వాయుపురాణమ్

హర్షా యే తమసః పుత్రా జజ్ఞిరే ద్వాదశైవ తు । హరయో నామ తే దేవా యజ్ఞభాజస్తథాఽభవన్ ।। ౬.

తామస మన్వంతరంలో హర్షునికి పన్నెండు మంది కుమారులు పుట్టారు. వారు హరయులు అని పిలవబడి, యజ్ఞంలో భాగస్వాములయ్యారు.

తతస్తే హరయో దేవాః ప్రాప్తే చారిష్ణవేఽన్తరే। వైకుణ్ఠాయాం తతస్తే వై చరిష్ణోర్జజ్ఞిరే సురాః। వైకుణ్ఠా నామ తే దేవాః పఞ్చమస్యాన్తరే మనోః ।। ౬.

తర్వాత, చరిష్ణు మన్వంతరంలో, ఆ హరయ దేవతలు వైకుంఠా నుంచి పుట్టారు. ఐదవ మన్వంతరంలో చరిష్ణుని కుమారులుగా వైకుంఠా దేవతలు జన్మించారు.

తతస్తే వై పునర్ద్దేవా వైకుణ్ఠాః ప్రాప్య చాక్షుషమ్। సాధ్యాయాం ద్వాదశ సుతా జజ్ఞిరే ధర్మసూనవః ।। ౬.

తర్వాత, వైకుంఠా దేవతలు చాక్షుష మన్వంతరానికి చేరుకున్నప్పుడు, సాధ్యా నుంచి ధర్ముని పన్నెండు మంది కుమారులు పుట్టారు.

తతస్తే వై పునః సాధ్యాః సంక్షీణే చాక్షుషేఽన్తరే । ఉపస్థితే మనోః సర్గే పునర్వైవస్వతస్య హ ।। ౬.

ఆ సాధ్యా దేవతలు చాక్షుష మన్వంతరం ముగిసే సమయానికి తగ్గిపోయారు. అప్పుడే వైవస్వత మనువు సృష్టి సమీపించింది.

ఆద్యే త్రేతాయుగముఖే ప్రాప్తే వైవస్వతస్య తు । అంశేన సాధ్యాస్తేఽదిత్యాం మారీచాత్ కశ్యపాత్ పునః ।। ౬.

మొదటి త్రేతాయుగం ప్రారంభంలో, వైవస్వత మన్వంతరంలో, సాధ్యా దేవతలు అంసంగా అదితి, మరీచి, కశ్యపుల నుంచి మళ్లీ పుట్టారు.

జజ్ఞిరే ద్వాదశాదిత్యా వర్త్తమానేఽన్తరే పునః। యదా త్వేతే సముత్పన్నాశ్చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః ।। ౬.

ప్రస్తుత మన్వంతరంలో పన్నెండు ఆదిత్యులు పుట్టారు. అలాగే, చాక్షుష మన్వంతరంలో వారు జన్మించారు.

తతః స్వాయమ్భువే సాధ్యా జజ్ఞిరే ద్వాదశామరాః। ఏవమాద్యా జయాస్తే వై శాపాత్సమభవంస్తదా ।। ౬.

అప్పుడే స్వాయంభువ మన్వంతరంలో పన్నెండు అమర సాధ్యా దేవతలు పుట్టారు. అప్పుడు జయా దేవతలు శాపం వల్ల పుట్టారు.

య ఇమాం సప్తసమ్భూతిం దేవానాం దేవశాసనాత్ । పఠేద్యః శ్రద్ధయా యుక్తః ప్రత్వాయం న గచ్ఛతి ।। ౬.

ఈ దేవతల ఏడుసార్ల జననాన్ని, భగవంతుడు చెప్పిన విధంగా, ఎవరు విశ్వాసంతో చదువుతారో వారు సన్మార్గం నుంచి తప్పిపోరు.

ఇత్యేతే భూతయః సప్త జయానాం సప్తలక్షణాః। పరిక్రాన్తా మయా చాద్య కిమ్భూయః శ్రోతుమిచ్ఛథ ।। ౬.

ఇలా జయా దేవతల ఏడుసార్ల జననాలు, ఏడురకాల లక్షణాలతో, నేను వివరించాను. ఇంకా మీరు ఏమి వినాలనుకుంటున్నారు?

దైత్యానాం దానవానాఞ్చ గన్ధర్వోరగరక్షసామ్। సర్వభూతపిశాచానాం పశూనాం పక్షివీరుధామ్। ఉత్పత్తిం నిధనఞ్చైవ విస్తరాత్ కథయస్వ నః ।। ౬.

దైత్యులు, దానవులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసులు, అన్ని జీవులు, పిశాచులు, జంతువులు, పక్షులు, మొక్కలు — వీటన్నిటి జననం, మరణం గురించి పూర్తిగా వివరంగా చెప్పండి.

ఏవముక్తస్తదా సూత ఉవాచ ఋషిసత్తమాన్ । దితేః పుత్రద్వయం జజ్ఞే కశ్యపాదితి నః శ్రుతమ్ ।। ౬.

అలా అడిగినప్పుడు, సూతుడు ఆ మహర్షులకు ఇలా చెప్పాడు: కశ్యపునికి దితి నుండి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారని మేము విన్నాము.

కశ్యపస్యాత్మజౌ తౌ వై సర్వేభ్యః పూర్వజౌ స్మృతౌ। సూత్యేఽహన్యతిరాత్రస్య కశ్యపస్యాశ్వమేధికే ।। ౬.

ఆ ఇద్దరు కశ్యపుని కుమారులు అందరిలోనూ పెద్దవారిగా గుర్తించబడ్డారు. వారు కశ్యపుడు చేసిన దీర్ఘమైన అశ్వమేధ యాగం రోజున జన్మించారు.

హిరణ్యకశిపుర్నామ ప్రథమం ఋత్విగాసనమ్। దిత్యా గర్భాద్వినిఃసృత్య తత్రాసీనోచ్చసంసది। హిరణ్యకశిపుస్తస్మాత్ కర్మణా తేన స స్మృతః ।। ౬.

మొదటివాడు హిరణ్యకశిపుడు. దితి గర్భం నుండి బయటపడి, గొప్ప సభలో యాజ్ఞికుని స్థానం లో కూర్చున్నాడు. ఆ కార్యం వల్ల అతడికి 'హిరణ్యకశిపుడు' అనే పేరు వచ్చింది.

హిరణ్యకశిపోర్నామ జన్మ చైవ మహాత్మనః। ప్రభావ़ఞ్చైవ దైత్యస్య విస్తరాద్బ్రూహి నః ప్రభో ।। ౬.

ప్రభూ, ఆ మహాత్ముడైన హిరణ్యకశిపుడు జననం, అతని గొప్పతనం గురించి వివరంగా మాకు చెప్పండి.

కశ్యపస్యాశ్వమేధోఽభూత్ పుణ్యో వై పుష్కరే పురా। ఋషిభిర్ద్దేవతాభిశ్చ గన్ధర్వై రుపశోభితః ।। ౬.

పూర్వం పుష్కరంలో కశ్యపుడు చేసిన అశ్వమేధ యాగం ఎంతో పవిత్రంగా, ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులతో అలంకరించబడింది.

ఉత్కృష్టేనైవ విధినా ఆఖ్యానాదౌ యథావిధి। ఆసనాన్యుపక్లృప్తాని కాఞ్చనాని తు పఞ్చ వై ।। ౬.

ఆ కథ ప్రారంభంలో, ఉత్తమమైన విధానంతో, ఐదు బంగారు ఆసనాలు సరిగ్గా ఏర్పాటయ్యాయి.

కుశపూతాని త్రీణ్యత్ర కూర్చఫలకమేవ చ। ముఖ్యార్త్విజశ్చ చత్వారస్తేషాన్తాన్యుపకల్పయేత్ ।। ౬.

అక్కడ మూడు కుశతో శుద్ధి చేసిన ఆసనాలు, ఒకటి కూర్చా పీఠిక కోసం ఏర్పాటయ్యాయి. ముఖ్యమైన నలుగురు యాజ్ఞికులకు అవి కేటాయించబడ్డాయి.

శుభం తత్రాసనం యత్తు హోతురర్థే ప్రకల్పితమ్। హిరణ్మయం తథా దివ్యం దివ్యాస్తరణసంస్తృతమ్ ।। ౬.

హోతృవేదికి సిద్ధం చేసిన ఆసనం బంగారంతో, దివ్యంగా, దేవతల పరుపుతో అలంకరించబడింది.

అన్తర్వత్నీ దితిశ్చైవ పత్నీత్వం స్ముపాగతా। దశ వర్షసహస్రాణి గర్భస్తస్యా అవర్తత ।। ౬.

దితి గర్భవతిగా తన భార్యధర్మాన్ని అనుసరించింది. ఆమె గర్భం పది వేల సంవత్సరాలు కొనసాగింది.

స తు గర్భాద్వినిఃసృత్య మాతుర్వై ఉదరాత్తదా। ఉపక్లృప్తాసనం యత్తు హోతురర్థే హిరణ్మయమ్। నిషసాద సగర్భోఽత్ర తత్రాసీనః శశంస చ ।। ౬.

ఆ సమయంలో, తల్లి గర్భం నుండి బయటపడి, హోతృవేదికి సిద్ధం చేసిన బంగారు ఆసనంపై కూర్చున్నాడు. అక్కడ కూర్చుని మాట్లాడాడు కూడా.

ఆక్యానపఞ్చమాన్ వేదాన్ మహర్షిః కాశ్యపో యథా। తం దృష్ట్వా మునయస్తస్య నామాకుర్వంస్తు తద్విధమ్ ।। ౬.

మహర్షి కశ్యపుడు వేదాలలో చెప్పిన ఐదు కథల ప్రకారం, మునులు అతడిని చూసి, ఆ విధంగా పేరు పెట్టారు.

హిరణ్యకశిపుస్తస్మాత్ కర్మణా తేన విశ్రుతః। హిరణ్యాక్షోఽనుజస్తస్య సింహికా తస్య చానుజా। రాహోః సా జననీ దేవీ విప్రచిత్తేః పరిగ్రహాత్ ।। ౬.

అలా ఆ కార్యం వల్ల హిరణ్యకశిపుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతని తమ్ముడు హిరణ్యాక్షుడు, చెల్లెలు సింహిక. ఆమె విప్రచిత్తిని పెళ్లి చేసుకుని రాహువు తల్లి అయ్యింది.

హిరణ్యకశిపుర్ద్దైత్యశ్చచార పరమం తపః। శతం వర్షసహస్రాణాం నిరాహారో హ్యధఃశిరాః ।। ౬.

హిరణ్యకశిపుడు దైత్యుడు, లక్ష సంవత్సరాలు తలకిందులుగా నిలబడి, ఆహారం లేకుండా ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు.

తం బ్రహ్మా ఛన్దయామాస దైత్యం తుష్టో వరేణ తు। సర్వామరత్వం విప్రేభ్యః సర్వభూతేభ్య ఏవ చ। యోగాద్దేవాన్ వినిర్జిత్య సర్వదేవత్వమాస్థితః ।। ౬.

బ్రహ్మదేవుడు సంతోషించి, దైత్యుడికి వరం ఇచ్చాడు. అతడికి బ్రాహ్మణులు, అన్ని జీవుల మధ్య అమరత్వం లభించింది. యోగబలంతో దేవతలను జయించి, అన్ని దేవతలలో అధికారం పొందాడు.

దానవాశ్చాసురాశ్చైవ దేవాః సమా భవన్తు వై। మారుతేర్యన్మహైశ్వర్యమేష మే దీయతాం వరః ।। ౬.

దానవులు, అసురులు, దేవతలు అందరూ సమానంగా ఉండాలి. వాయుదేవుని గొప్ప శక్తిని నాకు వరంగా ఇవ్వండి.

ఏవముక్తోఽథ బ్రహ్మా తు తస్మై దత్త్వా యథేప్సితమ్। దత్త్వా తస్మై వరాన్ దివ్యాన్ తత్రైవాన్తరధీయత। హిరణ్యకశిపుర్దైత్యః శ్లోకైర్గీతః పురాతనైః ।। ౬.

అలా అడిగినప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు అతడికి కోరిన వరాలు ఇచ్చి, దివ్యమైన వరాలు ప్రసాదించి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. హిరణ్యకశిపుడు పురాతన శ్లోకాలలో కీర్తించబడ్డాడు.

రాజా హిరణ్యకశిపుర్యాం యామాశాం నిషేవతే। తస్యాస్తస్యా దిశో దేవా నమశ్చక్రుర్మహర్షిభిః ।। ౬.

హిరణ్యకశిపుడు ఏ దిక్కులో నివసిస్తే, ఆ ప్రాంత దేవతలు, మహర్షులతో కలిసి, అతనికి నమస్కరిస్తారు.

ఏవంప్రభావో దైత్యేన్ద్రో హిరణ్యకశిపు ర్ద్విజాః। తస్యాసీన్నరసింహః స విష్ణుర్మృత్యుః పురా కిల। నఖైస్తు తేన నిర్భిన్నస్తతః శుద్ధా నఖాః స్మృతాః ।। ౬.

ద్విజులారా! హిరణ్యకశిపుడు ఎంతటి శక్తిశాలి అయినా, అతనికి నరసింహుడు విష్ణువు రూపంలో మరణంగా వచ్చాడు. ఆయన తన గోరులతో హిరణ్యకశిపుని చీల్చాడు. అందుకే గోర్లు పవిత్రమైనవిగా పరిగణించబడతాయి.

హిరణ్యాక్షసుతాః పఞ్చ విక్రాన్తాః సుమహా బలాః। ఉత్కురః శకునిశ్చైవ కాలనాభస్తథైవ చ ।। ౬.

హిరణ్యాక్షునికి ఐదుగురు కుమారులు ఉండేవారు. వారు మహా బలవంతులు, పరాక్రమశాలులు. వారు ఉత్కురుడు, శకుని, కాలనాభుడు కూడా.