వాయుపురాణమ్

ఉష్ఠ్రా వా రాసభా వాపి యుక్తాః స్వ్పరే రథేఽశుభాః। యస్య సోపి న జీవేత దక్షిణాభిముఖో గతః ।। ౧౯.

ఎవరైనా ఒంటెలు లేదా గాడిదలు రథానికి జోడించి, దక్షిణదిశగా వెళ్తే, అతడూ బ్రతకడు.

ద్వే చాత్ర పరమేఽరిష్టే ఏతద్రూపం పరం భవేత్। ఘోషం న శ్రృణుయాత్ కర్ణే జ్యోతిర్న్నేత్రే న పశ్యతి ।। ౧౯.

ఇక్కడ రెండు ముఖ్యమైన మరణ సంకేతాలు ఉన్నాయి: చెవిలో శబ్దం వినిపించకపోవడం, కన్నులో వెలుగు కనిపించకపోవడం.

శ్వభ్రేయో నిపతేత్ స్వప్నే ద్వారఞ్చాస్య న విద్యతే। న చోతిష్ఠతి యః శ్వబ్రాత్తదన్తం తస్య జీవితమ్ ।। ౧౯.

ఎవరైనా కలలో గోతిలో పడిపోతే, దానికి ద్వారం కనిపించకపోతే, ఆ గోతిలోంచి బయటకు రాకపోతే, అతని ప్రాణాలు ముగిసిపోతున్నాయి.

ఊర్ద్ధ్వా చ దృష్టిర్న చ సమ్ప్రతిష్ఠా రక్తా పునః సమ్పరివర్త్తమానా। ముఖస్య చోష్మా ముషిరా చ నాభిరత్యుష్ణమూత్రో విషమస్థ ఏవ ।। ౧౯.

దృష్టి పైకి లేచిపోతుంది, స్థిరంగా ఉండదు; కళ్లలో ఎర్రదనం, ఎప్పుడూ కదులుతూ ఉంటాయి. నోరు, నాభి దగ్గర వేడి ఎక్కువగా ఉంటుంది; మూత్రం కూడా బాగా వేడిగా ఉంటుంది. కూర్చున్న స్థితి సరిగా ఉండదు.

దివా వా యతి వా రాత్రౌ ప్రత్యక్షం యోఽభిహన్యతే। తం పశ్యేదథ హన్తారం స హతస్తు న జీవతి ।। ౧౯.

పగలు అయినా, రాత్రి అయినా, ఎవరో ప్రత్యక్షంగా కొట్టినట్లయితే, ఆ కొట్టినవాడిని చూడాలి; కానీ కొట్టించుకున్నవాడు బ్రతకడు.

అగ్నిప్రవేశం కురుతే స్వప్నాన్తే యస్తు మానవః। స్మృతిం నోపలభేచ్చాపి తదన్తం తస్య జీవితమ్ ।। ౧౯.

ఒక మనిషి, కల చివర్లో, అగ్నిలోకి వెళ్తే, మళ్లీ జ్ఞాపకం రాకపోతే, అతని జీవితం అక్కడితో ముగుస్తుంది.

యస్తు ప్రావరణం శుక్లం స్వకం పశ్యతి మానవః। రక్తం కృష్ణమపి స్వప్నే తస్య మృత్యురుపస్థితః ।। ౧౯.

తన తెల్ల దుస్తులు కలలో ఎర్రగా లేదా నల్లగా కనిపిస్తే, ఆ మనిషికి మరణం దగ్గరలోనే ఉంది.

అరిష్టసూచితే దేహే తస్మిన్ కాల ఉపాగతే। త్యక్త్వా భయవిషాదఞ్చ ఉద్గచ్ఛేదూభుద్ధిమాన్నరః ।। ౧౯.

శరీరంలో మరణ సూచనలు కనిపించి, నిర్ణీత సమయం వచ్చినప్పుడు, జ్ఞాని భయం, నిరాశలను వదిలిపెట్టి ధైర్యంగా ఉండాలి.

ప్రాచీం వా యది వోదీచీం దిశం నిష్క్రమ్య వై శుచిః। సమేఽతిస్థావరే దేశే వివిక్తే జనవర్జ్జితే ।। ౧౯.

తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశగా, శుభ్రమైన, సరిగా ఉన్న, స్థిరమైన, ఒంటరిగా, జనాలు లేని ప్రదేశంలోకి వెళ్లాలి.

ఉదఙ్ముఖః ప్రాఙ్ముఖో వా స్వస్థః స్వాచాన్త ఏవ చ। స్వస్తికోపనివిష్టశ్చ నమస్కృత్య మహేశ్వరమ్। సమకాయశిరోగ్రీవం ధార్యేన్నావలోకయేత్ ।। ౧౯.

ఉత్తరం లేదా తూర్పు ముఖంగా, మనస్సు నిశ్చలంగా, శాంతంగా, స్వస్తికాసనంలో కూర్చొని, మహేశ్వరునికి నమస్కరించి, శరీరం, తల, మెడ సూటిగా ఉంచి, చుట్టూ చూడకూడదు.

యథా దీపో నివాతస్యో నేఙ్గతే సోపమా స్మృతా। ప్రాగుదక్ప్రవణే దేశే తస్మాద్యుఞ్జీత యోగవిత్ ।। ౧౯.

గాలి లేని చోట దీపం ఎలా కదలకుండా ఉంటుందో, అలాగే తూర్పు లేదా ఉత్తర వైపు వంపు ఉన్న ప్రదేశంలో యోగి సాధన చేయాలి.

ప్రాణే చ రమతే నిత్యం చక్షుషోః స్పర్శనే తథా। శ్రోత్రే మనసి బుద్ధౌ చ తథా వక్షసి ధారయేత్। న తస్య ధారణాయోగాద్వాయుః సర్వం ప్రవర్త్తతే ।। ౧౯.

ప్రాణంలో, కళ్ల స్పర్శలో, చెవుల్లో, మనస్సులో, బుద్ధిలో, ఛాతీలో ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండాలి. ధ్యానం వల్ల వాయువు అంతటా తిరగదు.

కాలఘర్మఝ్చ విజ్ఞాయ సమూహ़ఞ్చైవ సర్వశః। ద్వాదశాధ్యాత్మమిత్యేవం యోగధారణముచ్యతే ।। ౧౯.

కాలాన్ని, వేడిని, అన్ని సమూహాలను, పన్నెండు విధాల అంతరాత్మను తెలుసుకుని, ఇదే యోగ ధారణ అని చెప్పబడింది.

శతమష్ట శతం వాపి ధారణాం మూర్ధ్ని ధారయేత్। న తస్య ధారణాయోగాద్వాయుః సర్వం ప్రవర్తతే ।। ౧౯.

వందసార్లు లేదా నూరెండుసార్లు మస్తకంపై ధారణను నిలిపి ఉంచాలి. ధ్యానం వల్ల వాయువు అంతటా తిరగదు.

తతస్త్వాపూరయేద్దేహమోఙ్కారేణ సమాహితః। అథోఙ్కారమయో యోగీ న క్షరేత్త్వక్షరీ భవేత్ । ౧౯.

తర్వాత, మనస్సు ఏకాగ్రతతో ఒం ధ్వనితో శరీరాన్ని నింపాలి. అప్పుడు యోగి ఒం రూపంగా, నశించకుండా, శాశ్వతుడవుతాడు.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి ఓఙ్కారప్రాప్తిలక్షణమ్। ఏష త్రిమాత్రో విజ్ఞేయో వ్యఞ్జనఞ్చాత్ర సస్వరమ్ ।। ౨౦.

ఇప్పటి నుంచి ఒంకారాన్ని పొందే లక్షణాలను చెప్పుతాను. ఇది మూడు మాపులు కలిగి ఉంటుంది; అక్షరం స్వరంతో కూడి ఉంటుంది.

ప్రథమా వైద్యుతీ మాత్రా ద్వితీయా తామసీ స్మృతా। తృతీయా నిర్గుణీ విద్యాన్మాత్రామక్షరగామినీమ్ ।। ౨౦.

మొదటి మాపు మెరుపు వలె ఉంటుంది; రెండవది తామసమై ఉంటుంది; మూడవది గుణరహితమై, అక్షరానికి దారి తీస్తుంది.

గన్ధర్వీతి చ విజ్ఞేయో గాన్ధారస్వరసమ్భవా। పిపీలికాసమస్పర్శా ప్రయుక్తా మూర్ద్ని లక్ష్యతే ।। ౨౦.

దీనిని గంధర్వి అని తెలుసుకోవాలి; ఇది గాంధార స్వరం నుంచి ఉద్భవిస్తుంది. చీమ తాకినంత మృదువుగా, మస్తకంలో అనుభూతి అవుతుంది.

తథా ప్రయుక్తమోఙ్కారం ప్రతినిర్వాతి మూర్ద్ధని । తథోఙ్కారమయో యోగీ హ్యక్షరే త్వక్షరీ భవేత్ ।। ౨౦.

అలాగే ఒంకారాన్ని సాధన చేస్తే, అది మస్తకంలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది. అప్పుడు యోగి ఒంకారరూపుడై, అక్షరంలో శాశ్వతుడవుతాడు.

ప్రణవో ధనుః శరో హ్యాత్మా బ్రహ్మ తల్లక్ష్యముచ్యతే। అప్రమత్తేన చేద్వధ్యం శరవత్తన్మయో భవేత్ ।। ౨౦.

ఒం అనేది విల్లు, ఆత్మ బాణం, బ్రహ్మ లక్ష్యం. ఎవడు ఏకాగ్రతతో లక్ష్యాన్ని తాకుతాడో, అతడు ఆ లక్ష్యంతో ఏకమవుతాడు.

ఓమిత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ గుహాయాం నిహితం పదమ్। ఓమిత్యేతత్రయో వేదాస్త్రయో లోకాస్త్రయోఽగ్నయః। విష్ణుక్రమాస్త్రయస్త్వేతే ఋక్సామాని యజూంషి చ ।। ౨౦.

ఒం అనే ఒక్క అక్షర బ్రహ్మ, గుహలో దాగిన పరమ స్థానం. ఒం — ఇవే మూడు వేదాలు, మూడు లోకాలు, మూడు అగ్నులు, విష్ణువు మూడు అడుగులు, ఋక్, సామ, యజుర్వేదాలు.

మాత్రాశ్చాత్ర చతస్రస్తు విజ్ఞేయాః పరమార్థతః। తత్ర యుక్తశ్చ యో యోగీ తస్య సాలోక్యతాం వ్రజేత్ ।। ౨౦.

ఇక్కడ నాలుగు మాపు విధానాలు ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి. వాటిలో స్థిరంగా ఉండే యోగికి, ఆ లోకాన్ని పొందే అవకాశం కలుగుతుంది.

అకారస్త్వక్షరో జ్ఞేయ ఉకారః స్వరితః స్మృతః। మకారస్తు ప్లుతో జ్ఞేయస్త్రిమాత్ర ఇతి సంజ్ఞితః ।। ౨౦.

ఇక్కడ 'అ' అక్షరం చిన్నదిగా, 'ఉ' మధ్యమంగా, 'మ్' దీర్ఘంగా గుర్తించాలి. అందువల్ల దీనికి మూడు మాపులు అని పేరు పెట్టారు.

అకారస్త్వథ భూర్లోక ఉకారో భువరుచ్యతే। సవ్యఞ్జనో మకారశ్చ స్వర్ల్లోకశ్చ విధీయతే ।। ౨౦.

'అ' భూలోకంగా, 'ఉ' భువర్లుగా, 'మ్' స్వర్లోకంగా చెప్పబడింది.

ఓఙ్కారస్తు త్రయో లోకాః శిరస్తస్య త్రివిష్టపమ్। భువనాన్తఞ్చ తత్సర్వం బ్రాహ్మం తత్పదముచ్యతే ।। ౨౦.

ఓంకారం మూడు లోకాలు. దాని తల స్వర్గం, మిగతా అన్ని లోకాలు బ్రహ్మపదంగా పిలవబడతాయి.

మాత్రాపదం రుద్రలోకో హ్యమాత్రస్తు శివం పదమ్। ఏవన్ధ్యానవిశేషేణ తత్పదం సముపాసతే ।। ౨౦.

మాపుతో ఉన్న స్థితి రుద్ర లోకం, మాపు లేనిది శివపదం. ఈ విధంగా, ప్రత్యేక ధ్యానంతో ఆ స్థితిని ఆరాధిస్తారు.

తస్మాద్ధయానరతిర్నిత్యమమాత్రం హి తదక్షరమ్। ఉపాస్యం హి ప్రయత్నేన శాశ్వతం పదమిచ్ఛతా ।। ౨౦.

కాబట్టి ఎప్పుడూ ధ్యానంలో ఆనందించే వాడు, శాశ్వత స్థితిని కోరుతూ, ఆ మాపు లేని అక్షరాన్ని శ్రద్ధగా ఆరాధించాలి.

హృస్వా తు ప్రథమా మాత్రా తతో దీర్ఘా త్వనన్తరమ్। తతః ప్లుతవతీ చైవ తృతీయా ఉపదిశ్యతే ।। ౨౦.

మొదటి మాపు చిన్నది, తరువాత రెండవది దీర్ఘం, మూడవది దీర్ఘంగా ఉండే విధంగా బోధించబడింది.

ఏతాస్తు మాత్రా విజ్ఞేయా యథావదనుపూర్వశః । యావచ్చైవ తు శక్యన్తే ధార్యన్తే తావదేవ హి ।। ౨౦.

ఈ మాపులను క్రమంగా, సరిగ్గా తెలుసుకోవాలి. ఎంతకాలం సాధ్యమవుతుందో అంతవరకూ వాటిని నిలిపి ఉంచాలి.