వాయుపురాణమ్

చీరపత్రాజినాని స్యుర్ద్ధాన్యమూలఫలౌషధమ్। ఉభే సన్ధ్యేఽవగాహశ్చ హోమశ్వారణ్య వాసినామ్

చీర, ఆకులు, మృగచర్మం, ధాన్యం, మూలికలు, పండ్లు, ఔషధాలు, రెండు సంధ్యాకాలాల్లో స్నానం చేయడం, హోమం చేయడం—ఇవి అరణ్యంలో నివసించేవారికి విధిగా చెప్పబడ్డాయి.

ఆసన్నముసలే భైక్షమస్తేయం శౌచమేవ చ। అప్రమాదోఽవ్యవాయశ్చ దయా భూతేషు చ క్షమా

ముసల దగ్గర భిక్ష తీసుకోవడం, దొంగతనం చేయకపోవడం, శుచిత్వం, అప్రమత్తత, బ్రహ్మచర్యం, ప్రాణులపై దయ, సహనం—ఇవి పాటించాలి.

అక్రోధో గురుశుశ్రూషా సత్యఞ్చ దశమం స్మృతమ్। దశలక్షణికో హ్యేష ధర్మః ప్రోక్తః స్వయమ్భువా

కోపం లేకపోవడం, గురువుకు సేవ చేయడం, సత్యవాదిత—ఇవి పదవ లక్షణంగా చెప్పబడ్డాయి. ఈ పదిహేను లక్షణాలు స్వయంభువుడు ధర్మంగా ప్రకటించాడు.

భిక్షోర్వ్రతాని పఞ్చాత్ర పఞ్చైవోపవ్రతాని చ। ఆచారశుద్ధిర్నియమః శౌచఞ్చ ప్రతికర్మ చ। సమ్యగ్దర్శనమిత్యేవం పఞ్చైవోపవ్రతాన్యపి

భిక్షువుకు ఐదు వ్రతాలు, ఐదు ఉపవ్రతాలు ఉన్నాయి. ఆచారశుద్ధి, నియమం, శుచిత్వం, కర్తవ్య నిర్వహణ, సమ్యగ్దర్శనం—ఇవి ఐదు ఉపవ్రతాలు కూడా.

ధ్యానం సమాధిర్మనసేన్ద్రియాణాం ససాగరైర్భైక్షమథోపగమ్య। మౌనం పవిత్రోపచితైర్విముక్తిః పరివ్రజో ధర్మమిమం వదన్తి

ధ్యానం, సమాధి, మనస్సు మరియు ఇంద్రియాల నియంత్రణ, జనసముద్రంలో భిక్షాటన, మౌనం, శుద్ధి—ఇవి పరివ్రాజకునికి మోక్ష మార్గంగా చెప్పబడ్డాయి.

సర్వే తే శ్రేయసే ప్రోక్తో ఆశ్రమా బ్రహమణా స్వయమ్। సత్యార్జ్జవన్తపః క్షాన్తిర్యోగేజ్యా దమపూర్వికా

ఈ ఆశ్రమాలన్నీ బ్రహ్మదేవుడు మనకు శ్రేయస్సు కోసం నిర్దేశించాడు. సత్యం, న్యాయం, తపస్సు, సహనం, యోగం, యజ్ఞం, దమము—ఇవి వాటి ఆధారాలు.

వేదాః సాఙ్గాశ్చ యజ్ఞాశ్చ వ్రతాని నియమాశ్చ యే। న సిద్ధ్యన్తి ప్రదుష్టస్య భావదోష ఉపాగతే

వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు, యజ్ఞాలు, వ్రతాలు, నియమాలు—ఇవి అన్నీ మనస్సు లోపభూయిష్టుడైనవారికి ఫలించవు.

బహిః కర్మాణి సర్వాణి ప్రసిద్ధయన్తి కదాచన। అన్తర్భావప్రదుష్టస్య కుర్వతోఽపి పరాక్రమాన్

బయటి క్రియలు ఎప్పటికప్పుడు పేరు తెచ్చినా, లోపలి మనస్సు చెడిపోయినవారికి ఎంత ప్రయత్నించినా ఫలితం ఉండదు.

సర్వస్వమపి యోదద్యాత్ కలుషేణాన్తరాత్మనా। న తేన ధర్మభాక్ స స్యాద్భావ ఏవాత్ర కారణమ్

మనస్సు కలుషితంగా ఉంటే, ఎవరు తమ సర్వస్వాన్ని ఇచ్చినా, వారికి ధర్మఫలం దక్కదు. ఇక్కడ కారణం మనసే.

ఏవం దేవాః సపితర ఋషయో మనవస్తథా। తేషాం స్థానమముష్మిస్తు సంస్థితానాం ప్రచక్షతే

దేవతలు, పితృదేవతలు, ఋషులు, మనువులు—వీరి స్థానం ఆ లోకంలో ఉన్నవారికి అక్కడే అని చెప్పబడింది.

అష్టాశీతిసహస్రాణి ఋషీణామూర్ద్ధ్వరేతసామ్। స్మృతం తు తేషాం తత్స్థానం తదేవ గురువాసినామ్

ఎనభై ఎనిమిది వేల మంది ఉర్ధ్వరేతస్సులైన ఋషులు గుర్తించబడ్డారు. వారికీ, గురువుతో నివసించే వారికి కూడా అదే స్థానం.

సప్తర్షీణాన్తు యత్శ్థానం స్మృతన్తద్వై దివౌకసామ్। ప్రాజాపత్యం గృహస్థానాం న్యాసినాం బ్రహ్మణః క్షయః। యోగినామమృతం స్థానం నానాధీనాం న విద్యతే

సప్త ఋషుల స్థానం దేవలోకవాసులదిగా గుర్తించబడింది. గృహస్థులకు ప్రాజాపత్య లోకం, సంయాసులకు బ్రహ్మలోకం, యోగులకు అమృతస్థానం—వివిధ సాధనావంతులకు స్థిరమైన స్థానం లేదు.

స్థానాన్యాశ్రమిణాం తాని యే స్వధర్మే వ్యవస్థితాః। చత్వార ఏతే పన్థానో దేవయానా వినిర్మితాః

తమ తమ ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్న ఆశ్రమవాసులకు ఇవే స్థానాలు. ఈ నాలుగు మార్గాలు దేవతలకు చేరే దారిగా ఏర్పడ్డాయి.

బ్రహ్మణా లోకతన్త్రేణ ఆద్యే మన్వన్తరే భువి। పన్థానో దేవయానాయ తేషాం ద్వారం రవిః స్మృతః

బ్రహ్మదేవుడు లోకవ్యవస్థతో, మొదటి మన్వంతరంలో భూమిపై, ఈ మార్గాలను దేవతలకు చేరే దారిగా ఏర్పరిచాడు. వాటికి ద్వారం సూర్యునే అని చెప్పబడింది.

తథైవ పితృయాణానాం చన్ద్రమాద్వారముచ్యతే। ఏవం వర్ణాశ్రమాణాం వై ప్రవిభాగే కృతే తదా। యదాస్య న వ్యవర్త్తన్త ప్రజా వర్ణాశ్రమాత్మికాః

అలాగే, పితృయాణ మార్గాలకు ద్వారం చంద్రునే అని అంటారు. వర్ణాశ్రమ విభాగం జరిగినప్పుడు, ప్రజలు తమ తమ ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టలేదు.

తతోఽన్యా మానసీః సోఽథ త్రేతామగధ్యేఽసృజత్ ప్రజాః। ఆత్మనః స్వశరీరాచ్చ తుల్యాశ్వైవాత్మనా తు వై

తర్వాత త్రేతాయుగంలో మగధదేశంలో, తన మనస్సు నుండీ, తన శరీరం నుండీ, తనతో సమానమైన మరికొన్ని మనస్సులో పుట్టిన ప్రజలను ఆయన సృష్టించాడు.

తస్మిస్త్రేతాయుగే త్వాద్యే మధ్యం ప్రాప్తే క్రమేణ తు। తతోఽన్యా మానసీస్తత్ర ప్రజాః స్రష్టుం ప్రచక్రమే

ఆ మొదటి త్రేతాయుగంలో, మధ్యకాలం వచ్చినప్పుడు, అక్కడ ఆయన మళ్లీ మరికొన్ని మనస్సులో పుట్టిన ప్రజలను సృష్టించటం మొదలు పెట్టాడు.

తతః సత్త్వరజోద్రిక్తాః ప్రజాః సోఽథాసృజత్ ప్రభుః। ధర్మార్థకామమోక్షాణాం వార్త్తాయాశ్చైవ సాధికాః

తర్వాత ప్రభువు, సత్త్వం మరియు రజోగుణాలు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రజలను, ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం మరియు జీవనోపాధి కోసం తగిన లక్షణాలతో సృష్టించాడు.

దేవాశ్చ పితరశ్చైవ ఋషయో మనవస్తథా। యుగానురూపా ధర్మేణ యైరిమా విచితాః ప్రజాః

దేవతలు, పితృదేవతలు, ఋషులు, మనువులు — యుగానికి తగిన విధంగా, ధర్మాన్ని అనుసరించి, వీరు ఈ వివిధ ప్రజలను సృష్టించారు.

ఉపస్థితే తదా తస్మిన్ ప్రజాధర్మే స్వయమ్మువః। అభిదధ్యౌ ప్రజాః సర్వా నానారూపాస్తు మానసీః

అప్పుడు ఆ ప్రజల ధర్మం స్థిరపడినప్పుడు, స్వయంభువుడు అన్ని రకాల మనస్సులో పుట్టిన ప్రజలను ధ్యానించాడు.

పూర్వోక్తా యా మయా తుభ్యఞ్జనలోకం సమాశ్రితాః। కల్పేఽతీతే తు తే హ్యాసన్ దేవాద్యాస్తు ప్రజా ఇహ

నేను నీకు ముందుగా చెప్పిన జనలోకంలో ఆశ్రయం పొందిన వారు, గత కల్పంలో ఇక్కడ దేవతలు మొదలైన ప్రజలుగా ఉన్నారు.

ధ్యాయతస్తస్య తాః సర్వాః సమ్భూత్యర్థముపస్థితాః। మన్వన్తరక్రమేణేహ కనిష్ఠే ప్రథమే మతాః

ఆయన ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడు, ఆ ప్రజలందరూ సృష్టి కోసం ప్రత్యక్షమయ్యారు. ఇక్కడ మన్వంతరంలో మొదటిసారిగా పుట్టిన చిన్నవారిగా పరిగణించబడ్డారు.

ఖ్యాత్యానుబన్ధైస్తైస్తైస్తు సర్వార్థైరిహ భావితాః। కుశలాకుశలప్రాయైః కర్మభిస్తైః సదా ప్రజాః। తత్కర్మఫలశేషేణ ఉపష్టబ్ధాః ప్రజజ్ఞిరే

వివిధ పేర్లు, బంధాలు, అన్ని రకాల మంచి చెడు కర్మల వల్ల, ఆ ప్రజలు ఎప్పుడూ తమ గత కర్మఫల మిగతా భాగంతో బలపడుతూ, అలా జన్మించేవారు.

దేవాసురపితృత్వైశ్చ పశుపక్షిసరీసృపైః। వృక్షనారకికీటత్వై స్తైస్తైర్భావైరుపస్థితాః। ఆధీనాంర్థ ప్రజానాఞ్చ ఆత్మనో వై వినిర్మమే

దేవత, అసుర, పితృ, పశు, పక్షి, సర్ప, చెట్టు, నరక జీవులు, పురుగు మొదలైన రూపాలతో వచ్చినవారిని, వారి స్వభావాన్ని బట్టి ఆయన సృష్టించాడు.

తతోఽభిధ్యాయతస్తస్య జజ్ఞిరే మానసీప్రజాః। తచ్ఛరీరసముత్పన్నైః కార్యైస్తైః కారణైః సహ। క్షేత్రజ్ఞాః సమవర్త్తన్త గాత్రేభ్యస్తస్య ధీమతః

తర్వాత ఆయన ధ్యానం చేస్తుండగా, ఆయన శరీరం నుండీ, మనస్సు నుండీ పుట్టిన ప్రజలు, వాటి కారణాలు, ఫలితాలతో కలసి, ఆ జ్ఞానులు ఆయన అవయవాల నుండీ పుట్టారు.

తతో దేవాసురపితౄన్ మానవఞ్చ చతుష్టయమ్। సిసృక్షుమ్భాంస్యేతాంశ్చ స్వాత్మనా సమయూయుజత్

తర్వాత సృష్టించాలనే సంకల్పంతో, తన స్వేచ్ఛతో దేవతలు, అసురులు, పితృదేవతలు, మనుష్యులు అనే నాలుగు వర్గాలను కలిపాడు.

యుక్తాత్మనస్తతస్తస్య తతో మాత్రా స్వయమ్భువః। తమభిధ్యాయతః సర్గం ప్రయత్నోఽభుత్ ప్రజాపతేః

అలా ఆయన మనస్సు ఏకాగ్రతతో, స్వయంభువుని పరిమాణాలు స్థిరంగా ఉండగా, ఆయన ధ్యానం చేస్తూ సృష్టి కార్యాన్ని ప్రయత్నంగా చేపట్టాడు.

తతోఽస్య జఘనాత్ పూర్వమసురా జజ్ఞిరే సుతాః। అసుః ప్రాణః స్మృతో విప్రా స్తజ్జన్మానస్తతోఽసురాః

తర్వాత ఆయన కడుపు భాగం నుండీ ముందుగా అసురులు కుమారులుగా పుట్టారు. 'అసు' అంటే ప్రాణం అని మునివర్యులారా, అందుకే వారు అసురులు అని పిలవబడ్డారు.

యయా సృష్టాః సురాస్తన్వా తాం తనుం స వ్యపోహత। సాపవిద్ధా తనుస్తేన సద్యో రాత్రిరజాయత

దేవతలను తన శరీరం ద్వారా సృష్టించిన తరువాత, ఆ శరీరాన్ని ఆయన వదిలేశాడు. ఆ వదిలిన శరీరం వెంటనే రాత్రిగా మారింది.