వాయుపురాణమ్

నాధికాన్న చ హీనాంస్తాన్మానసానాత్మనః సమాన్। సహస్రం హి సహస్రాణామసృజత్ కృమివాససా। తుల్యా శ్చైవాత్మనః సర్వే రూపతేజోబలశ్రుతైః ।। ౧౦.

వాడు తన మనస్సు, ఆత్మతో సమానంగా ఉన్నవారిని మాత్రమే సృష్టించాడు, ఎవ్వరినీ ఎక్కువగా లేదా తక్కువగా చేయలేదు. వేల కొద్దీ కీటకాల చర్మాలు ధరించిన వారిని సృష్టించాడు. వారు అందరూ రూపంలో, తేజస్సులో, బలంలో, విద్యలో సమానంగా ఉన్నారు.

పిఙ్గలాన్సన్నిషఙ్గాంశ్చ సకపర్ద్దాన్ విలోహితాన్ । వివాసాన్ హరి కేశాంశ్చ దృష్టిఘ్నాంశ్చ కపాలినః ।। ౧౦.

పసుపు రంగు, ఎరుపు రంగు కలిగినవారు, జుట్టు ముడివేసినవారు, ఎరుపు వర్ణం ఉన్నవారు, వెలివేసినవారు, ఆకుపచ్చ జుట్టు ఉన్నవారు, చూపు నశింపజేసేవారు, ఖపాలధారులు కూడా అతడు సృష్టించాడు.

బహురూపాన్ విరూపాంశ్చ విశ్వరూపాంశ్చరూపిణః। రథినో వర్మిణశ్చైవ ధర్మిణశ్చ వరూథినః ।। ౧౦.

అతడు అనేక రూపాలవారిని, వికలాంగులను, విశ్వరూపులను, అందమైనవారిని, రథసారథులను, కవచధారులను, ధర్మబద్ధులను, రక్షణ కలిగినవారిని సృష్టించాడు.

సహస్రశత బాహూంశ్చ దివ్యాన్ భౌమాన్తరిక్షగాన్। స్థూలశీర్షానష్టదంష్ట్రానుద్విజిహ్వాంస్త్రిలోచనాన్ ।। ౧౦.

వందలు, వేల చేతులు ఉన్నవారిని, దివ్యులను, భూమిపై మరియు ఆకాశంలో ఉండేవారిని, పెద్ద తలలు, పళ్లు లేనివారు, రెండు నాలుకలు ఉన్నవారు, మూడు కళ్లవారిని సృష్టించాడు.

అన్నాదాన్ పిశితాదాంశ చవ ఆజ్యపాన్ సోమపాంస్తథా। మేదపాం స్వాతికాయాంశ్చ శితికణ్ఠోగ్రమన్యవః ।। ౧౦.

అన్నం తినేవారు, మాంసం తినేవారు, నెయ్యి తాగేవారు, సోమరసం తాగేవారు, కొవ్వు తాగేవారు, ఉప్పు తినేవారు, తెల్ల గొంతు ఉన్నవారు, ఉగ్ర కోపం కలిగినవారు కూడా అతడు సృష్టించాడు.

సోపాసఙ్గతలత్రాంశ్చ ధన్వినో హ్యుపవర్మిణః। ఆసీనాన్ ధావతశ్చైవ జృమ్భినశ్చైవ ధిష్ఠితాన్ ।। ౧౦.

ఆయుధాలు ధరించినవారు, విల్లు పట్టినవారు, కవచం వేసుకున్నవారు, కూర్చున్నవారు, పరుగు తీసేవారు, ఆవలించేవారు, నిలబడి ఉండేవారిని కూడా అతడు సృష్టించాడు.

అధ్యా పినోఽథ జపతో యుఞ్జతోఽధ్యాయతస్తథా। జ్వలతో వర్షతశ్చైవ ద్యోతమానాన్ ప్రధూపితాన్ ।। ౧౦.

పఠించే వారు, జపించే వారు, సాధన చేసే వారు, ధ్యానం చేసే వారు, జ్వలించే వారు, వర్షించే వారు, ప్రకాశించే వారు, పొగతో ముసురిపోయినవారిని కూడా అతడు సృష్టించాడు.

బుద్ధాన్ బుద్ధతమాంశ్చైవ బ్రహ్మిష్ఠాన్ శుభదర్శనాన్ । నీలగ్రీ వాన్ సహస్రాక్షాన్ సంర్వాశ్చాథ క్షపాచరాన్ ।। ౧౦.

జ్ఞానులు, అత్యంత జ్ఞానులు, బ్రహ్మను ఆరాధించే వారు, శుభ్రమైన రూపం కలిగినవారు, నీలవర్ణ గొంతు ఉన్నవారు, వెయ్యి కళ్లవారు, రాత్రిపూట సంచరించే వారిని కూడా అతడు సృష్టించాడు.

అదృశ్యాన్ సర్వభూతానాం మహాయోగాన్ మహౌజసః। రూదతోద్రవతశ్చైవ ఏవంయుక్తాన్ సహస్రశః। అపాతయామానసృజత్ రుద్రరూపాన్ సురోత్తమాన్ ।। ౧౦.

ప్రతి జీవికి కనిపించని వారిని, మహాయోగులను, అపార శక్తి కలిగినవారిని, ఏడుస్తూ పరుగెత్తేవారిని, ఇలా లక్షల కొద్దీ రుద్ర రూపంలో ఉన్న దేవత శ్రేష్ఠులను అతడు సృష్టించాడు.

బ్రహ్మా దృష్ట్వాఽబ్రవీదేతాన్మాస్రాక్షీరీదృశీః ప్రజాః। స్రష్టవ్యా నాత్మనస్తుల్యాః ప్రజా నైవాధికాస్త్వయా। అన్యాః సృజత్వం భద్రన్తే స్థితోహన్త్వం సృజ ప్రజాః ।। ౧౦.

వారిని చూసి బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ఉగ్ర దృష్టి ఉన్న ప్రాణులు నీకు సమానంగా ఉండకూడదు. నీవు నీకంటే ఎక్కువగా ఎవ్వరినీ సృష్టించకూడదు. ఇతరులను సృష్టించు, ఓ మంగళకరుడా! ఇక్కడే ఉండి, ప్రాణులను సృష్టించు.'

ఏతే యే వై మయా మృష్టా విరూపా నీలలేహితాః । సహస్రాణాం సహస్రన్తు ఆత్మనోపమనిశ్చితాః ।। ౧౦.

నేను సృష్టించిన వీరు, వికలాంగులు, నీల ఎరుపు రంగు కలిగినవారు, వేల కొద్దీ, నా స్వరూపాన్ని పోలి ఉన్నవారు.

ఏతే దేవా భవిష్యన్తి రూద్రా నామ మహాబలాః। పృథివ్యామన్తారీక్షే చ రుద్రనామ్నా ప్రతిశ్రుతాః ।। ౧౦.

వీరు దేవతలు అయి, మహాబలశాలి రుద్రులు అవుతారు. భూమిపై, ఆకాశంలో 'రుద్ర' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతారు.

శతరుద్రసమామ్నాతా భవిష్యన్తీహ యజ్ఞియాః। యజ్ఞభాజో భవిష్యన్తి సర్వే దేవయుగైః సహ ।। ౧౦.

వంద రుద్రులు యజ్ఞాలకు యోగ్యులు అవుతారు. వారు దేవతలతో కలిసి యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతారు.

మన్వన్తరేషు యే దేవా భవిష్యన్తీహ చ్ఛన్దజాః। తైః సార్ద్ధమీజ్యమానాస్తే స్థాస్యన్తీహ యుగక్షయాత్ ।। ౧౦.

మన్వంతరాలలో, ఇక్కడ సంకల్పంతో పుట్టిన దేవతలు, వారితో కలిసి ఆరాధించబడితే, యుగాంతం వరకు ఇక్కడ ఉంటారు.

ఏవముక్తస్తదా బ్రహ్మా మహాదేవేన ధీమతా। ప్రత్యువాచ తదా భీమం హృష్యమాణః ప్రజాపతిః ।। ౧౦.

అప్పుడు మహాదేవుడు ఇలా చెప్పినపుడు, ప్రాణికర్త అయిన బ్రహ్మ భయంకరుడైన వానిని ఆనందంతో సమాధానమిచ్చాడు.

ఏవం భవతు భద్రం తే యథా తే వ్యాహృతం ప్రభో। బ్రహ్మణా సమనుజ్ఞా తే సదా సర్వమభూత్ కిల ।। ౧౦.

అలా జరగాలని, నీకు శుభం కలగాలని కోరుతున్నాను, ప్రభూ. నీవు చెప్పినట్లే, బ్రహ్మదేవుడు అనుమతి ఇచ్చినందువల్ల, నీకు ఎప్పుడూ అన్నీ సిద్ధించాయి.

తతఃప్రభృతి దేవేశో న ప్రాసూయత వై ప్రజాః। ఊర్ద్ధ్వరేతాః స్థితః స్థాణుర్యావదాభూతసంప్లవమ్। యస్మాచ్చోక్తం స్థితోఽస్మీతి తతః స్థాణురితి స్మృతః ।। ౧౦.

ఆ సమయం నుండి దేవతల అధిపతి సంతానం కలగనివ్వలేదు. ఆయన బ్రహ్మచర్యంలో నిలిచి, స్థిరంగా నిలబడి, సృష్టి అంతం అయ్యే వరకు అచలుడిగా ఉన్నాడు. "నేను స్థిరంగా ఉన్నాను" అని ఆయన చెప్పినందువల్ల ఆయనను స్థాణు అని పిలుస్తారు.

జ్ఞానం వైరాగ్యమైశ్వర్యం తపః సచత్యం క్షమా ధృతిః। స్రష్టృత్వమాత్మసమ్బోధస్త్వధిష్ఠాతృత్వమేవ చ। అథ యాని దశైతాని నిత్యన్తిష్ఠన్తి శఙ్కరే ।। ౧౦.

జ్ఞానం, విరక్తి, ఐశ్వర్యం, తపస్సు, సత్యం, సహనం, ధైర్యం, సృష్టి శక్తి, ఆత్మజ్ఞానం, పరిపాలనా సామర్థ్యం — ఈ పది లక్షణాలు శంకరుని వద్ద ఎప్పుడూ ఉంటాయి.

సర్వాన్ దేవాన్ ఋషీంశ్చైవ సమేతానసురైః సహ। అత్యేతి తేజసా దేవో మహాదేవస్తతః స్మృతః ।। ౧౦.

అన్ని దేవతలు, ఋషులు, అసురులు కూడినప్పటికీ, మహాదేవుడు తన తేజస్సుతో వారందరినీ మించిపోతాడు. అందుకే ఆయనను మహాదేవుడు అంటారు.

అత్యేతి దేవానైశ్చర్యాద్బలేన చ మహాసురాన్। జ్ఞానేన చ మునీన్ సర్వాన్ యోగాద్భూతాని సర్వశః ।। ౧౦.

విశేషతలో దేవతలను, బలంలో మహాసురులను, జ్ఞానంలో అన్ని మునులను, యోగంతో అన్ని జీవులను ఆయన మించిపోతాడు.

యోగం తపశ్చ సత్యఞ్చ ధర్మఞ్చాపి మహామునే। మాహేశ్వరస్య జ్ఞానస్య సాధనఞ్చ ప్రజక్ష్వ నః ।। ౧౦.

మహామునీ, యోగం, తపస్సు, సత్యం, ధర్మం, అలాగే మహేశ్వరుని జ్ఞాన సాధన మార్గాన్ని మాకు వివరించు.

యేన యేన చ ధర్మేణ గతిం ప్రాప్స్యన్తి వై ద్విజాః। తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి యోగం మాహేశ్వరం ప్రభో ।। ౧౦.

ద్విజులు ఎలాంటి ధర్మాన్ని పాటించి పరమగమ్యం పొందుతారో, ఆ అన్నింటినీ వినాలని నేను కోరుతున్నాను, ప్రభూ. మహేశ్వరుని యోగాన్ని నాకు వివరించు.

పఞ్చ ధర్మాః పురాణే తు రుద్రేణ సముదాహృతాః। మాహేశ్వర్యం యథా ప్రోక్తం రుద్రైరక్లిష్టకర్మభిః ।। ౧౦.

పురాణంలో రుద్రుడు చెప్పిన ఐదు ధర్మాలు ఉన్నాయి. రుద్రులు, కలుషితమైన కార్యాలు లేని వారు, మహేశ్వరుని సిద్ధాంతాన్ని ఎలా వివరించారో అదే విధంగా చెప్పబడింది.

ఆదిత్యైర్వసుభిః సాధ్యైరశ్విభ్యాఞ్చైవ సర్వశః। మరుద్భిర్భృగుభిశ్చైవ యే చాన్యే విబుధాలయాః ।। ౧౦.

ఆ ఆదిత్యులు, వసువులు, సాధ్యులు, అశ్వినులు, మరుతులు, భృగువులు, ఇంకా ఇతర జ్ఞానవంతుల లోకాల్లో నివసించే వారు — వీరందరూ కూడా పాటించారు.

యమశుక్రపురోగైశ్చ పితృకాలాన్తకైస్తథా। ఏతైశ్వాన్యైశచవ బహుభిస్తే ధర్మాః పర్యుపాసితాః ।। ౧౦.

యముడు, శుక్రుడు, వారి అనుచరులు, పితృదేవతలు, కాలుడు, అంతకుడు మరియు మరికొందరు — వీరందరూ ఈ ధర్మాలను ఆచరించారు.

తే వై ప్రక్షీణకర్మాణః శారదామ్బరనిర్మలాః। ఉపాసతే మునిగణాః సన్ధాయాత్మానమాత్మని ।। ౧౦.

వారి కర్మలు తగ్గిపోయిన వారు, శరదృతువులోని మేఘాల్లా నిర్మలమైన వారు, ఆ మునుల సమూహాలు తమ ఆత్మను పరమాత్మలో కలిపి ఆరాధిస్తారు.

గురుప్రియహితే యుక్తా గురూణాం వై ప్రియేప్సవః। విముచ్య మానుషం జన్మ విహరన్తి చ దేవవత్ ।। ౧౦.

గురువుల ఆనందానికి, మేలు కోసం కృషి చేస్తూ, గురువుల అనుగ్రహం కోరుతూ, మానవ జన్మను వదిలి దేవతలవలె విహరిస్తారు.

మహేశ్వరేణ యే ప్రోక్తాః పఞ్చ ధర్మాః సనాతనాః। తాన్ సర్వాన్ క్రమయోగేన ఉచ్యమానాన్నిబోధత ।। ౧౦.

మహేశ్వరుడు చెప్పిన ఐదు శాశ్వత ధర్మాలను, యోగ విధానాన్ని అనుసరించి, క్రమంగా వివరించబడినవిగా మీరు వినండి.

ప్రాణాయామస్తథా ధ్యానం ప్రత్యాహారోఽథ ధారణా। స్మరణఞ్చైవ యోగేఽస్మిన్ పఞ్చ ధర్మాః ప్రకీర్త్తితాః ।। ౧౦.

ప్రాణాయామం, ధ్యానం, ఇంద్రియనిగ్రహం, ధారణ, మరియు స్మరణ — ఈ ఐదు ధర్మాలు ఈ యోగంలో వివరించబడ్డాయి.