వాయుపురాణమ్

త్యక్తసఙ్గో జితకోధో లఘ్వాహారో జితేన్ద్రియః। పిధాయ బుద్ధ్యా ద్వారాణి ధ్యానే హ్యేవం మనో దధేత్ ।। ౧౭.

అనురాగాన్ని వదిలి, కోపాన్ని జయించి, తక్కువ తినుతూ, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, బుద్ధితో ద్వారాలను మూసి, మనసును ధ్యానంలో నిలిపి ఉంచాలి.

శూన్యేష్వేవావకాశేషు గుహాసు చవనే తథా। నదీనాం పులినే చైవ నిత్యం యుక్తః సదా భవేత్ ।। ౧౭.

శూన్యమైన ప్రదేశాల్లో, విస్తారమైన ప్రాంతాల్లో, గుహల్లో, అడవుల్లో, నదీ తీరాల్లో ఎక్కడైనా ఎప్పుడూ యోగంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి.

వాగ్దణ్డః కర్మదణ్డశ్చ మనోదణ్డశ్చ తే త్రయః। యస్యైతే నియతా దణ్డాః స త్రిదణ్డీ వ్యవస్థితః ।। ౧౭.

మాట, చేత, మనసు — ఈ మూడు నియమాలు; ఇవి ఎవరిలో స్థిరంగా ఉంటాయో, అతడే త్రిదండిగా పరిగణించబడతాడు.

అవస్థితో ధ్యానరతిర్జితేన్ద్రియః శుభాశుభే హిత్య చ కర్మణీ ఉభే । ఇదం శరీరం ప్రవిముచ్య శాస్త్రతో న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిత్ ।। ౧౭.

ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉండి, ఇంద్రియాలను జయించి, శుభ-అశుభ కర్మలను వదిలి, శాస్త్ర ప్రకారం ఈ శరీరాన్ని విడిచినప్పుడు, అతడు ఇక పుట్టడు, మరణించడు.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే పరమాశ్రమప్రాప్తికథనం నామ సప్తదశోఽధ్యాయః

ఈ విధంగా శ్రీ మహాపురాణంలో వాయువు చెప్పిన 'పరమాశ్రమ ప్రాప్తి కథనం' అనే పదహేడు అధ్యాయం ముగిసింది.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి యతీనామిహ నిశ్చయమ్। ప్రాయశ్చిత్తాని తత్త్వేన యాన్యకామకృతాని తు। అథ కామకృతేప్యాహుః సూక్ష్మధర్మవిదో జనాః ।। ౧౮.

ఇప్పటి నుంచి యతులకు సంబంధించిన ప్రాయశ్చిత్తాలను, అనుకోకుండా చేసిన పనులకు, అలాగే కావాలని చేసిన పనులకు సూత్ష్మధర్మాన్ని తెలిసినవారు చెప్పిన విధంగా నిజంగా వివరించబోతున్నాను.

పాపఞ్చ త్రివిధం ప్రోక్తం వాఙ్మనఃకాయసమ్భవమ్। సతతం హిదివా రాత్రౌ యేనేదం బధ్యతే జగత్ ।। ౧౮.

పాపం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది — మాట, మనసు, శరీరంతో కలిగినది; దీనివల్ల ఈ లోకం రాత్రి, పగలు ఎప్పుడూ బంధించబడుతుంది.

న కర్మాణి న చాప్యేష తిష్ఠ తీతిపరా శ్రుతిః। క్షణమేవ ప్రయోజ్యన్తు ఆయుషస్తు విధారణాత్ ।। ౧౮.

పనులు కూడా, ఈ శరీరం కూడా నిలబడదు అని పరమశాస్త్రం చెబుతుంది; జీవనాన్ని కొనసాగించేందుకు క్షణం మాత్రమే ఉపయోగించాలి.

భవేద్ధీరోఽప్రమత్తస్తు యోగో హి పరమం బలమ్। న హి యోగాత్పరం కిఞ్చిన్నరాణామిహ దృశ్యతే। తస్మాద్యోగం ప్రశంసన్తి ధర్మయుక్తా మనీషిణః ।। ౧౮.

ధైర్యంగా, అప్రమత్తంగా ఉండాలి; యోగమే అత్యున్నత బలం; మనుషుల్లో యోగం కన్నా గొప్పది ఏదీ కనిపించదు; అందుకే ధర్మంలో నిమగ్నమైన జ్ఞానులు యోగాన్ని ప్రశంసిస్తారు.

అవిద్యాం విద్యయా తీర్త్వా ప్రాప్యైశ్వయర్మనుత్తమమ్। దృష్ట్వా పరాపరం ధీరాః పరం గచ్ఛన్తి తత్పదమ్ ।। ౧౮.

అజ్ఞానాన్ని జ్ఞానంతో దాటి, అత్యుత్తమ ఐశ్వర్యాన్ని పొందిన ధీరులు, పైకింది స్థితులను చూసి, ఆ పరమ పదాన్ని చేరుతారు.

వ్రతాని యాని భిక్షూణాం తథైవోపవ్రతాని చ। ఏకైకాపక్రమే తేషాం ప్రాయశ్చిత్తం విధీయతే ।। ౧౮.

భిక్షువులకు ఉన్న వ్రతాలు, ఉపవ్రతాలు, వాటిలో ఒక్కొక్కటి తప్పినప్పుడు ప్రాయశ్చిత్తం నియమించబడుతుంది.

ఉపేత్య తు స్త్రియం కామాత్ ప్రాయశ్చిత్తం వినిర్దిశేత్ । ప్రాణాయామసమాయుక్తం కుర్యాత్సాన్తపనం తథా ।। ౧౮.

కామంతో స్త్రీని సమీపించినప్పుడు, ప్రాయశ్చిత్తం సూచించాలి; ప్రాణాయామంతో కూడిన సాంతపన వ్రతాన్ని చేయాలి.

తత శ్చరతి నిర్ద్దేశం కృచ్ఛ్రస్యాన్తే సమాహితః। పునరాశ్రమమాగమ్య చరేద్భిక్షురతన్ద్రితః । న మర్మయుక్తం వచనం హినస్తీతి మనీషిణః ।। ౧౮.

తర్వాత, కఠినతను ముగించి, నిర్దేశించిన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చేసి, మళ్లీ ఆశ్రమానికి చేరి, భిక్షువు అప్రమత్తంగా ఆచరించాలి; ముఖ్యమైన విషయానికి సంబంధం లేని మాట హాని చేయదని జ్ఞానులు అంటారు.

తథాపి చ న కర్త్తవ్యః ప్రసఙ్గో హ్యేష దారుణః। అహోరాత్రాధికః కశ్చిన్నాస్త్యధర్మ ఇతి శ్రుతిః ।। ౧౮.

అయినా, అలాంటి సంబంధాన్ని కలపకూడదు, అది భయంకరమైనది; ఈకంటే ఎక్కువ అధర్మం రాత్రి, పగలు ఏదీ లేదని శాస్త్రం చెబుతుంది.

హింసా హ్యేషా పరా సృష్టా దైవతైర్మునిభిస్తథా। యదేత[https://puranastudy.freeoda.com/pur_index14/dravina.htm ద్ద్రవిణం] నామ ప్రాణా హ్యేతే బహిశ్చరాః। స తస్య హరతి ప్రాణాన్ యో యస్య హరతే ధనమ్ ।। ౧౮.

ఇది అత్యున్నత హింస, దేవతలు, మునులు స్థాపించినది; ద్రవ్యం అనే పేరు కలిగినవి ప్రాణాలు, ఇవి బయట తిరుగుతున్నవి; ఎవరు ఇతరుల ద్రవ్యం తీసుకుంటారో, వారి ప్రాణాలను తీసుకుంటారు.

ఏవం కృత్వా స దుష్టాత్మా భిన్నవృత్తో వ్రతాచ్చ్యుతః। భూయో నిర్వేదమాపన్నశ్చరేచ్చాన్ద్రాయణం వ్రతమ్ ।। ౧౮.

ఇలా చేసినవాడు, దుష్టాత్మ, తన వ్రతాన్ని విడిచి, మార్గాన్ని తప్పినవాడు, మళ్లీ విచారంతో, చాంద్రాయణ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.

విధినా శాస్త్రదృష్టేన సంవత్సరమితి శ్రుతిః। తతః సంవత్సరస్యాన్తే భూయః ప్రక్షీణకల్మషః। భూయో నిర్వేదమాపన్నశ్చరేచ్చాన్ద్రాయణం వ్రతమ్ ।। ౧౮.

శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా, ఒక సంవత్సరం పాటు ఆచరించాలి అని శ్రుతి చెబుతుంది; ఆ సంవత్సరం ముగిసిన తర్వాత, పాపం తగ్గినప్పుడు, మళ్లీ విచారంతో చాంద్రాయణ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.

అహింసా సర్వభూతానాం కర్మణా మనసా గిరా । అకామాదపి హింసేత యది భిక్షుః పశూన్ మృగాన్। కృచ్ఛ్రాతికృచ్ఛ్రం కుర్వీత చాన్ద్రాయణమథీపి వా ।। ౧౮.

ప్రతి జీవికి మనసుతో, మాటతో, చేతతో హింస చేయకూడదు. యోగి అనుకోకుండా పశువులకు లేదా అడవి జంతువులకు హాని చేస్తే, అతడు చాలా కఠినమైన ఉపవాసం లేదా చంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి.

స్కన్దేదిన్ద్రియదౌర్బల్యాత్ స్త్రియం దృష్ట్వా యతిర్యది। తేన ధారయితవ్యా వై ప్రాణాయామాస్తు షోడశ ।। ౧౮.

ఇంద్రియాలు బలహీనంగా ఉండి, యతి ఒక మహిళను చూసి మనస్సు అదుపు కోల్పోతే, అతడు పదహారు సార్లు ప్రాణాయామం చేయాలి.

దివా స్కన్నస్య విప్రస్య ప్రాయశ్చిత్తం విధీయతే। త్రిరాత్రముపవాసశ్చ ప్రాణాయామశతం తథా ।। ౧౮.

బ్రాహ్మణుడు పగలు వీర్యస్కలనం జరిగితే, అతడు మూడు రోజులు ఉపవాసం ఉండాలి, అలాగే వంద సార్లు ప్రాణాయామం చేయాలి.

రాత్రౌ స్కన్నః శుచిః స్రాతోద్వాదశైవ తు ధారణాః। ప్రాణాయామేన శుద్ధాత్మా విరజా జాయతే ద్విజః ।। ౧౮.

రాత్రి సమయంలో వీర్యస్కలనం జరిగితే, స్నానం చేసి పవిత్రత సాధించిన తర్వాత, పన్నెండు సార్లు ప్రాణాయామం చేయాలి. దీని వల్ల ద్విజుడు పవిత్రుడై, పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

ఏకాన్నం మధు మాంసం వా హ్యామశ్రాద్ధం తథైవ చ। అభోజ్యాని యతీనాఞ్చ ప్రత్యక్షలవణాని చ ।। ౧౮.

ఒకే రకం అన్నం, తేనె, మాంసం, అపవిత్రమైన నైవేద్యం, నేరుగా తినే ఉప్పు — ఇవన్నీ యతులకు తినడం నిషిద్ధం.

ఏకైకాతిక్రమే తేషాం ప్రాయశ్చిత్తం విధీయతే। ప్రాజాపత్యేన కృచ్ఛ్రేణ తతః పాపాత్ ప్రముచ్యతే ।। ౧౮.

ఇవన్నింటిలో ఏదైనా తప్పు జరిగితే, ప్రాజాపత్య వ్రతం చేయాలి. దీని వల్ల పాపం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.

వ్యతిక్రమాచ్చ యే కేచిద్వాఙ్మనఃకాయసమ్భవమ్। సద్భిః సహ వినిశ్చిత్య యద్బ్రూయుస్తత్సమాచరేత్ ।। ౧౮.

మాట, మనస్సు, శరీరం ద్వారా ఏదైనా తప్పు జరిగితే, మంచి వారితో ఆలోచించి వారు చెప్పిన ప్రకారం ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.

విశుద్ధబుద్ధిః సమలోష్టకాఞ్చనః సమస్తభూతేషు చరన్ స మాహితః । స్థానం ధ్రువం శాశ్వతమవ్యయం సతాం పరం స గత్వా న పునర్హి జాయతే ।। ౧౮.

శుద్ధమైన బుద్ధితో, మట్టి, బంగారం రెండింటినీ సమంగా చూసేవాడు, అన్ని జీవుల మధ్య తిరుగుతూ, స్థిరమైన, శాశ్వతమైన, మారని, ఉత్తమ స్థితిని పొందుతాడు. అతడు మళ్లీ పుట్టడంలేదు.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి అరిష్టాని నిబోధత। యేన జ్ఞానవిశేషేణ మృత్యుం పశ్యతి చాత్మనః ।। ౧౯.

ఇప్పుడు నేను శుభాశుభ సూచకాలను చెబుతాను. జ్ఞానంతో మనిషి తన మరణం దగ్గర పడుతున్నదని తెలుసుకోగలడు.

అరున్ధతీం ధ్రువఞ్చైవ సోమచ్ఛాయాం మహాపథమ్। యో న పశ్యేత్స నో జీవేన్నరః సంవత్సరాత్పరమ్ ।। ౧౯.

అరుంధతి, ధ్రువ నక్షత్రం, చంద్రుని నీడ, మహాపథం — వీటిని చూడలేని మనిషి ఏడాది దాటి బ్రతకడు.

అరశ్మివన్తమాదిత్యం రశ్మివన్తఞ్చ పావకమ్। యః పశ్యేన్న చ జీవేత మాసాదేకాదశాత్పరమ్ ।। ౧౯.

కిరణాలతో కూడిన సూర్యుడిని లేదా అగ్నిని చూడలేని వాడు పదకొండు నెలలు దాటి బ్రతకడు.

వమేన్మూత్రం కరీషం వా సువర్ణం రజతం తథా। ప్రత్యక్షమథ వా స్వప్నే దశమాసాన్ స జీవతి ।। ౧౯.

ఎడమవైపు మూత్రం, మలము, బంగారం లేదా వెండి నిద్రలో లేదా నిజంగా చూసినవాడు పది నెలలు బ్రతుకుతాడు.