వాయుపురాణమ్

వైవస్వతస్యాస్య మనోః పురస్తాత్ సమ్భూ తిరుక్తా ప్రసవశ్చ తేషామ్। యేషామిదం పుణ్యకృతాం ప్రసూత్యా లోకత్రయం లోకనమస్కృతానామ్। సురేశదేవర్షిమనుప్రధీనామాపూరితఞ్చోపరిభూషితఞ్చ

ఈ వైవస్వత మనువు కన్నా ముందు, వారి ఉద్భవం, జననం వివరించబడింది. వారి సంతానంతో, పుణ్యాత్ములు పుట్టిన లోకత్రయం, మూడు లోకాలు నమస్కరించేలా, దేవేంద్రుడు, దేవర్షులు, మనువులు ముందుండి, పూర్ణంగా, శోభాయమానంగా ఉంది.

రుద్రస్య శాపాత్ పునరుద్భవశ్చ దక్షస్య చాప్యత్ర మనుష్యలోకే। వాసః క్షితౌ వా నియమాద్భవస్య దక్షస్య చాత్ర ప్రతిశాపలాభః

రుద్రుని శాపం వల్ల మళ్లీ జననం జరిగింది. భవుడు నిర్ణయించిన ప్రకారం, ఈ మానవ లోకంలో భూమిపై నివాసం ఏర్పడింది. ఇక్కడే దక్షుడు ప్రతిశాపాన్ని పొందాడు.

మన్వన్తరాణాం పరివర్త్తనాని యుగేషు సమ్భూతివికల్పనఞ్చ। ఋషిత్వమార్షస్య చ సంప్రవృద్ధిర్యథా యుగాదిష్వపి చేత్తదత్ర

మన్వంతరాల మార్పులు, యుగాలలో వివిధ జననాలు, ఋషుల ఋషిత్వం ఎలా పెరిగిందో, ప్రతి యుగాది సమయంలో అది ఎలా జరుగుతుందో — ఇవన్నీ ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

యే ద్వాపరేషు ప్రథయన్తి వేదాన్ వ్యాసాశ్చ తేఽజ్ఞ క్రమశో నిబద్ధాః। కల్పస్య సంఖ్యా భువనస్య సంఖ్యా బ్రాహ్మస్య చాప్యత్ర దినస్య సంఖ్యా

ద్వాపరయుగాల్లో వేదాలను ప్రచారం చేసే వారు, వ్యాసులు, ఓ జ్ఞానీ! వారు క్రమంగా ఏర్పాటయ్యారు. కల్పాల లెక్క, భువనాల లెక్క, బ్రహ్మదినం లెక్క కూడా ఇక్కడ ఉంది.

అణ్డోద్భిజస్వేదజరాయుజానాం ధర్మాత్మనాం స్వర్గనివాసినాం వా। యే యాతనాస్థానగతాశ్చ జీవాస్తర్కేణ తేషామపి చ ప్రమాణమ్

అండజులు, స్వేదజులు, జారాయుజులు, ఉద్భిజ్జులు, ధర్మాత్ములు, స్వర్గంలో నివసించే వారు, నరకస్థానాలకు చేరిన జీవులు — వీరి పరిమాణం కూడా యుక్తితో ఇక్కడ వివరించబడింది.

ఆత్యన్తికః ప్రాకృతికశ్చ యోఽయం నైమిత్తికశ్చ ప్రతిసర్గహేతుః। బన్ధశ్చ మోక్షశ్చ విశిష్య తత్ర ప్రోక్తా చ సంసారగతిః పరా చ

సర్వనాశనం, ప్రకృతిసంబంధమైనది, నైమిత్తికంగా జరిగే సృష్టి, బంధనం, మోక్షం — ఇవన్నీ ప్రత్యేకంగా వివరించబడ్డాయి. అలాగే సంసారంలో ఉన్న పరమమైన మార్గం కూడా చెప్పబడింది.

ప్రకృత్యవస్థైషు చ కారణేషు యాచ స్థితిర్యా చ పునః ప్రవృత్తిః। తచ్ఛాస్త్రయుక్త్యా స్వమతిప్రయత్నాత్ సమస్తమావిష్కృతధీధృతిభ్యః। విప్రా ఋషిభ్యః సముదాహృతం యద్యథాతథం తచ్ఛృణుతోచ్యమానమ్

ప్రకృతి స్థితులు, వాటి కారణాలు, వాటిలో స్థితి, మళ్లీ ప్రారంభమయ్యే కార్యం — ఇవన్నీ శాస్త్రబుద్ధితో, స్వంత జ్ఞానం, ప్రయత్నంతో, ధీరులు అయిన ఋషులు వివరించిన ప్రకారం, ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే మాటలు మీరు వినండి.

ఋషయస్తు తతః శ్రుత్వా నైమిషారణ్యవాసినః। ప్రత్యూచుస్తే తతః సర్వే సూతం పర్యాకులేక్షణాః

అప్పుడు నైమిశారణ్యంలో నివసించే ఋషులు ఆ మాటలు విని, అందరూ ఉత్సాహంతో కళ్లు మెరిపిస్తూ సూతుని ఇలా అడిగారు.

భవాన్ వై వంశకుశలో వ్యాసాత్ ప్రత్యక్షదర్శవాన్। తస్మాత్త్వం భవనం కృత్స్నం లోకస్యాముష్య వర్ణయ

మీరు వంశాల విషయాల్లో నిపుణులు, వ్యాసుడి ద్వారా వాటిని ప్రత్యక్షంగా చూసినవారు. అందుకే, ఈ లోకంలోని అన్ని వంశాలను మాకు వివరంగా చెప్పండి.

యస్య యస్యాన్వయా యే యే తాంస్తానిచ్ఛామ వేదితుమ్। తేషాం పూర్వర్షిసృష్టిం చ విచిత్రాం తాం ప్రజాపతేః

ప్రతి ఒక్కరి వంశావళి ఎలా ఉందో, అలాగే పూర్వకాల ఋషులు, ప్రజాపతి వారు సృష్టించిన అద్భుతమైన సృష్టిని కూడా తెలుసుకోవాలని మేము కోరుతున్నాము.

అసకృత్పరిపృష్టస్తైర్మహాత్మా లోమహర్షణః। విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ కథయామాస సత్తమః

వారు పదే పదే అడుగుతుండగా, మహాత్ముడు లోమహర్షణుడు, ఆ కథను క్రమంగా, విస్తృతంగా వివరించసాగాడు.

పృష్టాం చైతాం కథాం దివ్యాం శ్లక్ష్ణాం పాపప్రణాశినీమ్। కథ్యమానాం మయా చిత్రాం బహ్వర్థాం శ్రుతిసమ్మతామ్

మీరు అడిగిన ఈ దివ్యమైన, మృదువైన, పాపాలను తొలగించే కథను నేను చెప్పబోతున్నాను. ఇది విచిత్రంగా, అర్థవంతంగా, శాస్త్రాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

యశ్చేమాంధారయేన్నిత్యం శ్రృణుయాద్వాప్యభీక్ష్ణశః। శ్రావయేచ్చాపి విప్రేభ్యో యతిభ్యశ్చ విశేషతః

ఈ కథను ఎవరైనా నిత్యం ఆచరిస్తే, తరచూ వినితే, లేదా ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు, యతులకు వినిపిస్తే,

శుచిః పర్వసు యుక్తాత్మా తీర్థేష్వాయతనేషు చ। దీర్ఘమాయురవాప్నోతి స పురాణానుకీర్త్తనాత్। స్వవంశధారణం కృత్వా స్వర్గలోకే మహీయతే

పవిత్రంగా, పరమార్థంగా, పవిత్ర స్థలాలు, ఆలయాల్లో ఉండి, పురాణాన్ని పఠిస్తే, ఆయుష్షు పెరుగుతుంది. తన వంశాన్ని నిలిపి, స్వర్గలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.

విస్తారావయవం తేషాం యథాశబ్దం యథాశ్రుతమ్। కీర్త్త్యమానం నిబోధధ్వం సర్వేషాం కీర్త్తివర్ద్ధనమ్

వారి కథల విస్తృతి, భాగాలు, ఎలా చెప్పబడాయో, ఎలా వినబడాయో, ఇప్పుడు నేను వివరంగా చెబుతున్నాను. ఇది అందరి కీర్తిని పెంచుతుంది, వినండి.

ధన్యం యశస్యం శత్రుఘ్నం స్వర్గ్యమాయుర్వివర్ధనమ్। కీర్త్తనం స్థిరకీర్త్తీనాం సర్వేషాం పుణ్యకారిణామ్

ఈ కథనం ధన్యమైనది, కీర్తిని ఇస్తుంది, శత్రువులను నశింపజేస్తుంది, స్వర్గప్రాప్తిని కలిగిస్తుంది, ఆయుష్షును పెంచుతుంది, ధర్మబద్ధంగా ఉన్నవారందరికీ మహిమను ఇస్తుంది.

సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ। వంశానుచరితఞ్చేతి పురాణం పంచలక్షణమ్

సృష్టి, ప్రళయం, వంశాలు, మన్వంతరాలు, వంశాల చరిత్ర — ఇవే పురాణానికి ఐదు లక్షణాలు.

కల్పేభ్యోఽపి హి యః కల్పః శుచిభ్యో నియతః శుచిః। పురాణం సమ్ప్రవక్ష్యామి మారుతం వేదసమ్మితమ్

పవిత్రమైన, నియమంగా ఉండే, పవిత్రుల్లో కూడా అత్యుత్తమమైన, వేదాలు మెచ్చుకున్న మారుత పురాణాన్ని నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

ప్రబోధః ప్రలయశ్చైవ స్థితిరుత్పత్తిరేవ చ। ప్రక్రియా ప్రథమః పాదః కథ్యవస్తుపరిగ్రహః

ప్రబోధం, ప్రళయం, స్థితి, సృష్టి — ఇవే మొదటి భాగం. చెప్పాల్సిన విషయాలను కూడా ఇందులో చేర్చారు.

ఉపోద్వాతోఽనుషఙ్గశ్చ ఉపసంహార ఏవ చ। ధర్మ్యం యశస్యమాయుష్యం సర్వపాపప్రణాశనమ్

ప్రారంభం, అనుసంధానం, ముగింపు — ఇవన్నీ ధర్మమయమైనవి, కీర్తిని, ఆయుష్షును ఇస్తాయి, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తాయి.

ఏవం హి పాదాశ్చత్వారః సమాసాత్ కీర్త్తితా మయా। వక్ష్యామ్యేతాన్ పునస్తాంస్తు విస్తరేణ యథాక్రమమ్

ఇలా నాలుగు భాగాలను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఇప్పుడు వాటిని క్రమంగా, విస్తృతంగా వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

తస్మై హిరణ్యగర్భాయ పురుషాయేశ్వరాయ చ। అన్తాయ ప్రథమాయైవ విశిష్టాయ ప్రజాత్మనే। బ్రహ్మణే లోకతన్త్రాయ నమస్కృత్య స్వయమ్భువే

ఆది, అంతం, విశిష్టుడు, ప్రజల తండ్రి, బ్రహ్మ, లోకాలకు అధిపతి అయిన స్వయంభువునికి, హిరణ్యగర్భునికి, పరమపురుషునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

మహదాద్యం విశేషాన్తం సవైరుప్యం సలక్షణమ్। పఞ్చప్రమాణం షట్శ్యేతం పురుషాధిష్ఠితం నుతమ్। అసంశయాత్ ప్రవక్ష్యామి భూతసర్గమనుత్తమమ్

మహత్త్వం నుండి విశేషం వరకు, అన్ని లక్షణాలతో, ఐదు ప్రమాణాలు, ఆరు విభాగాలు, పరమపురుషుని ఆధారంగా ఉన్న ఈ భూతసృష్టిని ఎలాంటి సందేహం లేకుండా వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

అవ్యక్తం కారణం యత్తు నిత్యం సదసదాత్మకమ్। ప్రధానం ప్రకృతిం చైవ యమాహుస్తత్త్వ చిన్తకాః

అప్రకటితమైన, శాశ్వతమైన, సత్-అసత్ స్వరూపమైన కారణాన్ని, తత్వవేత్తలు ప్రధానమూ, ప్రకృతీ అని పిలుస్తారు.

గన్ధవర్ణరసైర్హీనం శబ్దస్పర్శవివర్జ్జితమ్। అజాతం ధ్రువమక్షయ్యం నిత్యం స్వాత్మన్యవస్థితమ్

దానికి వాసన, రంగు, రుచి లేవు; శబ్దం, స్పర్శ కూడా ఉండదు. అది జనించనిది, స్థిరమైనది, క్షయించనిది, నిత్యంగా తనలోనే నిలిచి ఉంటుంది.

జగద్యోనిం మహద్భూతం పరం బ్రహ్మ సనాతనమ్। విగ్రహం సర్వభూతానామవ్యక్తమభవత్ కిల

ఈ జగత్తుకు మూలమైన, మహత్తరమైన, శాశ్వతమైన పరబ్రహ్మం, అన్ని జీవులకూ అవ్యక్తమైన రూపంగా మారింది.

అనాద్యన్తమజం సూక్ష్మన్త్రిగుణం ప్రభవావ్యయమ్। అసామ్ప్రతమవిజ్ఞేయం బ్రహ్మాగ్రే సమవర్త్తత

ఆ పరబ్రహ్మం ఆది అంతం లేని, జననం లేని, సూక్ష్మమైనది, మూడు గుణాలనూ కలిగి, అవినాశిగా, గ్రహించలేనిదిగా మొదట నుండే ఉంది.

తస్యాత్మనా సర్వమిదం వ్యాప్తమాసీత్తమోమయమ్। గుణసామ్యే తదా తస్మిన్ గుణభావే తమోమయే

దాని స్వభావం వల్ల ఈ సమస్తం చీకటి తీరుగా నిండిపోయింది; ఆ సమయంలో గుణాలు సమతుల్యంగా ఉండగా, అవన్నీ చీకటి స్వరూపంగా ఉండేవి.

గర్గకాలే ప్రధానస్య క్షేత్రజ్ఞాధిష్ఠితస్య వై। గుణభావాద్వాచ్యమానో మహాన్ ప్రాదుర్బభూవ హ

ప్రళయ సమయంలో, క్షేత్రజ్ఞుడు నియంత్రించే ప్రాధానిక పదార్థ స్థితి నుండి, గుణాల ప్రబలత వల్ల మహత్తత్త్వం ఉద్భవించింది.