వాయుపురాణమ్

సిద్ధాత్మానో మనుష్యాస్తే గన్ధర్వసహధర్మ్మిణః। ఇత్యేష తేజసః సర్గో హ్యర్వ్వాక్స్రోతాః ప్రకీర్త్తితః

ఆ మనుషులు సిద్ధాత్ములు, గంధర్వుల స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటారు. ఇలా తేజస్సుతో కూడిన అర్వాక్స్రోతః సృష్టి వివరించబడింది.

పఞ్చమోఽనుగ్రహః సర్గశ్చతుర్ద్ధా స వ్యవస్థితః। విపర్య్యయేణ శక్త్యా చ తుష్ట్యా సిద్ధ్యా తథైవ చ। వివృత్తం వర్త్తమానఞ్చ తేఽర్థం జానన్తి తత్త్వతః

ఐదవ సృష్టిని అనుగ్రహ సృష్టి అంటారు. అది నాలుగు విధాలుగా స్థిరంగా ఉంటుంది: విపరీతంగా, శక్తితో, తృప్తితో, సిద్ధితో. వారు గతమూ, వర్తమానమూ నిజంగా తెలుసుకుంటారు.

భూతాదికానాం సత్త్వానాం షష్ఠః సర్గః స ఉచ్యతే। విపర్య్యయేణ భూతాదిరశక్త్యా చ వ్యవస్థితః

భూతాదులు మొదలైన జీవుల సృష్టిని ఆరో సృష్టి అంటారు. అది విపరీతంగా, శక్తి లేకుండా, భూతాదుల నుండే ఏర్పడింది.

ప్రథమో మహతః సర్గో విజ్ఞేయో మహతస్తు సః। తన్మాత్రాణాం ద్వితీయస్తు భూతసర్గః స ఉచ్యతే

మహత్తు నుండి మొదటి సృష్టి మహత్తు నుండే ఉద్భవించిందని గ్రహించాలి. రెండవది తన్మాత్రల సృష్టి, దానిని భూతసృష్టి అంటారు.

వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గ ఐన్ద్రియ కః స్మృతః। ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గః సమ్భూతో భుద్ధిపూర్వకః

మూడవది వైకారిక సృష్టి, దానిని ఇంద్రియ సృష్టి అని అంటారు. ఇలా బుద్ధి ఆధారంగా ప్రకృతిసంబంధమైన సృష్టి ఏర్పడింది.

ముఖ్యసర్గశ్చతుర్థస్తు ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః। తిర్య్యక్సోతాశ్చ యః సర్గస్తిర్య్యగ్యోనిః స పఞ్చమః

నాల్గవది ప్రధాన సృష్టి, ప్రధానమైనవి స్థావరజీవులుగా గుర్తించబడ్డారు. అడ్డుగా ప్రవహించే సృష్టి ఐదవది, దానిని పశుజన్మ అంటారు.

తథోర్ద్ధ్వస్రోతసాం షష్ఠో దేవసర్గస్తు స స్మృతః। తథార్వాక్స్రోతసాం సర్గః సప్తమః స తు మానుషః

అలాగే, ఆరోది ఎగువ ప్రవాహంతో ఉన్న దేవతల సృష్టిగా గుర్తించబడింది. అలాగే, ఏడవది క్రిందికి ప్రవహించే మానవ సృష్టిగా చెప్పబడింది.

అష్టమోఽనుగ్రహః సర్గః సాత్త్వికస్తామసస్తు సః। పఞ్చైతే వైకృతాః సర్గాః ప్రాకృతాస్తు త్రయః స్మృతాః

ఎనిమిదవ సృష్టిని అనుగ్రహ సృష్టి అంటారు, అది సాత్వికమైనది, తామసికమైనది కూడా. వీటిలో ఐదు వైకృత సృష్టులు, మిగతా మూడు ప్రకృతి సృష్టులు అని గుర్తించబడ్డాయి.

ప్రాకృతో వైకృతశ్చైవ కౌమారో నవమః స్మృతః। ప్రాకృతాస్తు త్రయః సర్గాః కృతాస్తే బుద్ధిపూర్వ్వకాః

ప్రకృతి, వైకృత రెండింటిలోను నవమ సృష్టిని కౌమార సృష్టి అంటారు. మూడు ప్రకృతి సృష్టులు బుద్ధి ఆధారంగా పూర్తయ్యాయి.

బుద్ధిపూర్వ్వం ప్రవర్త్తన్తే షట్సర్గా బ్రహ్మణస్తు తే। విస్తరానుగ్రహం సర్గం కీర్త్త్యమానం నిబోధత

బ్రహ్మకు చెందిన ఆరు సృష్టులు బుద్ధి ఆధారంగా జరుగుతాయి. అనుగ్రహ సృష్టిని విశదంగా వివరించబడుతున్నదాన్ని విను.

చతుర్ద్ధావాస్థితః సోఽథ సర్వభూతేషు కృత్స్నశః। విపర్యయేణ శక్త్యా చ తుష్ట్యా సిద్ధ్యా తథైవ చ

ఆ సృష్టి అన్ని జీవుల్లో పూర్తిగా నాలుగు విధాలుగా స్థిరంగా ఉంటుంది: విపరీతంగా, శక్తితో, తృప్తితో, సిద్ధితో.

స్థావరేషు విపర్యాసస్తిర్యగ్యోనిషు శక్తితా। సిద్ధాత్మానో మనుష్యాస్తు తుష్టిర్ద్దేవేషు కృత్స్నశః

స్థావరజీవుల్లో విపరీతత ఉంది. పశుజన్మల్లో శక్తి ఉంది. మనుషులు సిద్ధాత్ములు. దేవతల్లో తృప్తి పూర్తిగా ఉంటుంది.

ఇత్యేతే ప్రాకృతాశ్చైవ వైకృతాశ్చ నవ స్మృతాః। సర్గాః పరస్పరస్యాథ ప్రకారా బహవః స్మృతాః

ఇలా ఈ తొమ్మిది సృష్టులు, ప్రకృతి, వైకృత రెండింటిలోనూ గుర్తించబడ్డాయి. పరస్పర సంబంధంగా అనేక విధాలుగా సృష్టి జరుగుతుందని చెప్పబడింది.

అగ్రే ససర్జ్జ వై బ్రహ్మా మానసానాత్మనః సమాన్। సనన్దనఞ్చ సనకం విద్వాంసం చ సనాతనమ్

ప్రారంభంలో బ్రహ్మ తన మనసులోంచి తనతో సమానంగా ఉన్న మానసపుత్రులను సృష్టించాడు: సనందనుడు, సనకుడు, మరియు జ్ఞానవంతుడైన సనాతనుడు.

విజ్ఞానేన నివృత్తాస్తే వైవర్తేన మహౌజసః। సంబుద్ధాశ్చైవ నానాత్వాదపవిద్ధాస్త్రయోఽపితే। అసృష్ట్వైవ ప్రజాసర్గం ప్రతిసర్గం గతాః పునః

వారు జ్ఞానంతో విరమించారు, మార్పుతో గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నారు. వారు బోధించబడి, భిన్నత్వం వల్ల ఆ ముగ్గురూ వేరుపడ్డారు. వారు సంతానాన్ని సృష్టించకుండా, మళ్లీ లయలోకి వెళ్లిపోయారు.

తదా తేషు వ్యతీతేషు తదాన్యాన్ సాధకాంశ్చ తాన్। మానసానసృజద్బ్రహ్మా పునః స్థానాభిమానినః। ఆభూతసంప్లవావస్థాన్నామతస్తాన్నిబోధత

అప్పుడు, అవి పూర్తయ్యాక, బ్రహ్మ మనసులోనే మళ్ళీ ఇతరులను, ఆ స్థితి నుండి, ఆ స్థలాలకు అధిపతులైన వారిని సృష్టించాడు. ఆ భూతాల విలయ స్థితి నుండి వచ్చిన వారెవరో, వారి పేర్లు ఇప్పుడు వినండి.

ఆపోఽగ్నిః పృథివీ వాయురన్తరిక్షం దిశస్తథా। స్వర్గం దివః సముద్రాంశ్చ నదాన్ శైలాన్ వనస్పతీన్

నీరు, అగ్ని, భూమి, గాలి, ఆకాశం, దిక్కులు, స్వర్గం, దివి, సముద్రాలు, నదులు, కొండలు, వనస్పతులు—

ఓషధీనాం తథాత్మానో హ్యాత్మానో వృక్షవీరుధామ్। లవాః కాష్ఠాః కలాశ్చైవ ముహూర్త్తాః సన్ధిరాత్ర్యహాః

అలాగే, ఔషధాల సారాలు, వృక్షాలూ, లతలూ సారాలు, క్షణాలు, దండలు, కాలముల విభాగాలు, ముహూర్తాలు, సంధ్యలు, రాత్రి, పగలు—

అర్ద్ధమాసాశ్చ మాసాశ్చ అయనాబ్దయుగాని చ। స్థానాభిమానినః సర్వే స్థానాఖ్యాశ్చైవ తే స్మృతాః

పదిహేను రోజులు, నెలలు, అయనాలు, సంవత్సరాలు, యుగాలు— ఇవన్నీ తమ తమ స్థలాలకు అధిపతులుగా ఉన్నారు. వీరిని వారి స్థలాల పేర్లతోనే పిలుస్తారు.

వక్రాద్యస్య బ్రాహ్మణాః సంప్రసూతాస్తద్వక్షస్తః క్షత్రియాః పూర్వభాగైః। వైశ్యాశ్చోర్వోర్యస్య పద్భ్యాఞ్చ శూద్రాః సర్వే వర్ణా గాత్రతః సంప్రసూతాః

వక్రమైన నోటిలోనుంచి బ్రాహ్మణులు, భుజాల నుండి క్షత్రియులు, తొడల నుండి వైశ్యులు, పాదాల నుండి శూద్రులు పుట్టారు. ఇలా అన్ని వర్ణాలు ఆయన శరీరంలో నుంచే ఉద్భవించాయి.

నారాయణః పరోఽవ్యక్తాదణ్డమవ్యక్తసమ్భవమ్। అణ్డాజ్జజ్ఞే పునర్బ్రహ్మా లోకాస్తేన కృతాః స్వయమ్

నారాయణుడు, అవ్యక్తాన్ని మించి, ఆ అవ్యక్తం నుండి అండాన్ని సృష్టించాడు. ఆ అండం నుండి మళ్ళీ బ్రహ్మ పుట్టాడు. బ్రహ్మనే లోకాలను సృష్టించాడు.

ఏష వః కథితః పాదః సమాసాన్న తు విస్తరాత్। అనేనాద్యేన పాదేన పురాణం సంప్రకీర్తితమ్

ఇది మీకు సంక్షిప్తంగా చెప్పబడింది, వివరంగా కాదు. ఈ మొదటి భాగంతో పురాణం వివరించబడింది.

ఇత్యేష ప్రథమః పాదః ప్రక్రియార్థః ప్రకీర్తితః। శ్రుత్వా తు సంహృష్టమనాః కాశ్యపేయః సనాతనః

ఇలా ఈ మొదటి భాగం, సృష్టి విధానం గురించి చెప్పబడింది. ఇది విని, కాశ్యపునందనుడు, శాశ్వతుడు, హర్షంతో మనసు నిండిపోయాడు.

సమ్బోధ్య సూతం వచసా పప్రచ్ఛాథోత్తరాం కథామ్। అతఃప్రభృతి కల్పజ్ఞ ప్రతిసంధిం ప్రచక్ష్వ నః

అతడు సూతుడిని సంబోధించి ఇలా అడిగాడు: 'ఇప్పటి నుండి, కల్పాల మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని వివరించు, కల్పజ్ఞుడా, దయచేసి మాకు చెప్పు.'

సమతీతస్య కల్పస్య వర్త్తమానస్య చోభయోః। కల్పయోరన్తరం యచ్చ ప్రతిసంధిర్యతస్తయోః। ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామః అత్యన్తకుశలో హ్యసి

గత కల్పం, ప్రస్తుత కల్పం, ఆ రెండు కల్పాల మధ్య ఉన్న సంబంధం ఏమిటో మేము తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాము. ఎందుకంటే నువ్వు దీనిలో ఎంతో నిపుణుడవు.

అత్ర వోఽహం ప్రవక్ష్యామి ప్రతిసంధిఞ్చ యస్తయోః। సమతీతస్య కల్పస్య వర్త్తమానస్య చోభయోః

ఇక్కడ నేను మీకు, గత కల్పం మరియు ప్రస్తుత కల్పం మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

మన్వన్తరాణి కల్పేషు యేషు యాని చ సువ్రతాః। యశ్చాయం వర్త్తతే కల్పో వారాహః సామ్ప్రతః శుభః

కల్పాలలో ఉన్న మన్వంతరాలు, అవి ఏవో, ధర్మాత్ములారా, అలాగే ఇప్పుడు ఉన్న ఈ శుభమైన వరాహ కల్పం—

అస్మాత్ కల్పాచ్చ యః కల్పః పూర్వోఽతీతః సనాతనః। తస్య చాస్య చ కల్పస్య మధ్యావస్థాన్నిబోధత

ఈ కల్పానికి ముందు ఉన్న, పురాతనమైన, గత కల్పం గురించి, అలాగే ఈ కల్పం మధ్య ఉన్న స్థితిని వినండి.

ప్రత్యాహృతే పూర్వకల్పే ప్రతిసంధిం చ తత్ర వై। అన్యః ప్రవర్త్తతే కల్పో జనాల్లోకాత్ పునః పునః

ముందు కల్పం లయమైనప్పుడు, ఆ మధ్య సమయంలో, మళ్ళీ మానవ లోకంలో నుండి మరో కల్పం పునః ప్రారంభమవుతుంది.