వాయుపురాణమ్

ఏకవింశమథర్వాణమాప్తోర్యామాణమేవ చ। అనుష్టుభం సవైరాజముత్తరాదసృజన్ముఖాత్

తన నోటి నుండి, ఉత్తర దిశలో, ఇరవై ఒక అథర్వణ గీతాలు, ఆప్తోర్యామ యాగం, అనుష్టుప్ ఛందస్సు, వైరాజము సృష్టించాడు.

విద్యుతోఽశనిమేఘాంశ్చ రోహితేన్ద్రధనూంషి చ। వయాంసి చ ససర్జ్జాదౌ కల్పస్య భగవాన్ ప్రభుః

కల్పం ప్రారంభంలో, భగవంతుడు మెరుపులు, ముంచు వాన, మేఘాలు, ఎర్రధనుస్సులు, గాలులను సృష్టించాడు.

ఉచ్చావచాని భూతాని గాత్రేబ్యస్తస్య జజ్ఞిరే। బ్రహ్మణస్తు ప్రజాసర్గం సృజతో హి ప్రజాపతేః

బ్రహ్మ దేవుడు ప్రాణుల సృష్టిలో నిమగ్నుడై ఉన్నప్పుడు, ఆయన అవయవాల నుండి వివిధ రూపాలైన జీవులు పుట్టాయి.

సృష్ట్వా చతుష్టయం పూర్వం దేవాసురపితౄన్ ప్రజాః। తతః సృజతి భూతాని స్థావరాణి చరాణి చ ॥౧.౯.

ముందుగా దేవతలు, అసురులు, పితృదేవతలు, మానవులను సృష్టించి, ఆ తరువాత స్థావర చర జీవులను సృష్టించాడు.

యక్షాన్ పిశాచాన్ గన్ధర్వాన్ తథైవాప్సరసాఙ్గణాన్। నరకిన్నరరక్షాంసి వయః పశుమృగోరగాన్

యక్షులు, పిశాచులు, గంధర్వులు, అప్సరసల గుంపులు, మనుషులు, కిన్నరులు, రాక్షసులు, పక్షులు, పశువులు, నాగులను సృష్టించాడు.

అవ్యయఞ్చ వ్యయం చైవ యదిదం స్థాణు జఙ్గమమ్। తేషాం యే యాని కర్మాణి ప్రాక్సృష్ట్యాం ప్రతిపేదిరే। తాన్యేవ ప్రతిపద్యన్తే సృజ్యమానాః పునః పునః

ఇక్కడ ఉన్న చలించని, చలించే, నశించని, నశించే అన్నీ జీవులు, సృష్టికి ముందు పొందిన కర్మలను ప్రతి సృష్టిలో మళ్లీ మళ్లీ అనుభవిస్తారు.

హింస్రాహింస్రే మృదుక్రూరే ధర్మాధర్మావృతానృతే। తద్భావితాః ప్రపద్యన్తే తస్మాత్తత్తస్య రోచతే

హింసకమైనా, అహింసకమైనా, మృదువైనా, క్రూరమైనా, ధర్మమైనా, అధర్మమైనా, నిజమైనా, అబద్ధమైనా, జీవులు తమ స్వభావాన్ని బట్టి అలాంటి రూపాలను పొందుతారు. అవే వాటికి ఇష్టంగా ఉంటాయి.

మహాభూతేషు నానాత్వమిన్ద్రియార్థేషు మూర్త్తిషు। వినియోగఞ్చ భూతానాం ధాతైవ వ్యదధాత్ స్వయమ్

మహాభూతాల్లో, ఇంద్రియార్థాల్లో, రూపాల్లో ఉన్న వైవిధ్యాన్ని, జీవులకు పనులను కేటాయించడాన్ని సృష్టికర్త తానే ఏర్పాటు చేశాడు.

కేచిత్ పురుషకారన్తు ప్రాహుః కర్మ చ మానవాః। దైవమిత్యపరే విప్రాః స్వభావం దైవచిన్తకాః

కొంతమంది మనుషులు పురుషార్థాన్ని, కర్మను అంటారు; మరికొందరు దైవాన్ని అంటారు; మరికొందరు మునులు స్వభావమే దైవమని భావిస్తారు.

పౌరుషం కర్మ దైవఞ్చ ఫలవృత్తిస్వభావతః। న చైకం న పృథగ్భావమధికం న తయోర్విదుః। ఏతదేవఞ్చ నైకఞ్చ న చోభే న చ వాప్యుభే

పురుషార్థం, దైవం, వాటి ఫలిత స్వభావం—ఇవి ఒక్కటే అని, వేరుగా అని, ఏది ఎక్కువ అని ఎవ్వరూ చెప్పలేరు; ఇది మాత్రమే కాదు, రెండూ కాదు, రెండూ కలిపి కాదు, రెండూ కాకపోయినా కాదు.

కర్మస్థాన్ విషయాన్ బ్రూయుః సత్త్వస్థాః సమదర్శినః। నామరూపఞ్చ భూతానాం కృతానాఞ్చ ప్రపఞ్చనమ్। వేదశబ్ధేభ్య ఏవాదౌ నిర్మమే స మహేశ్వరః

ధర్మంలో స్థిరమైనవారు, సమదృష్టి కలవారు, కర్మస్థానాలు, విషయాలను వివరించగలరు; భూతాల పేర్లు, రూపాలు, వాటి వికాసాన్ని, వేదపదాల ద్వారా మహేశ్వరుడు మొదట సృష్టించాడు.

ఋషీణాం నామధేయాని యాశ్చ దేవేషు దృష్టయః। శర్వర్యన్తే ప్రసూతానాం తాన్యేవాస్య దధాతి సః

ఋషులకు వారి పేర్లను, దేవతలకు వారి దర్శనాలను, రాత్రి చివర పుట్టినట్టు, ఆయన వాటినే కేటాయిస్తాడు.

యథర్త్తావృతులిఙ్గాని నానారూపాణి పర్యయే। దృశ్యన్తే తాని తాన్యేవ తథా భావా యుగాదిషు

ఋతువుల లక్షణాలు, వాటి వివిధ రూపాలు ఎలా వరుసగా కనిపిస్తాయో, అలాగే యుగాల ప్రారంభాల్లో భూతాల స్థితులు కనిపిస్తాయి.

ఏవంవిధాసు సృష్టాసు బ్రహ్మణాఽవ్యక్తజన్మనా। శర్వర్యన్తే ప్రదృశ్యన్తే సిద్ధిమాశ్రిత్య మానసీమ్ ॥౧.౯.

అదే విధంగా, అవ్యక్త జనుడైన బ్రహ్మ సృష్టించిన ఈ లోకాలలో, రాత్రి చివర, సిద్ధిని పొందిన, మనసు ద్వారా పుట్టిన జీవులు కనిపిస్తారు.

ఏవంభూతాని సృష్టాని చరాణి స్థావరాణి చ। యదాస్య తాః ప్రజాః సృష్టా న వ్యవర్ధన్త ధీమతః

ఇలా స్థావర చర జీవులను సృష్టించినప్పుడు, ఆ ప్రజలు బ్రహ్మ జ్ఞానంతో ఉన్నా, పెరగలేదు.

అథాన్యాన్మానసాన్ పుత్రాన్ సదృశానాత్మనోఽసృజత్। భృగుం పులస్త్యం పులహం క్రతుమాఙ్గిరసన్తథా

ఆ తరువాత తనకు సమానమైన, మనసు ద్వారా పుట్టిన మరికొంతమంది కుమారులను సృష్టించాడు. వారు భృగు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, అంగిరసుడు.

మరీచిం దక్షమత్రిం చ వసిష్ఠం చైవ మానసమ్। నవ బ్రహ్మాణ ఇత్యేతే పురాణే నిశ్చయం గతాః । తేషాం బ్రహ్మాత్మకానాం వై సర్వేషాం బ్రహ్మవాదినామ్

మరియు మరీచి, దక్షుడు, అత్రి, మనసు పుట్టిన వశిష్ఠుడిని కూడా సృష్టించాడు. వీరు తొమ్మిది మంది బ్రహ్మలు అని పురాణాలలో స్థిరంగా చెప్పబడింది. వీరందరూ బ్రహ్మ స్వరూపులు, బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవారు.

తతోఽసృజత్పునర్బ్రహ్మా రుద్రం రోషాత్మసంభవమ్। సంకల్పం చైవ ధర్మం చ పూర్వేషామపి పూర్వజః

అంతట బ్రహ్మ దేవుడు, పూర్వకాలపు పితామహుడు, కోపంతో తన కోపం నుండే రుద్రుడిని, అలాగే సంకల్పాన్ని, ధర్మాన్ని సృష్టించాడు.

అగ్రే ససర్జ్జ వై బ్రహ్మా మానసానాత్మనః సమాన్। సనన్దనం ససనకం విద్వాంసం చ సనాతనమ్

ఆదిలో బ్రహ్మ తన మనస్సు నుండే మనసుపుత్రులైన సనందనుడు, సనకుడు, జ్ఞానవంతుడైన సనాతనుడు అనే ముగ్గురిని సృష్టించాడు.

సనత్కుమారం చ విభుం సనకం చ సనన్దనమ్। న తే లోకేషు సర్జ్జన్తే నిరపేక్షాః సనాతనాః

అలాగే విభువైన సనత్కుమారుడు, సనకుడు, సనందనుడు కూడా ఉన్నారు. ఈ శాశ్వతులు, ఎలాంటి ఆశలు లేకుండా, లోకాల్లో జన్మించరు.

సర్వే తే హ్యాగతజ్ఞానా వీతరాగా విమత్సరాః। తేష్వేవం నిరపేక్ష్యేషు లోకవృత్తానుకారణాత్

వారు అందరూ జ్ఞానం పొందినవారు, రాగద్వేషాలు లేని వారు, అసూయ లేని వారు. ఇలాంటి నిరపేక్షత వల్ల వారు లోకపు వ్యవహారాలను అనుసరించరు.

హిరణ్యగర్భో భగవాన్ పరమేష్ఠీ హ్యచిన్తయత్। తస్య రోషాత్సముత్పన్నః పురుషోఽర్క్కసమద్యుతిః। అర్ద్ధనారీనరవపుస్తేజసా జ్వలనోపమః

హిరణ్యగర్భుడు, పరమేశ్వరుడు, ఆలోచించాడు. అతని కోపం వల్ల సూర్యుని తేజస్సుతో సమానమైన, అర్ధం పురుషుడు, అర్ధం స్త్రీ రూపంలో, అగ్నిలా ప్రకాశించే ఒక వ్యక్తి ఉద్భవించాడు.

సర్వం తేజోమయం జాతమాదిత్యసమతేజసమ్। విభజాత్మానమిత్యుక్త్వా తత్రైవాన్తరధీయత

అప్పుడు అంతా సూర్యుని తేజస్సుతో సమానంగా ప్రకాశంగా మారింది. 'నీను నీను విడగొట్టు' అని చెప్పి అక్కడే అదృశ్యమయ్యాడు.

ఏవముక్త్వా ద్విధాభూతః పృథక్ స్త్రీ పురుషః పృథక్। స చైకాదశధా జజ్ఞే అర్ద్ధమాత్మానమీశ్వరః ॥౧.౯.

అలా చెప్పిన వెంటనే ఆ వ్యక్తి రెండు భాగాలుగా విడిపోయాడు; ఒకటి స్త్రీ, మరొకటి పురుషుడు. ఆ ఇశ్వరుడు తన అర్ధభాగం నుండే పదకొండు రూపాల్లో తాను తాను సృష్టించుకున్నాడు.

తేనోక్తాస్తే మహాత్మానః సర్వ ఏవ మహాత్మనా। జగతో బహులీభావమధికృత్య హితైషిణః

ఆయన తన మహత్తుతో ఆ మహాత్ములను, అందరినీ, జగత్తు అభివృద్ధి కోసమూ, మంగళం కోసమూ ఉద్దేశించి ఉద్దేశించాడు.

లోకవృత్తాన్తహేతోర్హి ప్రయతధ్వమతన్ద్రితాః। విశ్వం విశ్వస్య లోకస్య స్థాపనాయ హితాయ చ

లోక వ్యవహారాల కోసం మీరు అలసట లేకుండా శ్రద్ధగా ప్రయత్నించండి. ఈ విశ్వాన్ని, లోకాన్ని స్థిరపరచడం, మంగళం కలిగించడం మీ బాధ్యత.

ఏవముక్తాస్తు రురుదుర్దుద్రువుశ్చ సమన్తతః। రోదనాద్ద్రావణాచ్చైవ రుద్రా నామ్నేతివిశ్రుతాః

అలా చెప్పగానే వారు ఏడుస్తూ, అన్ని దిశలకూ పరుగెత్తారు. వారి ఏడుపు, పరుగుల వల్ల వారికి 'రుద్రులు' అనే పేరు ప్రసిద్ధి అయింది.

యైర్హి వ్యాప్తమిదం సర్వం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్। తేషామనుచరా లోకే సర్వలోకపరాయణాః

వారు ఈ మూడువిధాల లోకాన్ని, చరాచరాలతో సహా, వ్యాపించారు. వారి అనుచరులు లోకంలో అన్ని జీవులకూ సేవ చేస్తారు.

నైకనాగా యుతబలా విక్రాన్తాశచవ గణేశ్వరాః। తత్ర యా సా మహాభాగా శంకరస్యార్ద్ధకాయినీ

వారు అపారమైన నాగసేనలతో, బలవంతులు, గణాధిపతులు. వారిలో శివుని అర్ధదేహాన్ని పంచుకున్న ఆమె అత్యంత పవిత్రురాలు.