వాయుపురాణమ్

చతుష్పదాం చతుర్వక్త్రాం చతుర్హస్తాం చతుఃస్తనీమ్। చతుర్న్నేత్రాం చతుఃశ్రృఙ్గీం చతుర్ద్దంష్ట్రాం చతుర్ముఖీమ్। ద్వాత్రింశల్లోకసంయుక్తామీశ్వరీం సర్వతోముఖీమ్ ।। ౨౩.

ఆమెకు నాలుగు కాళ్లు, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు, నాలుగు వక్షోజాలు, నాలుగు కళ్ళు, నాలుగు కొమ్ములు, నాలుగు పళ్లులు, నాలుగు నోట్లు, ముప్పై రెండు లోకాలు కలిసినవిగా, అన్ని వైపులా ముఖాలున్న పరమేశ్వరి.

స తాం దృష్ట్వా మహాతేజాః మహాదేవీం మహేశ్వరీమ్। పునరాహ మహాదేవః సర్వదేవనమస్కృతః ।। ౨౩.

ఆ గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న మహాదేవిని, మహేశ్వరీని చూసి, అందరు దేవతలు నమస్కరించే మహాదేవుడు మళ్లీ మాట్లాడాడు.

మతిః స్మృతిర్బుద్ధిరితి గాయమానః పునః పునః। ఏహ్యేహీతి మహాదేవీ సోత్తిష్ఠత్ ప్రాఞ్జలిర్భృశమ్ ।। ౨౩.

'మతి, స్మృతి, బుద్ధి' అని పదే పదే పాడుతూ, మహాదేవుడు 'రా, రా' అని పిలిచినప్పుడు, ఆ మహాదేవి చేతులు జోడించి, భక్తితో లేచింది.

విశ్వమావృత్య యోగేన జగత్సర్వం వశీకురు। అథ వా మహాదేవేన రుద్రాణీ త్వం భవిష్యసి। బ్రాహ్మణానాం హితార్థాయ పరమార్థం భవిష్యసి ।। ౨౩.

నీ యోగబలంతో విశ్వాన్ని చుట్టిపట్టి, జగత్తంతా నీ ఆధీనంలోకి తేవు. లేకపోతే, మహాదేవుని సంకల్పంతో నీవు రుద్రాణిగా మారి, బ్రాహ్మణుల మేలుకోసం పరమార్థంగా మారుతావు.

అథైనాం పుత్రకామస్య ధ్యాయతః పరమేష్ఠినః। ప్రదదౌ దేవదేవేశశ్చతుష్పాదాం మహేశ్వరీమ్। తతస్తాం ధ్యానయోగేన విదిత్వా పరమేశ్వరీమ్ ।। ౨౩.

అప్పుడా కుమారుని కోరికతో ధ్యానం చేస్తున్న పరమేశ్వరుడికి, దేవతాధిపతియైన స్వామి, నాలుగు కాళ్లు ఉన్న మహేశ్వరీని ఇచ్చాడు. ఆ పరమేశ్వరీని ధ్యానయోగంతో తెలుసుకున్నాడు.

బ్రహ్మా లోకనమస్కార్యః ప్రపద్య తాం మహేశ్వరీమ్। గాయత్రీన్తు తతో రౌద్రీం ధ్యాత్వా బ్రహ్మా సుయన్త్రితః ।। ౨౩.

బ్రహ్మ, అన్ని లోకాలవారు పూజించేవాడు, ఆ మహాదేవిని చేరి, ముందుగా గాయత్రీ దేవిని, ఆ తరువాత రౌద్రీ స్వరూపాన్ని ధ్యానించి, ఎంతో నియమంతో తపస్సు కొనసాగించాడు.

ఇత్యేతాం వైదికీం విద్యాం రౌద్రీం గాయత్రీమర్పితామ్। జపిత్వా తు మహాదేవీం రుద్రలోకనమస్కృతామ్। ప్రపన్నస్తు మహాదేవం ధ్యానయుక్తేన చేతసా ।। ౨౩.

ఇలా రౌద్ర స్వరూపమైన గాయత్రీకి అర్పించిన ఈ వేద విద్యను జపించి, రుద్ర లోకంలో పూజింపబడే మహాదేవిని ఆరాధించి, ధ్యానంలో మనస్సు లీనమయ్యి మహాదేవుని ఆశ్రయించాడు.

తతస్తస్య మహాదేవో దివ్యం యోగం పునః స్మృతః। ఐశ్వర్యం జ్ఞానసమ్పత్తిం వైరాగ్యం చ దదౌ పునః ।। ౨౩.

అప్పుడా మహాదేవుడు అతనికి మళ్లీ దివ్యమైన యోగాన్ని గుర్తు చేసి, ఐశ్వర్యాన్ని, జ్ఞాన సంపదను, విరక్తిని తిరిగి ప్రసాదించాడు.

అథాట్టహాసం ముముచే భీషణం దీప్తమీశ్వరః। తతోఽస్య సర్వతో దీప్తాః ప్రాదుర్భూతాః కుమారకాః ।। ౨౩.

ఆ తరువాత భయంకరంగా, ప్రకాశవంతంగా ఈశ్వరుడు ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే నవ్వును విడిచాడు. ఆ నవ్వు వల్ల చుట్టూ ప్రకాశించే బాలురు ప్రकटమయ్యారు.

పీతమాల్యామ్బరధరాః పీతగన్ధవిలేపనాః । పీతోష్ణీషశిరస్కాశ్చ పీతాస్యాః పీతమూర్ద్ధజాః ।। ౨౩.

వారు పసుపు రంగు మాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, పసుపు వాసనలతో అలంకరించబడి, పసుపు పాగాలు, పసుపు నోరు, పసుపు జుట్టుతో కనిపించారు.

తతో వర్షసహస్రాన్తే ఉషిత్వా విమలౌజసః। యోగాత్మానస్తతః స్నాతా బ్రాహ్మణానాం హితైషిణః ।। ౨౩.

తరువాత, వారు వెయ్యేండ్ల పాటు అక్కడ నివసించి, నిర్మలమైన తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, యోగశక్తితో స్నానం చేసి, బ్రాహ్మణుల హితాన్ని కోరే వారయ్యారు.

ధర్మయోగబలోపేతా ఋషీణాం దీర్ఘసత్రిణామ్। ఉపదిశ్య తు తే యోగం ప్రవిష్టా రుద్రమీశ్వరమ్ ।। ౨౩.

ధర్మం, యోగబలం కలిగి, వారు దీర్ఘకాల యజ్ఞాలు చేసే ఋషులకు యోగాన్ని బోధించి, తరువాత రుద్రుడైన పరమేశ్వరుని లోనికి ప్రవేశించారు.

ఏవమేతేన విధినా ప్రపన్నా యే మహేశ్వరమ్। అన్యేఽపి నియతాత్మానో ధ్యానయుక్తా జితోన్ద్రియాః ।। ౨౩.

ఇలా ఈ విధానంతో మహేశ్వరుని ఆశ్రయించినవారు, ఇంకా ఇతరులు కూడా, నియమితమైన మనస్సుతో, ధ్యానంలో లీనమై, ఇంద్రియాలను జయించినవారు—

తే సర్వే పాపముత్సృజ్య విరజా బ్రహ్మవర్చ్చసః। ప్రవిశన్తి మహాదేవం రుద్రన్తే త్వపునర్భవాః ।। ౨౩.

వారు అందరూ పాపాన్ని విడిచిపెట్టి, పవిత్రంగా, బ్రహ్మ తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, మహాదేవుని, రుద్రుని లోనికి చేరి, ఇక మళ్లీ జన్మించరు.

తతస్తస్మిన్ గతే కల్పే పీతవర్ణే స్వయమ్భువః। పునరన్యః ప్రవృత్తస్తు సితకల్పో హి నామతః ।। ౨౩.

అప్పటికి ఆ పసుపు వర్ణ కలిగిన స్వయంభువుడు కాలచక్రం ముగిసిన తర్వాత వెళ్లిపోయి, మళ్లీ మరో యుగం ప్రారంభమైంది. దానిని శ్వేత యుగం అంటారు.

ఏకార్ణవే తదావృత్తే దివ్యే వర్షసహస్రకే । స్రష్టుకామః ప్రజా బ్రహ్మా చిన్తయామాస దుఃఖితః ।। ౨౩.

అప్పుడు వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, ప్రపంచం అంతా ఒకే సముద్రంతో కప్పబడినప్పుడు, బ్రహ్మ దేవుడు సృష్టిని చేయాలని ఆశించి, మనసులో బాధతో ఆలోచించాడు.

తస్య చిన్తయమానస్య పుత్రకామస్య వై ప్రభోః । కృష్ణః సమభవద్వర్ణో ధ్యాయతః పరమేష్ఠినః ।। ౨౩.

ఆ ప్రభువు కుమారుని కోరికతో ఆలోచిస్తూ ఉండగా, పరమేశ్వరుని ధ్యానం చేస్తూ అతని వర్ణం నల్లగా మారింది.

అథాపశ్యన్మహాతేజాః ప్రాదుర్భూతం కుమారకమ్। కృష్ణవర్ణం మహావీర్యం దీప్యమానం స్వతేజసా ।। ౨౩.

ఆ సమయంలో, మహాతేజస్సుతో ఉన్న బ్రహ్మ ఒక నల్లని వర్ణం కలిగిన, గొప్ప బలమున్న, తన తేజస్సుతో మెరిసే కుమారుణ్ని చూశాడు.

కృష్ణామ్బరవరోష్ణీషం కృష్ణయజ్ఞోపవీతినమ్। కృష్ణేన మౌలినా యుక్తం కృష్ణస్రగనులేపనమ్ ।। ౨౩.

ఆ బాలుడు నల్లని వస్త్రాలు, నల్లని పాగ, నల్లని యజ్ఞోపవీతం ధరించి, నల్లని జడతో, నల్లని మాలలు, నల్లని గంధాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.

స తం దృష్ట్వా మహాత్మానమమరం ఘోర మన్త్రిణమ్। వవన్దే దేవదేవేశం విశ్వేశం కృష్ణపిఙ్గలమ్ ।। ౨౩.

ఆ మహాత్ముడైన, అమరుడైన, భయంకరమైన మంత్రిని చూసి, బ్రహ్మ దేవదేవుడైన, విశ్వేశ్వరుడైన, నల్లటి పింగళ వర్ణం కలిగిన పరమేశ్వరునికి నమస్కరించాడు.

ప్రాణాయామపరః శ్రీమాన్ హృది కృత్వా మహేశ్వరమ్। మనసా ధ్యానసంయుక్తం ప్రపన్నస్తు యతీశ్వరమ్ । అఘోరేతి తతో బ్రహ్మా బ్రహ్మ ఏవానుచిన్తయన్ ।। ౨౩.

ప్రాణాయామంలో నిష్ణాతుడై, మహేశ్వరుని హృదయంలో స్థాపించి, మనసుతో ధ్యానంలో లీనమై, యతుల అధిపతిని ఆశ్రయించి, బ్రహ్మ బ్రహ్మను ధ్యానిస్తూ 'అఘోర' అని ఉచ్చరించాడు.

ఏవం వై ధ్యాయతస్తస్య బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః। ముమోచ భగవాన్ రుద్రః అట్టహాసం మహాస్వనమ్ ।। ౨౩.

అలా పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ ధ్యానంలో లీనమై ఉండగా, భగవంతుడైన రుద్రుడు గొప్ప శబ్దంతో అట్టహాసం చేశాడు.

అథాస్య పార్శ్వతః కృష్ణాః కృష్ణస్రగనులేపనాః । చత్వారస్తు మహాత్మానః సమ్బభూవుః కుమారకాః ।। ౨౩.

అప్పుడు అతని పక్కన నల్లని వర్ణం, నల్లని మాలలు, నల్లని గంధాలతో అలంకరించబడిన నలుగురు మహాత్ములు, బాలురుగా ప్రकटమయ్యారు.

కృష్ణాః కృష్ణామ్బరోష్ణీషాః కృష్ణాస్యాః కృష్ణవాససః। తైశ్చాట్టహాసః సుమహాన్ హూఙ్కారశ్చైవ పుష్కలః। నమస్కారశ్చ సుమహాన్ పునః పునరుదీరితః ।। ౨౩.

వారు నల్లగా ఉండి, నల్ల దుస్తులు, నల్ల తలపాగా ధరించి, నల్ల ముఖంతో, నల్ల వస్త్రాలు వేసుకున్నారు. వారందరిలో పెద్ద నవ్వులు, గొప్ప గర్జనలు వినిపించాయి. మళ్లీ మళ్లీ లోతైన నమస్కారాలు పలికారు.

తతో వర్షసహస్రాన్తే యోగాత్తత్ పారమేశ్వరమ్। ఉపాసిత్వా మహాభాగాః శిష్యేబ్యః ప్రదదుస్తతః ।। ౨౩.

అయ్యా! వెయ్యేళ్ళు పూర్తయ్యాక, యోగబలంతో ఆ పరమేశ్వరుని ఆరాధించి, ఆ మహాభాగులు తమ శిష్యులకు ఆ జ్ఞానాన్ని ఇచ్చారు.

యోగేన యోగసమ్పన్నాః ప్రవిశ్య మనసా శివమ్। అమలం నిర్గుణం స్థానం ప్రవిష్టా విశ్వమీశ్వరమ్ ।। ౨౩.

యోగంలో నిపుణులై, యోగబలంతో మనసారా శివునిలో లీనమై, నిర్మలమైన, గుణరహిత స్థితిని పొందారు. అప్పుడు విశ్వానికి అధిపతిని చేరుకున్నారు.

ఏవమేతేన యోగేన యే చాప్యన్యే ద్విజాతయః। స్మరిష్యన్తి విధానజ్ఞా గన్తారో రుద్రమవ్యయమ్ ।। ౨౩.

ఇలానే, ఈ యోగమార్గంతో, ఇతర ద్విజాతులు కూడా విధానాలు తెలిసి, ఇలా స్మరించేవారు, వారు కూడా అక్షయమైన రుద్రుని చేరుకుంటారు.

తతస్తస్మిన్ గతే కల్పే కృష్ణరుపే భయానకే। అన్యః ప్రవర్త్తితః కల్పో విశ్వరుపస్తు నామతః ।। ౨౩.

ఆ కాల్పం ముగిసిన తరువాత, భయంకరమైన కృష్ణ రూపంలో, మరో కాల్పం ప్రారంభమైంది. అది విశ్వరూపం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

వినివృత్తే తు సంహారే పునః సృష్టే చరాచరే। బ్రహ్మణః పుత్రకామస్య ధ్యాయతః పరమేష్ఠినః। ప్రాదుర్భూతా మహానాదా విశ్వరూపా సరస్వతీ ।। ౨౩.

ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత, చరాచర సృష్టి మళ్లీ ప్రారంభమైనప్పుడు, బ్రహ్మ దేవుడు కుమారుల కోరికతో ధ్యానం చేస్తూ ఉండగా, విశ్వరూపిణి అయిన మహానాద స్వరూపిణి సరస్వతి ప్రత్యక్షమయ్యారు.