వాయుపురాణమ్

అష్టాస్వేతాసు సృష్టాసు దేవయోనిషు స ప్రభుః। తతః స్వచ్ఛన్దతోఽన్యాని వయాంసి వయ సోఽసృజత్

ఎనిమిది దేవతా వర్గాలను ఆ ప్రభువు సృష్టించిన తర్వాత, తన ఇష్టానుసారం ఇతర పక్షులు, ఎగిరే జంతువులను కూడా సృష్టించాడు.

ఛాద్యతస్తాని ఛన్దాంసి వయసోఽపి వయాంస్యపి। శూన్యాన్ దృష్ట్వా తు దేవో వైఽసృజత్పక్షిగణానపి

అవి కప్పబడ్డాయి, అలాగే ఛందస్సులు, పక్షులు, ఎగిరే జంతువులు కూడా. ఖాళీగా ఉండటాన్ని చూసి, ఆ దేవుడు పక్షుల గుంపులను సృష్టించాడు.

ముఖతోఽజాన్ ససర్జ్జాథ వక్షసశ్చవయోఽసృజత్। గాశ్చైవాథోదరాద్బ్రహ్మా పార్శ్వాభ్యాఞ్చ వినిర్మమే

తన నోటిలో నుండి కొన్ని, ఛాతి నుండి పక్షులను, పొట్ట నుండి ఆవులను, ప్రక్కల నుండి బ్రహ్మను సృష్టించాడు.

పద్భ్యాఞ్చాశ్చాన్ సమాతఙ్గాన్ శరభాన్ గవయాన్ మృగాన్। ఉష్ట్రానశ్చతరాంశ్చైవ తాశ్వాన్యాశ్చైవ జాతయః ॥౧.౯.

పాదాల నుండి ఏనుగులు, శరభాలు, గవయాలు, జింకలు, ఒంటెలు, నాలుగు కాళ్ల జంతువులు, ఇంకా ఇతర కుదిరిన జాతుల గుర్రాలను సృష్టించాడు.

ఓషధ్యః ఫలమూలాని రోమతస్తస్య జజ్ఞిరే। ఏవం పశ్వోషధీః సృష్ట్వా న్యయుఞ్జత్సోఽధ్వరే ప్రభుః

ఆయన వెంట్రుకల నుండి ఔషధాలు, పండ్లు పుట్టాయి. ఇలా పశువులు, మొక్కలను సృష్టించి, ఆ ప్రభువు వాటిని యజ్ఞానికి నియమించాడు.

తస్మాదాదౌ తు కల్పస్య త్రేతాయుగముఖే తదా। గౌరజః పురుషో మేషో హ్యశ్వోఽశ్వతరగర్ద్దభౌ। ఏతాన్ గ్రామ్యాన్ పశూనాహురారణ్యాంశ్చ నిబోధత

అందువల్ల కల్పం ప్రారంభంలో, త్రేతాయుగం మొదట్లో, ఎద్దు, మనిషి, గొర్రె, గుర్రం, ఖచ్చర్, గాడిద — వీటిని గృహపశువులు అంటారు. ఇప్పుడు అడవి జంతువుల గురించి విను.

శ్వాపదా ద్విఖురో హస్తీ వానరః పక్షిపఞ్చమాః। ఉన్దకాః పశవః సృష్టాః సప్తమాస్తు సరీసృపాః

మాంసాహార జంతువులు, రెండు కాళ్ళు ఉన్నవి, ఏనుగు, కోతి, పక్షులు ఐదవ వర్గంగా, నీటిలో ఉండే జంతువులు పశువులుగా, ఏడవ వర్గంగా సరీసృపాలు సృష్టించబడ్డాయి.

గాయత్రం వరుణఞ్చైవ త్రివృత్సౌమ్యం రథన్తరమ్। అగ్నిష్టోమం చ యజ్ఞానాం నిర్మమే ప్రథమాన్ముఖాత్

గాయత్రం, వరుణం, త్రివృత్, సౌమ్యం, రథంతరం, యజ్ఞాలలో అగ్నిష్టోమం — ఇవన్నీ ఆయన నోటిలో నుండి మొదట సృష్టించాడు.

ఛన్దాంసి త్రైష్టుభఙ్కర్మ స్తోమం పఞ్చదశన్తథా। బృహత్సామమథోక్థఞ్చ దక్షిణాత్సోఽసృజన్ముఖాత్

ఛందస్సులు, త్రిష్టుప్, కర్మ, పదిహేను రకాల స్తోమం, బృహత్సామం, ఉక్తం — ఇవన్నీ ఆయన నోటిలోని కుడివైపు నుండి సృష్టించబడ్డాయి.

సామాని జగతీ చ్ఛన్దస్తోమం పఞ్చదశన్తథా। వైరూప్యమతిరాత్రఞ్చ పశ్చిమాదసృజన్ముఖాత్

తన నోటి నుండి, పశ్చిమ దిశలో, సామవేద గీతాలు, జగతీ ఛందస్సు, పదహారు రకాల గానం, విచిత్రత, అతిరాత్ర యాగాన్ని సృష్టించాడు.

ఏకవింశమథర్వాణమాప్తోర్యామాణమేవ చ। అనుష్టుభం సవైరాజముత్తరాదసృజన్ముఖాత్

తన నోటి నుండి, ఉత్తర దిశలో, ఇరవై ఒక అథర్వణ గీతాలు, ఆప్తోర్యామ యాగం, అనుష్టుప్ ఛందస్సు, వైరాజము సృష్టించాడు.

విద్యుతోఽశనిమేఘాంశ్చ రోహితేన్ద్రధనూంషి చ। వయాంసి చ ససర్జ్జాదౌ కల్పస్య భగవాన్ ప్రభుః

కల్పం ప్రారంభంలో, భగవంతుడు మెరుపులు, ముంచు వాన, మేఘాలు, ఎర్రధనుస్సులు, గాలులను సృష్టించాడు.

ఉచ్చావచాని భూతాని గాత్రేబ్యస్తస్య జజ్ఞిరే। బ్రహ్మణస్తు ప్రజాసర్గం సృజతో హి ప్రజాపతేః

బ్రహ్మ దేవుడు ప్రాణుల సృష్టిలో నిమగ్నుడై ఉన్నప్పుడు, ఆయన అవయవాల నుండి వివిధ రూపాలైన జీవులు పుట్టాయి.

సృష్ట్వా చతుష్టయం పూర్వం దేవాసురపితౄన్ ప్రజాః। తతః సృజతి భూతాని స్థావరాణి చరాణి చ ॥౧.౯.

ముందుగా దేవతలు, అసురులు, పితృదేవతలు, మానవులను సృష్టించి, ఆ తరువాత స్థావర చర జీవులను సృష్టించాడు.

యక్షాన్ పిశాచాన్ గన్ధర్వాన్ తథైవాప్సరసాఙ్గణాన్। నరకిన్నరరక్షాంసి వయః పశుమృగోరగాన్

యక్షులు, పిశాచులు, గంధర్వులు, అప్సరసల గుంపులు, మనుషులు, కిన్నరులు, రాక్షసులు, పక్షులు, పశువులు, నాగులను సృష్టించాడు.

అవ్యయఞ్చ వ్యయం చైవ యదిదం స్థాణు జఙ్గమమ్। తేషాం యే యాని కర్మాణి ప్రాక్సృష్ట్యాం ప్రతిపేదిరే। తాన్యేవ ప్రతిపద్యన్తే సృజ్యమానాః పునః పునః

ఇక్కడ ఉన్న చలించని, చలించే, నశించని, నశించే అన్నీ జీవులు, సృష్టికి ముందు పొందిన కర్మలను ప్రతి సృష్టిలో మళ్లీ మళ్లీ అనుభవిస్తారు.

హింస్రాహింస్రే మృదుక్రూరే ధర్మాధర్మావృతానృతే। తద్భావితాః ప్రపద్యన్తే తస్మాత్తత్తస్య రోచతే

హింసకమైనా, అహింసకమైనా, మృదువైనా, క్రూరమైనా, ధర్మమైనా, అధర్మమైనా, నిజమైనా, అబద్ధమైనా, జీవులు తమ స్వభావాన్ని బట్టి అలాంటి రూపాలను పొందుతారు. అవే వాటికి ఇష్టంగా ఉంటాయి.

మహాభూతేషు నానాత్వమిన్ద్రియార్థేషు మూర్త్తిషు। వినియోగఞ్చ భూతానాం ధాతైవ వ్యదధాత్ స్వయమ్

మహాభూతాల్లో, ఇంద్రియార్థాల్లో, రూపాల్లో ఉన్న వైవిధ్యాన్ని, జీవులకు పనులను కేటాయించడాన్ని సృష్టికర్త తానే ఏర్పాటు చేశాడు.

కేచిత్ పురుషకారన్తు ప్రాహుః కర్మ చ మానవాః। దైవమిత్యపరే విప్రాః స్వభావం దైవచిన్తకాః

కొంతమంది మనుషులు పురుషార్థాన్ని, కర్మను అంటారు; మరికొందరు దైవాన్ని అంటారు; మరికొందరు మునులు స్వభావమే దైవమని భావిస్తారు.

పౌరుషం కర్మ దైవఞ్చ ఫలవృత్తిస్వభావతః। న చైకం న పృథగ్భావమధికం న తయోర్విదుః। ఏతదేవఞ్చ నైకఞ్చ న చోభే న చ వాప్యుభే

పురుషార్థం, దైవం, వాటి ఫలిత స్వభావం—ఇవి ఒక్కటే అని, వేరుగా అని, ఏది ఎక్కువ అని ఎవ్వరూ చెప్పలేరు; ఇది మాత్రమే కాదు, రెండూ కాదు, రెండూ కలిపి కాదు, రెండూ కాకపోయినా కాదు.

కర్మస్థాన్ విషయాన్ బ్రూయుః సత్త్వస్థాః సమదర్శినః। నామరూపఞ్చ భూతానాం కృతానాఞ్చ ప్రపఞ్చనమ్। వేదశబ్ధేభ్య ఏవాదౌ నిర్మమే స మహేశ్వరః

ధర్మంలో స్థిరమైనవారు, సమదృష్టి కలవారు, కర్మస్థానాలు, విషయాలను వివరించగలరు; భూతాల పేర్లు, రూపాలు, వాటి వికాసాన్ని, వేదపదాల ద్వారా మహేశ్వరుడు మొదట సృష్టించాడు.

ఋషీణాం నామధేయాని యాశ్చ దేవేషు దృష్టయః। శర్వర్యన్తే ప్రసూతానాం తాన్యేవాస్య దధాతి సః

ఋషులకు వారి పేర్లను, దేవతలకు వారి దర్శనాలను, రాత్రి చివర పుట్టినట్టు, ఆయన వాటినే కేటాయిస్తాడు.

యథర్త్తావృతులిఙ్గాని నానారూపాణి పర్యయే। దృశ్యన్తే తాని తాన్యేవ తథా భావా యుగాదిషు

ఋతువుల లక్షణాలు, వాటి వివిధ రూపాలు ఎలా వరుసగా కనిపిస్తాయో, అలాగే యుగాల ప్రారంభాల్లో భూతాల స్థితులు కనిపిస్తాయి.

ఏవంవిధాసు సృష్టాసు బ్రహ్మణాఽవ్యక్తజన్మనా। శర్వర్యన్తే ప్రదృశ్యన్తే సిద్ధిమాశ్రిత్య మానసీమ్ ॥౧.౯.

అదే విధంగా, అవ్యక్త జనుడైన బ్రహ్మ సృష్టించిన ఈ లోకాలలో, రాత్రి చివర, సిద్ధిని పొందిన, మనసు ద్వారా పుట్టిన జీవులు కనిపిస్తారు.

ఏవంభూతాని సృష్టాని చరాణి స్థావరాణి చ। యదాస్య తాః ప్రజాః సృష్టా న వ్యవర్ధన్త ధీమతః

ఇలా స్థావర చర జీవులను సృష్టించినప్పుడు, ఆ ప్రజలు బ్రహ్మ జ్ఞానంతో ఉన్నా, పెరగలేదు.

అథాన్యాన్మానసాన్ పుత్రాన్ సదృశానాత్మనోఽసృజత్। భృగుం పులస్త్యం పులహం క్రతుమాఙ్గిరసన్తథా

ఆ తరువాత తనకు సమానమైన, మనసు ద్వారా పుట్టిన మరికొంతమంది కుమారులను సృష్టించాడు. వారు భృగు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, అంగిరసుడు.

మరీచిం దక్షమత్రిం చ వసిష్ఠం చైవ మానసమ్। నవ బ్రహ్మాణ ఇత్యేతే పురాణే నిశ్చయం గతాః । తేషాం బ్రహ్మాత్మకానాం వై సర్వేషాం బ్రహ్మవాదినామ్

మరియు మరీచి, దక్షుడు, అత్రి, మనసు పుట్టిన వశిష్ఠుడిని కూడా సృష్టించాడు. వీరు తొమ్మిది మంది బ్రహ్మలు అని పురాణాలలో స్థిరంగా చెప్పబడింది. వీరందరూ బ్రహ్మ స్వరూపులు, బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవారు.

తతోఽసృజత్పునర్బ్రహ్మా రుద్రం రోషాత్మసంభవమ్। సంకల్పం చైవ ధర్మం చ పూర్వేషామపి పూర్వజః

అంతట బ్రహ్మ దేవుడు, పూర్వకాలపు పితామహుడు, కోపంతో తన కోపం నుండే రుద్రుడిని, అలాగే సంకల్పాన్ని, ధర్మాన్ని సృష్టించాడు.

అగ్రే ససర్జ్జ వై బ్రహ్మా మానసానాత్మనః సమాన్। సనన్దనం ససనకం విద్వాంసం చ సనాతనమ్

ఆదిలో బ్రహ్మ తన మనస్సు నుండే మనసుపుత్రులైన సనందనుడు, సనకుడు, జ్ఞానవంతుడైన సనాతనుడు అనే ముగ్గురిని సృష్టించాడు.