వార్త్తా నాశయతే చిత్తం చోద్యమానోఽన్తరాత్మనా। వర్త్తనాక్రాన్తబుద్ధేస్తు సర్వం జ్ఞానం ప్రణశ్యతి ।। ౧౨.
వార్తలు మనస్సును నాశనం చేస్తాయి, అంతరాత్మ ప్రేరణతో. దృష్టి మరలినవాడికి జ్ఞానం అంతా పోతుంది.
ఆవృత్య మనసా శుక్లం పటం వా కమ్బలం తథా। తతస్తు పరమం బ్రహ్మ క్షిప్రమేవానుచిన్తయేత్ ।। ౧౨.
మనస్సుతో తెల్లని వస్త్రాన్ని లేదా కంబళాన్ని కప్పి, వెంటనే పరబ్రహ్మను ధ్యానించాలి.
తస్మాచ్చైవాత్మనో దోషాంస్తూపసర్గానుపస్థితాన్ । పరిత త్యజేత మేధావీ యదీచ్ఛేత్ సిద్ధిమాత్మనః ।। ౧౨.
కాబట్టి, తనకు సిద్ధి కావాలనుకునే తెలివైనవాడు, తనలోని దోషాలు, అవరోధాలను పూర్తిగా విడిచిపెట్టాలి.
ఋషయో దేవగన్ధర్వా యక్షోరగమహాసురాః। ఉపసర్గేషు సంయుక్తా ఆవర్త్తన్తే పునః పునః ।। ౧౨.
ఋషులు, దేవగంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, మహాసురులు — వీరు అవరోధాలకు లోనై, మళ్లీ మళ్లీ జన్మిస్తారు.
తస్మాద్యుక్తః సదా యోగీ లఘ్వాహారీ జితేన్ద్రియః। తథా సుప్తః సుసూక్ష్మేషు ధారణాం మూర్ధ్ని ధారయేత్ ।। ౧౨.
కాబట్టి యోగి ఎప్పుడూ నియమంగా ఉండాలి, తక్కువగా తినాలి, ఇంద్రియాలను జయించాలి. అలా, అతడు చాలా సూక్ష్మ స్థితిలో పడుకుని, తన ధ్యానాన్ని తలపై స్థిరపరచాలి.
తతస్తు యోగయుక్తస్య జితనిద్రస్య యోగినః। ఉపసర్గాః పునశ్చాన్తే జాయన్తే ప్రాణసంజ్ఞకాః ।। ౧౨.
ఆ విధంగా యోగంలో లీనమైనవాడు, నిద్రను జయించిన యోగికి, చివరలో మళ్లీ ప్రాణమనే అడ్డంకులు కలుగుతాయి.
పృథివీం ధారయేత్సర్వాం తతశ్చాపో హ్యనన్తరమ్। తతోఽగ్నిఞ్చైవ సర్వేషామాకాశం మన ఏవ చ ।। ౧౨.
అతడు మొత్తం భూమిని స్థిరంగా ఉంచాలి, వెంటనే నీటిని, ఆ తరువాత అగ్నిని, అందరికీ ఆకాశాన్ని, మనసును కూడా స్థిరపరచాలి.
తతః పరాం పునర్బుద్ధిం ధారయేద్యత్నతో యతీ। కిద్ధీనాఞ్చైవ లిఙ్గాని దృష్ట్వా దృష్ట్వా పరిత్యజేత్ ।। ౧౨.
తర్వాత, యతుడు అత్యంత శ్రద్ధతో పరమమైన బుద్ధిని నిలిపి, ఆ బుద్ధి లక్షణాలను పునఃపునః చూసి, వాటిని వదిలేయాలి.
పృథ్వీం ధారయమాణస్య మహీ సూక్ష్మా ప్రవర్తతే। అపో ధారయమాణస్య ఆపః సూక్ష్మా భవన్తి హి। శీతా రసాః ప్రవర్త్తన్తే సూక్ష్మా హ్యమృతసన్నిభాః ।। ౧౨.
భూమిని స్థిరపరిచినవాడికి, సూక్ష్మమైన భూమి కనిపిస్తుంది. నీటిని స్థిరపరిచినవాడికి, సూక్ష్మమైన నీరు కలుగుతుంది. చల్లని రసాలు, అమృతంతో పోలిన సూక్ష్మమైనవి కలుగుతాయి.
తేజో ధారయమాణస్య తేజః సూక్ష్మా ప్రవర్త్తతే। ఆత్మానం మన్యతే తేజస్తద్భావమనుపశ్యతి ।। ౧౨.
అగ్నిని స్థిరపరిచినవాడికి, సూక్ష్మమైన అగ్ని కలుగుతుంది. అతడు తానైనా అగ్నినే అనిపించుకుంటాడు, ఆ స్థితిని చూస్తాడు.
ఆత్మానం మన్యతే వాయుం వాయువన్మణ్డలం ప్రభో । ఆకాశం ధారయాణస్య వ్యోమ సూక్ష్మం ప్రవర్త్తతే ।। ౧౨.
తానైనా వాయువునే అనిపించుకుని, వాయువుల వలయంలా భావిస్తాడు ప్రభూ. ఆకాశాన్ని స్థిరపరిచినవాడికి, సూక్ష్మమైన ఆకాశం కలుగుతుంది.
పశ్యతే మణ్డలం సూక్ష్మం ఘోషశ్చాస్య ప్రవర్త్తతే । ఆత్మానం మన్యతే నిత్యం వాయుః సూక్ష్మః ప్రవర్త్తతే ।। ౧౨.
అతడు సూక్ష్మమైన వలయాన్ని చూస్తాడు, ఒక శబ్దం కూడా కలుగుతుంది. ఎప్పుడూ తానైనా సూక్ష్మ వాయువు లాగా అనిపించుకుంటాడు.
తథా మనో ధారయతో మనః సూక్ష్మం ప్రవర్త్తతే । మనసా సర్వభూతానాం మనస్తు విశతే హి సః। బుద్ధ్యా బుద్ధిం యదా యుఞ్జేత్తదా విజ్ఞాయ బుద్ధయతే ।। ౧౨.
అలాగే, మనసును స్థిరపరిచినవాడికి, సూక్ష్మమైన మనస్సు కలుగుతుంది. మనసుతో అన్ని జీవుల్లోనికి ప్రవేశిస్తాడు. బుద్ధిని బుద్ధితో కలిపినప్పుడు, తెలిసి జ్ఞానవంతుడవుతాడు.
ఏతాని సప్త సూక్ష్మాణి విదిత్వా యస్తు యోగవిత్। పరిత్యజతి మేధావీ స బుద్ధ్యా పరమం వ్రజేత్ ।। ౧౨.
ఈ ఏడు సూక్ష్మ tatt్వాలను తెలిసిన యోగవిద్యలో నిపుణుడైన మేధావి వాటిని వదిలి, బుద్ధితో పరమ స్థితిని పొందుతాడు.
యస్మిన్ యస్మింశ్చ సంయుక్తో భూత ఐశ్వర్యలక్షణే। తత్రైవ సఙ్గం భజతే తేనైవ ప్రవినశ్యతి ।। ౧౨.
ఏ tatt్వంలో లీనమై, భూతాలపై అధికారం పొందితే, అక్కడే అతడు ఆసక్తిగా ఉంటాడు. దానివల్లే అతడు లయమవుతాడు.
తస్మాద్విదిత్వా సూక్ష్మాణి సంసక్తాని పరస్పరమ్। పరిత్యజతి యోబుద్ధ్యా స పరం ప్రప్నుయాద్ద్విజః ।। ౧౨.
కాబట్టి, ఈ సూక్ష్మ tatt్వాలు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉన్నాయని తెలిసి, వాటిని బుద్ధితో వదిలిన ద్విజుడు పరమాన్ని పొందుతాడు.
దృశ్యన్తే హి మహాత్మాన ఋషయో దివ్యచక్షుషః। సంసక్తాః సూక్ష్మభావేషు తే దోషాస్తేషు సంజ్ఞితాః।।౧౨.౨౮ తస్మాన్న నిశ్చయః కార్యః సూక్ష్మేష్విహ కదాచన। ఐశ్వర్యాజ్జాయతే రాగో విరాగం బ్రహ్మ చోచ్యతే ।। ౧౨.
దివ్య దృష్టి కలిగిన మహాత్ములు, ఋషులు, సూక్ష్మ స్థితులకు ఆకర్షితులై కనిపిస్తారు. అవే లోపాలుగా భావించబడతాయి. అందువల్ల, ఇక్కడ సూక్ష్మ స్థితుల విషయంలో ఎప్పుడూ నిశ్చయంగా చెప్పరాదు. ఐశ్వర్యం వల్ల ఆసక్తి కలుగుతుంది, విరక్తి బ్రహ్మమని అంటారు.
విదిత్వా సప్త సూక్ష్మాణి షడఙ్గఞ్చ మహేశ్వరమ్। ప్రధానం వినియోగజ్ఞః పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి ।। ౧౨.
ఏడు సూక్ష్మ tatt్వాలను, మహేశ్వరుని ఆరు అవయవాలను, ప్రధాన tatt్వాన్ని తెలిసినవాడు పరబ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
సర్వజ్ఞతా తృప్తిరనాదిబోధః స్వతన్త్రతా నిత్యమలుప్తశక్తిః। అనన్తశక్తిశ్చ విభోర్విధిజ్ఞాః షడాహురఙ్గాని మహేశ్వరస్య ।। ౧౨.
సర్వజ్ఞత, తృప్తి, ఆదిలేని జ్ఞానం, స్వాతంత్ర్యం, ఎప్పటికీ నశించని శక్తి, అనంతమైన శక్తి — ఇవే మహేశ్వరుని ఆరు అవయవాలని ధర్మజ్ఞులు అంటారు.
నిత్యం బ్రహ్మధనో యుక్త ఉపసర్గైః ప్రముచ్యతే। జితశ్వాసోపసర్గస్య జితరామస్య యోగినః। ఏకా బహిఃశరీరేఽస్మిన్ ధారణా సర్వకామికీ ।। ౧౨.
ఎప్పుడూ బ్రహ్మంతో కూడినవాడు, నియమంగా ఉండే యోగి, అడ్డంకులను దాటి విముక్తుడవుతాడు. శ్వాస, రామసుఖాలను జయించిన యోగికి, ఈ శరీరం వెలుపల ఒకే ఒక ధారణ ఉండి, అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుతుంది.
విశేద్యదా ద్విజో యుక్తో యత్ర యత్రార్ప్పయేన్మనః । భూతాన్యావిశతే వాపి త్రైలోక్యఞ్చాపి కమ్పయేత్ ।। ౧౨.
నియమంగా ఉన్న ద్విజుడు, మనస్సు ఎక్కడ పెట్టినా, అక్కడ ప్రవేశిస్తాడు. భూతాల్లోనికి ప్రవేశించగలడు, మూడు లోకాలను కూడా కదిలించగలడు.
ఏతయా ప్రవిశేద్దేహం హిత్వా దేహం పునస్త్విహ। మనోద్వారం హి యోగానామాదిత్యఞ్చ వినిర్ద్దిశేత్ ।। ౧౨.
ఈ విధంగా, అతడు ఒక శరీరంలోనికి ప్రవేశించి, శరీరం వదిలి మళ్లీ ఇక్కడికి వస్తాడు. యోగులకు మనస్సు ద్వారం, సూర్యుని మార్గాన్ని సూచించాలి.
ఆదానాదిక్రియాణాన్తు ఆదిత్య ఇతి చోచ్యతే। ఏతేన విధినా యోగీ విరక్తః సూక్ష్మవర్జ్జితః। ప్రకృతిం సమతిక్రమ్య రుద్రలోకే మహీయతే ।। ౧౨.
తీసుకోవడం మొదలైన కార్యాల వల్ల ఆయనను ఆదిత్యుడు అని అంటారు. ఈ విధంగా, యోగి అనాసక్తుడై, సూత్ష్మ లక్షణాలు లేకుండా, ప్రకృతిని దాటి, రుద్ర లోకంలో మహిమ పొందుతాడు.
ఐశ్వర్యగుణసమ్ప్రాప్తం బ్రహ్మభూతన్తు తం ప్రభుమ్। దేవస్థానేషు సర్వేషు సర్వతస్తు నివర్త్తతే ।। ౧౨.
ఆ ప్రభువు, ఐశ్వర్య గుణాలు సంపాదించి, బ్రహ్మ స్వరూపుడై, దేవతల నివాసాలన్నింటినుండి, అన్నిచోట్లనుండి ఉపసంహరించుకుంటాడు.
పైశాచాంశచవ పిశాచాంశ్చ రాక్షసేన చ రాక్షసాన్ । గాన్ధర్వేణ చ గన్ధర్వాన్ కౌబేరేణ కుబేరజాన్ ।। ౧౨.
పిశాచ భాగంతో పిశాచులను, రాక్షస భాగంతో రాక్షసులను, గంధర్వ భాగంతో గంధర్వులను, కుబేర భాగంతో కుబేర వంశజులను పొందుతాడు.
ఇన్ద్రమైన్ద్రేణ స్థానేన సౌమ్యం సౌమ్యేన చైవ హి। ప్రజాపతిం తథా చైవ ప్రాజాపత్యేన సాధయేత్ ।। ౧౨.
ఇంద్ర స్థానం ద్వారా ఇంద్రుని, సౌమ్య స్థానం ద్వారా సోముని, అలాగే ప్రజాపతి స్థానం ద్వారా ప్రజాపతిని సాధిస్తాడు.
బ్రాహ్మం బ్రాహ్యేన చాప్యేవముపామన్త్రయతే ప్రభుమ్। తత్ర సక్తస్తు ఉన్మత్తస్తస్మాత్సర్వం ప్రవర్త్తతే ।। ౧౨.
అలాగే, బ్రాహ్మ స్థానం ద్వారా ప్రభువును ఆహ్వానిస్తాడు. అక్కడ ఆసక్తి కలిగి, ఉల్లాసంతో ఉండి, అక్కడి నుంచే అన్నీ ప్రవర్తిస్తాయి.
నిత్యం బ్రహ్మపరో యుక్తః స్థానాన్యేతాని వై త్యజేత్ । అసజ్యమానః స్థానేషు ద్విజః సర్వగతో భవేత్ ।। ౧౨.
ఎల్లప్పుడూ బ్రహ్మ పరుడై, నియమంగా ఉండి, ఈ స్థానాలను వదిలిపెడతాడు. స్థానాలలో ఆసక్తి లేకుండా, ద్విజుడు అన్నిచోట్ల వ్యాపించేవాడవుతాడు.
అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి ఐశ్వర్యగుణ విస్తరమ్। యేన యోగవిశేషేణ సర్వలోకానతిక్రమేత్ ।। ౧౩.
ఇప్పుడే నేను ఐశ్వర్య గుణాలను విస్తృతంగా వివరించబోతున్నాను. వాటి ద్వారా, ఒక ప్రత్యేక యోగంతో, యోగి అన్నీ లోకాలను దాటి పోగలడు.
తత్రాష్టగుణమైశ్వర్యం యోగినాం సముదాహృతమ్। తత్సర్వం క్రమయోగేన ఉచ్యమానం నిబోధత ।। ౧౩.
అక్కడ యోగులకు సంబంధించిన ఎనిమిది విధాల ఐశ్వర్యం వివరించబడింది. వాటన్నింటినీ క్రమంగా నేను చెప్పబోతున్నాను, మీరు వినండి.