మమాపరాధాద్గర్భోఽయం యది తే విఫలీకృతః। నాపరాధోఽస్తి దేవేశ ఋషిపుత్ర మహాబల ।। ౬.
'తల్లి! నా తప్పు వల్ల నీ గర్భం వృథా అయిందని నీవు భావిస్తే, దేవతల అధిపతివి, మహాశక్తిగల ఋషిపుత్రుడవు, నీకు ఎటువంటి తప్పు లేదు.'
శత్రోర్వధే న దోషోఽస్తి తేన త్వాం న శపామి భోః। ప్రియన్తు కర్త్తుమిచ్ఛామి శ్రేయో గర్భస్య మే కురు ।। ౬.
'శత్రువును సంహరించడంలో తప్పు లేదు. అందువల్ల నేను నిన్ను శపించను. నాకు ఇష్టమైనదాన్ని చేయాలనుకుంటున్నాను. నా గర్భానికి మేలు కలిగించు.'
భవన్తు మమ పుత్రాణాం సప్త స్థానాని వై దివి। వాతస్కన్ధానిమాన్ సప్త చరన్తు మమ పుత్రకాః। మరుతశ్చేతి విఖ్యాతా గణాస్తే సప్త సప్తకాః ।। ౬.
'నా కుమారులకు ఆకాశంలో ఏడు స్థానాలు కలుగజేయు. ఈ ఏడు వాయుసంఘాలు నా కుమారులు సంచరించేటట్లు చేయు. ఆ ఏడు ఏడు గణాలు 'మరుతులు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాలి.'
పృథివ్యాం ప్రథమస్కన్ధో ద్వితీయశ్చైవ భాస్కరే। సోమే తృతీయో విజ్ఞేయశ్చతుర్థో జ్యోతిషాం గణే ।। ౬.
'భూమిపై మొదటి వాయుసంఘం, రెండవది సూర్యుని వద్ద, మూడవది చంద్రుని వద్ద, నాలుగవది నక్షత్రాల సమూహంలో ఉంటాయి.'
గ్రహేషు పఞ్చమశ్చైవ షష్ఠః సప్తర్షిమణ్డలే। ధ్రువే తు సప్తమశ్చైవ వాతస్కన్ధః పరస్తు సః ।। ౬.
'ఐదవది గ్రహాలలో, ఆరవది సప్తర్షుల మండలంలో, ఏడవది ధ్రువతార దగ్గర ఉన్న పరమమైన వాయుసంఘం.'
తాన్యేతే విచరన్త్వద్య కాలే కాలే మమాత్మజాః। వాతస్కన్ధానిమాన్ భూత్వా చరన్తు మమ పుత్రకాః ।। ౬.
'ఈ రోజు నా కుమారులు కాలానుగుణంగా ఈ ప్రాంతాల్లో సంచరిస్తున్నారు. నా కుమారులు ఈ వాయుసంఘాలుగా సంచరించాలి.'
పృథివ్యాం ప్రథమస్కన్ధో అమేధ్యేభ్యో య ఆవహః। చరన్తు మమ పుత్రాస్తే ప్రథమశ్చరతాఙ్గణః ।। ౬.
'భూమిపై మొదటి వాయుసంఘం అపవిత్రమైన వాటిని తీసుకువచ్చేది. నా కుమారులు ఆ మొదటి గణంగా భూమిపై సంచరించాలి.'
ద్వితీయశ్చాపి మేధ్యేభ్య ఆసూర్యాత్ ప్రవహస్తు యః। వాతస్కన్ధం ద్వితీయన్తు ద్వితీయశ్చరతాఙ్గణః ।। ౬.
'రెండవది పవిత్రమైన వాటి నుండి సూర్యుని వైపు వీసే వాయుసంఘం. నా కుమారుల రెండవ గణం అక్కడ సంచరించాలి.'
సూర్యోర్ద్ధ్వన్తు తతః సోమాదుద్వహో యస్తు వై స్మృతః। వాతస్కన్ధన్తు తం ప్రాహుస్తృతీయశ్చరతాఙ్గణః ।। ౬.
'సూర్యుని పైన, చంద్రుని నుండి పైకి పోయే వాయువు 'తృతీయ వాయుసంఘం'గా పిలవబడుతుంది. నా కుమారుల మూడవ గణం అక్కడ సంచరించాలి.'
సోమాదూర్ద్ధ్వం తథర్క్షేభ్యశ్చతుర్థః సువహస్తు యః। చతుర్థో మమ పుత్రాణాం గణస్తు చరతాం విభో ।। ౬.
'చంద్రుని పైన, నక్షత్రాల నుండి వచ్చే నాలుగవది 'మంచి వాయువు'. నా కుమారుల నాలుగవ గణం అక్కడ సంచరించాలి.'
యక్షేభ్యశ్చ తథైవోర్ద్ధ్వమాగ్రహాద్వివహస్తు యః। పఞ్చమం పఞ్చమః సౌమ్యః స్కన్ధస్తు చరతాఙ్గణః ।। ౬.
'యక్షుల పైన, గ్రహాల నుండి వచ్చే ఐదవది 'సౌమ్య వాయువు'. నా కుమారుల ఐదవ గణం అక్కడ సంచరించాలి.'
ఊర్ద్ధ్వం గ్రహాదృషిభ్యస్తు షష్ఠో యో వై పరాహతః । చరన్తు మమ పుత్రాస్తు తత్ర షష్ఠే గణే తు యే ।। ౬.
'గ్రహాల పైన, ఋషుల వద్ద ఉన్న ఆరవది పరమమైన వాయుసంఘం. నా కుమారుల ఆరవ గణం అక్కడ సంచరించాలి.'
సప్తర్షయస్తథైవోర్ద్ధ్వమాధ్రువాత్ సప్తమస్తు యః। వాత స్కన్ధః పరివహస్తత్ర తిష్ఠన్తు మే సుతాః ।। ౬.
సప్తర్షులు, ధ్రువుని కంటే పైగా ఉన్న ఏడవ ప్రాంతంలో, నా కుమారులు వాయువు ఆధారంగా ఉండే ఆ ప్రాంతంలో నివసించనివ్వు.
ఏతత్ సర్వం చరన్త్వేతే కాలే కాలే మమాత్మజాః। తత్ర తేన చ నామ్నా వై భవన్తు మరుతస్త్విమే ।। ౬.
నా కుమారులు అందరూ అక్కడ కాలానుగుణంగా సంచరిస్తారు; వారు అక్కడ ఆ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాలి. వీరే మరుతులు.
తతస్తేషాన్తు నామాని మాతాపుత్రౌ ప్రచక్రతుః। తత్కృతే కర్మభిశ్చైవ మరుతో వై పృథక్ పృథక్ ।। ౬.
ఆ తరువాత వారి పేర్లను తల్లి, కుమారుడు కలసి పెట్టారు. అందుకే, వారి కార్యాల వల్ల మరుతులు ఒక్కొక్కరు వేర్వేరుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
సత్త్వజ్యోతిస్తథాదిత్యః సత్యజ్యోతిస్తథాఽపరః। తిర్యగ్జ్యోతిశ్చ సజ్యోతిర్జ్జ్యోతిష్మానపరస్తథా ।। ౬.
సత్త్వజ్యోతిస్, ఆదిత్యుడు, సత్యజ్యోతిస్, తిర్యగ్జ్యోతిస్, సజ్యోతిస్, జ్యోతిష్మాన్, ఇంకొకరు—ఇవి వారి పేర్లు.
ప్రథమస్తు గణః ప్రోక్తో ద్వితీయం మే నిబోధత। ఋతజిత్సత్యజిచ్చైవ సుషేణః సేనజిత్తథా ।। ౬.
మొదటి గణం చెప్పబడింది. ఇప్పుడు రెండవదాన్ని విను: ఋతజిత్, సత్యజిత్, సుషేణ, సేనజిత్.
సత్మిత్రోఽభిమిత్రశ్చ హరిమిత్రస్తథాఽపరః। గణ ఏష ద్వితీయస్తు తృతీయం మే నిబోధత ।। ౬.
సత్మిత్ర, అభిమిత్ర, హరిమిత్ర అనే మరొకరు—ఇవే రెండవ గణం. ఇప్పుడు మూడవదాన్ని విను.
కృతః సత్యో * * * * ధ్రువో ధర్త్తా విధారయః । ధ్వాన్తశ్చైవ ధునిశ్చైవ హ్యుగ్రో భీమస్తథైవ చ। అభియుః సక్షిపశ్చైవమాహ్వయశ్చ గణః స్మృతః ।। ౬.
కృత, సత్య, ధ్రువ, ధర్త, విధారయ, ధ్వాంత, ధుని, ఉగ్ర, భీమ, అభియు, సక్షిప—ఇలా ఈ గణంగా పిలవబడతారు.
ఈదృకూ చైవ తథాన్యాదృక్ యాదృక్ చ ప్రతికృత్తథా। (?) సమితిశ్చైవ సంరమ్భశ్చ తథా గణః ।। ౬.
ఈదృక్, చైవ, తదాన్యాదృక్, యాదృక్, ప్రతికృత్, సమితి, సంరంభ—ఇది ఆ గణం.
ఈదృక్ చ పురుషశ్చైవ అన్యాదృక్షాచ్చ చేతసః। సమితాసమితదృక్షాచ్చ ప్రతిదృక్షాచ్చ వై గుణాః ।। ౬.
ఈదృక్, పురుష, అన్యాదృక్షా, చేతస, సమితా, సమితదృక్షా, ప్రతిదృక్షా—ఇవి వారి లక్షణాలు.
ఏతే హ్యేకో నపఞ్చాశన్మరుతో నామతః స్మృతాః। ప్రసంఖ్యాతాస్తథా తాభ్యాం దిత్యా చన్ద్రేణ చైవ హి ।। ౬.
ఈ యాభై మరుతులు పేర్లతో ప్రసిద్ధి. వీరిని దితి, చంద్రుడు లెక్కపెట్టారు.
శ్రుత్వా తేషాన్తు నామాని దితిరిన్ద్రమువాచ హ। వాత స్కన్ధం చరన్త్వేతే మమ పుత్రాశ్చ పుత్రక। విచరన్తు చ భద్రన్తే దేవైః సహ మమాత్మజాః ।। ౬.
వారి పేర్లు విని, దితి ఇంద్రునితో ఇలా చెప్పింది: 'బిడ్డా, వీరే నా కుమారులు, వాయువు ప్రాంతంలో సంచరించేవారు. నా కుమారులు దేవతలతో కలసి సంతోషంగా సంచరించనివ్వు.'
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా సహస్రాక్షః పురన్దరః। ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా మాతర్భవతు తత్తథా ।। ౬.
ఆమె మాటలు విని, సహస్రాక్షుడు అయిన ఇంద్రుడు చేతులు జోడించి, 'తల్లి, అలా జరగనివ్వు' అని అన్నాడు.
సర్వమేతద్యథోక్తన్తే భవిష్యతి న సంశయః। దేవభూతా మహాత్మానః కుమారా దేవసంమతాః। దేవైః సహ భవిష్యన్తి యజ్ఞ భాజస్తథాత్మజాః ।। ౬.
నీవు చెప్పినట్లు అన్నీ తప్పకుండా జరుగుతాయి. నీ కుమారులు మహాత్ములు, దేవతలకు ప్రీతిపాత్రులు, దేవతలతో కలసి యజ్ఞాల్లో భాగస్వాములు అవుతారు.
తస్మాత్తే మరుతో దేవాః సర్వే చేన్ద్రానుజామరాః। విజ్ఞేయాశ్చామరాః సర్వే దితిపుత్రాస్తపస్వినః ।। ౬.
అందువల్ల, ఈ మరుతులు అందరూ దేవతలు, అమరులు, ఇంద్రుని సోదరులు, దితి కుమారులు, తపస్సులో నిపుణులు అని తెలుసుకో.
ఏవం తౌ నిశ్చయం జ్ఞాత్వా మాతాపుత్రౌ తపోధనౌ। జగ్మతుస్త్రిదివం హృష్టౌ శక్రోఽపి త్రిదివం గతః ।। ౬.
ఈ నిర్ణయం తెలుసుకుని, తల్లి కుమారుడు ఇద్దరూ ఆనందంగా స్వర్గానికి వెళ్లారు. శక్రుడూ స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
మరుతాం హి శుభం జన్మ శ్రృణుయాద్యః పఠేత వా। నావృష్టిభయమాప్నోతి బహ్వాయుశ్చ భవేత్తతః ।। ౬.
మరుతుల పవిత్ర జననం ఎవరు వినినా, చదివినా వారికి ఎప్పుడూ వర్షాభావ భయం ఉండదు; దీర్ఘాయువు కూడా లభిస్తుంది.
అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి దనుపుత్రాన్నిబోధత। అభవన్ దనుపుత్రాస్తు వంశే ఖ్యాతా మహాసురాః ।। ౭.
ఇప్పటినుంచి మరింత వివరంగా చెబుతాను. దను కుమారుల గురించి విను. దను వంశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన వారు, మహా అసురులు అయ్యారు.
విప్రచిత్తిప్రధానాస్తే శతం తీవ్రపరాక్రమాః। సర్వే లబ్ధవరాశ్చైవ సుతప్తతపసస్తథా ।। ౭.
విప్రచిత్తి నాయకత్వంలో ఉన్న వారు, వందమంది, భయంకరమైన శక్తితో ఉన్నారు. అందరూ వరాలు పొందారు, తీవ్రమైన తపస్సు చేశారు.