వాయుపురాణమ్

ఆతిథ్యం శ్రాద్ధయజ్ఞేషు న గచ్ఛేద్యోగవిత్ వ్కచిత్। ఏవం హ్యహింసకో యోగీ భవేదితి విచారణా ।। ౧౬.

యోగాన్ని తెలిసినవాడు అతిథి సేవకు, శ్రాద్ధయజ్ఞాలకు పోకూడదు. ఇలా ప్రవర్తిస్తే యోగి హింస చేయని వాడవుతాడు.

వహ్నౌ విధూమే వ్యఙ్గారే సర్వృస్మిన్ భుక్తవజ్జనే। విచరేన్మతిమాన్ యోగీ న తు తేష్వేవ నిత్యశః ।। ౧౬.

విప్రుడు, అగ్ని పొగ లేకుండా లేదా అగిసిపెట్టకుండా అన్ని ఇంధనాల్లో ఉండేలా, ప్రజల్లో భోజనం చేసినవాడిలా సంచరించాలి. కానీ, వారిలో ఎప్పుడూ ఉండకూడదు.

యథైవమవమన్యన్తే యథా పరిభవన్తి చ। యుక్తస్తథా చరేద్భైక్షం సతాం ధర్మమదూషయన్ ।। ౧౬.

ఎలా అవమానించబడినా, ఎలా నిర్లక్ష్యం చేయబడినా, ధర్మాన్ని కలుషితం చేయకుండా, మంచి వారి విధిని పాటిస్తూ, అలాగే భిక్షాటన చేయాలి.

భైక్షం చరేద్గృహస్థేషు యథాచారగృహేషు చ। శ్రేష్ఠా తు పరమా చేయం వృత్తిరస్యోపదిశ్యతే ।। ౧౬.

ఇంటి వారు, మంచి ఆచారంతో ఉండే వారు దగ్గర భిక్ష అడగాలి. ఈ విధమైన జీవితం అతనికి అత్యుత్తమమైనదిగా చెప్పబడింది.

అత ఊర్ద్ధ్వం గృహస్థేషు శాలీనేషు చరేద్‌ద్విజః। శ్రద్దధానేషు దాన్తేషు శ్రోత్రియేషు మహాత్మసు ।। ౧౬.

ఇది తర్వాత, ద్విజుడు పవిత్రమైన, విశ్వాసంతో, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగి, వేదాలు తెలిసిన, మహాత్ములైన ఇంటి వారినుండి భిక్ష అడగాలి.

అత ఊర్ద్ధ్వం పునశ్చాపి అదుష్టపతితేషు చ। భైక్షచర్యా వివర్ణేషు జఘన్యా వృత్తిరుచ్యతే ।। ౧౬.

ఇది తర్వాత, మళ్లీ, చెడ్డవారు కాని, తక్కువ గుణాలున్న ఇళ్లలో భిక్ష అడగడం అత్యంత నీచమైన జీవన విధానంగా చెప్పబడింది.

భైక్షం యవాగూం తక్రం వా పయో యావకమేవ చ। ఫళమూలం విపవ్కం వా పిణ్యాకం శక్తితోపి వా ।। ౧౬.

తన శక్తికి అనుగుణంగా, యవ పాయసం, మజ్జిగ, పాలు, యవలు, పండ్లు, మూలికలు, పొడి అన్నం, లేదా పిండి వంటి వాటిని భిక్షగా తీసుకోవచ్చు.

ఇత్యేతే వై మయా ప్రోక్తా యోగినాం సిద్ధివర్ద్ధనాః। ఆహారాస్తేషు సిద్ధేషు శ్రేష్ఠం భైక్షమితి స్మృతమ్ ।। ౧౬.

యోగులకు సిద్ధిని పెంచే ఆహారాలు ఇవే అని నేను వివరించాను. వీటిలో శుద్ధమైన భిక్ష అత్యుత్తమమైనదిగా గుర్తించబడింది.

అబ్బిన్దుం యః కుశాగ్రేణ మాసే మాసే సమశ్నుతే। న్యాయతో యస్తు భిక్షేత స పూర్వోక్తాద్విశిష్యతే ।। ౧౬.

ప్రతి నెలా, దర్భ గడ్డి పై నీటి బొట్టు మాత్రమే తినేవాడు, లేదా న్యాయంగా భిక్ష అడిగేవాడు, ముందు చెప్పినవారిని మించిపోతాడు.

యోగినాం చైవ సర్వేషాం శ్రేష్ఠం చాన్ద్రాయణం స్మృతమ్ । ఏకం ద్వే త్రీణి చత్వారి శక్తితో వా సమాచరేత్ ।। ౧౬.

అన్ని యోగుల్లో, చాంద్రాయణ వ్రతమే అత్యుత్తమంగా చెప్పబడింది. తన శక్తికి తగినట్టు ఒకటి, రెండు, మూడు, లేదా నాలుగు చక్రాలు ఆచరించవచ్చు.

అస్తేయం బ్రహ్మచర్యఞ్చ అలోభస్త్యాగ ఏవ చ। వ్రతాని చైవ భిక్షూణామహింసా పరమార్థితా ।। ౧౬.

దొంగతనం చేయకపోవడం, బ్రహ్మచర్యం, లోభం లేకపోవడం, త్యాగం, వ్రతాలు, హింస చేయకపోవడం, పరమమైన నిజాయితీ — ఇవే భిక్షువుల నియమాలు.

అక్రోధో గురుశుశ్రూషా శౌచమాహారలాఘవమ్। నిత్యంస్వాధ్యాయ ఇత్యేతే నియమాః పరికీర్తితాః ।। ౧౬.

కోపం లేకపోవడం, గురువుకు సేవ చేయడం, శుద్ధి, తక్కువగా తినడం, ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయం చేయడం — ఇవే నియమాలు అని చెప్పబడింది.

బీచయోనిర్గుణవపుర్బద్ధః కర్మభిరేవ చ। యథా ద్విప ఇవారణ్యే మనుష్యాణాం విధీయతే ।। ౧౬.

కర్మల వల్ల బంధించబడి, విత్తు మూలంగా, గుణాలే రూపంగా, అడవిలో ఏనుగు లాగా, మనిషి ఈ లోకంలో స్థిరంగా ఉంటాడు.

ప్రాప్యతే వాచిరాదేవాఙ్కుశేనేవ నివారితః। ఏవం జ్ఞానేన శుద్ధేన దగ్ధబీచో హ్యకల్మషః। విముక్తబన్ధః శాన్తోఽసౌ ముక్త ఇత్యభిధీయతే ।। ౧౬.

ఏనుగును అంకుశంతో త్వరగా నియంత్రించగలిగినట్టు, జ్ఞానం ద్వారా విత్తు కాలిపోతే, పాపం, బంధనం తొలగి, శాంతిగా, విముక్తుడై, ముక్తుడని పిలవబడతాడు.

వేదైస్తుత్యా సర్వయజ్ఞక్రియాస్తు యజ్ఞే జప్యం జ్ఞానినామాహురగ్రయమ్। జ్ఞానాద్ధయానం సఙ్గరాగవ్యపేతం తస్మిన్ ప్రాప్తే శాశ్వతస్యోపలబ్ధిః ।। ౧౬.

వేదాలు అన్ని యజ్ఞాలను ప్రశంసిస్తాయి. కానీ, యజ్ఞాల్లో జ్ఞానులకు జపమే ముఖ్యమైనదని అంటారు. జ్ఞానంతో, రాగద్వేషాలు లేని ధ్యానం కలుగుతుంది. అందులో శాశ్వతమైనది లభిస్తుంది.

దమః శమః సత్యమకల్మషత్వం మౌనం చ భూతేష్వఖిలేష్వథార్జ్జవమ్। అతీన్ద్రియజ్ఞానమిదం తథార్జ్జవం ప్రాహుస్తథా జ్ఞానవిశుద్ధసత్త్వాః ।। ౧౬.

దమం, శమం, సత్యం, పాపం లేకపోవడం, మౌనం, అన్ని జీవుల పట్ల నేరుగా ఉండడం, ఇంద్రియాలకు అతీతమైన జ్ఞానం — ఇవన్నీ శుద్ధమైన మనస్సు కలవారు గొప్ప లక్షణాలుగా చెబుతారు.

సమాహితో బ్రహ్మపరోఽప్రమాదీ శుచిస్తథైవాత్మరతిర్జీతేన్ద్రియః। సమాప్నుయుర్యోగమిమం మహాధియో మహర్షయశ్చైవమనిన్దితామలాః ।। ౧౬.

బుద్ధిమంతులు, నింద లేని మహర్షులు, ఏకాగ్రతతో, బ్రహ్మంపై ఆసక్తితో, అప్రమత్తంగా, శుద్ధంగా, ఆత్మలో ఆనందంగా, ఇంద్రియాలను జయించి, ఈ యోగాన్ని పొందుతారు.

ఆశ్రమత్రయముత్సృజ్య ప్రాప్తస్తు పరమాశ్రమమ్। అతః సంవత్సరస్యాన్తే ప్రాప్య జ్ఞానమనుత్తమమ్ ।। ౧౭.

మూడు ఆశ్రమాలను విడిచిపెట్టి, పరమాశ్రమాన్ని చేరినవాడు, సంవత్సరాంతంలో అత్యుత్తమమైన జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు.

అనుజ్ఞాప్య గురూంచైవ విచరేత్ పృథివీమిమామ్। సారభూతముపాసీత జ్ఞానం యజ్జ్ఞేయ సాధకమ్ ।। ౧౭.

గురువులను అనుమతిని తీసుకుని, ఈ భూమిపై సంచరించాలి. తాను తెలుసుకోవలసినదానికి దారి చూపే జ్ఞానాన్ని, సారాన్ని ఆరాధించాలి.

ఇదం జ్ఞానమిదం జ్ఞేయమితి యస్తుషితశ్చరేత్ । అపి కల్పసహస్రాయుర్న్నైవ జ్ఞేయమవాప్నుయాత్ ।। ౧౭.

ఇది జ్ఞానం, ఇది తెలుసుకోవాల్సింది అని తృప్తిగా జీవించే వాడు, వేల కాల్పాలయుగాలు జీవించినా, నిజమైన జ్ఞానాన్ని పొందలేడు.

త్యక్తసఙ్గో జితకోధో లఘ్వాహారో జితేన్ద్రియః। పిధాయ బుద్ధ్యా ద్వారాణి ధ్యానే హ్యేవం మనో దధేత్ ।। ౧౭.

అనురాగాన్ని వదిలి, కోపాన్ని జయించి, తక్కువ తినుతూ, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, బుద్ధితో ద్వారాలను మూసి, మనసును ధ్యానంలో నిలిపి ఉంచాలి.

శూన్యేష్వేవావకాశేషు గుహాసు చవనే తథా। నదీనాం పులినే చైవ నిత్యం యుక్తః సదా భవేత్ ।। ౧౭.

శూన్యమైన ప్రదేశాల్లో, విస్తారమైన ప్రాంతాల్లో, గుహల్లో, అడవుల్లో, నదీ తీరాల్లో ఎక్కడైనా ఎప్పుడూ యోగంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి.

వాగ్దణ్డః కర్మదణ్డశ్చ మనోదణ్డశ్చ తే త్రయః। యస్యైతే నియతా దణ్డాః స త్రిదణ్డీ వ్యవస్థితః ।। ౧౭.

మాట, చేత, మనసు — ఈ మూడు నియమాలు; ఇవి ఎవరిలో స్థిరంగా ఉంటాయో, అతడే త్రిదండిగా పరిగణించబడతాడు.

అవస్థితో ధ్యానరతిర్జితేన్ద్రియః శుభాశుభే హిత్య చ కర్మణీ ఉభే । ఇదం శరీరం ప్రవిముచ్య శాస్త్రతో న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిత్ ।। ౧౭.

ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉండి, ఇంద్రియాలను జయించి, శుభ-అశుభ కర్మలను వదిలి, శాస్త్ర ప్రకారం ఈ శరీరాన్ని విడిచినప్పుడు, అతడు ఇక పుట్టడు, మరణించడు.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే పరమాశ్రమప్రాప్తికథనం నామ సప్తదశోఽధ్యాయః

ఈ విధంగా శ్రీ మహాపురాణంలో వాయువు చెప్పిన 'పరమాశ్రమ ప్రాప్తి కథనం' అనే పదహేడు అధ్యాయం ముగిసింది.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి యతీనామిహ నిశ్చయమ్। ప్రాయశ్చిత్తాని తత్త్వేన యాన్యకామకృతాని తు। అథ కామకృతేప్యాహుః సూక్ష్మధర్మవిదో జనాః ।। ౧౮.

ఇప్పటి నుంచి యతులకు సంబంధించిన ప్రాయశ్చిత్తాలను, అనుకోకుండా చేసిన పనులకు, అలాగే కావాలని చేసిన పనులకు సూత్ష్మధర్మాన్ని తెలిసినవారు చెప్పిన విధంగా నిజంగా వివరించబోతున్నాను.

పాపఞ్చ త్రివిధం ప్రోక్తం వాఙ్మనఃకాయసమ్భవమ్। సతతం హిదివా రాత్రౌ యేనేదం బధ్యతే జగత్ ।। ౧౮.

పాపం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది — మాట, మనసు, శరీరంతో కలిగినది; దీనివల్ల ఈ లోకం రాత్రి, పగలు ఎప్పుడూ బంధించబడుతుంది.

న కర్మాణి న చాప్యేష తిష్ఠ తీతిపరా శ్రుతిః। క్షణమేవ ప్రయోజ్యన్తు ఆయుషస్తు విధారణాత్ ।। ౧౮.

పనులు కూడా, ఈ శరీరం కూడా నిలబడదు అని పరమశాస్త్రం చెబుతుంది; జీవనాన్ని కొనసాగించేందుకు క్షణం మాత్రమే ఉపయోగించాలి.

భవేద్ధీరోఽప్రమత్తస్తు యోగో హి పరమం బలమ్। న హి యోగాత్పరం కిఞ్చిన్నరాణామిహ దృశ్యతే। తస్మాద్యోగం ప్రశంసన్తి ధర్మయుక్తా మనీషిణః ।। ౧౮.

ధైర్యంగా, అప్రమత్తంగా ఉండాలి; యోగమే అత్యున్నత బలం; మనుషుల్లో యోగం కన్నా గొప్పది ఏదీ కనిపించదు; అందుకే ధర్మంలో నిమగ్నమైన జ్ఞానులు యోగాన్ని ప్రశంసిస్తారు.