వాయుపురాణమ్

యదాప్నోతి యదాదత్తే యచ్చాస్తి విషయం ప్రతి। తచ్చాస్య సతతం భావస్తస్మాదాత్మా నిరుచ్యతే

ఆయన పొందేది, స్వీకరించేది, ఏది ఉన్నదో దాని విషయంగా ఉండేది — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ ఆయన స్వభావమే. అందుకే ఆయనను ఆత్మ అని అంటారు.

ఋషిః సర్వగతత్వాచ్చ శరీరాద్యత్స్వయం ప్రభుః। స్వామిత్వమస్య తత్సర్వం విష్ణుః సర్వప్రవేశనాత్

అతడు అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉండటం వల్ల ఋషి అని పిలవబడతాడు. తన శక్తితో శరీరానికి అధిపతిగా ఉంటాడు. ఈ సర్వాధికారం ఆయనదే. అన్ని లోకాల్లో ప్రవేశించే వాడైనందున ఆయనను విష్ణువు అంటారు.

భగవాన్ భగసద్భావాద్రాగో రాగస్య శాసనాత్। పరశ్చ తు ప్రకృతత్వాదవనాదోమితిః స్మృతః

భాగ్యం ఉండటం వల్ల ఆయనను భగవంతుడు అంటారు. ఆసక్తిని నియంత్రించేవాడైనందున ఆయనను రాగుడు అంటారు. మౌలిక స్వభావం వల్ల పరశు, రక్షకుడైనందున అవనాదుడు అని కూడా పిలుస్తారు.

సర్వజ్ఞః సర్వవిజ్ఞానాత్ సర్వః సర్వం యతస్తతః। నరాణామయనం యస్మాత్తేన నారాయణః స్మృతః

అన్ని విషయాలు తెలిసినవాడైనందున ఆయనను సర్వజ్ఞుడు అంటారు. అన్నీ ఆయన నుండే ఉద్భవించేవి కావడంతో ఆయనను సర్వుడు అంటారు. మనుషులకు ఆధారమైనవాడైనందున ఆయనను నారాయణుడు అని పిలుస్తారు.

త్రిధా విభజ్య స్వాత్మానం త్రైలోక్యం సమ్ప్రవర్త్తతే। సృజతే గ్రసతే చైవ వీక్షతే చ త్రిభిస్తు యత్। అగ్రే హిరణ్యగర్భః స ప్రాదుర్భూతశ్చతుర్ముఖః

తనను మూడుగా విభజించి, మూడు లోకాలను ప్రవేశపెడతాడు. ఆ మూడు రూపాలతో సృష్టించు, లయము చేయు, దర్శించు కార్యాలు చేస్తాడు. ప్రారంభంలో ఆయన హిరణ్యగర్భుడై, నాలుగు ముఖాలతో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

ఆదిత్వాచ్చాదితేవోఽసావజాతత్వాదజః స్మృతః। పాతి యస్మాత్ప్రజాః సర్వాఃప్రజాపతిరతః స్మృతః

ఆయన మొదటివాడైనందున ఆదితేయుడు, జనించని వాడైనందున అజుడు అని పిలవబడతాడు. అన్ని ప్రాణులను రక్షించే వాడైనందున ప్రजాపతి అని కూడా అంటారు.

దేవేషు చ మహాన్ దేవో మహాదేవస్తతః స్మృతః। సర్వేశత్వాచ్చ లోకానామవశ్యత్వాత్తథేశ్వరః

దేవతల్లో మహాదేవుడు ఆయనే. అందుకే మహాదేవుడు అని పిలుస్తారు. అన్ని లోకాలకు అధిపతిగా, అందరినీ నియంత్రించేవాడిగా ఉండటం వల్ల ఆయనను ఈశ్వరుడు అంటారు.

బృహత్త్వాచ్చ స్మృతో బ్రహ్మా భూతత్వాద్భూత ఉచ్యతే। క్షేత్రజ్ఞః క్షేత్రవిజ్ఞానాద్విభుః సర్వగతో యతః

విశాలత వల్ల ఆయనను బ్రహ్మ అని, భూతాలకారణమైనందున భూతుడు అని అంటారు. క్షేత్రజ్ఞుడు అన్నది క్షేత్రాన్ని తెలిసిన వాడైనందున, అన్నింటిలో వ్యాపించిన వాడైనందున విభువు అని పిలుస్తారు.

యస్మాత్ పుర్యనుశేతే చ తస్మాత్ పురుష ఉచ్యతే। నోత్పాదితత్వాత్ పూర్వత్వాత్ స్వయమ్భూరితి స స్మృతః

ఆయన పురిలో (శరీరంలో) నివసించేవాడైనందున పురుషుడు అని అంటారు. ఉత్పన్నం కాలేదని, ప్రాథమికుడని, స్వయంభువునిగా పిలవబడతాడు.

ఇజ్యత్వాదుచ్యతే యజ్ఞః కవిర్విక్రాన్తదర్శనాత్। క్రమణః క్రమణీయత్వాద్వర్ణకస్యాభిపాలనాత్

పూజించదగినవాడైనందున యజ్ఞుడు, గొప్ప దృష్టి కలవాడైనందున కవి, ముందుకు సాగేవాడైనందున క్రమనుడు, వర్ణాలను కాపాడేవాడైనందున వర్ణకుడు అని పిలుస్తారు.

ఆదిత్యసంజ్ఞః కపిలస్త్వగ్రజోఽగ్నిరితి స్మృతః। హిరణ్యమస్య గర్భోఽభూద్ధిరణ్యస్యాపి గర్భజః। తస్మాద్ధిరణ్యగర్భః స పురాణేఽస్మిన్నిరుచ్యతే

ఆయన ఆదిత్యుడు, కపిలుడు, అగ్ని, అన్నిటిలో పెద్దవాడు. ఆయనకు బంగారు గర్భం, బంగారునుంచి జన్మించాడు. అందువల్ల ఈ పురాణంలో ఆయనను హిరణ్యగర్భుడు అంటారు.

స్వయమ్భువో నివృత్తస్య కాలో వర్షాగ్రజస్తు యః। న శక్యః పరిసంఖ్యాతుమపి వర్షశతైరపి

స్వయంభువుని లయానంతర కాలం సంవత్సరాలలో పెద్దదైనది. వందల సంవత్సరాలు గడిచినా దాన్ని లెక్కించలేరు.

కల్పసంఖ్యానివృత్తేస్తు పరాఖ్యో బ్రహ్మణః స్మృతః। తావచ్ఛేషోఽస్య కాలోఽన్యస్తస్యాన్తే ప్రతిసృజ్యతే

కల్పాల లెక్క ముగిసినప్పుడు ఆయనను పరబ్రహ్మ అని అంటారు. మిగిలిన కాలం వేరేది, దాని చివరలో అది తిరిగి లయమవుతుంది.

కోటికోటిసహస్రాణి అన్తర్భూతాని యాని వై। సమతీతాని కల్పానాన్తావచ్ఛేషాః పరాస్తు యే

ఎన్ని కోట్ల కోట్ల సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయో, ఇంకా ఎంతకాలం మిగిలిపోయిందో, ఆంతా కల్పాలు అన్నీ కలిపి ఉన్నాయి.

యస్త్వయం వర్త్తతే కల్పో వారాహన్తం నిబోధత। ప్రథమః సామ్ప్రతస్తేషాం కల్పోఽయం వర్త్తతే ద్విజాః

ఇప్పుడు జరుగుతున్న కల్పం — వారాహ కల్పం గురించి వినండి. బ్రాహ్మణులారా! ఇవన్నిటిలో ఇదే మొదటి కల్పం, ఇప్పుడే కొనసాగుతోంది.

తస్మిన్ స్వాయమ్భువాద్యాస్తు మనవః స్యుశ్చతుర్ద్దశ। అతీతా వర్త్తమానాశ్చ భవిష్యా యే చ వై పునః

ఈ కల్పంలో స్వాయంభువుడు మొదలుకొని పద్నాలుగు మనువులు ఉన్నారు. వారిలో కొందరు గతించారు, కొందరు ఇప్పుడు ఉన్నారు, మరికొందరు భవిష్యత్తులో వస్తారు.

తైరియం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా సమన్తతః। పూర్ణం యుగసహస్రం వై పరిపాల్యా నరేశ్వరైః। ప్రజాభిస్తపసా చైవ తేషాం శ్రృణుత విస్తరమ్

వారు, రాజులు మరియు ప్రజలు కలిసి, ఈ భూమిని ఏడుద్వీపాలతో సహా, వేల యుగాలు తపస్సుతో పరిరక్షించారు. వీరి వివరాలు ఇప్పుడు వినండి.

మన్వన్తరేణ చైకేన సర్వాణ్యేవాన్తరాణి వై। భవిష్యాణి భవిష్యైశ్చ కల్పః కల్పేన చైవ హ

ప్రతి మన్వంతరంలో మధ్యలో జరిగే కాలాలు అన్నీ వస్తుంటాయి. అలాగే, కల్పం తర్వాత కల్పం భవిష్యత్తులో కూడా జరుగుతూనే ఉంటాయి.

అతీతాని చ కల్పాని సోదకాని సహాన్వయైః। అనాగతేషు తద్వచ్చ తర్క్కః కార్యో విజానతా

గతించిన కల్పాలు వాటి నీళ్ళు, వంశాలతో సహా, అలాగే రానున్న కల్పాలు కూడా — వీటిని జ్ఞానులు తగిన విధంగా ఆలోచించాలి.

ఆపో హ్యగ్నేః సమభవన్నష్టేఽగ్నౌ పృథివీతలే। సాన్తరాలైకలీనేఽస్మాన్నష్టే స్థావరజఙ్గమే

భూమి మీద నుంచి అగ్ని అంతరించిపోయినప్పుడు, అగ్నిలో నుంచి నీళ్ళు పుట్టాయి. ఆ సమయానికి స్థిరమైనవి, చలించేవి అన్నీ లయమయ్యాయి.

ఏకార్ణవే తదా తస్మిన్ న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన। తదా స భగవాన్ బ్రహ్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్

అప్పుడు ఆ ఒక్కటి సముద్రంలో ఏదీ కనిపించలేదు. ఆ సమయంలో, సహస్రాక్షుడు, సహస్రపాదుడు అయిన భగవంతుడు బ్రహ్మ కనిపించాడు.

సహస్రశీర్షా పురుషో రుక్మవర్ణోఽహ్యతీన్ద్రియః। బ్రహ్మా నారాయణాఖ్యః స సుష్వాప సలిలే తదా

వెయ్యి తలలతో, బంగారు వర్ణంతో, ఇంద్రియాలకు అందని పురుషుడు — బ్రహ్మ, నారాయణుడు అని పిలువబడే వాడు — ఆ నీటిలో నిద్రించాడు.

సత్త్వోద్రేకాత్ ప్రబుద్ధస్తు శూన్యం లోకముదీక్ష్య సః। ఇమం చోదాహరన్త్యత్ర శ్లోకం నారాయణం ప్రతి

సత్త్వగుణం పెరిగినప్పుడు ఆయన మేలుకొని, లోకాన్ని ఖాళీగా చూశాడు. అప్పుడు నారాయణుని గురించి ఈ శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు.

ఆపో నారా వై తనవ ఇత్యపాం నామ శుశ్రుమః। అప్సు శేతే చ యత్తస్మాత్తేన నారాయణః స్మృతః

నీళ్ళను నర అని అంటారు, నీళ్ళ పేరును కూడా మేము విన్నాము. ఆయన నీటిలో శయనిస్తాడు కాబట్టి, నారాయణుడు అని పిలవబడతాడు.

తుల్యం యుగసహస్రస్య నైశం కాలముపాస్య సః। శర్వర్యన్తే ప్రకురుతే బ్రహ్మత్వం సర్గకారణాత్

వెయ్యి యుగాల రాత్రిని ధ్యానంలో గడిపి, ఆ రాత్రి ముగిసినప్పుడు సృష్టి కోసం బ్రహ్మ రూపాన్ని ధరించాడు.

బ్రహ్మా తు సలిలే తస్మిన్ వాయుర్భూత్వా తదాచరత్। నిశాయామివ ఖద్యోతః ప్రావృట్‌కాలే తతస్తతః

ఆ సమయంలో బ్రహ్మ ఆ నీటిలో వాయువుగా సంచరించాడు. వర్షాకాలంలో రాత్రిలో మిణుగురుపురుగు తిరిగినట్టు అక్కడక్కడ తిరిగాడు.

తతస్తు సలిలే తస్మిన్ విజ్ఞాయాన్తర్గతాం మహీమ్। అనుమానాదసంమూఢో భూమేరుద్ధరణం ప్రతి

ఆ నీటిలో భూమి లోపల మునిగిపోయిందని గ్రహించి, భూమిని పైకి తీయడానికి ఏ మార్గముందో అన్వేషించాడు.

అకరోత్ స తనుం త్వన్యాం కల్పాదిషు యథా పురా। తతో మహాత్మా మనసా దివ్యం రూపమచిన్తయత్

అప్పుడాయన, మునుపటి కల్పాల్లో చేసినట్లే, మరో రూపాన్ని ధరించాడు. ఆ మహాత్ముడు తన మనసులో దివ్యమైన రూపాన్ని ఆలోచించాడు.

సలిలేనాప్లుతాం భూమిం దృష్ట్వా స తు సమన్తతః। కిన్ను రూపం మహత్ కృత్వా ఉద్ధరేయమహం మహీమ్

భూమి పూర్తిగా నీటిలో మునిగిపోయినదాన్ని చూసి, 'నేను ఏ మహత్తరమైన రూపాన్ని ధరించి ఈ భూమిని పైకి తీయగలను?' అని ఆలోచించాడు.