వాయుపురాణమ్

అసకృత్పరిపృష్టస్తైర్మహాత్మా లోమహర్షణః। విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ కథయామాస సత్తమః

వారు పదే పదే అడుగుతుండగా, మహాత్ముడు లోమహర్షణుడు, ఆ కథను క్రమంగా, విస్తృతంగా వివరించసాగాడు.

పృష్టాం చైతాం కథాం దివ్యాం శ్లక్ష్ణాం పాపప్రణాశినీమ్। కథ్యమానాం మయా చిత్రాం బహ్వర్థాం శ్రుతిసమ్మతామ్

మీరు అడిగిన ఈ దివ్యమైన, మృదువైన, పాపాలను తొలగించే కథను నేను చెప్పబోతున్నాను. ఇది విచిత్రంగా, అర్థవంతంగా, శాస్త్రాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

యశ్చేమాంధారయేన్నిత్యం శ్రృణుయాద్వాప్యభీక్ష్ణశః। శ్రావయేచ్చాపి విప్రేభ్యో యతిభ్యశ్చ విశేషతః

ఈ కథను ఎవరైనా నిత్యం ఆచరిస్తే, తరచూ వినితే, లేదా ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు, యతులకు వినిపిస్తే,

శుచిః పర్వసు యుక్తాత్మా తీర్థేష్వాయతనేషు చ। దీర్ఘమాయురవాప్నోతి స పురాణానుకీర్త్తనాత్। స్వవంశధారణం కృత్వా స్వర్గలోకే మహీయతే

పవిత్రంగా, పరమార్థంగా, పవిత్ర స్థలాలు, ఆలయాల్లో ఉండి, పురాణాన్ని పఠిస్తే, ఆయుష్షు పెరుగుతుంది. తన వంశాన్ని నిలిపి, స్వర్గలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.

విస్తారావయవం తేషాం యథాశబ్దం యథాశ్రుతమ్। కీర్త్త్యమానం నిబోధధ్వం సర్వేషాం కీర్త్తివర్ద్ధనమ్

వారి కథల విస్తృతి, భాగాలు, ఎలా చెప్పబడాయో, ఎలా వినబడాయో, ఇప్పుడు నేను వివరంగా చెబుతున్నాను. ఇది అందరి కీర్తిని పెంచుతుంది, వినండి.

ధన్యం యశస్యం శత్రుఘ్నం స్వర్గ్యమాయుర్వివర్ధనమ్। కీర్త్తనం స్థిరకీర్త్తీనాం సర్వేషాం పుణ్యకారిణామ్

ఈ కథనం ధన్యమైనది, కీర్తిని ఇస్తుంది, శత్రువులను నశింపజేస్తుంది, స్వర్గప్రాప్తిని కలిగిస్తుంది, ఆయుష్షును పెంచుతుంది, ధర్మబద్ధంగా ఉన్నవారందరికీ మహిమను ఇస్తుంది.

సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ। వంశానుచరితఞ్చేతి పురాణం పంచలక్షణమ్

సృష్టి, ప్రళయం, వంశాలు, మన్వంతరాలు, వంశాల చరిత్ర — ఇవే పురాణానికి ఐదు లక్షణాలు.

కల్పేభ్యోఽపి హి యః కల్పః శుచిభ్యో నియతః శుచిః। పురాణం సమ్ప్రవక్ష్యామి మారుతం వేదసమ్మితమ్

పవిత్రమైన, నియమంగా ఉండే, పవిత్రుల్లో కూడా అత్యుత్తమమైన, వేదాలు మెచ్చుకున్న మారుత పురాణాన్ని నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

ప్రబోధః ప్రలయశ్చైవ స్థితిరుత్పత్తిరేవ చ। ప్రక్రియా ప్రథమః పాదః కథ్యవస్తుపరిగ్రహః

ప్రబోధం, ప్రళయం, స్థితి, సృష్టి — ఇవే మొదటి భాగం. చెప్పాల్సిన విషయాలను కూడా ఇందులో చేర్చారు.

ఉపోద్వాతోఽనుషఙ్గశ్చ ఉపసంహార ఏవ చ। ధర్మ్యం యశస్యమాయుష్యం సర్వపాపప్రణాశనమ్

ప్రారంభం, అనుసంధానం, ముగింపు — ఇవన్నీ ధర్మమయమైనవి, కీర్తిని, ఆయుష్షును ఇస్తాయి, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తాయి.

ఏవం హి పాదాశ్చత్వారః సమాసాత్ కీర్త్తితా మయా। వక్ష్యామ్యేతాన్ పునస్తాంస్తు విస్తరేణ యథాక్రమమ్

ఇలా నాలుగు భాగాలను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఇప్పుడు వాటిని క్రమంగా, విస్తృతంగా వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

తస్మై హిరణ్యగర్భాయ పురుషాయేశ్వరాయ చ। అన్తాయ ప్రథమాయైవ విశిష్టాయ ప్రజాత్మనే। బ్రహ్మణే లోకతన్త్రాయ నమస్కృత్య స్వయమ్భువే

ఆది, అంతం, విశిష్టుడు, ప్రజల తండ్రి, బ్రహ్మ, లోకాలకు అధిపతి అయిన స్వయంభువునికి, హిరణ్యగర్భునికి, పరమపురుషునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

మహదాద్యం విశేషాన్తం సవైరుప్యం సలక్షణమ్। పఞ్చప్రమాణం షట్శ్యేతం పురుషాధిష్ఠితం నుతమ్। అసంశయాత్ ప్రవక్ష్యామి భూతసర్గమనుత్తమమ్

మహత్త్వం నుండి విశేషం వరకు, అన్ని లక్షణాలతో, ఐదు ప్రమాణాలు, ఆరు విభాగాలు, పరమపురుషుని ఆధారంగా ఉన్న ఈ భూతసృష్టిని ఎలాంటి సందేహం లేకుండా వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

అవ్యక్తం కారణం యత్తు నిత్యం సదసదాత్మకమ్। ప్రధానం ప్రకృతిం చైవ యమాహుస్తత్త్వ చిన్తకాః

అప్రకటితమైన, శాశ్వతమైన, సత్-అసత్ స్వరూపమైన కారణాన్ని, తత్వవేత్తలు ప్రధానమూ, ప్రకృతీ అని పిలుస్తారు.

గన్ధవర్ణరసైర్హీనం శబ్దస్పర్శవివర్జ్జితమ్। అజాతం ధ్రువమక్షయ్యం నిత్యం స్వాత్మన్యవస్థితమ్

దానికి వాసన, రంగు, రుచి లేవు; శబ్దం, స్పర్శ కూడా ఉండదు. అది జనించనిది, స్థిరమైనది, క్షయించనిది, నిత్యంగా తనలోనే నిలిచి ఉంటుంది.

జగద్యోనిం మహద్భూతం పరం బ్రహ్మ సనాతనమ్। విగ్రహం సర్వభూతానామవ్యక్తమభవత్ కిల

ఈ జగత్తుకు మూలమైన, మహత్తరమైన, శాశ్వతమైన పరబ్రహ్మం, అన్ని జీవులకూ అవ్యక్తమైన రూపంగా మారింది.

అనాద్యన్తమజం సూక్ష్మన్త్రిగుణం ప్రభవావ్యయమ్। అసామ్ప్రతమవిజ్ఞేయం బ్రహ్మాగ్రే సమవర్త్తత

ఆ పరబ్రహ్మం ఆది అంతం లేని, జననం లేని, సూక్ష్మమైనది, మూడు గుణాలనూ కలిగి, అవినాశిగా, గ్రహించలేనిదిగా మొదట నుండే ఉంది.

తస్యాత్మనా సర్వమిదం వ్యాప్తమాసీత్తమోమయమ్। గుణసామ్యే తదా తస్మిన్ గుణభావే తమోమయే

దాని స్వభావం వల్ల ఈ సమస్తం చీకటి తీరుగా నిండిపోయింది; ఆ సమయంలో గుణాలు సమతుల్యంగా ఉండగా, అవన్నీ చీకటి స్వరూపంగా ఉండేవి.

గర్గకాలే ప్రధానస్య క్షేత్రజ్ఞాధిష్ఠితస్య వై। గుణభావాద్వాచ్యమానో మహాన్ ప్రాదుర్బభూవ హ

ప్రళయ సమయంలో, క్షేత్రజ్ఞుడు నియంత్రించే ప్రాధానిక పదార్థ స్థితి నుండి, గుణాల ప్రబలత వల్ల మహత్తత్త్వం ఉద్భవించింది.

సూక్ష్మేణ మహతా సోఽథ అవ్యక్తేన సమావృతః। సత్వోద్రిక్తో మహానగ్రే సత్త్వమాత్రప్రకాశకమ్। మనో మహాంశ్చ విజ్ఞేయో మనస్తత్కారణం స్మృతమ్

ఆ మహత్తత్త్వం సూక్ష్మంగా, అవ్యక్తంతో ఆవృతమై, మొదట సత్త్వగుణం ఎక్కువగా ఉండి, కేవలం సత్త్వాన్ని మాత్రమే ప్రకాశింపజేసింది; మనస్సు, మహత్తత్త్వం రెండూ తెలుసుకోవాలి, మనస్సే దానికి కారణమని గుర్తించబడింది.

లిఙ్గమాత్రసముత్పన్నః) క్షేత్రజ్ఞాధిష్ఠితస్తు సః। ధర్మాదీనాన్తు రూపాణి లోకతత్త్వార్థహేతవః। మహాంస్తు సృష్టిం కురుతే నోద్యమానః సిసృక్షయా

సూక్ష్మ లక్షణంతో పుట్టినదిగా, క్షేత్రజ్ఞుడు నియంత్రించేది; ధర్మాది రూపాలు లోకతత్త్వాలకూ కారణాలు; మహత్తత్త్వం సృష్టిని ఎలాంటి ప్రయత్నం లేకుండానే, సృష్టించాలనే కోరిక లేకుండానే చేస్తుంది.

మనో మహాన్మతిర్బ్రహ్మా పూర్బుద్ధిః ఖ్యాతిరీశ్వరః। ప్రజ్ఞా చితిః స్మృతిః సంవిత్ విపురం చోచ్యతే బుధైః

మనస్సు, మహత్తత్త్వం, బుద్ధి, బ్రహ్మ, పూర్వజ్ఞానం, ఖ్యాతి, ఈశ్వరత్వం, ప్రజ్ఞ, చిత్తం, స్మృతి, సమ్విత్, విస్తారత — వీటిని జ్ఞానులు వివరిస్తారు.

మనుతే సర్వభూతానాం యస్మాచ్చేష్టాఫలం విభుః। సౌక్ష్మత్వేన వివృద్ధానాం తేన తన్మన ఉచ్యతే

అది అన్ని జీవుల క్రియలు, ఫలితాలను గ్రహించగలదని, పెరిగిన వాటిలో సూక్ష్మత వల్ల దానిని మనస్సు అని అంటారు.

తత్త్వానామగ్రజో యస్మాన్మహాంశ్చ పరిమాణతః। శేషేభ్యోఽపి గుణేభ్యోఽసౌ మహానితి తతః స్మృతః

అది అన్ని తత్త్వాలలో పెద్దది, ఇతర గుణాల కంటే పరిమాణంలో గొప్పది కనుక దానిని మహత్తత్త్వం అని అంటారు.

బిభర్తి మానం మనుతే విభాగం మన్యతేఽపి చ। పురుషో భోగసమ్బన్ధాత్ తేన చాసౌ మతిః స్మృతః

అది గౌరవాన్ని కలిగి, భేదాలను గ్రహించి, వేరు వేరు భావాలను ఆలోచిస్తుంది; పురుషుడు అనుభవంతో కలిసినందున దానిని బుద్ధి అని గుర్తిస్తారు.

బృహత్త్వాదృంహణత్వాచ్చ భావానాం సలిలాశ్రయాత్। యస్మాద్‌బృంహయతే భావాన్ బ్రహ్మా తేన నిరుచ్యతే

దాని విస్తారత, బలాన్ని పెంచే స్వభావం, నీటితో సంబంధం వల్ల, అది జీవులను పెంచుతుంది కనుక దానిని బ్రహ్మ అని అంటారు.

ఆపూరయిత్వా యస్మాచ్చ కృత్స్నాన్ దేహాననుగ్రహైః। తత్త్వభావాంశ్చ నియతాం స్తేన పూరితి చోచ్యతే

అది అన్ని దేహాలను అనుగ్రహంతో నింపి, తత్త్వ స్థితులను నిలబెడుతుంది కనుక దానిని పూర్ణత అని అంటారు.

బుధ్యతే పురుషశ్చాత్ర సర్వభావాన్ హితాహితాన్ । యస్మాద్బోధయతే చైవ తేన బుద్ధిర్నిరుచ్యతే

ఇక్కడ పురుషుడు అన్ని జీవుల హిత, అహితాలను గ్రహిస్తాడు; అది జ్ఞానాన్ని కలిగించేది కనుక దానిని బుద్ధి అని అంటారు.

ఖ్యాతిః ప్రత్యుపభోగశ్చ యస్మాత్ సంవర్త్తతే తతః। భోగశ్చ జ్ఞాననిష్ఠత్వాత్తేన ఖ్యాతిరితి స్మృతః

అనుభవం, అనుభూతి దానివల్ల కలుగుతాయి; అనుభవం జ్ఞానంపై ఆధారపడినందున దానిని ఖ్యాతి అని గుర్తిస్తారు.