వాయుపురాణమ్

నానాచ్ఛన్దోగతిపథో గుహ్యోపనిషదాసనః। ఛాయాపత్నీసహాయో వై మణిశ్రృఙ్గ ఇవోచ్ఛ్రితః। భూత్వా యజ్ఞవరాహో వై అపః స ప్రావిశత్ ప్రభుః

వివిధ ఛందస్సులు దారులుగా, రహస్య ఉపనిషత్తులను ఆసనంగా, నీడ రూపమైన భార్యతో కూడి, మణిపర్వత శృంగంలా ఎత్తుగా, యజ్ఞవరాహరూపంలో ప్రభువు జలాల్లో ప్రవేశించాడు.

అద్భిః సంఛాదితాముర్వీం స తామశ్నన్ ప్రజాపతిః। ఉపగమ్యోజ్జహారాశు అపస్తాశ్చ స విన్యసత్

జలాలతో కప్పబడిన భూమిని, ప్రజాపతి దగ్గరికి వచ్చి, వెంటనే పైకి ఎత్తి, ఆ నీటిని పక్కకు నెట్టాడు.

సాముద్రీర్వై సముద్రేషు నాదేయీశ్చ నదీష్వథ। రసాతలతలే మగ్నాం రసాతలతలే గతామ్। ప్రభుర్ల్లోకహితార్థాయ దంష్ట్రయాభ్యుజ్జహార గామ్

సముద్రాల్లోని నదులు, భూమిపై ప్రసాదించే నదులు—all రసాతలంలోకి మునిగిపోయినవి—ప్రభువు లోకాల మేలుకోసం తన దంతంతో భూమిని పైకి ఎత్తాడు.

తతః స్వస్థానమానీయ పృథివీం పృథివీకరః। ముమోచ పూర్వం మనసా ధారయిత్వా ధరాధరః

తర్వాత, భూమిని తగిన స్థలానికి తీసుకెళ్లి, తన మనసులో నిలిపి, భూమిని మళ్లీ విడిచిపెట్టాడు.

తస్యోపరి జలౌఘస్య మహతీ నౌరివ స్థితః। చరితత్వాచ్చ దేవస్య న మహీ యాతి విప్లవమ్

ఆ నీటి సముదాయంపై, భూమి పెద్ద నౌకలా నిలిచింది; దేవుని కార్యం వల్ల భూమి మునిగిపోదు.

తతోద్ధృత్య క్షితిం దేవో జగతః స్థాపనేచ్ఛయా। పృథివ్యాః ప్రవిభాగాయ మనశ్చక్రేఽమ్బుజేక్షణః। పృథివీం తు సమీకృత్య పృథివ్యాం సోఽచినోద్ గిరీన్

భూమిని పైకి ఎత్తిన తరువాత, జగత్తును స్థాపించాలనే సంకల్పంతో, భూమిని విభజించాలనే ఆలోచన చేశాడు; భూమిని సమతలంగా చేసి, పర్వతాలను ఆమెపై ఉంచాడు.

ప్రాక్ సర్వే దహ్యమానాస్తు తదా సంవర్త్తకాగ్నినా। తేనాగ్నినా విశీర్ణాస్తే పర్వతా భువి సర్వశః

అంతకు ముందు, సమ్వర్తకాగ్నితో అన్ని పర్వతాలు కాలిపోయాయి; ఆ అగ్నితో భూమిపై ఎక్కడైనా పర్వతాలు నాశనం అయ్యాయి.

శైత్యాదేకార్ణవే తస్మిన్వాయునాపస్తు సంహృతాః। నిషిక్తా యత్ర యత్రాసంస్తత్రతత్రాచలోఽభవత్

చలివల్ల, ఆ నీళ్లు ఒక్క సముద్రంలో వాయువుతో కూడి పోయాయి; అవి ఎక్కడ పడితే అక్కడ పర్వతం ఏర్పడింది.

స్కన్నాచలత్వాదచలాః పర్వ్వభిః పర్వ్వతాః స్మృతాః। గిరయోఽన్తర్నిగీర్ణత్వాచ్చయనాచ్చ శిలోచ్చయాః

అవి కదలకుండా నిలిచిపోయినందువల్ల 'అచలాలు' అని పిలుస్తారు; శిఖరాలతో కూడి ఉన్నందువల్ల 'పర్వతాలు' అని, లోపల మింగిపోవడం వల్ల 'శిలాచయాలు' అని అంటారు.

తతస్తేషు విశీర్ణేషు లోకోదధిగిరిష్వథ। విశ్వకర్మ్మా విభజతే కల్పాదిషు పునః పునః

ఆ లోకాలు, సముద్రాలు, పర్వతాలు నాశనం అయిన తర్వాత, ప్రతి కల్ప ప్రారంభంలో విశ్వకర్మ మళ్లీ మళ్లీ వాటిని విభజిస్తాడు.

ససముద్రామిమాం పృథ్వీం సప్తద్వీపాం సపర్వ్వతామ్। భూరాద్యాం శ్చతురో లోకాన్ పునః సోఽథ ప్రకల్పయత్। లోకాన్ ప్రకల్పయిత్వా చ ప్రజాసర్గం ససర్జ్జ హ

ఈ భూమిని సముద్రాలతో, ఏడుగడ్డలతో, పర్వతాలతో కూడినదిగా, భూ మొదలైన నాలుగు లోకాలను కూడా, విశ్వకర్మ ఏర్పాటు చేశాడు. లోకాలను ఏర్పాటుచేసిన తరువాత, ప్రాణుల సృష్టిని కూడా సృష్టించాడు.

బ్రహ్మా స్వయమ్భూర్భగవాన్ సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః। ససర్జ్జ సృష్టిన్తద్రూపాం కల్పాదిషు యథా పురా

స్వయంభువుడైన బ్రహ్మ దేవుడు, విభిన్నమైన ప్రాణులను సృష్టించాలనే ఆకాంక్షతో, మునుపటి కల్పాల్లాగే, అదే రూపంలో సృష్టిని సృష్టించాడు.

తస్యాభిధ్యాయతః సర్గం తదా వై బుద్ధిపూర్వకమ్। ప్రధానసమకాలం వై ప్రాదుర్భూతస్తమోమయః

ఆ సమయంలో బ్రహ్మ సృష్టిని ధ్యానించగా, ఆయన సంకల్పంతో, ప్రథమిక పదార్థంతో సమకాలంగా, చీకటి స్వరూపమైన సృష్టి ప్రబలంగా ఉద్భవించింది.

తమో మోహో మహామోహస్తామిస్రో హ్యన్ధసంజ్ఞితః। అవిద్యా పఞ్చపర్వ్వైషా ప్రాదుర్భూతా మహాత్మనః

చీకటి, మోహం, మహామోహం, తామసం, అంధమనే పేరుగలవి—ఈ ఐదు విధాల అవిద్యలు ఆ మహాత్ముని నుండి పుట్టాయి.

ప़ఞ్చధా చాశ్రితః సర్గో ధ్యాయతః సోఽభిమానినః। సర్వ్వతస్తమసా చైవ దీపః కుమ్భవదావృతః। బహిరన్తః ప్రకాశశ్చ శుద్ధో నిఃసంజ్ఞ ఏవ చ

ఆ ఐదు విధాల సృష్టి, ధ్యానంలో ఉన్న ఆహంకారంతో కూడినవాడి నుండి ఉద్భవించింది. అది అన్ని వైపులా చీకటిలో మునిగిపోయి, మడకతో మూసిన దీపంలా వెలుగును బయటకు చూపదు. అది లోపల బయట శుద్ధంగా, కానీ జ్ఞానం లేకుండా ఉంది.

యస్మాత్తైః సంవృతా బుద్ధిర్ముఖ్యాని కరణాని చ। తస్మాత్తే సంవృతాత్మానో నగా ముఖ్యాః ప్రకీర్తితాః

ఈ ఐదు చీకటి రూపాల వల్ల, బుద్ధి మరియు ముఖ్యమైన ఇంద్రియాలు కప్పబడ్డాయి. అందుకే, ఆత్మలు కప్పబడ్డవారు ముఖ్యమైన వృక్షాలుగా పిలవబడతారు.

ముఖ్యసర్గే తథాభూతం బ్రహ్మా దృష్ట్వా హ్యసాధకమ్। అప్రసన్నమనాః సోఽథ తతో న్యాసోఽభ్యమన్యత

ప్రధాన సృష్టి ఇలా అసాధ్యంగా ఉందని చూసి, బ్రహ్మ మనసులో సంతృప్తి లేకుండా, త్యాగాన్ని ఆలోచించాడు.

తస్యాభిధ్యాయతస్తత్ర తిర్య్యక్ స్రోతోఽభ్యవర్త్తత। యస్మాత్తిర్యగ్ వ్యవర్త్తేత తిర్య్యక్స్రోతస్తతః స్మృతమ్

ఆయన ధ్యానించగా, అక్కడ పక్కకు పారే ప్రవాహం ఏర్పడింది. పక్కకు మళ్లినందున దాన్ని పక్కగా పారే ప్రవాహంగా అంటారు.

తమోబహుత్వాత్తే సర్వ్వే హ్యజ్ఞానబహులాః స్మృతాః। ఉత్పథగ్రాహిణశ్చాపి తే ధ్యానాద్ధ్యానమానినః

చీకటి అధికంగా ఉండటంతో, అందరూ అజ్ఞానంతో నిండినవారిగా చెప్పబడతారు. వారు తప్పుదారి పట్టినవారు, ధ్యానం చేస్తున్నా, తమ ధ్యానాన్ని గర్వంగా భావించే వారు.

తిర్య్యక్స్రోతస్తు దృష్ట్వా వై ద్వితీయం విశ్వమీశ్వరః। అహంకృతా అహంమనా అష్టావింశద్విధాత్మకాః

ఆ పక్కగా పారే ప్రవాహాన్ని చూసి, ప్రభువు రెండవ లోకాన్ని సృష్టించాడు. అది ఆహంకారం, స్వీయభావనతో కూడి, ఇరవై ఎనిమిది విధాలుగా ఏర్పడింది.

ఏకాదశేన్ద్రియవిధా నవధా చోదయస్తథా। అష్టౌ చ తారకాద్యాశ్చ తేషాం శక్తివిధాః స్మృతాః

అందులో పదకొండు రకాల ఇంద్రియాలు, తొమ్మిది రకాల ప్రేరణలు, ఎనిమిది తారకాదులు ఉన్నాయి. వీటి శక్తులు కూడా అంతే విధంగా ఉంటాయని చెప్పబడింది.

అతః ప్రకాశాస్తే సర్వ్వే ఆవృతాశ్చ బహిః పునః। యస్మాత్తిర్యక్ ప్రవర్త్తేత తిర్య్యక్స్రోతాః స ఉచ్యతే

కాబట్టి, ఇవన్నీ వెలుగుతో ఉన్నా, బయట నుంచి మళ్లీ కప్పబడి ఉంటాయి. అవి పక్కకు ప్రవహించేవిగా ఉండటంతో, పక్కగా పారే జీవులుగా పిలవబడతారు.

తిర్యక్స్రోతాశ్చ దృష్ట్వా వై ద్వితీయం విశ్వమీశ్వరః। అభిప్రాయమథోద్ధూతం దృష్ట్వా సర్వ్వన్తథాభిధమ్। తస్యాభిధ్యాయతో నిత్యం సాత్త్వికః సమవర్త్తత

ఆ పక్కగా పారే జీవులను చూసి, ప్రభువు రెండవ లోకాన్ని సృష్టించాడు. అక్కడ ఉద్భవించిన సంకల్పాన్ని గమనించి, అన్నీ అలాగే పేరుపడినట్టు చూసి, ఆయన ధ్యానించగా, సాత్విక సృష్టి ఏర్పడింది.

ఊర్ద్ధ్వస్రోతాస్తృతీయస్తు స చైవోర్ద్ధ్వవ్యవస్థితః। యస్మాద్వ్యవర్త్తతోహ్ద్ధ్వన్తు ఊర్ద్ధ్వస్రోతాస్తతః స్మృతః

మూడవది పైకి ప్రవహించే ప్రవాహం, అది ఎప్పుడూ పైభాగంలో స్థితిగా ఉంటుంది. పైకి ప్రవహించునందున దాన్ని పైకి ప్రవహించే ప్రవాహంగా అంటారు.

తే సుఖప్రీతిబహులా బహిరన్తశ్చ సంవృతా। ప్రకాశా బహిరన్తశ్చ ఊర్ద్ధ్వస్రోతోద్భవాః స్మృతాః

వారు సుఖంతో, ఆనందంతో నిండినవారు, లోపల బయట కప్పబడి ఉంటారు. లోపల బయట వెలుగుతో ఉన్న వారు, పైకి ప్రవహించే ప్రవాహంలో పుట్టినవారిగా చెప్పబడతారు.

తేన వా తాదయో జ్ఞేయాః సృష్టాత్మానో వ్యవస్థితాః। ఊర్ద్ధ్వస్రోతాస్తృతీయో వై తేన సర్గస్తు స స్మృతః

దీనివల్ల, స్థిరమైన స్వభావం కలిగిన ఆ జీవులను తెలుసుకోవాలి. పైకి ప్రవహించే ప్రవాహమే మూడవది, ఆ సృష్టి కూడా అదే పేరుతో పిలవబడుతుంది.

ఊర్ద్ధ్వస్రోతఃసు సృష్టేషు దేవేషు స తదా ప్రభుః। ప్రీతిమానభవద్బ్రహ్మా తతోఽన్యం సోఽభ్యమన్యత। ససర్జ్జ సర్గమన్యం స సాధకం ప్రభురీశ్వరః

పైకి ప్రవహించే దేవతలను సృష్టించినప్పుడు, బ్రహ్మ ఆనందంతో, ఇంకొకదాన్ని కోరాడు. ప్రభువు మరొక సృష్టిని, ఫలప్రదమైనదానిని సృష్టించాడు.

అథాభిధ్యాయతస్తస్య సత్యాభిధ్యాయినస్తదా। ప్రాదుర్బ్బభూవ చావ్యక్తాదర్వ్వాక్‌స్రోతః సుసాధకమ్। యస్మాదర్వాక్వ్యవర్త్తేత తతోఽర్వ్వాక్స్రోత ఉచ్యతే

ఆ సమయంలో, సత్యంగా ధ్యానం చేస్తున్న అతనికి, అవ్యక్తమైనదానిలోంచి సృష్టికి అనుకూలంగా, క్రిందికి ప్రవహించే ఒక ప్రవాహం ప్రత్యక్షమైంది. అది క్రిందికి పోతుందనికే దానిని 'అర్వాక్స్రోతః' అని అంటారు.

తే చ ప్రకాశబహులాస్తమః సత్త్వరజోధికాః। తస్మాత్తే దుఃఖబహులా భూయో భూయశ్చ కారిణః

అవి వెలుగు ఎక్కువగా కలిగి, చీకటి, సత్వం, రజస్సు ఎక్కువగా ఉండే స్వభావంతో ఉంటాయి. అందువల్ల అవి ఎక్కువగా బాధలను కలిగించేలా, మళ్లీ మళ్లీ క్రియాశీలంగా ఉంటాయి.