వాయుపురాణమ్

అభ్యసన్నిమమధ్యాయం సాక్షాత్ ప్రోక్తం స్వయమ్భువా। ఆపదం ప్రాప్య ముచ్యేత యథేష్టాం ప్రాప్నుయాద్ఘతిమ్

స్వయంభువుడు నేరుగా చెప్పిన ఈ అధ్యాయాన్ని పదే పదే అభ్యసిస్తే, ఎలాంటి అపద నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది, కోరిన స్థితిని పొందవచ్చు.

యస్మాత్ పురా హ్యనతీదం పురాణం తేన తత్ స్మృతమ్। నిరుక్తమస్య యో వేద సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే

ఈ పురాణం చాలా కాలం క్రితమే ఏర్పడినదని, అందుకే దీనిని 'పురాణం' అని అంటారు. దీని అర్థాన్ని తెలిసినవాడు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

నారాయణః సర్వమిదం విశ్వం వ్యాప్య ప్రవర్త్తతే। తస్యాపి జగతః స్రష్టుః స్రష్టా దేవో మహేశ్వరః

నారాయణుడు ఈ సర్వ విశ్వాన్ని వ్యాపించి, నడిపిస్తున్నాడు. కానీ జగత్తును సృష్టించే అతనికీ సృష్టికర్త మహేశ్వరుడే.

అతశ్చ సంక్షేపమిమం శ్రృణుధ్వం మహేశ్వరః సర్వమిదం పురాణమ్। స సర్గకాలే చ కరోతి సర్గాన్ సంహారకాలే పునరాదదీత

అందువల్ల, సంక్షిప్తంగా వినండి: మహేశ్వరుడే ఈ మొత్తం పురాణం. సృష్టి సమయంలో లోకాలను సృష్టిస్తాడు, లయ సమయంలో వాటిని తనలోకి తీసుకుంటాడు.

శుక ఉవాచ।। ప్రత్యబ్రువన్ పునః సూతమృషయస్తే తపోధనాః। కుత్ర సత్రం సమభవత్ తేషామద్భుతకర్మణామ్

శుకుడు ఇలా అన్నాడు: మళ్ళీ ఆ తపస్సుతో నిండిన ఋషులు సూతుడిని అడిగారు — 'ఆ అద్భుత కార్యాలు చేసినవారు యజ్ఞాన్ని ఎక్కడ నిర్వహించారు?'

కియన్తం చైవ తత్కాలం కథం చ సమవర్త్తత। ఆచచక్ష పురాణం చ కథం తేభ్యః ప్రభఞ్చనః

'ఆ యజ్ఞం ఎంత కాలం జరిగింది? అది ఎలా సాగింది? ప్రభంజనుడు వారికి పురాణాన్ని ఎలా వివరించాడు?'

ఆచక్ష్వ విస్తరేణేదం పరం కౌతూహలం హి నః। ఇతి సన్నోదితః సూతః ప్రత్యువాచ శుభం వచః

'ఇది మాకు పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు, ఎందుకంటే మాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది.' అని వారు అడిగినప్పుడు, సూతుడు మంగళకరమైన మాటలు అన్నాడు.

శ్రృణుధ్వం యత్ర తే ధీరా ఈజిరే సత్రముత్తమమ్। యావన్తం చాభవత్ కాలం యథా చ సమవర్తత

'ధీరులు ఆ ఉత్తమ యజ్ఞాన్ని ఎక్కడ నిర్వహించారు, ఎంత కాలం జరిగింది, అది ఎలా సాగింది — ఇవన్నీ వినండి.'

సిసృక్షమాణా విశ్వం హి యత్ర విశ్వసృజః పురా। సత్రం హి ఈజిరే పుణ్యం సహస్రం పరివత్సరాన్

ప్రపంచాన్ని సృష్టించాలనే ఆకాంక్షతో, లోక సృష్టికర్తలు ఒకప్పుడు అక్కడే వెయ్యేళ్ళ పాటు పవిత్ర యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు.

తపో గృహపతిర్యత్ర బ్రహ్మా బ్రహ్మాఽభవత్ స్వయమ్। ఇలాయా యత్ర పత్నీత్వం శామిత్రం యత్ర బుద్ధిమాన్। మృత్యుశ్చక్రే మహాతేజాస్తస్మిన్ సత్రే మహాత్మనామ్

అక్కడ గృహస్థుడైన తపస్సు బ్రహ్మగా మారాడు; అక్కడే ఇళా భార్యగా మారింది; అక్కడే బుద్ధిమంతుడు శామిత్రుడు ఉన్నాడు; మహాత్ముల ఆ మహాయజ్ఞంలో మహాతేజస్సుతో ఉన్న మృత్యువు కూడా పాల్గొన్నాడు.

విబుధా ఈజిరే తత్ర సహస్రం ప్రతివత్సరాన్। భ్రమతో ధర్మచక్రస్య యత్ర నేమిరశీర్యత। కర్మణా తేన విఖ్యాత నైమిషం మునిపూజితమ్

అక్కడ దేవతలు వెయ్యేళ్ళ పాటు యజ్ఞం చేశారు. ధర్మచక్రం తిరుగుతున్నా, దాని అంచు ఎప్పుడూ ముడిపడలేదు. ఆ కార్యం వల్ల, మునులందరిచే గౌరవింపబడిన నైమిశం ప్రసిద్ధి చెందింది.

యత్ర సా గోమతీ పుణ్యా సిద్ధచారణ సేవితా। రోహిణీ సుషువే తత్ర తతః సౌమ్యోఽభవత్ సుతః

అక్కడే సిద్ధులు, చారణులు సేవించే పవిత్ర గోమతి నది ప్రవహిస్తుంది. అక్కడే రోహిణి ప్రసవించింది, ఆమెకు చందమామ పుత్రుడు జన్మించాడు.

శక్తిర్జ్యేష్ఠః సమభవద్వసిష్ఠస్య మహాత్మనః। అరున్ధత్యాః సుతా యత్ర శతముత్తమతేజసః

వసిష్ఠ మహాత్ముడికి పెద్ద కుమారుడిగా శక్తి జన్మించాడు. అక్కడే అరుంధతికి శతమంది అత్యుత్తమ తేజస్సుతో కూడిన కుమారులు పుట్టారు.

కల్మాషపాదో నృపతిర్యత్ర శప్తశ్చ శక్తినా। యత్ర వైరం సమభవద్విశ్వామిత్రవసిష్ఠయోః

కల్మాషపాదుడు అనే రాజును శక్తి మహర్షి శాపించాడు. విశ్వామిత్రుడు, వశిష్ఠుడు ఇద్దరి మధ్య కూడా అక్కడ శత్రుత్వం కలిగింది.

అదృశ్యన్త్యాం సమభవన్మునిర్యత్ర పరాశరః। పరాభవో వసిష్ఠస్య యస్మిన్ జాతేఽప్యవర్త్తత

అదృశ్యమైన సంయోగంలో పరాశర మహర్షి అక్కడ జన్మించాడు. వశిష్ఠునికి ఎదురైన ఓటమి, పరాశరుడు పుట్టిన తర్వాత కూడా కొనసాగింది.

తత్ర తే ఈజిరే సత్రం నైమిషే బ్రహ్మవాదినః। నైమిషే ఈజిరే యత్ర నైమిషేయాస్తతః స్మృతాః

అక్కడ బ్రహ్మ జ్ఞానులు నైమిశారణ్యంలో యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు. నైమిశారణ్యంలో ఆ యజ్ఞాన్ని చేసినందువల్ల వారిని నైమిషేయులు అని పిలుస్తారు.

తత్సత్రమభవత్తేషాం సమా ద్వాదశ ధీమతామ్। పురూరవసి విక్రాన్తే ప్రశాసతి వసున్ధరామ్

ఆ మహాత్ముల యజ్ఞం పన్నెండు సంవత్సరాలు కొనసాగింది. ఆ కాలంలో పరాక్రమశాలి పురూరవుడు భూమిని పాలించాడు.

అష్టాదశ సముద్రస్య ద్వీపానశ్నన్ పురూరవాః। తుతోష నైవ రత్నానాం లోభాదితి హి నః శ్రుతమ్

పురూరవుడు సముద్రంలోని పదిహేడు ద్వీపాలను జయించాడు. అయినా అతడు రత్నాల పట్ల ఉన్న ఆశతో ఎప్పుడూ తృప్తి చెందలేదు అని మేము విన్నాము.

ఉర్వశీ చకమే యం చ దేవహూతిప్రణోదితా। ఆజహార చ తత్సత్రం స్వర్వేశ్యాసహసఙ్గతః

దేవహూతి ప్రేరణతో ఉర్వశి పురూరవుని కోరింది. ఆమే అతడిని స్వర్గరాణితో కలిపి ఆ యజ్ఞానికి తీసుకొచ్చింది.

తస్మిన్నరపతౌ సత్రం నైమిషేయాః ప్రచక్రిరే। యం గర్భే సుషువే గఙ్గా పావకాద్దీప్తతేజసమ్। తదుల్బం పర్వతే న్యస్తం హిరణ్యం ప్రత్యపద్యత

ఆ రాజు పాలనలో నైమిషేయులు యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు. గంగా, పవకుని నుంచి గర్భంలో ధరించి, తేజస్సుతో ప్రకాశించే వాడిని పుట్టించింది. ఆ గర్భాన్ని కొండపై ఉంచినప్పుడు అది బంగారంగా మారింది.

హిరణ్మయం తతశ్చక్రే యజ్ఞవాటం మహాత్మనామ్। విశ్వకర్మా స్వయం దేవో భావయన్ లోకభావనమ్

ఆ బంగారంతో, లోకాలను సృష్టించే దేవుడు అయిన విశ్వకర్మ స్వయంగా, మహాత్ముల కోసం యజ్ఞవాటాన్ని నిర్మించాడు.

బృహస్పతిస్తతస్తత్ర తేషామమితతేజసామ్। ఐలః పురూరవా భేజే తం దేశం మృగయాం చరన్

ఆ తర్వాత బృహస్పతి, అపారమైన తేజస్సు కలిగినవారు, ఐలుడు పురూరవుడు వేట కోసం తిరుగుతూ ఆ ప్రాంతానికి వచ్చారు.

తం దృష్ట్వా మహదాశ్చార్యం యజ్ఞవాటం హిరణ్మయమ్। లోభేన హతవిజ్ఞానస్తదాదాతుం ప్రచక్రమే

ఆ అద్భుతమైన బంగారు యజ్ఞవాటాన్ని చూసి, అతడు లోభంతో మత్తుపోయి, దాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించాడు.

నైమిషేయాస్తతస్తస్య చుక్రుధుర్నృపతేర్భృశమ్। నిజఘ్నుశ్చాపి సంక్రుద్ధాః కుశవజ్రైర్మనీషిణః। తతో నిశాన్తే రాజానం మునయో దైవనోదితాః

అప్పుడు నైమిషేయులు ఆ రాజుపై బాగా కోపగించారు. ఆ మునులు కోపంతో కుశదర్భాలతో వజ్రాలవలె అతడిని కొట్టారు. రాత్రి ముగిసిన తర్వాత, దేవతల ప్రేరణతో మునులు ఆ రాజును దగ్గరకు వచ్చారు.

కుశవజ్రైర్వినిష్పిష్టః స రాజా వ్యజహాత్తనుమ్ । ఔర్వశేయం తతస్తస్య పుత్రఞ్చక్రుర్నృపం భువి

కుశదర్భాల వజ్రాల మాదిరిగా కొట్టబడిన ఆ రాజు తన శరీరాన్ని విడిచాడు. ఆ తరువాత ఉర్వశి సంతానం అతని కుమారుని భూమిపై రాజుగా చేశారు.

నహుషస్య మహాత్మానం పితరం యం ప్రచక్షతే। స తేషు వర్త్తతే సమ్యగ్ ధర్మశీలో మహీపతిః। ఆయురారోగ్యమత్యుగ్రం తస్మిన్ స నరసత్తమః

నహుషుని తండ్రిగా పిలవబడే ఆ మహాత్ముడు, వారిలో ధర్మనిష్ఠుడై, దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యవంతుడై, భూమిని పాలిస్తూ ఉన్నాడు. అతడు మానవుల్లో శ్రేష్ఠుడు.

సాన్త్వయిత్వా చ రాజానం తతో బ్రహ్మవిదాం వరాః। సత్రమారేభిరే కర్త్తుం యథావద్ధర్మభూతయే

రాజును ఓదార్చిన తరువాత, బ్రహ్మవేత్తల్లో శ్రేష్ఠులు ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు యథావిధిగా యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించారు.

బభూవ సత్రం తత్తేషాం బహ్వాశ్చర్యం మహాత్మనామ్। విశ్వం సిసృక్షమాణానాం పురా విశ్వసృజామివ

ఆ మహాత్ముల యజ్ఞం ఎంతో అద్భుతంగా, గొప్పదిగా జరిగింది. వారు సృష్టికర్తలు కొత్తగా లోకాలను సృష్టించాలనుకున్నట్టు అనిపించింది.

వైఖానసైః ప్రియసఖైర్వాలఖిల్యైర్మరీచికైః। అన్యైశ్చ మునిభిర్జుష్టం సూర్యవైశ్వానరప్రభైః

వైఖానసులు, ప్రియ సఖులు, వాలఖిల్యులు, మరీచికులు, ఇంకా ఇతర మునులు, సూర్యుడు, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో అక్కడ హాజరయ్యారు.