేతాస్థిమాంసరోమా చ శ్వేతత్వక్ శ్వేతలోహితః। తేన నామ్నా చ విఖ్యాతః శ్వేతకల్పస్తదా హ్యసౌ ।। ౨౩.

తెలుపు ఎముకలు, మాంసం, జుట్టు, తెలుపు చర్మం, తెలుపు రక్తం. అందుకే ఆ కాలాన్ని శ్వేతకల్పం అని పిలిచారు.

మత్ప్రసాదాచ్చ దేవేశః శ్వేతాఙ్గః శ్వేతలోహితః। శ్వేతవర్ణా తదా హ్యాసీద్గాయత్రీ బ్రహ్మసంజ్ఞితా ।। ౨౩.

నా అనుగ్రహంతో, దేవతాధిపతీ, శరీరం తెలుపు, రక్తం తెలుపు. అప్పుడు గాయత్రీ, బ్రహ్మంగా ప్రసిద్ధి చెందినది, తెలుపు రంగులో ఉంది.

యస్మాదహం చ దేవేశ త్వయా గుహ్యే పదే స్థితః। విజ్ఞాతః స్వేన తపసా సద్యో జాతః సనాతనః। సద్యో జాతేతి బ్రహ్మైతద్ గుహ్యం చైవ ప్రకీర్తితమ్ ।। ౨౩.

దేవతాధిపతీ! నీవు నన్ను రహస్య స్థలంలో స్థాపించావు, నీ తపస్సుతో తెలుసుకున్నావు, వెంటనే జన్మించినవాడిని, శాశ్వతుడిని. అందుకే ఈ బ్రహ్మను 'వెంటనే జన్మించినవాడు' అని, రహస్యమని కూడా అంటారు.

తస్మాద్ గుహ్యత్వమాపన్నం యే వేత్స్యన్తి ద్విజాతయః। తత్సమీపఙ్గమిష్యన్తి పునరావృత్తిదుర్లభమ్ ।। ౨౩.

అందుకే ఇది రహస్యంగా మారింది. దీన్ని తెలుసుకునే ద్విజులు దాని సమీపానికి చేరుకుంటారు. తిరిగి రావడం చాలా కష్టం.

యదాఽహం చ పునస్త్వాసం లోహితో నామ నామతః। మమకృతేన వర్ణేన కల్పో వై లోహితః స్మృతః ।। ౨౩.

తర్వాత నేను మళ్లీ 'లోహితుడు' అనే పేరుతో ఉన్నప్పుడు, నా స్వంత రంగుతో ఆ కాలాన్ని 'లోహితకల్పం' అని పిలిచారు.

తదా లోహితమాసాస్థిలోహితక్షీరసన్నిభా । లోహితాక్షస్తనవతీ గాయత్రీ గౌః ప్రకీర్తితా ।। ౨౩.

అప్పుడు ఎరుపు ఎముకలు, ఎరుపు పాల వలె, ఎరుపు కళ్ళు, స్తనాలు కలిగి, గాయత్రీ, గావు అని పిలిచారు.

తతోఽస్య లోహితత్వేన వర్ణస్య చ విపర్య్యయే। వామత్వాచ్చైవ యోగస్య వామదేవత్వమాగతః ।। ౨౩.

తర్వాత, ఆ ఎరుపు రంగు వల్ల, రంగు మార్పు వల్ల, యోగంలో వామభాగం వల్ల వామదేవత్వం కలిగింది.

తథాపి హి మహాసత్త్వ త్వయాఽహం నియతాత్మనా। విజ్ఞాతః శ్వేత వర్ణేన తస్మాద్వర్ణోత్తమః స్మృతః । తతోఽహం వామదేవేతి ఖ్యాతిం యాతో మహీతలే ।। ౨౩.

అయినా మహాశక్తీ! నీవు నియమితాత్ముడిగా నన్ను తెలుపు రంగుతో తెలుసుకున్నావు. అందుకే ఆ రంగు అత్యుత్తమమని గుర్తించారు. అలా నేనూ వామదేవుడిగా భూమిపై ప్రసిద్ధి చెందాను.

యే చాపి వామదేవత్వం జ్ఞాస్యన్తీహ ద్విజాతయః। విజ్ఞాయ చేమాం రుద్రాణీం గాయత్రీం మాతరం విభో ।। ౨౩.

ఇక్కడ వామదేవుని స్వరూపాన్ని తెలుసుకునే ద్విజులు, ఈ రుద్రాణి గాయత్రీయే తల్లి అని గ్రహిస్తే, ఓ ప్రభూ,

సర్వపాపవినిర్ముక్తా విరజా బ్రహ్మవర్చసః। రుద్రలోకం గమిష్యన్తి పునరావృత్తిదుర్లభమ్ ।। ౨౩.

వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తులై, నిర్మలులై, బ్రహ్మ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, తిరిగి రావడం అరుదైన రుద్ర లోకాన్ని చేరుతారు.

యదా తు పునరేవాయం కృష్ణవర్ణో భయానకః। మత్కృతేన చ వర్ణేన మత్కల్పః కృష్ణ ఉచ్యతే ।। ౨౩.

కానీ మళ్లీ నా రూపం నల్లగా, భయంకరంగా మారినప్పుడు, నా స్వంత రంగుతో 'కృష్ణుడు' అని పిలవబడతాను, నా వలెనే భావించబడతాను.

తత్రాఽహం కాలసంకాశః కాలో లోకప్రకాశనః । విజ్ఞాతోఽహం త్వయా బ్రహమన్ ఘోరో ఘోరపరాక్రమః ।। ౨౩.

అక్కడ నేను కాలంలా ఉంటాను, లోకాలకు వెలుగు ఇచ్చే కాలమై ఉంటాను; ఓ బ్రహ్మన్, నీవు నన్ను ఘోరుడిగా, భయంకరమైన శక్తితో ఉన్నవాడిగా తెలుసుకున్నావు.

తస్మాద్ఘోరత్వమాపన్నం యే మాం వేత్స్యన్తి భూతలే। తేషామఘోరః శాన్తశ్చ భవిష్యామ్యహమవ్యయః ।। ౨౩.

కాబట్టి, నేను భయంకర స్వరూపం ధరించినప్పుడు, భూమిపై నన్ను తెలుసుకునే వారికి నేను భయంకరుడిగా కాకుండా, శాంతుడిగా, నిత్యంగా ఉండే వాడిగా మారిపోతాను.

తస్మాద్విశ్వత్వమాన్నం యే మాం పశ్యన్తి భూతలే । తేషాం శివశ్చ సౌమ్యశ్చ భవిష్యామి సదైవ తు ।। ౨౩.

అలాగే, నేను విశ్వరూపాన్ని ధరించినప్పుడు, భూమిపై నన్ను చూసేవారికి నేను ఎప్పుడూ శివుడిగా, మృదువైనవాడిగా ఉంటాను.

తస్మాచ్చ విశ్వరూపో వై కల్పోఽయం సముదాహృతః। విశ్వరూపా తథా చేయం సావిత్రీ సముదాహృతా ।। ౨౩.

అందుకే, ఈ విశ్వరూపమే నా స్వరూపంగా చెప్పబడింది; అలాగే ఈ సావిత్రీ కూడా విశ్వరూపిణిగా ప్రకటించబడింది.

సర్వరూపాస్తథా చేమే సంవృత్తా మమ పుత్రకాః। చత్వారస్తే సమాఖ్యాతాః పాదా వై లోకసంమతాః ।। ౨౩.

ఈ అన్ని రూపాలు నా కుమారులుగా ఏర్పడ్డాయి; అందులో నలుగురు పేరొందినవారు, లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన నాలుగు పాదాలుగా చెప్పబడ్డారు.

తస్మాచ్చ సర్వ వర్ణత్వం ప్రజాత్వం మే భవిష్యతి। సర్వభక్ష్యా చ మేధ్యా చ వర్ణతశ్చ భవిష్యతి ।। ౨౩.

అందువల్ల, అన్ని వర్ణాలు, అన్ని జన్మలు నాకే చెందుతాయి; అన్ని భక్ష్యాలు, పవిత్రమైనవి, అపవిత్రమైనవి కూడా వర్ణానుసారం నాకే చెందుతాయి.

మోక్షో ధర్మస్తథార్థశ్చ కామశ్చేతి చతుష్టయమ్। తస్మాద్వేత్తా చ వేద్యం చ చతుర్ద్ధా వై భవిష్యతి ।। ౨౩.

మోక్షం, ధర్మం, అర్థం, కామం — ఈ నాలుగు; అందువల్ల, తెలిసినవాడు, తెలుసుకోబడేది కూడా నాలుగు విధాలుగా ఉంటాయి.