వాయుపురాణమ్

ఆదిత్యసంజ్ఞః కపిలస్త్వగ్రజోఽగ్నిరితి స్మృతః। హిరణ్యమస్య గర్భోఽభూద్ధిరణ్యస్యాపి గర్భజః। తస్మాద్ధిరణ్యగర్భః స పురాణేఽస్మిన్నిరుచ్యతే

ఆయన ఆదిత్యుడు, కపిలుడు, అగ్ని, అన్నిటిలో పెద్దవాడు. ఆయనకు బంగారు గర్భం, బంగారునుంచి జన్మించాడు. అందువల్ల ఈ పురాణంలో ఆయనను హిరణ్యగర్భుడు అంటారు.

స్వయమ్భువో నివృత్తస్య కాలో వర్షాగ్రజస్తు యః। న శక్యః పరిసంఖ్యాతుమపి వర్షశతైరపి

స్వయంభువుని లయానంతర కాలం సంవత్సరాలలో పెద్దదైనది. వందల సంవత్సరాలు గడిచినా దాన్ని లెక్కించలేరు.

కల్పసంఖ్యానివృత్తేస్తు పరాఖ్యో బ్రహ్మణః స్మృతః। తావచ్ఛేషోఽస్య కాలోఽన్యస్తస్యాన్తే ప్రతిసృజ్యతే

కల్పాల లెక్క ముగిసినప్పుడు ఆయనను పరబ్రహ్మ అని అంటారు. మిగిలిన కాలం వేరేది, దాని చివరలో అది తిరిగి లయమవుతుంది.

కోటికోటిసహస్రాణి అన్తర్భూతాని యాని వై। సమతీతాని కల్పానాన్తావచ్ఛేషాః పరాస్తు యే

ఎన్ని కోట్ల కోట్ల సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయో, ఇంకా ఎంతకాలం మిగిలిపోయిందో, ఆంతా కల్పాలు అన్నీ కలిపి ఉన్నాయి.

యస్త్వయం వర్త్తతే కల్పో వారాహన్తం నిబోధత। ప్రథమః సామ్ప్రతస్తేషాం కల్పోఽయం వర్త్తతే ద్విజాః

ఇప్పుడు జరుగుతున్న కల్పం — వారాహ కల్పం గురించి వినండి. బ్రాహ్మణులారా! ఇవన్నిటిలో ఇదే మొదటి కల్పం, ఇప్పుడే కొనసాగుతోంది.

తస్మిన్ స్వాయమ్భువాద్యాస్తు మనవః స్యుశ్చతుర్ద్దశ। అతీతా వర్త్తమానాశ్చ భవిష్యా యే చ వై పునః

ఈ కల్పంలో స్వాయంభువుడు మొదలుకొని పద్నాలుగు మనువులు ఉన్నారు. వారిలో కొందరు గతించారు, కొందరు ఇప్పుడు ఉన్నారు, మరికొందరు భవిష్యత్తులో వస్తారు.

తైరియం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా సమన్తతః। పూర్ణం యుగసహస్రం వై పరిపాల్యా నరేశ్వరైః। ప్రజాభిస్తపసా చైవ తేషాం శ్రృణుత విస్తరమ్

వారు, రాజులు మరియు ప్రజలు కలిసి, ఈ భూమిని ఏడుద్వీపాలతో సహా, వేల యుగాలు తపస్సుతో పరిరక్షించారు. వీరి వివరాలు ఇప్పుడు వినండి.

మన్వన్తరేణ చైకేన సర్వాణ్యేవాన్తరాణి వై। భవిష్యాణి భవిష్యైశ్చ కల్పః కల్పేన చైవ హ

ప్రతి మన్వంతరంలో మధ్యలో జరిగే కాలాలు అన్నీ వస్తుంటాయి. అలాగే, కల్పం తర్వాత కల్పం భవిష్యత్తులో కూడా జరుగుతూనే ఉంటాయి.

అతీతాని చ కల్పాని సోదకాని సహాన్వయైః। అనాగతేషు తద్వచ్చ తర్క్కః కార్యో విజానతా

గతించిన కల్పాలు వాటి నీళ్ళు, వంశాలతో సహా, అలాగే రానున్న కల్పాలు కూడా — వీటిని జ్ఞానులు తగిన విధంగా ఆలోచించాలి.

ఆపో హ్యగ్నేః సమభవన్నష్టేఽగ్నౌ పృథివీతలే। సాన్తరాలైకలీనేఽస్మాన్నష్టే స్థావరజఙ్గమే

భూమి మీద నుంచి అగ్ని అంతరించిపోయినప్పుడు, అగ్నిలో నుంచి నీళ్ళు పుట్టాయి. ఆ సమయానికి స్థిరమైనవి, చలించేవి అన్నీ లయమయ్యాయి.

ఏకార్ణవే తదా తస్మిన్ న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన। తదా స భగవాన్ బ్రహ్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్

అప్పుడు ఆ ఒక్కటి సముద్రంలో ఏదీ కనిపించలేదు. ఆ సమయంలో, సహస్రాక్షుడు, సహస్రపాదుడు అయిన భగవంతుడు బ్రహ్మ కనిపించాడు.

సహస్రశీర్షా పురుషో రుక్మవర్ణోఽహ్యతీన్ద్రియః। బ్రహ్మా నారాయణాఖ్యః స సుష్వాప సలిలే తదా

వెయ్యి తలలతో, బంగారు వర్ణంతో, ఇంద్రియాలకు అందని పురుషుడు — బ్రహ్మ, నారాయణుడు అని పిలువబడే వాడు — ఆ నీటిలో నిద్రించాడు.

సత్త్వోద్రేకాత్ ప్రబుద్ధస్తు శూన్యం లోకముదీక్ష్య సః। ఇమం చోదాహరన్త్యత్ర శ్లోకం నారాయణం ప్రతి

సత్త్వగుణం పెరిగినప్పుడు ఆయన మేలుకొని, లోకాన్ని ఖాళీగా చూశాడు. అప్పుడు నారాయణుని గురించి ఈ శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు.

ఆపో నారా వై తనవ ఇత్యపాం నామ శుశ్రుమః। అప్సు శేతే చ యత్తస్మాత్తేన నారాయణః స్మృతః

నీళ్ళను నర అని అంటారు, నీళ్ళ పేరును కూడా మేము విన్నాము. ఆయన నీటిలో శయనిస్తాడు కాబట్టి, నారాయణుడు అని పిలవబడతాడు.

తుల్యం యుగసహస్రస్య నైశం కాలముపాస్య సః। శర్వర్యన్తే ప్రకురుతే బ్రహ్మత్వం సర్గకారణాత్

వెయ్యి యుగాల రాత్రిని ధ్యానంలో గడిపి, ఆ రాత్రి ముగిసినప్పుడు సృష్టి కోసం బ్రహ్మ రూపాన్ని ధరించాడు.

బ్రహ్మా తు సలిలే తస్మిన్ వాయుర్భూత్వా తదాచరత్। నిశాయామివ ఖద్యోతః ప్రావృట్‌కాలే తతస్తతః

ఆ సమయంలో బ్రహ్మ ఆ నీటిలో వాయువుగా సంచరించాడు. వర్షాకాలంలో రాత్రిలో మిణుగురుపురుగు తిరిగినట్టు అక్కడక్కడ తిరిగాడు.

తతస్తు సలిలే తస్మిన్ విజ్ఞాయాన్తర్గతాం మహీమ్। అనుమానాదసంమూఢో భూమేరుద్ధరణం ప్రతి

ఆ నీటిలో భూమి లోపల మునిగిపోయిందని గ్రహించి, భూమిని పైకి తీయడానికి ఏ మార్గముందో అన్వేషించాడు.

అకరోత్ స తనుం త్వన్యాం కల్పాదిషు యథా పురా। తతో మహాత్మా మనసా దివ్యం రూపమచిన్తయత్

అప్పుడాయన, మునుపటి కల్పాల్లో చేసినట్లే, మరో రూపాన్ని ధరించాడు. ఆ మహాత్ముడు తన మనసులో దివ్యమైన రూపాన్ని ఆలోచించాడు.

సలిలేనాప్లుతాం భూమిం దృష్ట్వా స తు సమన్తతః। కిన్ను రూపం మహత్ కృత్వా ఉద్ధరేయమహం మహీమ్

భూమి పూర్తిగా నీటిలో మునిగిపోయినదాన్ని చూసి, 'నేను ఏ మహత్తరమైన రూపాన్ని ధరించి ఈ భూమిని పైకి తీయగలను?' అని ఆలోచించాడు.

జలక్రీడాసు రుచిరం వారాహం రూపమస్మరత్। అధృష్యం సర్వ్వభూతానాం వాఙ్మయం ధర్మసంజ్ఞితమ్

నీటిలో ఆడుకోవడానికి అనుకూలంగా, అందంగా ఉండే, అన్ని జీవులకు అప్రాప్యమైన, వాక్కుతో కూడిన, ధర్మమనే పేరుగల వారాహ రూపాన్ని ఆయన గుర్తుకు తెచ్చుకున్నాడు.

దశయోజనవిస్తీంర్ణ శతయోజనముచ్ఛ్రితమ్। నీలమేఘప్రతీకాశం మేఘస్తనితనిఃస్వనమ్

దశయోజనాల వెడల్పుతో, శతయోజనాల ఎత్తుతో, నీలి మేఘంలా మెరిసే, మేఘగర్జనలా గంభీరమైన స్వరంతో ఉన్న రూపాన్ని ఆలోచించాడు.

మహాపర్వ్వతవర్ష్మాణం శ్వేతం తీక్ష్ణోగ్రదంష్ట్రిణమ్। విద్యుదగ్నిప్రకాశాక్షమాదిత్యసమతేజసమ్

అతిపెద్ద పర్వతంలా విస్తారంగా, తెల్లగా, గట్టిగా భయంకరమైన పళ్లతో, మెరుపు మంటలవంటి కన్నులతో, సూర్యుడి తేజస్సుతో ప్రకాశించే రూపాన్ని ధరించాడు.

పీనవృత్తాయతస్కన్ధం సింహవిక్రాన్తగామినమ్। పీనోన్నతకటీదేశం సుశ్లక్ష్ణం శుభలక్షణమ్

మొత్తం దేహం బలంగా, వత్తుగా, విశాలమైన భుజాలతో, సింహంలా నడిచే నడకతో, గట్టి ఎత్తైన నడుముతో, మృదువుగా, శుభ్రమైన లక్షణాలతో అలంకరించబడ్డాడు.

రూపమాస్థాయ విపులం వారాహమమితం హరిః। పృథివ్యుద్ధరణార్థాయ ప్రవివేశ రసాతలమ్

ఈ అపారమైన, అనంతమైన వరాహరూపాన్ని ధరించి, హరిః భూమిని పైకి తీయడానికి రసాతలంలోకి ప్రవేశించాడు.

స వేదవాద్యుపద్రష్టా క్రతువక్షాశ్చితీముఖః। అగ్నిజిహ్వో దర్భరోమా బ్రహ్మశీర్షో మహాతపాః

వేదమంత్రాల పర్యవేక్షకుడిగా, యజ్ఞకర్మలకు రూపంగా, హోమపు వేదికవంటి నోటితో, అగ్నివంటి నాలుకతో, దర్భ గడ్డివంటి రోమాలతో, బ్రహ్మ తలతో, గొప్ప తపస్సుతో ఉన్నాడు.

అహోరాత్రేక్షణధరో వేదాఙ్గశ్రుతిభూషణః। ఆజ్యనాసః స్రువతుణ్డః సామఘోషస్వనో మహాన్

పగలు-రాత్రి కన్నులుగా, వేదాంగాల అలంకరణగా, ఘనమైన శబ్దాలతో, నాసికగా నెయ్యితో, ముక్కుగా హోమపు చెంచాతో, సామవేద గానం లాంటి గొప్ప స్వరంతో ఉన్నాడు.

సత్యధర్మమయః శ్రీమాన్ ధర్మ్మవిక్రమసంస్థితః। ప్రాయశ్చిత్తరతో ఘోరః పశుజానుర్మహాకృతి

సత్యధర్మమయుడిగా, మహోత్కృష్టుడిగా, ధర్మబలంలో స్థిరంగా, ప్రాయశ్చిత్తంలో నిమగ్నుడిగా, భయంకరుడైనా, జంతువుల పట్ల దయతో, గొప్ప రూపాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.

ఊర్ద్ధ్వగాత్రో హోమలిఙ్గః స్థానబీజో మహౌషధిః। వేద్యాన్తరాత్మా మన్త్రస్ఫిగాజ్యస్పృక్ సోమశోణితః

పైకి లేచిన అవయవాలతో, హోమచిహ్నాలతో, స్థిరతకు మూలంగా, మహౌషధిగా, యజ్ఞవేదికలో అంతరాత్మగా, మంత్రాలు తొడలుగా, నెయ్యి తాకుతూ, సోమరసంతో, రక్తంతో ఉన్నాడు.

- పా.భే. వేదస్కన్ధో హవిర్గన్ధో హవ్యకవ్యాతివేగవాన్। ప్రాగ్వంశకాయో ద్యుతిమాన్నానాదీక్షాభిరన్వితః

వేదాలు భుజాలుగా, హవిస్సు పరిమళంగా, దేవతలకు, పితృదేవతలకు సమర్పించే హవిస్సుల కంటే వేగవంతుడిగా, తూర్పు దిశలో శరీరంతో, ప్రకాశవంతుడిగా, అనేక దీక్షలతో అలంకరించబడ్డాడు.