వాయుపురాణమ్

భస్మాఙ్గారాశ్చ కేశాంశ్చ నదీం శుష్కాం భుజఙ్గమాన్। పశ్యేద్యో దశరాత్రన్తు న స జీవేత తాదృశః ।। ౧౯.

పది రాత్రులు ఎవరైనా బూడిద, బొగ్గు, జుట్టు, ఎండిపోయిన నది, పాములను చూస్తే, అలాంటి వ్యక్తి బ్రతకడు.

కృష్ణైశ్చ వికటైశ్చైవ పురుషైరుద్యతాయుధైః। పాషాణైస్తాడ్యతే స్వప్నే యః సద్యో న స జీవతి ।। ౧౯.

కలలో నల్లని, భయంకరమైన, ఆయుధాలు పట్టుకున్న పురుషులు రాళ్లతో కొడితే, ఆ వ్యక్తి వెంటనే చనిపోతాడు.

సూర్యోదయే ప్రత్యుషసి ప్రత్యక్షం యస్య వై శివా। క్రోశన్తీ సమ్ముఖాభ్యేతి మ గతాయుర్భవేన్నరః ।। ౧౯.

సూర్యోదయం లేదా ఉదయ సమయంలో శివ అనే స్త్రీ ఎదురుగా వచ్చి ఏడుస్తూ నిలబడితే, ఆ మనిషి ప్రాణాలు ముగిసిపోతున్నాయి.

యస్య వై స్రాతమాత్రస్య హృదయం పీఙ్యతే భృశమ్। జాయతే దన్తహర్షశ్చ తం గతాయుషమాదిశేత్ ।। ౧౯.

స్నానం చేసిన వెంటనే ఎవరి గుండె బాగా వణికితే, పళ్లూ గడగడలాడితే, అతడు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నాడని చెప్పాలి.

భూయో భూయః శ్వసేద్యస్తు రాత్రౌ వా యది వా దివా। దీపగన్ధఞ్చ నో వేత్తి విద్యాన్మృత్యుముపస్థితమ్ ।। ౧౯.

ఎవరైనా రాత్రి లేదా పగలు పదే పదే ఊపిరి పీల్చుకుంటూ, దీపం వాసన కూడా గుర్తించలేకపోతే, అతనికి మరణం దగ్గరలోనే ఉంది అని తెలుసుకోవాలి.

రాత్రౌ చేన్ద్రాయుధం పశ్యేద్దివా నక్షత్రమణ్డలమ్। పరనేత్రేషు చాత్మానం న పశ్యేన్న స జీవతి ।। ౧౯.

రాత్రి ఎవరైనా ఇంద్రధనస్సు, పగలు నక్షత్రాల వలయాన్ని చూస్తే, లేదా ఇతరుల కళ్లలో తన ప్రతిబింబం కనిపించకపోతే, అతడు బ్రతకడు.

నేత్రమేకం స్రవేద్యస్య కర్ణౌ స్థానాచ్చ భ్రశ్యతః। నాసా చ వక్రా భవతి స జ్ఞేయో గతజీవితః ।। ౧౯.

ఎవరికి ఒక కంటిలో నీరు వస్తే, రెండు చెవులు స్థానాన్ని కోల్పోతే, ముక్కు వంకరగా మారితే, అతడు ప్రాణాలు కోల్పోయాడు అని తెలుసుకోవాలి.

యస్య కృష్ణా ఖరా జిహ్వా పఙ్కభాసఞ్చ వై ముఖమ్। గణ్డే చిపిటకే రక్తే తస్య మృత్యురుపస్థితః ।। ౧౯.

ఎవరికి నాలుక నల్లగా, గట్టిగా ఉంటే, నోరు మట్టిలా కనిపిస్తే, చెంపలు లోపలికి పోయి ఎర్రగా ఉంటే, అతనికి మరణం దగ్గరలోనే ఉంది.

ముక్తకేశో హసంశ్చైవ గాయన్ నృత్యంశ్చ యో నరః। యామ్యాశాభిముఖో గచ్ఛేత్తదన్తం తస్య జీవితమ్ ।। ౧౯.

ఎవరైనా జుట్టు విడదీసుకుని, నవ్వుతూ, పాడుతూ, నాట్యం చేస్తూ దక్షిణదిశగా వెళ్తే, అతని ప్రాణాలు ముగిసిపోతున్నాయి.

యస్య స్వేదసముద్భూతాః శ్వేతసర్షపసన్నిభాః। స్వేదా భవన్తి హ్యసకృత్తస్య మృత్యురుపశ్థితః ।। ౧౯.

ఎవరికి చెమట పదే పదే తెల్లగా, ఆవాలు లాగా కనిపిస్తే, అతనికి మరణం దగ్గరలోనే ఉంది.

ఉష్ఠ్రా వా రాసభా వాపి యుక్తాః స్వ్పరే రథేఽశుభాః। యస్య సోపి న జీవేత దక్షిణాభిముఖో గతః ।। ౧౯.

ఎవరైనా ఒంటెలు లేదా గాడిదలు రథానికి జోడించి, దక్షిణదిశగా వెళ్తే, అతడూ బ్రతకడు.

ద్వే చాత్ర పరమేఽరిష్టే ఏతద్రూపం పరం భవేత్। ఘోషం న శ్రృణుయాత్ కర్ణే జ్యోతిర్న్నేత్రే న పశ్యతి ।। ౧౯.

ఇక్కడ రెండు ముఖ్యమైన మరణ సంకేతాలు ఉన్నాయి: చెవిలో శబ్దం వినిపించకపోవడం, కన్నులో వెలుగు కనిపించకపోవడం.

శ్వభ్రేయో నిపతేత్ స్వప్నే ద్వారఞ్చాస్య న విద్యతే। న చోతిష్ఠతి యః శ్వబ్రాత్తదన్తం తస్య జీవితమ్ ।। ౧౯.

ఎవరైనా కలలో గోతిలో పడిపోతే, దానికి ద్వారం కనిపించకపోతే, ఆ గోతిలోంచి బయటకు రాకపోతే, అతని ప్రాణాలు ముగిసిపోతున్నాయి.

ఊర్ద్ధ్వా చ దృష్టిర్న చ సమ్ప్రతిష్ఠా రక్తా పునః సమ్పరివర్త్తమానా। ముఖస్య చోష్మా ముషిరా చ నాభిరత్యుష్ణమూత్రో విషమస్థ ఏవ ।। ౧౯.

దృష్టి పైకి లేచిపోతుంది, స్థిరంగా ఉండదు; కళ్లలో ఎర్రదనం, ఎప్పుడూ కదులుతూ ఉంటాయి. నోరు, నాభి దగ్గర వేడి ఎక్కువగా ఉంటుంది; మూత్రం కూడా బాగా వేడిగా ఉంటుంది. కూర్చున్న స్థితి సరిగా ఉండదు.

దివా వా యతి వా రాత్రౌ ప్రత్యక్షం యోఽభిహన్యతే। తం పశ్యేదథ హన్తారం స హతస్తు న జీవతి ।। ౧౯.

పగలు అయినా, రాత్రి అయినా, ఎవరో ప్రత్యక్షంగా కొట్టినట్లయితే, ఆ కొట్టినవాడిని చూడాలి; కానీ కొట్టించుకున్నవాడు బ్రతకడు.

అగ్నిప్రవేశం కురుతే స్వప్నాన్తే యస్తు మానవః। స్మృతిం నోపలభేచ్చాపి తదన్తం తస్య జీవితమ్ ।। ౧౯.

ఒక మనిషి, కల చివర్లో, అగ్నిలోకి వెళ్తే, మళ్లీ జ్ఞాపకం రాకపోతే, అతని జీవితం అక్కడితో ముగుస్తుంది.

యస్తు ప్రావరణం శుక్లం స్వకం పశ్యతి మానవః। రక్తం కృష్ణమపి స్వప్నే తస్య మృత్యురుపస్థితః ।। ౧౯.

తన తెల్ల దుస్తులు కలలో ఎర్రగా లేదా నల్లగా కనిపిస్తే, ఆ మనిషికి మరణం దగ్గరలోనే ఉంది.

అరిష్టసూచితే దేహే తస్మిన్ కాల ఉపాగతే। త్యక్త్వా భయవిషాదఞ్చ ఉద్గచ్ఛేదూభుద్ధిమాన్నరః ।। ౧౯.

శరీరంలో మరణ సూచనలు కనిపించి, నిర్ణీత సమయం వచ్చినప్పుడు, జ్ఞాని భయం, నిరాశలను వదిలిపెట్టి ధైర్యంగా ఉండాలి.

ప్రాచీం వా యది వోదీచీం దిశం నిష్క్రమ్య వై శుచిః। సమేఽతిస్థావరే దేశే వివిక్తే జనవర్జ్జితే ।। ౧౯.

తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశగా, శుభ్రమైన, సరిగా ఉన్న, స్థిరమైన, ఒంటరిగా, జనాలు లేని ప్రదేశంలోకి వెళ్లాలి.

ఉదఙ్ముఖః ప్రాఙ్ముఖో వా స్వస్థః స్వాచాన్త ఏవ చ। స్వస్తికోపనివిష్టశ్చ నమస్కృత్య మహేశ్వరమ్। సమకాయశిరోగ్రీవం ధార్యేన్నావలోకయేత్ ।। ౧౯.

ఉత్తరం లేదా తూర్పు ముఖంగా, మనస్సు నిశ్చలంగా, శాంతంగా, స్వస్తికాసనంలో కూర్చొని, మహేశ్వరునికి నమస్కరించి, శరీరం, తల, మెడ సూటిగా ఉంచి, చుట్టూ చూడకూడదు.

యథా దీపో నివాతస్యో నేఙ్గతే సోపమా స్మృతా। ప్రాగుదక్ప్రవణే దేశే తస్మాద్యుఞ్జీత యోగవిత్ ।। ౧౯.

గాలి లేని చోట దీపం ఎలా కదలకుండా ఉంటుందో, అలాగే తూర్పు లేదా ఉత్తర వైపు వంపు ఉన్న ప్రదేశంలో యోగి సాధన చేయాలి.

ప్రాణే చ రమతే నిత్యం చక్షుషోః స్పర్శనే తథా। శ్రోత్రే మనసి బుద్ధౌ చ తథా వక్షసి ధారయేత్। న తస్య ధారణాయోగాద్వాయుః సర్వం ప్రవర్త్తతే ।। ౧౯.

ప్రాణంలో, కళ్ల స్పర్శలో, చెవుల్లో, మనస్సులో, బుద్ధిలో, ఛాతీలో ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండాలి. ధ్యానం వల్ల వాయువు అంతటా తిరగదు.

కాలఘర్మఝ్చ విజ్ఞాయ సమూహ़ఞ్చైవ సర్వశః। ద్వాదశాధ్యాత్మమిత్యేవం యోగధారణముచ్యతే ।। ౧౯.

కాలాన్ని, వేడిని, అన్ని సమూహాలను, పన్నెండు విధాల అంతరాత్మను తెలుసుకుని, ఇదే యోగ ధారణ అని చెప్పబడింది.

శతమష్ట శతం వాపి ధారణాం మూర్ధ్ని ధారయేత్। న తస్య ధారణాయోగాద్వాయుః సర్వం ప్రవర్తతే ।। ౧౯.

వందసార్లు లేదా నూరెండుసార్లు మస్తకంపై ధారణను నిలిపి ఉంచాలి. ధ్యానం వల్ల వాయువు అంతటా తిరగదు.

తతస్త్వాపూరయేద్దేహమోఙ్కారేణ సమాహితః। అథోఙ్కారమయో యోగీ న క్షరేత్త్వక్షరీ భవేత్ । ౧౯.

తర్వాత, మనస్సు ఏకాగ్రతతో ఒం ధ్వనితో శరీరాన్ని నింపాలి. అప్పుడు యోగి ఒం రూపంగా, నశించకుండా, శాశ్వతుడవుతాడు.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి ఓఙ్కారప్రాప్తిలక్షణమ్। ఏష త్రిమాత్రో విజ్ఞేయో వ్యఞ్జనఞ్చాత్ర సస్వరమ్ ।। ౨౦.

ఇప్పటి నుంచి ఒంకారాన్ని పొందే లక్షణాలను చెప్పుతాను. ఇది మూడు మాపులు కలిగి ఉంటుంది; అక్షరం స్వరంతో కూడి ఉంటుంది.

ప్రథమా వైద్యుతీ మాత్రా ద్వితీయా తామసీ స్మృతా। తృతీయా నిర్గుణీ విద్యాన్మాత్రామక్షరగామినీమ్ ।। ౨౦.

మొదటి మాపు మెరుపు వలె ఉంటుంది; రెండవది తామసమై ఉంటుంది; మూడవది గుణరహితమై, అక్షరానికి దారి తీస్తుంది.

గన్ధర్వీతి చ విజ్ఞేయో గాన్ధారస్వరసమ్భవా। పిపీలికాసమస్పర్శా ప్రయుక్తా మూర్ద్ని లక్ష్యతే ।। ౨౦.

దీనిని గంధర్వి అని తెలుసుకోవాలి; ఇది గాంధార స్వరం నుంచి ఉద్భవిస్తుంది. చీమ తాకినంత మృదువుగా, మస్తకంలో అనుభూతి అవుతుంది.

తథా ప్రయుక్తమోఙ్కారం ప్రతినిర్వాతి మూర్ద్ధని । తథోఙ్కారమయో యోగీ హ్యక్షరే త్వక్షరీ భవేత్ ।। ౨౦.

అలాగే ఒంకారాన్ని సాధన చేస్తే, అది మస్తకంలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది. అప్పుడు యోగి ఒంకారరూపుడై, అక్షరంలో శాశ్వతుడవుతాడు.