వాయుపురాణమ్

విషయే నియతా యస్య సంస్థితాః సప్తకా గణాః। వ్యూహాంస్త్రయాణాం భూతానాం కుర్వన్ యశ్చ మహాబలః। తేజసశ్చాత్త్యుపధ్యానన్దధాతీమం శరీరిణమ్

వారి ప్రాంతంలో ఏడు వర్గాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి; మహాబలుడు అయిన ఆయన, మూడు రకాల భూతాల సమూహాలను ఏర్పరచి, తేజస్సు, సూక్ష్మత, ఆనందంలో శరీరధారులను మించిపోతాడు.

ప్రాణాద్యా వృత్తయః పఞ్చ కరణానాం చ వృత్తిభిః। ప్రేర్యమాణాః శరీరాణాం కుర్వతే యాస్తు ధారణమ్

ప్రాణం మొదలైన ఐదు జీవక్రియలు, ఇంద్రియాల చర్యలతో కలసి, ప్రేరేపించబడినప్పుడు శరీరాలను నిలబెట్టే విధంగా ఉంటాయి.

ఆకాశయోనిర్హి గుణః శబ్దస్పర్శసమన్వితః। తైజసప్రకృతిశ్చోక్తోఽప్యయం భావో మనీషిభిః

ఆయన ఆకాశంలో పుట్టినవాడు, శబ్దం, స్పర్శ లక్షణాలతో కూడినవాడు; ఈ స్వభావం కూడా తేజోమయమని జ్ఞానులు చెబుతారు.

తత్రాభి మానీ భగవాన్ వాయుశ్చాతిక్రియాత్మకః। వాతారణిః సమాఖ్యాతః శబ్దశాస్త్రవిశారదః

అక్కడ భగవంతుడైన వాయువు, అత్యంత క్రియాశీలుడిగా, వాతారణిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు; శబ్దశాస్త్రంలో నిపుణుడు.

భారత్యా శ్లక్ష్ణయా సర్వాన్ మునీన్ ప్రహ్లాదయన్నివ। పురాణజ్ఞః సుమనసః పురాణాశ్రయయుక్తయా

భారతి అనే మృదువైన మాటలతో, అందరు మునులను ఆనందింపజేస్తూ, పురాణాలను తెలిసినవాడు, మంచి మనస్సుతో, పురాణాశ్రయంతో ఉన్నవాడు.

సూత ఉవాచ।। మహేశ్వరాయోత్తమవీర్యకర్మణే సురర్షభాయామితబుద్ధితేజసే। సహస్రసూర్యానలవర్చ్చసే నమస్త్రిలోకసంహారవిసృష్టయే నమః

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: పరమవీర్యశాలి, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడు, అపారమైన బుద్ధి, తేజస్సుతో కూడిన మహేశ్వరుడికి నమస్కారం. వెయ్యి సూర్యులు, అగ్నిలా ప్రకాశించే వాడికి, మూడు లోకాలను సృష్టించి, లయంచేసే వాడికి నమస్కారం.

ప్రజాపతీన్ లోకనమస్కృతాం స్తథా స్వయమ్భురుద్రప్రభృతీన్ మహేశ్వరాన్। భృగుం మరీచిం పరమేష్ఠినం మనుం రజస్తమోధర్మమథాపి కశ్యపమ్

ప్రజాపతులు, లోకాలు వందించే వారు, స్వయంభువు, రుద్రుడు, ఇతర మహేశ్వరులు, భృగువు, మరీచి, పరమేశ్ఠి, మనువు, రజోగుణ, తమోగుణ స్వభావం కలవారు, కశ్యపుడు — వీరందరికీ నమస్కారం.

వసిష్ఠదక్షాత్రిపులస్త్యకర్ద్దమాన్ రుచిం వివస్వన్తమథాపి చ క్రతుమ్। మునిం తథైవాఙ్గిరసం ప్రజాపతిం ప్రణమ్య మూర్ధ్నా పులహం చ భావతః

వశిష్ఠుడు, దక్షుడు, అత్రి, పులస్త్యుడు, కర్దముడు, రుచిఁడు, వివస్వంతుడు, క్రతువు, అలాగే అంగిరసుడు అనే మునికి, ప్రజాపతికి, సహజంగా ఉన్న పులహునికి కూడా శిరసు వంచి నమస్కరిస్తాను.

తథైవ చుక్రోధనమేకవింశతిం ప్రజా వివృద్ధ్యార్పితకార్యశాసనమ్। పురాతనానప్యపరాంశ్చ శాశ్వతాంస్తథైవ చాన్యాన్ సగణానవస్థితాన్

అలాగే చుక్రోధనుడు, ఇరవై ఒకరు, ప్రజల అభివృద్ధికి కట్టుబడి ఉన్నవారు, పూర్వ కాలపు వారిని, అనంతరం వచ్చిన వారిని, శాశ్వతులను, ఇతరులని, వారి వర్గాలతో కూడిన వారిని కూడా నమస్కరిస్తాను.

తథైవ చాన్యానపి ధైర్యశోభినో మునీన్ బృహస్పత్యుశనఃపురోగమాన్। తపఃశుభాచారఋషీన్ దయాన్వితాన్ ప్రణమ్య వక్ష్యే కలిపాపనాశినీమ్

అలాగే ధైర్యంతో కాంతివంతమైన బృహస్పతి, ఉశనసు మొదలైన మునులందరిని, పవిత్రమైన ఆచారంతో, దయతో నిండిన ఋషులను నమస్కరించి, కలియుగంలో పాపాలను తొలగించే విషయాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.

ప్రజాపతేః సృష్టిమిమామనుత్తమాం సురేశ దేవర్షిగణైరలంకృతామ్। శుబామతుల్యామనఘామృషిప్రియాం ప్రజాపతీనామపి చోల్బణార్చ్చిషామ్

దేవతలారా! ప్రజాపతి చేసిన ఈ అత్యుత్తమ సృష్టిని, దేవతలు, ఋషులు అలంకరించినదిగా, మంగళకరమైనదిగా, అపూర్వమైనదిగా, నిష్కళంకమైనదిగా, ఋషులకు ప్రియమైనదిగా, ప్రజాపతులు కూడా ఎంతో ప్రేమించేదిగా నేను వివరించబోతున్నాను.

తపోభృతాం బ్రహ్మదినాదికాలికీం ప్రభూతమావిష్కృతపౌరుషశ్రియమ్। శ్రుతౌ స్మృతౌ చ ప్రసృతాముదాహృతాం పరాం పరాణామనిలప్రకీర్త్తితామ్

బ్రహ్మదినం మొదటి నుంచే తపస్సు చేసిన ఋషుల ద్వారా ఏర్పడిన ఈ సృష్టి, అపారమైన మహిమతో, శ్రుతుల్లో, స్మృతుల్లో వివరించబడింది. ఇది పరమమైనదిగా వాయుదేవుడు ప్రకటించాడు.

సమాసబన్ధైర్నియతైర్యథాతథం విశబ్దనేనాపి మనఃప్రహర్షిణీమ్। యస్యాఞ్చ బద్ధా ప్రథమా ప్రవృత్తిః ప్రాధానికీ చేశ్వరకారితా చ

సంక్షిప్తంగా, శాస్త్రీయంగా, మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే పదాలతో, ఇందులో మొదటి ముఖ్యమైన కార్యం స్థాపించబడింది. ఇది పరమేశ్వరుని సంకల్పంతో జరిగినది.

యత్తత్స్మృతం కారణమప్రమేయం బ్రహ్మ ప్రధానం ప్రకృతిప్రసూతిః। ఆత్మా గుహా యోనిరథాపి చక్షుః క్షేత్రం తతైవామృతమక్షరఞ్చ

అపరిమితమైన కారణంగా గుర్తించబడే బ్రహ్మ, ప్రధానతత్త్వం, ప్రకృతికి మూలమైనది, ఆత్మ, గుహ, గర్భం, కన్ను, క్షేత్రం, అలాగే అమృతం, అక్షరం — ఇవన్నీ అదే.

శుక్రం తపః సత్త్వమతిప్రకాశం తద్వ్యష్టి నిత్యం పురుషం ద్వితీయమ్। తమప్రమేయం పురుషేణ యుక్తం స్వయమ్భువా లోకపితామహేన

శుద్ధత, తపస్సు, సత్వగుణం, అత్యంత ప్రకాశవంతమైనది, అది వ్యక్తిగతమైనదిగా, నిత్యమైన పురుషుడిగా, రెండవ పురుషుడిగా, అపరిమితమైనదిగా, పురుషునితో కలిసినదిగా, స్వయంభువుడు అయిన లోకపితామహుడు కలిపాడు.

ఉత్పాదకత్వాద్రజసోతిరేకాత్ కాలస్య యోగాన్నిగమావధేశ్చ। క్షేత్రజ్ఞయుక్తాన్ నియతాన్వికారాన్ లోకస్య సన్తానావివృద్ధిహేతూన్। ప్రకృత్యవస్థా సుషువే తథాష్టౌ సఙ్కల్పమాత్రేణ మహేశ్వరస్య

సృష్టికి కారణమైన రాజోగుణం, కాలంతో కలయిక, వేదాలు నిర్ణయించిన హద్దు వల్ల, క్షేత్రజ్ఞుడితో కలిసిన, స్థిరమైన, మార్పులకు కారణమైన ఎనిమిది ప్రకృతి స్థితులను మహేశ్వరుడు తన సంకల్పంతో సృష్టించాడు.

దేవాసురాద్రిద్రుమసాగరాణాం మనుప్రజేశర్షిపితృద్విజానామ్। పిశాచయక్షోరగరాక్షసానాం తారాగ్ర హార్క్కర్క్షనిశాచరాణామ్

దేవతలు, అసురులు, పర్వతాలు, వృక్షాలు, సముద్రాలు, మనువులు, ప్రజాపతులు, ఋషులు, పితృదేవతలు, ద్విజులు, పిశాచులు, యక్షులు, సర్పాలు, రాక్షసులు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, హార్కక్షులు, నిశాచరులు — వీరి గురించి,

మాసర్త్తు సంవత్సరరాత్ర్యహానాం దిక్కాలయోగాదియుగాయనానామ్। వనౌషధీనామపి వీరుధాఞ్చ జలౌకసామప్సరసాం పశూనామ్

మాసాలు, ఋతువులు, సంవత్సరాలు, పగలు-రాత్రులు, దిక్కులు, కాలాలు, యుగాలు, అయనాలు, అడవి మొక్కలు, ఔషధాలు, వృక్షాలు, జలచరాలు, అప్సరసలు, పశువులు — వీటి గురించి,

విద్యుత్సరిన్మేఘవిహఙ్గమానాం యత్సూక్ష్మగం యద్భువి యద్వియత్స్థమ్। యత్స్థావరం యత్ర యదస్తి కిఞ్చిత్ సర్వస్య తస్యాస్తి గతిర్విభక్తిః

మెరుపులు, నదులు, మేఘాలు, పక్షులు, భూమిపై ఉన్న సూక్ష్మమైనవి, ఆకాశంలో ఉన్నవి, స్థిరంగా ఉన్నవి, ఎక్కడ ఏది ఉన్నా, వాటన్నిటికీ ఒక దారి, ఒక ప్రత్యేకత ఉంది.

ఛన్దాంసి వేదాః సఋచో యజూంషి సామాని సోమస్వ తథైవ యజ్ఞః। ఆజీవ్యమేషాం యదభీప్సితఞ్చ దేవస్య తస్యైవ చ వై ప్రజాపతేః

ఛందస్సులు, వేదాలు, ఋక్సూక్తులు, యజుర్మంత్రాలు, సామగానాలు, సోమం, యజ్ఞం, వీటితో పాటు జీవనోపాధి, వారు కోరుకునేది — ఇవన్నీ ఆ దేవునికే, ప్రజాపతికే చెందుతాయి.

వైవస్వతస్యాస్య మనోః పురస్తాత్ సమ్భూ తిరుక్తా ప్రసవశ్చ తేషామ్। యేషామిదం పుణ్యకృతాం ప్రసూత్యా లోకత్రయం లోకనమస్కృతానామ్। సురేశదేవర్షిమనుప్రధీనామాపూరితఞ్చోపరిభూషితఞ్చ

ఈ వైవస్వత మనువు కన్నా ముందు, వారి ఉద్భవం, జననం వివరించబడింది. వారి సంతానంతో, పుణ్యాత్ములు పుట్టిన లోకత్రయం, మూడు లోకాలు నమస్కరించేలా, దేవేంద్రుడు, దేవర్షులు, మనువులు ముందుండి, పూర్ణంగా, శోభాయమానంగా ఉంది.

రుద్రస్య శాపాత్ పునరుద్భవశ్చ దక్షస్య చాప్యత్ర మనుష్యలోకే। వాసః క్షితౌ వా నియమాద్భవస్య దక్షస్య చాత్ర ప్రతిశాపలాభః

రుద్రుని శాపం వల్ల మళ్లీ జననం జరిగింది. భవుడు నిర్ణయించిన ప్రకారం, ఈ మానవ లోకంలో భూమిపై నివాసం ఏర్పడింది. ఇక్కడే దక్షుడు ప్రతిశాపాన్ని పొందాడు.

మన్వన్తరాణాం పరివర్త్తనాని యుగేషు సమ్భూతివికల్పనఞ్చ। ఋషిత్వమార్షస్య చ సంప్రవృద్ధిర్యథా యుగాదిష్వపి చేత్తదత్ర

మన్వంతరాల మార్పులు, యుగాలలో వివిధ జననాలు, ఋషుల ఋషిత్వం ఎలా పెరిగిందో, ప్రతి యుగాది సమయంలో అది ఎలా జరుగుతుందో — ఇవన్నీ ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

యే ద్వాపరేషు ప్రథయన్తి వేదాన్ వ్యాసాశ్చ తేఽజ్ఞ క్రమశో నిబద్ధాః। కల్పస్య సంఖ్యా భువనస్య సంఖ్యా బ్రాహ్మస్య చాప్యత్ర దినస్య సంఖ్యా

ద్వాపరయుగాల్లో వేదాలను ప్రచారం చేసే వారు, వ్యాసులు, ఓ జ్ఞానీ! వారు క్రమంగా ఏర్పాటయ్యారు. కల్పాల లెక్క, భువనాల లెక్క, బ్రహ్మదినం లెక్క కూడా ఇక్కడ ఉంది.

అణ్డోద్భిజస్వేదజరాయుజానాం ధర్మాత్మనాం స్వర్గనివాసినాం వా। యే యాతనాస్థానగతాశ్చ జీవాస్తర్కేణ తేషామపి చ ప్రమాణమ్

అండజులు, స్వేదజులు, జారాయుజులు, ఉద్భిజ్జులు, ధర్మాత్ములు, స్వర్గంలో నివసించే వారు, నరకస్థానాలకు చేరిన జీవులు — వీరి పరిమాణం కూడా యుక్తితో ఇక్కడ వివరించబడింది.

ఆత్యన్తికః ప్రాకృతికశ్చ యోఽయం నైమిత్తికశ్చ ప్రతిసర్గహేతుః। బన్ధశ్చ మోక్షశ్చ విశిష్య తత్ర ప్రోక్తా చ సంసారగతిః పరా చ

సర్వనాశనం, ప్రకృతిసంబంధమైనది, నైమిత్తికంగా జరిగే సృష్టి, బంధనం, మోక్షం — ఇవన్నీ ప్రత్యేకంగా వివరించబడ్డాయి. అలాగే సంసారంలో ఉన్న పరమమైన మార్గం కూడా చెప్పబడింది.

ప్రకృత్యవస్థైషు చ కారణేషు యాచ స్థితిర్యా చ పునః ప్రవృత్తిః। తచ్ఛాస్త్రయుక్త్యా స్వమతిప్రయత్నాత్ సమస్తమావిష్కృతధీధృతిభ్యః। విప్రా ఋషిభ్యః సముదాహృతం యద్యథాతథం తచ్ఛృణుతోచ్యమానమ్

ప్రకృతి స్థితులు, వాటి కారణాలు, వాటిలో స్థితి, మళ్లీ ప్రారంభమయ్యే కార్యం — ఇవన్నీ శాస్త్రబుద్ధితో, స్వంత జ్ఞానం, ప్రయత్నంతో, ధీరులు అయిన ఋషులు వివరించిన ప్రకారం, ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే మాటలు మీరు వినండి.

ఋషయస్తు తతః శ్రుత్వా నైమిషారణ్యవాసినః। ప్రత్యూచుస్తే తతః సర్వే సూతం పర్యాకులేక్షణాః

అప్పుడు నైమిశారణ్యంలో నివసించే ఋషులు ఆ మాటలు విని, అందరూ ఉత్సాహంతో కళ్లు మెరిపిస్తూ సూతుని ఇలా అడిగారు.

భవాన్ వై వంశకుశలో వ్యాసాత్ ప్రత్యక్షదర్శవాన్। తస్మాత్త్వం భవనం కృత్స్నం లోకస్యాముష్య వర్ణయ

మీరు వంశాల విషయాల్లో నిపుణులు, వ్యాసుడి ద్వారా వాటిని ప్రత్యక్షంగా చూసినవారు. అందుకే, ఈ లోకంలోని అన్ని వంశాలను మాకు వివరంగా చెప్పండి.