వాయుపురాణమ్

అస్తేయం బ్రహ్మచర్యఞ్చ అలోభస్త్యాగ ఏవ చ। వ్రతాని చైవ భిక్షూణామహింసా పరమార్థితా ।। ౧౬.

దొంగతనం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం, లోభం లేకపోవడం, త్యాగం, వ్రతాలు, హింస చేయకపోవడం, పరమమైన నిజాయితీ — ఇవే భిక్షువుల నియమాలు.

అక్రోధో గురుశుశ్రూషా శౌచమాహారలాఘవమ్। నిత్యంస్వాధ్యాయ ఇత్యేతే నియమాః పరికీర్తితాః ।। ౧౬.

కోపం లేకపోవడం, గురువుకు సేవ చేయడం, శుద్ధి, తక్కువగా తినడం, ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయం చేయడం — ఇవే నియమాలు అని చెప్పబడింది.

బీచయోనిర్గుణవపుర్బద్ధః కర్మభిరేవ చ। యథా ద్విప ఇవారణ్యే మనుష్యాణాం విధీయతే ।। ౧౬.

కర్మల వల్ల బంధించబడి, విత్తు మూలంగా, గుణాలే రూపంగా, అడవిలో ఏనుగు లాగా, మనిషి ఈ లోకంలో స్థిరంగా ఉంటాడు.

ప్రాప్యతే వాచిరాదేవాఙ్కుశేనేవ నివారితః। ఏవం జ్ఞానేన శుద్ధేన దగ్ధబీచో హ్యకల్మషః। విముక్తబన్ధః శాన్తోఽసౌ ముక్త ఇత్యభిధీయతే ।। ౧౬.

ఏనుగును అంకుశంతో త్వరగా నియంత్రించగలిగినట్టు, జ్ఞానం ద్వారా విత్తు కాలిపోతే, పాపం, బంధనం తొలగి, శాంతిగా, విముక్తుడై, ముక్తుడని పిలవబడతాడు.

వేదైస్తుత్యా సర్వయజ్ఞక్రియాస్తు యజ్ఞే జప్యం జ్ఞానినామాహురగ్రయమ్। జ్ఞానాద్ధయానం సఙ్గరాగవ్యపేతం తస్మిన్ ప్రాప్తే శాశ్వతస్యోపలబ్ధిః ।। ౧౬.

వేదాలు అన్ని యజ్ఞాలను ప్రశంసిస్తాయి. కానీ, యజ్ఞాల్లో జ్ఞానులకు జపమే ముఖ్యమైనదని అంటారు. జ్ఞానంతో, రాగద్వేషాలు లేని ధ్యానం కలుగుతుంది. అందులో శాశ్వతమైనది లభిస్తుంది.

దమః శమః సత్యమకల్మషత్వం మౌనం చ భూతేష్వఖిలేష్వథార్జ్జవమ్। అతీన్ద్రియజ్ఞానమిదం తథార్జ్జవం ప్రాహుస్తథా జ్ఞానవిశుద్ధసత్త్వాః ।। ౧౬.

దమం, శమం, సత్యం, పాపం లేకపోవడం, మౌనం, అన్ని జీవుల పట్ల నేరుగా ఉండడం, ఇంద్రియాలకు అతీతమైన జ్ఞానం — ఇవన్నీ శుద్ధమైన మనస్సు కలవారు గొప్ప లక్షణాలుగా చెబుతారు.

సమాహితో బ్రహ్మపరోఽప్రమాదీ శుచిస్తథైవాత్మరతిర్జీతేన్ద్రియః। సమాప్నుయుర్యోగమిమం మహాధియో మహర్షయశ్చైవమనిన్దితామలాః ।। ౧౬.

బుద్ధిమంతులు, నింద లేని మహర్షులు, ఏకాగ్రతతో, బ్రహ్మంపై ఆసక్తితో, అప్రమత్తంగా, శుద్ధంగా, ఆత్మలో ఆనందంగా, ఇంద్రియాలను జయించి, ఈ యోగాన్ని పొందుతారు.

ఆశ్రమత్రయముత్సృజ్య ప్రాప్తస్తు పరమాశ్రమమ్। అతః సంవత్సరస్యాన్తే ప్రాప్య జ్ఞానమనుత్తమమ్ ।। ౧౭.

మూడు ఆశ్రమాలను విడిచిపెట్టి, పరమాశ్రమాన్ని చేరినవాడు, సంవత్సరాంతంలో అత్యుత్తమమైన జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు.

అనుజ్ఞాప్య గురూంచైవ విచరేత్ పృథివీమిమామ్। సారభూతముపాసీత జ్ఞానం యజ్జ్ఞేయ సాధకమ్ ।। ౧౭.

గురువులను అనుమతిని తీసుకుని, ఈ భూమిపై సంచరించాలి. తాను తెలుసుకోవలసినదానికి దారి చూపే జ్ఞానాన్ని, సారాన్ని ఆరాధించాలి.

ఇదం జ్ఞానమిదం జ్ఞేయమితి యస్తుషితశ్చరేత్ । అపి కల్పసహస్రాయుర్న్నైవ జ్ఞేయమవాప్నుయాత్ ।। ౧౭.

ఇది జ్ఞానం, ఇది తెలుసుకోవాల్సింది అని తృప్తిగా జీవించే వాడు, వేల కాల్పాలయుగాలు జీవించినా, నిజమైన జ్ఞానాన్ని పొందలేడు.

త్యక్తసఙ్గో జితకోధో లఘ్వాహారో జితేన్ద్రియః। పిధాయ బుద్ధ్యా ద్వారాణి ధ్యానే హ్యేవం మనో దధేత్ ।। ౧౭.

అనురాగాన్ని వదిలి, కోపాన్ని జయించి, తక్కువ తినుతూ, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, బుద్ధితో ద్వారాలను మూసి, మనసును ధ్యానంలో నిలిపి ఉంచాలి.

శూన్యేష్వేవావకాశేషు గుహాసు చవనే తథా। నదీనాం పులినే చైవ నిత్యం యుక్తః సదా భవేత్ ।। ౧౭.

శూన్యమైన ప్రదేశాల్లో, విస్తారమైన ప్రాంతాల్లో, గుహల్లో, అడవుల్లో, నదీ తీరాల్లో ఎక్కడైనా ఎప్పుడూ యోగంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి.

వాగ్దణ్డః కర్మదణ్డశ్చ మనోదణ్డశ్చ తే త్రయః। యస్యైతే నియతా దణ్డాః స త్రిదణ్డీ వ్యవస్థితః ।। ౧౭.

మాట, చేత, మనసు — ఈ మూడు నియమాలు; ఇవి ఎవరిలో స్థిరంగా ఉంటాయో, అతడే త్రిదండిగా పరిగణించబడతాడు.

అవస్థితో ధ్యానరతిర్జితేన్ద్రియః శుభాశుభే హిత్య చ కర్మణీ ఉభే । ఇదం శరీరం ప్రవిముచ్య శాస్త్రతో న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిత్ ।। ౧౭.

ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉండి, ఇంద్రియాలను జయించి, శుభ-అశుభ కర్మలను వదిలి, శాస్త్ర ప్రకారం ఈ శరీరాన్ని విడిచినప్పుడు, అతడు ఇక పుట్టడు, మరణించడు.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే పరమాశ్రమప్రాప్తికథనం నామ సప్తదశోఽధ్యాయః

ఈ విధంగా శ్రీ మహాపురాణంలో వాయువు చెప్పిన 'పరమాశ్రమ ప్రాప్తి కథనం' అనే పదహేడు అధ్యాయం ముగిసింది.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి యతీనామిహ నిశ్చయమ్। ప్రాయశ్చిత్తాని తత్త్వేన యాన్యకామకృతాని తు। అథ కామకృతేప్యాహుః సూక్ష్మధర్మవిదో జనాః ।। ౧౮.

ఇప్పటి నుంచి యతులకు సంబంధించిన ప్రాయశ్చిత్తాలను, అనుకోకుండా చేసిన పనులకు, అలాగే కావాలని చేసిన పనులకు సూత్ష్మధర్మాన్ని తెలిసినవారు చెప్పిన విధంగా నిజంగా వివరించబోతున్నాను.

పాపఞ్చ త్రివిధం ప్రోక్తం వాఙ్మనఃకాయసమ్భవమ్। సతతం హిదివా రాత్రౌ యేనేదం బధ్యతే జగత్ ।। ౧౮.

పాపం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది — మాట, మనసు, శరీరంతో కలిగినది; దీనివల్ల ఈ లోకం రాత్రి, పగలు ఎప్పుడూ బంధించబడుతుంది.

న కర్మాణి న చాప్యేష తిష్ఠ తీతిపరా శ్రుతిః। క్షణమేవ ప్రయోజ్యన్తు ఆయుషస్తు విధారణాత్ ।। ౧౮.

పనులు కూడా, ఈ శరీరం కూడా నిలబడదు అని పరమశాస్త్రం చెబుతుంది; జీవనాన్ని కొనసాగించేందుకు క్షణం మాత్రమే ఉపయోగించాలి.

భవేద్ధీరోఽప్రమత్తస్తు యోగో హి పరమం బలమ్। న హి యోగాత్పరం కిఞ్చిన్నరాణామిహ దృశ్యతే। తస్మాద్యోగం ప్రశంసన్తి ధర్మయుక్తా మనీషిణః ।। ౧౮.

ధైర్యంగా, అప్రమత్తంగా ఉండాలి; యోగమే అత్యున్నత బలం; మనుషుల్లో యోగం కన్నా గొప్పది ఏదీ కనిపించదు; అందుకే ధర్మంలో నిమగ్నమైన జ్ఞానులు యోగాన్ని ప్రశంసిస్తారు.

అవిద్యాం విద్యయా తీర్త్వా ప్రాప్యైశ్వయర్మనుత్తమమ్। దృష్ట్వా పరాపరం ధీరాః పరం గచ్ఛన్తి తత్పదమ్ ।। ౧౮.

అజ్ఞానాన్ని జ్ఞానంతో దాటి, అత్యుత్తమ ఐశ్వర్యాన్ని పొందిన ధీరులు, పైకింది స్థితులను చూసి, ఆ పరమ పదాన్ని చేరుతారు.

వ్రతాని యాని భిక్షూణాం తథైవోపవ్రతాని చ। ఏకైకాపక్రమే తేషాం ప్రాయశ్చిత్తం విధీయతే ।। ౧౮.

భిక్షువులకు ఉన్న వ్రతాలు, ఉపవ్రతాలు, వాటిలో ఒక్కొక్కటి తప్పినప్పుడు ప్రాయశ్చిత్తం నియమించబడుతుంది.

ఉపేత్య తు స్త్రియం కామాత్ ప్రాయశ్చిత్తం వినిర్దిశేత్ । ప్రాణాయామసమాయుక్తం కుర్యాత్సాన్తపనం తథా ।। ౧౮.

కామంతో స్త్రీని సమీపించినప్పుడు, ప్రాయశ్చిత్తం సూచించాలి; ప్రాణాయామంతో కూడిన సాంతపన వ్రతాన్ని చేయాలి.

తత శ్చరతి నిర్ద్దేశం కృచ్ఛ్రస్యాన్తే సమాహితః। పునరాశ్రమమాగమ్య చరేద్భిక్షురతన్ద్రితః । న మర్మయుక్తం వచనం హినస్తీతి మనీషిణః ।। ౧౮.

తర్వాత, కఠినతను ముగించి, నిర్దేశించిన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చేసి, మళ్లీ ఆశ్రమానికి చేరి, భిక్షువు అప్రమత్తంగా ఆచరించాలి; ముఖ్యమైన విషయానికి సంబంధం లేని మాట హాని చేయదని జ్ఞానులు అంటారు.

తథాపి చ న కర్త్తవ్యః ప్రసఙ్గో హ్యేష దారుణః। అహోరాత్రాధికః కశ్చిన్నాస్త్యధర్మ ఇతి శ్రుతిః ।। ౧౮.

అయినా, అలాంటి సంబంధాన్ని కలపకూడదు, అది భయంకరమైనది; ఈకంటే ఎక్కువ అధర్మం రాత్రి, పగలు ఏదీ లేదని శాస్త్రం చెబుతుంది.

హింసా హ్యేషా పరా సృష్టా దైవతైర్మునిభిస్తథా। యదేత[https://puranastudy.freeoda.com/pur_index14/dravina.htm ద్ద్రవిణం] నామ ప్రాణా హ్యేతే బహిశ్చరాః। స తస్య హరతి ప్రాణాన్ యో యస్య హరతే ధనమ్ ।। ౧౮.

ఇది అత్యున్నత హింస, దేవతలు, మునులు స్థాపించినది; ద్రవ్యం అనే పేరు కలిగినవి ప్రాణాలు, ఇవి బయట తిరుగుతున్నవి; ఎవరు ఇతరుల ద్రవ్యం తీసుకుంటారో, వారి ప్రాణాలను తీసుకుంటారు.

ఏవం కృత్వా స దుష్టాత్మా భిన్నవృత్తో వ్రతాచ్చ్యుతః। భూయో నిర్వేదమాపన్నశ్చరేచ్చాన్ద్రాయణం వ్రతమ్ ।। ౧౮.

ఇలా చేసినవాడు, దుష్టాత్మ, తన వ్రతాన్ని విడిచి, మార్గాన్ని తప్పినవాడు, మళ్లీ విచారంతో, చాంద్రాయణ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.

విధినా శాస్త్రదృష్టేన సంవత్సరమితి శ్రుతిః। తతః సంవత్సరస్యాన్తే భూయః ప్రక్షీణకల్మషః। భూయో నిర్వేదమాపన్నశ్చరేచ్చాన్ద్రాయణం వ్రతమ్ ।। ౧౮.

శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా, ఒక సంవత్సరం పాటు ఆచరించాలి అని శ్రుతి చెబుతుంది; ఆ సంవత్సరం ముగిసిన తర్వాత, పాపం తగ్గినప్పుడు, మళ్లీ విచారంతో చాంద్రాయణ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.

అహింసా సర్వభూతానాం కర్మణా మనసా గిరా । అకామాదపి హింసేత యది భిక్షుః పశూన్ మృగాన్। కృచ్ఛ్రాతికృచ్ఛ్రం కుర్వీత చాన్ద్రాయణమథీపి వా ।। ౧౮.

ప్రతి జీవికి మనసుతో, మాటతో, చేతతో హింస చేయకూడదు. యోగి అనుకోకుండా పశువులకు లేదా అడవి జంతువులకు హాని చేస్తే, అతడు చాలా కఠినమైన ఉపవాసం లేదా చంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి.

స్కన్దేదిన్ద్రియదౌర్బల్యాత్ స్త్రియం దృష్ట్వా యతిర్యది। తేన ధారయితవ్యా వై ప్రాణాయామాస్తు షోడశ ।। ౧౮.

ఇంద్రియాలు బలహీనంగా ఉండి, యతి ఒక మహిళను చూసి మనస్సు అదుపు కోల్పోతే, అతడు పదహారు సార్లు ప్రాణాయామం చేయాలి.