వాయుపురాణమ్

తతస్తేషు గతేషూర్ద్ధ్వం త్రైలోక్యాత్సుమహాత్మసు। తైః సార్ద్ధం యే మహర్ల్లోకాత్తదా నాసాదితా జనాః। తచ్ఛిష్టాశ్చేహ తిష్ఠన్తి కల్పాద్దేహముపాసతే

అప్పుడు, ఆ మహాత్ములు మూడు లోకాలను దాటి వెళ్ళినప్పుడు, మహర్లోకంలోనుండి చేరని వారు ఇక్కడ మిగిలిపోతారు; వారు కల్పాంతం వరకు దేహాన్ని ఆరాధిస్తూ ఉంటారు.

గన్ధర్వాద్యాః పిశాచాన్తా మానుషా బ్రాహ్మణాదయః। పశవః పక్షిణశ్చైవ స్థావరాః ససరీసృపాః

గంధర్వులు మొదలుకొని పిశాచులు వరకు, మనుషులు, బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారు, జంతువులు, పక్షులు, స్థావరాలు, సరీసృపాలు — ఇవన్నీ అక్కడ ఉంటారు.

తిష్ఠత్సు తేషు తత్కాలం పృథివీతలవాసిషు। సహస్రం యత్తు రశ్మీనాం సూర్యస్యేహ విభాసతే। తే సప్తరశ్మయో భూత్వా హ్యేకైకో జాయతే రవిః

ఆ సమయంలో, భూమి మీద వారు ఉన్నప్పుడు, సూర్యుని వెయ్యి కిరణాలు ప్రకాశిస్తాయి; ఆ ఏడురశ్ములు ఒక్కొక్కటి వేరు వేరు సూర్యులుగా అవుతాయి.

క్రమేణోత్తిష్ఠమానాస్తే త్రీన్ లోకాన్ ప్రదహన్త్యుత। జఙ్గమాః స్థావరాః చైవ నదీః సంర్వాశ్చ పర్వతాన్। పూర్వే శుష్కా హ్యనావృష్ట్యా సూర్యైస్తైశ్చ ప్రధూపితాః

అవి క్రమంగా పైకి లేచి, మూడు లోకాలను, జంతువులు, స్థావరాలు, నదులు, పర్వతాలన్నింటిని కాల్చేస్తాయి; ముందుగా వర్షం లేక ఎండిపోయి, ఆ సూర్యుల తాపంతో దహించబడతాయి.

తదా తే వివిశుః సర్వే నిర్ద్దగ్ధాః సూర్యరశ్మిభిః। జఙ్గమాః స్థావరాః సర్వే ధర్మాధర్మాత్మకాస్తు వై

అప్పుడు, ధర్మాధర్మ స్వభావం కలిగిన జంతువులు, స్థావరాలు, అన్నీ సూర్యకిరణాలతో కాలిపోతాయి, అంతటా అంతరించిపోతాయి.

దగ్ధదేహాస్తతస్తే వై గతాః పాపయుగాత్యయే। యోన్యా తయా హ్యనిర్ముక్తాః శుభపాపానుబన్ధయా

దేహాలు కాలిపోయిన తరువాత, పాపయుగం ముగిసినప్పుడు, పుణ్యపాప బంధంతో జన్మ నుండి విముక్తి పొందని వారు వెళ్ళిపోతారు.

తతస్తే హ్యుపపద్యన్తే తుల్యరూపా జనే జనాః। విశుద్ధిబహులాః సర్వే మానసీం సిద్ధిమాస్థితాః

తర్వాత, మనుషులలో మనుషులు, ఒకే రూపంలో జన్మిస్తారు; అందరూ విశుద్ధి ఎక్కువగా ఉండి, మానసిక సిద్ధిని పొందుతారు.

ఉషిత్వా రజనీం తత్ర బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః। పునః సర్గే భవన్తీహ బ్రహ్మణో మానసీప్రజాః

అక్కడ బ్రహ్మణి, అవ్యక్త జన్మ కలిగినవారి లోకంలో రాత్రి గడిపిన తరువాత, మళ్ళీ సృష్టిలో వారు బ్రహ్మణి మానసిక సంతానంగా అవతరిస్తారు.

తతస్తేషు ప్రవృత్తేషు జనే త్రైలోక్యవాసిషు। నిర్దగ్ధేషు చ లోకేషు తేషు సూర్యైస్తు సప్తభిః। వృష్ట్యా క్షితౌ ప్లావితాయాం విశీర్ణేష్వాలయేషు చ

అప్పుడు, ఆ జనులు మూడు లోకాలవాసులలో ప్రవర్తించేటప్పుడు, ఆ లోకాలు ఏడుసూర్యులతో కాలిపోతాయి; భూమి వర్షంతో ముంచిపోతుంది, నివాసాలు నాశనం అవుతాయి.

సముద్రాశ్చైవ మేఘాశ్చ ఆపః సర్వాశ్చ పార్థివాః। వ్రజన్త్యేకార్ణవత్వం హి సలిలాఖ్యాస్తదాశ్రితాః

సముద్రాలు, మేఘాలు, అన్ని నీళ్ళు, భూమిలోని అన్ని వస్తువులు — ఇవన్నీ కలిసిపోయి ఒక్కటైన నీటి సముద్రంగా మారిపోతాయి. ఆ సమయంలో అవన్నీ నీటిలోనే ఆధారపడతాయి.

ఆగతాగతికం తద్వై యదా తు సలిలం బహు। సంఛాద్యేమాం స్థితాం భూమిమర్ణవాఖ్యా తదా చ సా

ఆ నీరు ఎప్పుడూ వచ్చి పోతూ ఉంటుంది. అది ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ భూమిని పూర్తిగా కప్పేస్తుంది. అప్పుడు దాన్ని సముద్రం అంటారు.

ఆభాతి యస్మాన్నాభాన్తి భాసన్తో వ్యాప్తిదీప్తిషు। సర్వతః సమనుప్లావ్య తాసాఞ్చామ్భో విభావ్యతే

ఇతర వాటికి ప్రకాశం లేకపోయినా, అది ప్రకాశిస్తూ, అన్ని వైపులా వ్యాపించి, అన్నింటినీ ముంచెత్తిన తర్వాత, ఆ నీరు అందరిలో ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తుంది.

తదమ్భస్తనుతే యస్మాత్ సర్వాం పృథ్వీం సమన్తతః। ధాతుస్తనోతిర్విస్తారే తేనామ్భస్తనవః స్మృతాః

ఆ నీరు ఎందుకంటే భూమి అంతటా వ్యాపించి పాకిపోతుంది. అందుకే దాని వ్యాప్తి వల్ల దాన్ని 'పాకే నీరు' అని పండితులు అంటారు.

అరమిత్యేష శీఘ్రన్తు నిపాతః కవిభిః స్మృతః। ఏకార్ణవే భవన్త్యాపో న శీఘ్రాస్తేన తే నరాః

'అరం' అనేది కవులు వేగంగా దిగిపోవడం అని చెబుతారు. కానీ ఒక్కటైన సముద్రంలో ఆ నీళ్ళు వేగంగా పోవు. అందుకే, మనుష్యులారా, వాటిని అలా అంటారు.

తస్మిన్ యుగసహస్రాన్తే సంస్థితే బ్రహ్మణోఽహని। రాజన్యాం వర్త్తమానాయాన్తావత్తత్ సలిలాత్మనా

వెయ్యి యుగాలు పూర్తయ్యాక, బ్రహ్మదేవుని రోజు ముగిసినప్పుడు, రాజశక కాలం కొనసాగుతుండగా, ఆ సమస్తం నీటి రూపంలో కలిసిపోతుంది.

తతస్తు సలిలే తస్మిన్నష్టేఽగ్నౌ పృథివీతలే। ప్రశాన్తవాతేఽన్ధకారే నిరాలోకే సమన్తతః

ఆ నీరు అంతా పోయిన తర్వాత, భూమి మీద, అగ్ని శాంతమై, గాలి నిలిచి, చీకటి వ్యాపించి, ఎక్కడా వెలుగు లేకుండా ఉంటుంది.

యేనైవాధిష్ఠితం హీదం బ్రహ్మా స పురుషః ప్రభుః। విభాగమస్య లోకస్య పునర్వై కర్తుమిచ్ఛతి

ఈ లోకాన్ని పాలించే ప్రభువు అయిన బ్రహ్మదేవుడు, మళ్లీ ఈ లోకాన్ని విడగొట్టి సృష్టించాలనే కోరికతో ఉంటాడు.

ఏకార్ణవే తదా తస్మిన్నష్టే స్థావరజఙ్గమే। తదా స భవతి బ్రహ్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్

ఆ ఒక్కటైన సముద్రంలో, స్థావరజంగమమయిన అన్నీ నశించినప్పుడు, బ్రహ్మదేవుడు వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగినవాడిగా మారుతాడు.

సహస్రశీర్షా పురుషో రుక్మవర్ణో హ్యతీన్ద్రియః। బ్రహ్మా నారాయణాఖ్యస్తు సుష్వాప సలిలే తదా

వెయ్యి తలలు, బంగారు వర్ణం, ఇంద్రియాలకు అందని రూపం కలిగిన పురుషుడు, బ్రహ్మా, నారాయణుడు అని పిలవబడే వాడు, అప్పుడు ఆ నీటిపై నిద్రిస్తాడు.

సత్త్వోద్రేకాత్ ప్రబుద్ధస్తు శూన్యం లోకమవేక్ష్య చ। ఇమఞ్చోదాహరన్త్యత్ర శ్లోకం నారాయణం ప్రతి

సత్త్వగుణం అధికమై, ఆయన మేల్కొని, లోకం ఖాళీగా ఉన్నదని చూసి, ఇక్కడ నారాయణుని గురించి ఈ శ్లోకాన్ని ఉటంకిస్తారు.

ఆపో నారాఖ్యాస్తనవ ఇత్యపాన్నామ శుశ్రుమః। ఆపూర్య నాభిం తత్రాస్తే తేన నారాయణః స్మృతః

నీటిని 'నర' అని, దాని వ్యాప్తిని 'తనువు' అని మేము విన్నాము. ఆ నీరు నాభిని నింపి, అక్కడ ఆయన నివసిస్తాడు. అందుకే ఆయనను నారాయణుడు అంటారు.

సహస్రశీర్షా సుమనాః సహస్రపాత్ సహస్రచక్షుర్వదనః సహస్రభుక్। సహస్రబాహుః ప్రథమః ప్రజా పతిస్త్రయీపథే యః పురుషో నిరుచ్యతే

వెయ్యి తలలు, మంచి మనస్సు, వెయ్యి కాళ్లు, వెయ్యి కళ్ళు, నోర్లు, వెయ్యి విధాలుగా అనుభవించే శక్తి, వెయ్యి చేతులు కలిగి, సృష్టికి మొదటి అధిపతి, మూడు మార్గాలలో చెప్పబడే పురుషుడు.

ఆదిత్యవర్ణో భువనస్య గోప్తా ఏకో హ్యపూర్వః ప్రథమం తురాషాట్। హిరణ్యగర్భః పురుషో మహాత్మా స పఠ్యతే వై తమసఃపరస్తాత్

ఆదిత్యుని వర్ణంతో, లోకానికి ఏకైక రక్షకుడు, అపూర్వుడు, మొదటివాడు, వేగవంతుడు, హిరణ్యగర్భుడు, మహాత్ముడు, అంధకారానికి అతీతుడైన పురుషుడు అని చెప్పబడతాడు.

కల్పాదౌ రజసోద్రిక్తో బ్రహ్మా భూత్వాఽసృజత్ ప్రజాః। కల్పాన్తే తమసోద్రిక్తో కాలో భూత్వాఽగ్రసత్ పునః

కల్పం ప్రారంభంలో, రజోగుణం అధికంగా ఉన్న బ్రహ్మదేవుడు ప్రాణులను సృష్టించాడు. కల్పాంతంలో, తమోగుణం అధికంగా ఉన్న కాలమూర్తి వాటిని మళ్లీ గ్రహించి నశింపజేశాడు.

స వై నారాయణా ఖ్యస్తు సత్త్వోద్రిక్తోఽర్ణవే స్వపన్। త్రిధా విభజ్య చాత్మానం త్రైలోక్యే సమవర్త్తత

ఆయన నారాయణుడు అని పిలవబడతాడు. సత్త్వగుణం అధికంగా ఉండి, సముద్రంలో నిద్రించాడు. తనను మూడు భాగాలుగా విడగొట్టి, మూడు లోకాలలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

సృజతే గ్రసతే చైవ వీక్షన్తే చ త్రిభిస్తు తాన్। ఏకార్ణవే తదా లోకే నష్టే స్థావరజఙ్గమే

ఆయన ఆ మూడు రూపాలతో సృష్టిస్తాడు, గ్రహిస్తాడు, చూసుకుంటాడు. ఒక్కటైన సముద్రంలో, స్థావరజంగమమయిన లోకం నశించినప్పుడు.

చతుర్యుగసహస్రాన్తే సర్వతః సలిలావృతే। బ్రహ్మా నారాయణాఖ్యస్తు అప్రకాశార్ణవే స్వపన్

నాలుగు యుగసహస్రాల చివర, అన్నీ నీటితో కప్పబడి ఉన్నప్పుడు, నారాయణుడు అనే బ్రహ్మదేవుడు, వెలుగు లేని ఆ అంధకార సముద్రంలో నిద్రిస్తాడు.

చతుర్విధాః ప్రజా గ్రస్త్వా బ్రాహ్మ్యాం రాత్ర్యాం మహార్ణవే। పశ్యన్తి తం మహర్ల్లోకాత్ సుప్తం కాలం మహర్షయః

బ్రహ్మా రాత్రి సమయంలో, మహాసముద్రంలో నాలుగు రకాల ప్రాణులను గ్రహించి, మహర్లొకంలో ఉన్న మహర్షులు ఆ కాలాన్ని నిద్రలో ఉన్నట్టు చూస్తారు.

భృగ్వాదయో యథా సప్త కల్పే హ్యస్మిన్ మహర్షయః। తతో వివర్త్తమానైస్తైర్మహాన్ పరిగతః పరః

ఈ కల్పంలో భృగువు మొదలైన ఏడు మహర్షులు ఉన్నట్లే, కల్పం మారినప్పుడు కూడా, ఆ మహర్షులచేత మహత్తు పూర్తిగా ఆవరించబడుతుంది.