వాయుపురాణమ్

ప్రజాపతేః సృష్టిమిమామనుత్తమాం సురేశ దేవర్షిగణైరలంకృతామ్। శుబామతుల్యామనఘామృషిప్రియాం ప్రజాపతీనామపి చోల్బణార్చ్చిషామ్

దేవతలారా! ప్రజాపతి చేసిన ఈ అత్యుత్తమ సృష్టిని, దేవతలు, ఋషులు అలంకరించినదిగా, మంగళకరమైనదిగా, అపూర్వమైనదిగా, నిష్కళంకమైనదిగా, ఋషులకు ప్రియమైనదిగా, ప్రజాపతులు కూడా ఎంతో ప్రేమించేదిగా నేను వివరించబోతున్నాను.

తపోభృతాం బ్రహ్మదినాదికాలికీం ప్రభూతమావిష్కృతపౌరుషశ్రియమ్। శ్రుతౌ స్మృతౌ చ ప్రసృతాముదాహృతాం పరాం పరాణామనిలప్రకీర్త్తితామ్

బ్రహ్మదినం మొదటి నుంచే తపస్సు చేసిన ఋషుల ద్వారా ఏర్పడిన ఈ సృష్టి, అపారమైన మహిమతో, శ్రుతుల్లో, స్మృతుల్లో వివరించబడింది. ఇది పరమమైనదిగా వాయుదేవుడు ప్రకటించాడు.

సమాసబన్ధైర్నియతైర్యథాతథం విశబ్దనేనాపి మనఃప్రహర్షిణీమ్। యస్యాఞ్చ బద్ధా ప్రథమా ప్రవృత్తిః ప్రాధానికీ చేశ్వరకారితా చ

సంక్షిప్తంగా, శాస్త్రీయంగా, మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే పదాలతో, ఇందులో మొదటి ముఖ్యమైన కార్యం స్థాపించబడింది. ఇది పరమేశ్వరుని సంకల్పంతో జరిగినది.

యత్తత్స్మృతం కారణమప్రమేయం బ్రహ్మ ప్రధానం ప్రకృతిప్రసూతిః। ఆత్మా గుహా యోనిరథాపి చక్షుః క్షేత్రం తతైవామృతమక్షరఞ్చ

అపరిమితమైన కారణంగా గుర్తించబడే బ్రహ్మ, ప్రధానతత్త్వం, ప్రకృతికి మూలమైనది, ఆత్మ, గుహ, గర్భం, కన్ను, క్షేత్రం, అలాగే అమృతం, అక్షరం — ఇవన్నీ అదే.

శుక్రం తపః సత్త్వమతిప్రకాశం తద్వ్యష్టి నిత్యం పురుషం ద్వితీయమ్। తమప్రమేయం పురుషేణ యుక్తం స్వయమ్భువా లోకపితామహేన

శుద్ధత, తపస్సు, సత్వగుణం, అత్యంత ప్రకాశవంతమైనది, అది వ్యక్తిగతమైనదిగా, నిత్యమైన పురుషుడిగా, రెండవ పురుషుడిగా, అపరిమితమైనదిగా, పురుషునితో కలిసినదిగా, స్వయంభువుడు అయిన లోకపితామహుడు కలిపాడు.

ఉత్పాదకత్వాద్రజసోతిరేకాత్ కాలస్య యోగాన్నిగమావధేశ్చ। క్షేత్రజ్ఞయుక్తాన్ నియతాన్వికారాన్ లోకస్య సన్తానావివృద్ధిహేతూన్। ప్రకృత్యవస్థా సుషువే తథాష్టౌ సఙ్కల్పమాత్రేణ మహేశ్వరస్య

సృష్టికి కారణమైన రాజోగుణం, కాలంతో కలయిక, వేదాలు నిర్ణయించిన హద్దు వల్ల, క్షేత్రజ్ఞుడితో కలిసిన, స్థిరమైన, మార్పులకు కారణమైన ఎనిమిది ప్రకృతి స్థితులను మహేశ్వరుడు తన సంకల్పంతో సృష్టించాడు.

దేవాసురాద్రిద్రుమసాగరాణాం మనుప్రజేశర్షిపితృద్విజానామ్। పిశాచయక్షోరగరాక్షసానాం తారాగ్ర హార్క్కర్క్షనిశాచరాణామ్

దేవతలు, అసురులు, పర్వతాలు, వృక్షాలు, సముద్రాలు, మనువులు, ప్రజాపతులు, ఋషులు, పితృదేవతలు, ద్విజులు, పిశాచులు, యక్షులు, సర్పాలు, రాక్షసులు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, హార్కక్షులు, నిశాచరులు — వీరి గురించి,

మాసర్త్తు సంవత్సరరాత్ర్యహానాం దిక్కాలయోగాదియుగాయనానామ్। వనౌషధీనామపి వీరుధాఞ్చ జలౌకసామప్సరసాం పశూనామ్

మాసాలు, ఋతువులు, సంవత్సరాలు, పగలు-రాత్రులు, దిక్కులు, కాలాలు, యుగాలు, అయనాలు, అడవి మొక్కలు, ఔషధాలు, వృక్షాలు, జలచరాలు, అప్సరసలు, పశువులు — వీటి గురించి,

విద్యుత్సరిన్మేఘవిహఙ్గమానాం యత్సూక్ష్మగం యద్భువి యద్వియత్స్థమ్। యత్స్థావరం యత్ర యదస్తి కిఞ్చిత్ సర్వస్య తస్యాస్తి గతిర్విభక్తిః

మెరుపులు, నదులు, మేఘాలు, పక్షులు, భూమిపై ఉన్న సూక్ష్మమైనవి, ఆకాశంలో ఉన్నవి, స్థిరంగా ఉన్నవి, ఎక్కడ ఏది ఉన్నా, వాటన్నిటికీ ఒక దారి, ఒక ప్రత్యేకత ఉంది.

ఛన్దాంసి వేదాః సఋచో యజూంషి సామాని సోమస్వ తథైవ యజ్ఞః। ఆజీవ్యమేషాం యదభీప్సితఞ్చ దేవస్య తస్యైవ చ వై ప్రజాపతేః

ఛందస్సులు, వేదాలు, ఋక్సూక్తులు, యజుర్మంత్రాలు, సామగానాలు, సోమం, యజ్ఞం, వీటితో పాటు జీవనోపాధి, వారు కోరుకునేది — ఇవన్నీ ఆ దేవునికే, ప్రజాపతికే చెందుతాయి.

వైవస్వతస్యాస్య మనోః పురస్తాత్ సమ్భూ తిరుక్తా ప్రసవశ్చ తేషామ్। యేషామిదం పుణ్యకృతాం ప్రసూత్యా లోకత్రయం లోకనమస్కృతానామ్। సురేశదేవర్షిమనుప్రధీనామాపూరితఞ్చోపరిభూషితఞ్చ

ఈ వైవస్వత మనువు కన్నా ముందు, వారి ఉద్భవం, జననం వివరించబడింది. వారి సంతానంతో, పుణ్యాత్ములు పుట్టిన లోకత్రయం, మూడు లోకాలు నమస్కరించేలా, దేవేంద్రుడు, దేవర్షులు, మనువులు ముందుండి, పూర్ణంగా, శోభాయమానంగా ఉంది.

రుద్రస్య శాపాత్ పునరుద్భవశ్చ దక్షస్య చాప్యత్ర మనుష్యలోకే। వాసః క్షితౌ వా నియమాద్భవస్య దక్షస్య చాత్ర ప్రతిశాపలాభః

రుద్రుని శాపం వల్ల మళ్లీ జననం జరిగింది. భవుడు నిర్ణయించిన ప్రకారం, ఈ మానవ లోకంలో భూమిపై నివాసం ఏర్పడింది. ఇక్కడే దక్షుడు ప్రతిశాపాన్ని పొందాడు.

మన్వన్తరాణాం పరివర్త్తనాని యుగేషు సమ్భూతివికల్పనఞ్చ। ఋషిత్వమార్షస్య చ సంప్రవృద్ధిర్యథా యుగాదిష్వపి చేత్తదత్ర

మన్వంతరాల మార్పులు, యుగాలలో వివిధ జననాలు, ఋషుల ఋషిత్వం ఎలా పెరిగిందో, ప్రతి యుగాది సమయంలో అది ఎలా జరుగుతుందో — ఇవన్నీ ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

యే ద్వాపరేషు ప్రథయన్తి వేదాన్ వ్యాసాశ్చ తేఽజ్ఞ క్రమశో నిబద్ధాః। కల్పస్య సంఖ్యా భువనస్య సంఖ్యా బ్రాహ్మస్య చాప్యత్ర దినస్య సంఖ్యా

ద్వాపరయుగాల్లో వేదాలను ప్రచారం చేసే వారు, వ్యాసులు, ఓ జ్ఞానీ! వారు క్రమంగా ఏర్పాటయ్యారు. కల్పాల లెక్క, భువనాల లెక్క, బ్రహ్మదినం లెక్క కూడా ఇక్కడ ఉంది.

అణ్డోద్భిజస్వేదజరాయుజానాం ధర్మాత్మనాం స్వర్గనివాసినాం వా। యే యాతనాస్థానగతాశ్చ జీవాస్తర్కేణ తేషామపి చ ప్రమాణమ్

అండజులు, స్వేదజులు, జారాయుజులు, ఉద్భిజ్జులు, ధర్మాత్ములు, స్వర్గంలో నివసించే వారు, నరకస్థానాలకు చేరిన జీవులు — వీరి పరిమాణం కూడా యుక్తితో ఇక్కడ వివరించబడింది.

ఆత్యన్తికః ప్రాకృతికశ్చ యోఽయం నైమిత్తికశ్చ ప్రతిసర్గహేతుః। బన్ధశ్చ మోక్షశ్చ విశిష్య తత్ర ప్రోక్తా చ సంసారగతిః పరా చ

సర్వనాశనం, ప్రకృతిసంబంధమైనది, నైమిత్తికంగా జరిగే సృష్టి, బంధనం, మోక్షం — ఇవన్నీ ప్రత్యేకంగా వివరించబడ్డాయి. అలాగే సంసారంలో ఉన్న పరమమైన మార్గం కూడా చెప్పబడింది.

ప్రకృత్యవస్థైషు చ కారణేషు యాచ స్థితిర్యా చ పునః ప్రవృత్తిః। తచ్ఛాస్త్రయుక్త్యా స్వమతిప్రయత్నాత్ సమస్తమావిష్కృతధీధృతిభ్యః। విప్రా ఋషిభ్యః సముదాహృతం యద్యథాతథం తచ్ఛృణుతోచ్యమానమ్

ప్రకృతి స్థితులు, వాటి కారణాలు, వాటిలో స్థితి, మళ్లీ ప్రారంభమయ్యే కార్యం — ఇవన్నీ శాస్త్రబుద్ధితో, స్వంత జ్ఞానం, ప్రయత్నంతో, ధీరులు అయిన ఋషులు వివరించిన ప్రకారం, ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే మాటలు మీరు వినండి.

ఋషయస్తు తతః శ్రుత్వా నైమిషారణ్యవాసినః। ప్రత్యూచుస్తే తతః సర్వే సూతం పర్యాకులేక్షణాః

అప్పుడు నైమిశారణ్యంలో నివసించే ఋషులు ఆ మాటలు విని, అందరూ ఉత్సాహంతో కళ్లు మెరిపిస్తూ సూతుని ఇలా అడిగారు.

భవాన్ వై వంశకుశలో వ్యాసాత్ ప్రత్యక్షదర్శవాన్। తస్మాత్త్వం భవనం కృత్స్నం లోకస్యాముష్య వర్ణయ

మీరు వంశాల విషయాల్లో నిపుణులు, వ్యాసుడి ద్వారా వాటిని ప్రత్యక్షంగా చూసినవారు. అందుకే, ఈ లోకంలోని అన్ని వంశాలను మాకు వివరంగా చెప్పండి.

యస్య యస్యాన్వయా యే యే తాంస్తానిచ్ఛామ వేదితుమ్। తేషాం పూర్వర్షిసృష్టిం చ విచిత్రాం తాం ప్రజాపతేః

ప్రతి ఒక్కరి వంశావళి ఎలా ఉందో, అలాగే పూర్వకాల ఋషులు, ప్రజాపతి వారు సృష్టించిన అద్భుతమైన సృష్టిని కూడా తెలుసుకోవాలని మేము కోరుతున్నాము.

అసకృత్పరిపృష్టస్తైర్మహాత్మా లోమహర్షణః। విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ కథయామాస సత్తమః

వారు పదే పదే అడుగుతుండగా, మహాత్ముడు లోమహర్షణుడు, ఆ కథను క్రమంగా, విస్తృతంగా వివరించసాగాడు.

పృష్టాం చైతాం కథాం దివ్యాం శ్లక్ష్ణాం పాపప్రణాశినీమ్। కథ్యమానాం మయా చిత్రాం బహ్వర్థాం శ్రుతిసమ్మతామ్

మీరు అడిగిన ఈ దివ్యమైన, మృదువైన, పాపాలను తొలగించే కథను నేను చెప్పబోతున్నాను. ఇది విచిత్రంగా, అర్థవంతంగా, శాస్త్రాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

యశ్చేమాంధారయేన్నిత్యం శ్రృణుయాద్వాప్యభీక్ష్ణశః। శ్రావయేచ్చాపి విప్రేభ్యో యతిభ్యశ్చ విశేషతః

ఈ కథను ఎవరైనా నిత్యం ఆచరిస్తే, తరచూ వినితే, లేదా ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు, యతులకు వినిపిస్తే,

శుచిః పర్వసు యుక్తాత్మా తీర్థేష్వాయతనేషు చ। దీర్ఘమాయురవాప్నోతి స పురాణానుకీర్త్తనాత్। స్వవంశధారణం కృత్వా స్వర్గలోకే మహీయతే

పవిత్రంగా, పరమార్థంగా, పవిత్ర స్థలాలు, ఆలయాల్లో ఉండి, పురాణాన్ని పఠిస్తే, ఆయుష్షు పెరుగుతుంది. తన వంశాన్ని నిలిపి, స్వర్గలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.

విస్తారావయవం తేషాం యథాశబ్దం యథాశ్రుతమ్। కీర్త్త్యమానం నిబోధధ్వం సర్వేషాం కీర్త్తివర్ద్ధనమ్

వారి కథల విస్తృతి, భాగాలు, ఎలా చెప్పబడాయో, ఎలా వినబడాయో, ఇప్పుడు నేను వివరంగా చెబుతున్నాను. ఇది అందరి కీర్తిని పెంచుతుంది, వినండి.

ధన్యం యశస్యం శత్రుఘ్నం స్వర్గ్యమాయుర్వివర్ధనమ్। కీర్త్తనం స్థిరకీర్త్తీనాం సర్వేషాం పుణ్యకారిణామ్

ఈ కథనం ధన్యమైనది, కీర్తిని ఇస్తుంది, శత్రువులను నశింపజేస్తుంది, స్వర్గప్రాప్తిని కలిగిస్తుంది, ఆయుష్షును పెంచుతుంది, ధర్మబద్ధంగా ఉన్నవారందరికీ మహిమను ఇస్తుంది.

సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ। వంశానుచరితఞ్చేతి పురాణం పంచలక్షణమ్

సృష్టి, ప్రళయం, వంశాలు, మన్వంతరాలు, వంశాల చరిత్ర — ఇవే పురాణానికి ఐదు లక్షణాలు.

కల్పేభ్యోఽపి హి యః కల్పః శుచిభ్యో నియతః శుచిః। పురాణం సమ్ప్రవక్ష్యామి మారుతం వేదసమ్మితమ్

పవిత్రమైన, నియమంగా ఉండే, పవిత్రుల్లో కూడా అత్యుత్తమమైన, వేదాలు మెచ్చుకున్న మారుత పురాణాన్ని నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

ప్రబోధః ప్రలయశ్చైవ స్థితిరుత్పత్తిరేవ చ। ప్రక్రియా ప్రథమః పాదః కథ్యవస్తుపరిగ్రహః

ప్రబోధం, ప్రళయం, స్థితి, సృష్టి — ఇవే మొదటి భాగం. చెప్పాల్సిన విషయాలను కూడా ఇందులో చేర్చారు.