వాయుపురాణమ్

తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ బాడేయః సగణః స్మృతః। శతన్తాని సహస్రాణి నిహతాస్తారకామయే ।। ౬.

వారికీ వారి కుమారులు, మనవళ్లు, బాడేయ వంశస్థులు, వారి అనుచరులతో కలిపి లక్షలాది మంది తారకామయ యుద్ధంలో హతమయ్యారు.

హిరణ్యకశిపోః పుత్రాశ్చత్వారస్తు మహాబలాః। ప్రహ్లాదః పూర్వజస్తేషామనుహ్లాదస్తథైవ చ। సంహ్రాదశ్చ హ్రదశ్చైవ హ్రదపుత్రాన్నిబోధత ।। ౬.

హిరణ్యకశిపునికి నలుగురు మహా బలవంతులు కుమారులు. వారిలో పెద్దవాడు ప్రహ్లాదుడు, అనంతరం అనుహ్లాదుడు, సంహ్రాదుడు, హ్రదుడు. ఇప్పుడు హ్రదుని కుమారుల గురించి వినండి.

హ్రాదో నిసున్దశ్చ తతా హ్రదపుత్రౌ బభూవతుః। సున్దోపసున్దౌ విక్రాన్తౌ నిసున్దతన యావుభౌ ।। ౬.

హ్రదునికి ఇద్దరు కుమారులు—హ్రదుడు, నిసుందుడు. నిసుందునికి ఇద్దరు పరాక్రమవంతులు కుమారులు—సుందుడు, ఉపసుందుడు.

బ్రహ్మఘ్నస్తు మహావీర్యో మూకస్తు హ్రదదాయినః। మారీచః సున్దపుత్రస్తు తాడకాముపపద్యతే ।। ౬.

బ్రహ్మఘ్నుడు మహా వీరుడు, మూకుడు హ్రదుని కుమారులు. సుందుని కుమారుడు మారీచుడు, అతనికి తాడకా జన్మించింది.

తాడకా నిహతా సాఽథ రాఘవేణ బలీయసా। మూకో వినిహతశ్చాపి కిరాతే సవ్యసాచినా ।। ౬.

ఆ తాడకను బలవంతుడు రాఘవుడు సంహరించాడు. అలాగే మూకుడిని కిరాతులలో అగ్రశరధారి వధించాడు.

ఉత్పన్నా మహతా చైవ తపసా భావితాః స్వయమ్। తిస్రః కోట్యస్తు తేషాం వై మణివర్త్తనివాసినామ్। అవధ్యా దేవతానాం వై నిహతాః సవ్యసాచినా ।। ౬.

మహా తపస్సుతో పుట్టిన మణివర్తనివాసులు ముప్పది లక్షల మంది. వారు దేవతలకు అవధ్యులైనా, అగ్రశరధారి చేతిలో సంహరించబడ్డారు.

అనుహ్లాదసుతో వాయుః శినీవాలీ తథైవ చ । తేషాన్తు శతసాహస్రో గణో హాలాహలః స్మృతః ।। ౬.

అనుహ్లాదుని కుమారుడు వాయువు, అలాగే శినీవాళి. వీరి వంశస్తుల సమూహం లక్షమంది ఉండి, హాలాహలుడు అని పిలవబడతారు.

వైరోచనస్తు ప్రాహ్లాదిః పఞ్చ తస్యాత్మజాః స్మృతాః। గవేష్ఠీ కాలనేమిశ్చ జమ్భో బాష్కల ఏవ చ। శమ్భుస్తు అనుజస్తేషాం స్మృతాః ప్రాహ్లాదిసూనవః ।। ౬.

వైరోచనుడు ప్రహ్లాదుని కుమారుడు. అతనికి ఐదుగురు కుమారులు—గవేష్ఠి, కాలనేమి, జంభుడు, బాష్కలుడు, చిన్నవాడు శంభుడు. వీరిని ప్రహ్లాదివంశీయులు అంటారు.

యథాప్రధానం వక్ష్యామి తేషాం పుత్రాన్ దురాసదాన్। శుమ్భశ్చైవ నిశుమ్భశ్చ విష్వక్సేనో మహౌజసః ।। ౬.

ఇప్పుడు వారి కుమారులను క్రమంగా చెప్పుతాను. వారు శుంభుడు, నిశుంభుడు, మహా శక్తిశాలి విష్వక్సేనుడు.

గవేష్ఠినః సుతా హ్యేతే జమ్భస్య శతదున్దుభిః। తథా దక్షశ్చ ఖణ్డశ్చ త్రయస్తు జమ్భసూనవః ।। ౬.

గవేష్ఠికి ఈ కుమారులు. జంభునికి శతదుండు, దక్షుడు, ఖండుడు—ఇవన్నీ జంభుని ముగ్గురు కుమారులు.

విరోధశ్చ మనుశ్చైవ వృక్షాయుః కుశలీముఖః। బాష్కలస్య సుతా హ్యేతే కాలనేమిసుతాన్ శ్రృణు ।। ౬.

విరోధుడు, మనువు, వృక్షాయువు, కుశలీముఖుడు—ఇవారు బాష్కలుని కుమారులు. ఇప్పుడు కాలనేమి కుమారుల గురించి వినండి.

బ్రహ్మజిత్ క్షత్రజిచ్చైవ దేవాన్తకనరాన్తకౌ । కాలనేమిసుతా హ్యేతే శమ్భోస్తు శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౬.

బ్రహ్మజిత్, క్షత్రజిత్, దేవాంతకుడు, నరాంతకుడు—ఇవారు కాలనేమి కుమారులు. ఇప్పుడు శంభువు సంతానాన్ని వినండి.

ధనుకో హ్యసిలోమా చ నాబలశ్చ సగోముఖః। గవాక్షశ్చైవ గోమాంశ్చ శమ్భోః పుత్రాః ప్రకీర్త్తితాః ।। ౬.

ధనుకుడు, అసిలోముడు, నాబలుడు, సగోముఖుడు, గవాక్షుడు, గోమాంస్—ఇవన్నీ శంభుని కుమారులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.

విరోచనస్య పుత్రస్తు బలిరేకః ప్రతాపవాన్। బలేః పుత్రశతం జజ్ఞే రాజానః సర్వ ఏవ తే ।। ౬.

వైరోచనుని కుమారుడు బలిచక్రవర్తి, అతని పరాక్రమం ప్రసిద్ధి. బలికి వంద మంది కుమారులు, వారందరూ రాజులయ్యారు.

తేషాం ప్రధానాశ్చత్వారో విక్రాన్తాః సుమహాబలాః। సహస్రబాహుర్జ్యేష్ఠస్తు బాణో ద్రవిణసమ్మతః। కుమ్భనాభో గర్ద్దభాక్షః కుశిరిత్యేవమాదయః ।। ౬.

వారిలో నలుగురు ముఖ్యులు, పరాక్రమవంతులు, అపారబలశాలి. పెద్దవాడు సహస్రబాహుడు, బాణుడు ద్రావిడులకు ప్రీతికరుడు, కుంభనాభుడు, గర్దభాక్షుడు, కుశి—ఇవారు ప్రధానులు.

శకునీ పూతనా చైవ కన్యే ద్వే తు బలేః సుతే। బలేః పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౬.

బలిచక్రవర్తి కుమార్తెలైన శకుని, పూతన, అలాగే ఆయన కుమారులు, మనవులు వందలాది, వేలాది మంది జన్మించారు.

బలిర్యో నామవిఖ్యాతో గణో విక్రాన్తపౌరుషః। బాణస్య చన్ద్ర మనసో లౌహిత్యముపపద్యతే ।। ౬.

బలిగా పేరుగాంచిన వాడు గొప్ప పరాక్రమశాలి. బాణుడు, చంద్రుడు, మనసు అనే వారివల్ల లౌహిత్య వంశం ఏర్పడింది.

దితిర్వినష్టపుత్రా వై తోషయామాస కశ్యపమ్। స కశ్యపః ప్రసన్నాత్మా సమ్యగారాధితస్తయా । వరేణ చ్ఛన్దయామాస సా చ వవ్రే వరం తతః ।। ౬.

తన కుమారులను కోల్పోయిన దితి, కశ్యపుని ప్రసన్నం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించింది. ఆమెను గౌరవంగా సేవించినందుకు, కశ్యపుడు సంతోషించి ఆమెకు వరమిచ్చాడు. దితి తనకు కావలసిన వరాన్ని కోరుకుంది.

స తు తస్యై వరం ప్రాదాత్ ప్రార్థితం భగవన్ ప్రభుః। కిమిచ్ఛసి మయి శుభ్రే మారీచస్తామభాషత ।। ౬.

ఆమె అడిగిన వరాన్ని భగవంతుడు, పరమేశ్వరుడు ఆమెకు ఇచ్చాడు. 'నీకు ఏమి కావాలి, పవిత్రురాలా?' అని మారీచుడు అడిగాడు.

మారీచం కశ్యపం తుష్టం భర్తారం ప్రాఞ్జలిస్తథా। హతపుత్రాస్మి భగవాన్ ఆదిత్యైస్తవ సూనుభిః ।। ౬.

ఆమె చేతులు ముడుచుకుని, తన భర్త అయిన మారీచ కశ్యపుని ఇలా అడిగింది: 'ప్రభూ! నీ కుమారులైన ఆదిత్యులు నా కుమారులను సంహరించారు.'

శక్రహన్తారమిచ్ఛేయం పుత్రం దీర్ఘతపోఽన్వితమ్। అహం తపశ్చరిష్యామి గర్భ మాధాతుమర్హసి ।। ౬.

'ఇంద్రుడిని సంహరించే, దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసే కుమారుడు నాకు కావాలి. నేను తపస్సు చేస్తాను, నువ్వు నాకు గర్భాన్ని ప్రసాదించాలి.'

తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా మారీచః కశ్యపస్తథా। ప్రత్యువాచ మహాతేజా దితిం పరమదుఃఖితామ్ ।। ౬.

ఆమె మాటలు విని, మహాతేజస్సుతో ఉన్న మారీచ కశ్యపుడు, తీవ్రంగా బాధపడుతున్న దితిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.

ఏవం భవతు భద్రన్తే శుచిర్భవ తపోధనే। జనయిష్యసి సత్పుత్రం శక్రహన్తారమాహవే ।। ౬.

'అలా జరగనీ, నీకు శుభం కలగనీ. ఓ తపస్సు సంపాదించుకున్నవాడా, నీవు పవిత్రంగా ఉండి, యుద్ధంలో ఇంద్రుడిని సంహరించే మంచి కుమారుణ్ణి కనబోతావు.'

పూర్ణం వర్షశతం తావత్ శుచిర్యది భవిష్యసి । పుత్రం త్రిలోకప్రచరమథత్వం జనయిష్యసి ।। ౬.

'నువ్వు నూరు సంవత్సరాలు పూర్తిగా పవిత్రంగా ఉంటే, మూడు లోకాలందరికి పేరు గాంచే కుమారుణ్ణి కనబోతావు.'

ఏవముక్త్వా మహాతేజాస్తయా సమవసత్ ప్రభుః । తామాలిఙ్గ్య త్రిభువనం జగామ భగవానృషిః ।। ౬.

ఇలా చెప్పి, ఆ ప్రభువు ఆమెతో కొంతకాలం గడిపాడు. ఆమెను ఆలింగనం చేసి, ఆ మహర్షి మూడు లోకాలకూ వెళ్లిపోయాడు.

గతే భర్త్తరి సా దేవీ దితిః పరమహర్షితా। కుశలం వనమాసాద్య తపస్తేపే సుదారుణమ్ ।। ౬.

భర్త వెళ్లిన తర్వాత, దితి దేవి ఎంతో ఆనందంతో, అనుకూలమైన అడవికి వెళ్లి, తీవ్రమైన తపస్సు ప్రారంభించింది.

తపస్తస్యాన్తు కుర్వన్త్యాం పరిచర్యాఞ్చకార హ। సహస్రాక్షః సురశ్రేష్ఠః పరయా గుణసమ్పదా ।। ౬.

ఆమె తపస్సు చేస్తుండగా, వేల కళ్లున్న ఇంద్రుడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, ఎంతో వినయంగా ఆమెకు సేవ చేశాడు.

అగ్నిం సమిత్కుశం కాష్ఠం ఫలం మూలం తథైవ చ। న్యవేదయత్ సహస్రాక్షో యచ్చాన్యదపి కిఞ్చన ।। ౬.

ఇంద్రుడు ఆమెకు అగ్ని, దర్భ, కట్టెలు, పండ్లు, మూలికలు, ఇంకా అవసరమైనవి అన్నీ సమకూర్చేవాడు.

గాత్రసంవాహనైశ్చైవ శ్రమాపనయనైస్తథా। శక్రః సర్వేషు (లోకేషు) కాలేషు దితిం పరిచచార హ । ఏవమారాధితా శక్రమువాచాథ దితిస్తథా ।। ౬.

శరీరాన్ని మర్దన చేసి, అలసటను పోగొట్టి, అన్ని సమయాల్లో, అన్ని లోకాలలో ఇంద్రుడు దితికి సేవ చేసేవాడు. ఇలా గౌరవం పొందిన దితి, ఇంద్రునితో ఇలా చెప్పింది.