వాయుపురాణమ్

ఏతయా ప్రవిశేద్దేహం హిత్వా దేహం పునస్త్విహ। మనోద్వారం హి యోగానామాదిత్యఞ్చ వినిర్ద్దిశేత్ ।। ౧౨.

ఈ విధంగా, అతడు ఒక శరీరంలోనికి ప్రవేశించి, శరీరం వదిలి మళ్లీ ఇక్కడికి వస్తాడు. యోగులకు మనస్సు ద్వారం, సూర్యుని మార్గాన్ని సూచించాలి.

ఆదానాదిక్రియాణాన్తు ఆదిత్య ఇతి చోచ్యతే। ఏతేన విధినా యోగీ విరక్తః సూక్ష్మవర్జ్జితః। ప్రకృతిం సమతిక్రమ్య రుద్రలోకే మహీయతే ।। ౧౨.

తీసుకోవడం మొదలైన కార్యాల వల్ల ఆయనను ఆదిత్యుడు అని అంటారు. ఈ విధంగా, యోగి అనాసక్తుడై, సూత్ష్మ లక్షణాలు లేకుండా, ప్రకృతిని దాటి, రుద్ర లోకంలో మహిమ పొందుతాడు.

ఐశ్వర్యగుణసమ్ప్రాప్తం బ్రహ్మభూతన్తు తం ప్రభుమ్। దేవస్థానేషు సర్వేషు సర్వతస్తు నివర్త్తతే ।। ౧౨.

ఆ ప్రభువు, ఐశ్వర్య గుణాలు సంపాదించి, బ్రహ్మ స్వరూపుడై, దేవతల నివాసాలన్నింటినుండి, అన్నిచోట్లనుండి ఉపసంహరించుకుంటాడు.

పైశాచాంశచవ పిశాచాంశ్చ రాక్షసేన చ రాక్షసాన్ । గాన్ధర్వేణ చ గన్ధర్వాన్ కౌబేరేణ కుబేరజాన్ ।। ౧౨.

పిశాచ భాగంతో పిశాచులను, రాక్షస భాగంతో రాక్షసులను, గంధర్వ భాగంతో గంధర్వులను, కుబేర భాగంతో కుబేర వంశజులను పొందుతాడు.

ఇన్ద్రమైన్ద్రేణ స్థానేన సౌమ్యం సౌమ్యేన చైవ హి। ప్రజాపతిం తథా చైవ ప్రాజాపత్యేన సాధయేత్ ।। ౧౨.

ఇంద్ర స్థానం ద్వారా ఇంద్రుని, సౌమ్య స్థానం ద్వారా సోముని, అలాగే ప్రజాపతి స్థానం ద్వారా ప్రజాపతిని సాధిస్తాడు.

బ్రాహ్మం బ్రాహ్యేన చాప్యేవముపామన్త్రయతే ప్రభుమ్। తత్ర సక్తస్తు ఉన్మత్తస్తస్మాత్సర్వం ప్రవర్త్తతే ।। ౧౨.

అలాగే, బ్రాహ్మ స్థానం ద్వారా ప్రభువును ఆహ్వానిస్తాడు. అక్కడ ఆసక్తి కలిగి, ఉల్లాసంతో ఉండి, అక్కడి నుంచే అన్నీ ప్రవర్తిస్తాయి.

నిత్యం బ్రహ్మపరో యుక్తః స్థానాన్యేతాని వై త్యజేత్ । అసజ్యమానః స్థానేషు ద్విజః సర్వగతో భవేత్ ।। ౧౨.

ఎల్లప్పుడూ బ్రహ్మ పరుడై, నియమంగా ఉండి, ఈ స్థానాలను వదిలిపెడతాడు. స్థానాలలో ఆసక్తి లేకుండా, ద్విజుడు అన్నిచోట్ల వ్యాపించేవాడవుతాడు.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి ఐశ్వర్యగుణ విస్తరమ్। యేన యోగవిశేషేణ సర్వలోకానతిక్రమేత్ ।। ౧౩.

ఇప్పుడే నేను ఐశ్వర్య గుణాలను విస్తృతంగా వివరించబోతున్నాను. వాటి ద్వారా, ఒక ప్రత్యేక యోగంతో, యోగి అన్నీ లోకాలను దాటి పోగలడు.

తత్రాష్టగుణమైశ్వర్యం యోగినాం సముదాహృతమ్। తత్సర్వం క్రమయోగేన ఉచ్యమానం నిబోధత ।। ౧౩.

అక్కడ యోగులకు సంబంధించిన ఎనిమిది విధాల ఐశ్వర్యం వివరించబడింది. వాటన్నింటినీ క్రమంగా నేను చెప్పబోతున్నాను, మీరు వినండి.

అణిమా లఘిమా చైవ మహిమా ప్రాప్తిరేవ చ। ప్రాకామ్యజ్చైవ సర్వత్ర ఈశిత్వఞ్చైవ సర్వతః ।। ౧౩.

అణిమా, లఘిమా, మహిమా, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, అన్నిచోట్ల, అలాగే ఈశిత్వము అన్నిచోట్ల — ఇవే ఆ శక్తులు.

వశిత్వమథ సర్వత్ర యత్ర కామావసాయితా। తచ్చాపి వివిధం జ్ఞేయమైశ్వర్యం సర్వకామికమ్ ।। ౧౩.

అలాగే, వశిత్వము అన్నిచోట్ల, అక్కడ అన్ని కోరికలు నెరవేరే స్థితి ఉంటుంది. ఈ విధంగా, అనేకరకాల ఐశ్వర్యం, అన్నికోరికలు నెరవేర్చే శక్తి తెలుసుకోవాలి.

సావద్యం నిరవద్యం చ సూక్ష్మఞ్చైవ ప్రవర్త్తతే। సావద్యం నామ తత్తత్త్వం పఞ్చభూతాత్మకం స్మృతమ్ ।। ౧౩.

దోషంతో కూడినది, దోషం లేనిది, అలాగే సూత్ష్మమైనది కూడా ప్రవర్తిస్తాయి. దోషమున్నది అనేది, ఐదు భూతాలతో కూడినదిగా చెప్పబడింది.

నిరవద్యం తథా నామ పఞ్చభూతాత్మకం స్మృతమ్। ఇన్ద్రియాణి మనశ్చైవ అహహ్కారశ్చ వై స్మృతమ్ ।। ౧౩.

దోషం లేనిది కూడా ఐదు భూతాలతో కూడినదిగా, అలాగే ఇంద్రియాలు, మనస్సు, అహంకారంతో కూడినదిగా చెప్పబడింది.

తత్ర సూక్ష్మప్రవృత్తన్తు పఞ్చభూతాత్మకం పునః। ఇన్ద్రియాణి మనశ్చైవ బుద్ధ్యహఙ్కార సంజ్ఞితమ్ ।। ౧౩.

అక్కడ సూత్ష్మమైన ప్రవర్తన కూడా మళ్లీ ఐదు భూతాలు, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారంతో కూడినదిగా చెప్పబడింది.

తథా సర్వమయఞ్చైవ ఆత్మస్థా ఖ్యాతిరేవ చ। సంయోగ ఏవం త్రిపిధః సూక్ష్మేష్వేవ ప్రవర్త్తతే ।। ౧౩.

అలాగే, అన్నింటినీ కలిపినదిగా, ఆత్మలో స్థిరమైన ఖ్యాతిగా ఉండే యోగం కూడా ఉంది. ఈ మూడు విధాల సంయోగం సూత్ష్మ స్థాయిలోనే జరుగుతుంది.

పునరష్టగుణస్యాపి తేష్వేవాథ ప్రవర్త్తతే। తస్య రూపం ప్రవక్ష్యామి యథాహ భగవాన్ ప్రభుః ।। ౧౩.

మళ్లీ, ఈ సూత్ష్మాలలోనే ఎనిమిది విధాల శక్తులు కూడా ప్రవర్తిస్తాయి. వాటి స్వరూపాన్ని, భగవంతుడు చెప్పినట్లు నేను వివరించబోతున్నాను.

త్రైలోక్యే సర్వబూతేషు జీవస్యానియతః స్మృతః। అణిమా చ యథావ్యక్తం సర్వం యత్ర ప్రతిష్ఠితమ్ ।। ౧౩.

మూడు లోకాలలో, అన్నీ జీవులలో ప్రాణశక్తి పరిమితి లేకుండా ఉందని చెప్పబడింది. అణిమా అనేది, కనిపించకపోయినా, అన్నీ దానిలో స్థిరంగా ఉంటాయి.

త్రైలోక్యే సర్వభూతానాం దుష్ప్రాప్యం సముదాహృతమ్। తచ్చాపి భవతి ప్రాప్యం ప్రథమం యోగినాం బలాత్ ।। ౧౩.

మూడు లోకాలలో, అన్నీ జీవులకు దుర్లభమైనదిగా చెప్పబడినదీ, యోగుల బలంతో మొదట సులభంగా లభిస్తుంది.

లమ్బనం ప్లవనం యోగే రూపమస్య సదా భవేత్ । శీఘ్రగం సర్వభూతేషు ద్వితీయం తత్పదం స్మృతమ్ ।। ౧౩.

యోగంలో, ఆధారం అవడం, ఎగిరిపోవడం ఇవి దాని రూపాలు. అన్నీ జీవుల్లో వేగంగా సంచరించడం రెండవ స్థితిగా గుర్తించబడింది.

త్రైలోక్యే సర్వభూతానాం ప్రాప్తిః ప్రాకామ్యమేవ చ। మహిమా చాపి యో యస్మింస్తృతీయో యోగ ఉచ్యతే ।। ౧౩.

మూడు లోకాలలోని అన్ని జీవులు కోరినదాన్ని పొందడం, వారి కోరికలు నెరవేర్చుకోవడం, ప్రతి ఒక్కరిలో ఉన్న గొప్పతనాన్ని కలిగి ఉండటం — ఇవన్నీ కలిపి మూడవ రకమైన యోగమని అంటారు.

త్రైలోక్యే సర్వభూతేషు త్రైలోక్యమగమం స్మృతమ్। ప్రకామాన్ విషయాన్ భుఙ్క్తే న చ ప్రతిహతః వ్కచిత్ । త్రైలోక్యే సర్వభూతానాం సుఖదుఃఖం ప్రకర్త్తతే ।। ౧౩.

మూడు లోకాలలోని అన్ని జీవుల మధ్య, మూడు లోకాలపై సంపూర్ణ అధికారం కలిగి ఉండడమే అంటారు. అతడు ఎక్కడైనా తాను కోరిన విషయాలను నిరోధం లేకుండా అనుభవిస్తాడు; మూడు లోకాలలోని అన్ని జీవులకు సుఖాన్ని, దుఃఖాన్ని తానే కలిగించగలడు.

ఈశో భవతి సర్వత్ర ప్రవిభాగేన యోగవిత్। వశ్యాని చైవ భూతాని త్రైలోక్యే సచరాచరే। భవన్తి సర్వకార్యేషు ఇచ్ఛతో న భవన్తి చ ।। ౧౩.

యోగాన్ని తెలిసినవాడు ప్రతి చోట ప్రభువుగా మారతాడు. మూడు లోకాలలోని చరాచర జీవులన్నీ అతని సంకల్పానికి లోబడి ఉంటాయి. అతడు కోరితే ఏ కార్యమూ జరుగుతుంది, కోరనప్పుడు జరగదు.

యత్ర కామావసాయిత్వం త్రైలోక్యే సచరాచరే। ఇచ్ఛయా చేన్ద్రియాణి స్యుః భవన్తి న భవన్తి చ ।। ౧౩.

మూడు లోకాలలోని చరాచర జగత్తులో ఎక్కడైనా కోరికలు నెరవేర్చే శక్తి ఉన్నప్పుడు, అతని సంకల్పానుసారం ఇంద్రియాలు పనిచేస్తాయి లేదా పనిచేయవు.

శబ్దః స్పర్శో రసో గన్ధో రూపం చైవ మన స్తథా। ప్రవర్త్తన్తేఽస్య చేచ్ఛాతో న భవన్తి తథేచ్ఛయా ।। ౧౩.

శబ్దం, స్పర్శ, రుచి, వాసన, రూపం, అలాగే మనస్సు — ఇవన్నీ అతడు కోరినప్పుడు కలుగుతాయి, అతడు కోరినపుడు మాయమవుతాయి.

న జాయతే న మ్రియతే భిద్యతే న చ ఛిద్యతే। న దహ్యతే న ముహ్యతే హీయతే న చ లిప్యతే ।। ౧౩.

అతడు పుట్టడు, చావడు; విడిపోడు, కోయబడడు; కాలిపోడు, మాయపడడు; తగ్గిపోడు, మచ్చపడడు.

న క్షీయతే న క్షరతి న ఖిద్యతి కదాచన। క్రియతే చైవ సర్వత్ర తథా విక్రియతే న చ ।। ౧౩.

అతడు తరిగిపోవడు, నశించడు, ఎప్పుడూ బాధపడడు; అన్ని చోట్ల కార్యాలు చేస్తాడు, అయినా మారడు.

అగన్ధరసరూపస్తు స్పర్శశబ్దవివర్జ్జితః। అవర్ణో హ్యవరశ్చైవ తథా వర్ణస్య కర్హిచిత్ ।। ౧౩.

అతనికి వాసన, రుచి, రూపం ఉండవు; స్పర్శ, శబ్దం లేవు; రంగు లేదు, తేడా లేదు; అయినా కొన్ని సార్లు రంగు కలిగి కనిపిస్తాడు.

భుఙ్క్తేఽథ విషయాంశ్చైవ విషయైర్న్న చ యుజ్యతే। జ్ఞాత్వా తు పరమం సూక్ష్మం సూక్ష్మత్వాచ్చాపవర్గకః ।। ౧౩.

అతడు విషయాలను అనుభవిస్తాడు, కానీ వాటికి బంధించడు; పరమ సూత్ష్మతను తెలుసుకున్నవాడైనందున, ఆ సూత్ష్మత వల్ల ముక్తుడవుతాడు.

వ్యాపకస్త్వపవర్గాచ్చ వ్యాపిత్వాత్పురుషః స్మృతః। పురుషః సూక్ష్మభావాత్తు ఐశ్వర్యే పరతః స్థితః ।। ౧౩.

అతడు అన్ని చోట్ల వ్యాపించి ఉంటాడు, ముక్తి వల్ల పురుషుడని పిలవబడతాడు; అతని సూత్ష్మ స్వభావం వల్ల, పురుషుడు పరమ ఐశ్వర్యంలో నిలుస్తాడు.