సనత్కుమారం చ విభుం సనకం చ సనన్దనమ్। న తే లోకేషు సర్జ్జన్తే నిరపేక్షాః సనాతనాః
అలాగే విభువైన సనత్కుమారుడు, సనకుడు, సనందనుడు కూడా ఉన్నారు. ఈ శాశ్వతులు, ఎలాంటి ఆశలు లేకుండా, లోకాల్లో జన్మించరు.
సర్వే తే హ్యాగతజ్ఞానా వీతరాగా విమత్సరాః। తేష్వేవం నిరపేక్ష్యేషు లోకవృత్తానుకారణాత్
వారు అందరూ జ్ఞానం పొందినవారు, రాగద్వేషాలు లేని వారు, అసూయ లేని వారు. ఇలాంటి నిరపేక్షత వల్ల వారు లోకపు వ్యవహారాలను అనుసరించరు.
హిరణ్యగర్భో భగవాన్ పరమేష్ఠీ హ్యచిన్తయత్। తస్య రోషాత్సముత్పన్నః పురుషోఽర్క్కసమద్యుతిః। అర్ద్ధనారీనరవపుస్తేజసా జ్వలనోపమః
హిరణ్యగర్భుడు, పరమేశ్వరుడు, ఆలోచించాడు. అతని కోపం వల్ల సూర్యుని తేజస్సుతో సమానమైన, అర్ధం పురుషుడు, అర్ధం స్త్రీ రూపంలో, అగ్నిలా ప్రకాశించే ఒక వ్యక్తి ఉద్భవించాడు.
సర్వం తేజోమయం జాతమాదిత్యసమతేజసమ్। విభజాత్మానమిత్యుక్త్వా తత్రైవాన్తరధీయత
అప్పుడు అంతా సూర్యుని తేజస్సుతో సమానంగా ప్రకాశంగా మారింది. 'నీను నీను విడగొట్టు' అని చెప్పి అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు.
ఏవముక్త్వా ద్విధాభూతః పృథక్ స్త్రీ పురుషః పృథక్। స చైకాదశధా జజ్ఞే అర్ద్ధమాత్మానమీశ్వరః ॥౧.౯.
అలా చెప్పిన వెంటనే ఆ వ్యక్తి రెండు భాగాలుగా విడిపోయాడు; ఒకటి స్త్రీ, మరొకటి పురుషుడు. ఆ ఇశ్వరుడు తన అర్ధభాగం నుండే పదకొండు రూపాల్లో తాను తాను సృష్టించుకున్నాడు.
తేనోక్తాస్తే మహాత్మానః సర్వ ఏవ మహాత్మనా। జగతో బహులీభావమధికృత్య హితైషిణః
ఆయన తన మహత్తుతో ఆ మహాత్ములను, అందరినీ, జగత్తు అభివృద్ధి కోసమూ, మంగళం కోసమూ ఉద్దేశించి ఉద్దేశించాడు.
లోకవృత్తాన్తహేతోర్హి ప్రయతధ్వమతన్ద్రితాః। విశ్వం విశ్వస్య లోకస్య స్థాపనాయ హితాయ చ
లోక వ్యవహారాల కోసం మీరు అలసట లేకుండా శ్రద్ధగా ప్రయత్నించండి. ఈ విశ్వాన్ని, లోకాన్ని స్థిరపరచడం, మంగళం కలిగించడం మీ బాధ్యత.
ఏవముక్తాస్తు రురుదుర్దుద్రువుశ్చ సమన్తతః। రోదనాద్ద్రావణాచ్చైవ రుద్రా నామ్నేతివిశ్రుతాః
అలా చెప్పగానే వారు ఏడుస్తూ, అన్ని దిశలకూ పరుగెత్తారు. వారి ఏడుపు, పరుగుల వల్ల వారికి 'రుద్రులు' అనే పేరు ప్రసిద్ధి అయింది.
యైర్హి వ్యాప్తమిదం సర్వం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్। తేషామనుచరా లోకే సర్వలోకపరాయణాః
వారు ఈ మూడువిధాల లోకాన్ని, చరాచరాలతో సహా, వ్యాపించారు. వారి అనుచరులు లోకంలో అన్ని జీవులకూ సేవ చేస్తారు.
నైకనాగా యుతబలా విక్రాన్తాశచవ గణేశ్వరాః। తత్ర యా సా మహాభాగా శంకరస్యార్ద్ధకాయినీ
వారు అపారమైన నాగసేనలతో, బలవంతులు, గణాధిపతులు. వారిలో శివుని అర్ధదేహాన్ని పంచుకున్న ఆమె అత్యంత పవిత్రురాలు.
ప్రాగుక్తా తు మయా తుభ్యం స్త్రీ స్వయంభోర్ముఖోద్గతా। కాయార్ద్ధం దక్షిణన్తస్యాః శుక్లం వామం తథాఽసితమ్
ఇంతకు ముందు నేను చెప్పిన ఆ స్త్రీ, స్వయంభువుని నోటిలోంచి ఉద్భవించింది. ఆమె కుడి భాగం తెల్లగా, ఎడమ భాగం నలుపుగా ఉంది.
ఆత్మానం విభజస్వేతి సోక్తా దేవీ స్వయంభువా। సా తు ప్రోక్తా ద్విధాభూతా శూక్లా కృష్ణా చ వై ద్విజాః। తస్యా నామాని వక్ష్యామి శ్రృణుధ్వం సుసమాహితాః
'నీను నీను విడగొట్టు' అని స్వయంభువు చెప్పగా ఆ దేవి రెండు భాగాలుగా విడిపోయింది; ఒకటి తెలుపు, మరొకటి నలుపు. ఇప్పుడు నేను ఆమె పేర్లను చెప్పబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
స్వాహా స్వధా మహావిద్యా మేధా లక్ష్మీః సరస్వతీ। అపర్ణా చైకపర్ణా చ తథా స్యాదేవ పాటలా
స్వాహా, స్వధా, మహావిద్య, మేధా, లక్ష్మి, సరస్వతి, అపర్ణ, ఏకపర్ణ, అలాగే పాటల అనే పేర్లు ఆమెకు ఉన్నాయి.
ఉమా హైమవతీ షష్ఠీ కల్యాణీ చైవ నామతః। ఖ్యాతిః ప్రజ్ఞా మహాభాగా లోకే గౌరీతి విశ్రుతా
ఉమా, హేమవతీ, షష్ఠీ, కల్యాణి, ఖ్యాతి, ప్రజ్ఞ, మహాభాగ్యవంతురాలు, లోకంలో ఆమె 'గౌరీ'గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
విశ్వరూపమథార్యాయాః పృథగ్దేహవిభావనాత్। శ్రృణు సంక్షేపతస్తస్యా యథావదనుపూర్వశః ॥౧.౯.
ఈ విశ్వరూపిణి ఆర్య యొక్క శరీర విభాగాల ప్రకారం, ఇప్పుడు నేను సంక్షిప్తంగా, క్రమంగా ఆమె గురించి చెబుతాను, మీరు వినండి.
ప్రకృతిర్నియతా రౌద్రీ దుర్గా భద్రా ప్రమాథినీ। కాలరాత్రిర్మహామాయా రేవతీ భుతనాయికా
ఆమె ప్రకృతి, నియతా, రౌద్రీ, దుర్గ, భద్ర, ప్రమాథిని, కాలరాత్రి, మహామాయ, రేవతి, భూతనాయిక కూడా.
ద్వాపరాన్తవికారేషు దేవ్యా నామాని మే శ్రృణు। గౌతమీ కౌశికీ ఆర్యా చణ్డీ కాత్యాయనీ సతీ
ద్వాపరయుగాంతంలో వచ్చిన మార్పుల సమయంలో, ఓ దేవీ, నా పేర్లను విను: గౌతమీ, కౌశికీ, ఆర్యా, చండీ, కాత్యాయనీ, సతీ.
కుమారీ యాదవీ దేవీ వరదా కృష్ణపిఙ్గలా। బర్హిర్ధ్వజా శూలధరా పరమబ్రహ్మచారిణీ
కుమారీ, యాదవీ, దేవీ, వరదా, కృష్ణపింగళా, బర్హిర్ద్వజా, శూలధరా, పరమబ్రహ్మచారిణీ.
మాహేన్ద్రీ చేన్ద్రభగినీ వృషకన్యైకవాససీ। అపరాజితా బహుభుజా ప్రగల్భా సింహవాహినీ
మాహేంద్రి, ఇంద్రుని అక్క, వృషకన్య, ఏకవాససి, అపరాజిత, బహుభుజా, ప్రగల్భా, సింహవాహిని.
ఏకానసా దైత్యహనీ మాయా మహిషమర్ద్దినీ। అమోఘా విన్ధ్యనిలయా విక్రాన్తా గణనాయికా
ఏకానసా, దైత్యులను సంహరించేవారు, మాయ, మహిషమర్దిని, అమోఘా, వింధ్యనిలయా, విక్రాంతా, గణనాయికా.
దేవీనామవికారాణి ఇత్యేతాని యథాక్రమమ్। భద్రకాల్యాస్తవోక్తాని దేవ్యా నామాని తత్త్వతః
ఈ పేర్లు, భద్రకాళి స్తోత్రంలో చెప్పినట్లుగా, దేవికి మారని నిజమైన పేర్లుగా వరుసగా చెప్పబడ్డాయి.
యే పఠన్తి నరాస్తేషాం విద్యతే న పరాభవః। అరణ్యే ప్రాన్తరే వాపి పురే వాపి గృహేఽపి వా
ఈ పేర్లను చదివే వారికి ఎక్కడైనా ఓటమి ఉండదు; అడవిలోనైనా, గ్రామ సరిహద్దులోనైనా, పట్టణంలోనైనా, ఇంట్లోనైనా.
రక్షామేతాం ప్రయుఞ్జీత జలే వాపి స్థలేఽపి వా। వ్యాధ్రకుమ్భీరచౌరేభ్యో భూతస్థానే విశేషతః। ఆధిష్వపి చ సర్వాసు దేవ్యా నామాని కీర్త్తయేత్
నీరు లేదా భూమి మీదా, పులులు, మొసళ్లు, దొంగలు, భూతప్రదేశాలలో ముఖ్యంగా, అన్ని బాధల్లో దేవి పేర్లను జపిస్తూ ఈ రక్షణను పాటించాలి.
అర్భకగ్రహభూతైశ్చ పూతనామాతృభిః సదా। అభ్యర్దితానాం బాలానాం రక్షామేతాం ప్రయోజయేత్
పిశాచాలు, దుష్టాత్మలు లేదా పూతన, మాతృకాదేవతలు బాధించే పిల్లలకు ఎప్పుడూ ఈ రక్షణను చేయాలి.
మహాదేవీ కులే ద్వే తు ప్రజ్ఞా శ్రీశ్చ ప్రకీర్త్త్యతే। ఆభ్యాం దేవీసహస్రాణి యైర్వ్యాప్తమఖిలం జగత్ ॥౧.౯.
మహాదేవి వంశంలో రెండు ప్రసిద్ధమైనవే: జ్ఞానం, శ్రీ. వీటి ద్వారా వేలాది దేవతలు ప్రపంచమంతా వ్యాపించాయి.
సాఽసృజద్ వ్యవసాయన్తు ధర్మం భూతసుఖావహమ్। సఙ్కల్పఞ్చైవ కల్పాదౌ జజ్ఞిరేఽవ్యక్తయోనితః
ఆమె సంకల్పాన్ని, ధర్మాన్ని, భూతాలకు ఆనందాన్ని కలిగించేదాన్ని సృష్టించింది; కల్పారంభంలో సంకల్పం అవ్యక్త మూలం నుండి జన్మించింది.
మానసశ్చ రుచిర్న్నామ విజ్ఞేయో బ్రహ్మణః సుతః। ప్రాణాత్ స్వాదసృజద్దక్షఞ్చక్షుర్భ్యాఞ్చ మరీచికమ్
మనస్సులో పుట్టిన రుచిని బ్రహ్మ కుమారుడిగా తెలుసుకోవాలి; ప్రాణం నుండి దక్షుడిని, కళ్ల నుండి మరీచిని సృష్టించాడు.
భృగుస్తు హృదయాజ్జజ్ఞే ఋషిః సలిలజన్మనః। శిరసోఽఙ్గిరసఞ్చైవ శ్రోత్రాదత్రిన్తథైవ చ
భృగు అనే ఋషి హృదయం నుండి, జలజన్ముడైనవాడు; తల నుండి అంగిరసుడు, చెవుల నుండి అత్రి పుట్టారు.
పులస్త్యఞ్చ తథోదానాద్య్వానాచ్చ పులహం పునః। సమానజం వసిష్ఠన్తు అపానాన్నిర్మమే క్రతుమ్
ఉదాన వాయువుతో పులస్త్యుడు, వ్యాన వాయువుతో మళ్లీ పులహుడు, సమాన వాయువుతో వశిష్ఠుడు, అపాన వాయువుతో క్రతువు పుట్టారు.
అభిమానాత్మకం భద్రం నిర్మమే నీలలోహితమ్। ఇత్యేతే బ్రహ్మణః పుత్రాః ప్రాణజా ద్వాదశ స్మృతాః
అహంకార స్వరూపుడైన భద్రుడిని, నీలలోహితుడిని సృష్టించాడు; ఇలా ప్రాణం ద్వారా పుట్టిన బ్రహ్మ కుమారులు పన్నెండు మంది అని చెప్పబడింది.