వాయుపురాణమ్

ఆత్మనః ప్రతిరూపాణి పరేషాఞ్చ సహస్రశః। కుర్యాద్యోగబలమ్ప్రాప్య తైశ్చ సర్వైః సహాచరేత్ ।। ౫.

యోగబలం పొందినవాడు తనను తాను, ఇతరులను వేల రూపాల్లో సృష్టించగలడు; ఆ రూపాలన్నింటితో కలసి వ్యవహరించగలడు.

ప్రాప్నుయాద్విషయాశ్చైవ తథైవోగ్రతపశ్చరన్ । సంహరేచ్చ పునః సర్వాన్ సూర్యతేజో గుణానివ ।। ౫.

ఇంద్రియ విషయాలను పొందగలడు; అలాగే ఘోరమైన తపస్సు చేస్తూ, సూర్యుని తేజస్సు లక్షణాల్లా అన్నింటినీ తిరిగి తీసుకోగలడు.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య నైమిషేయాస్తపస్వినః। పప్రచ్ఛుఋషయః శ్రేష్ఠం వచనస్య యథాక్రమమ్ ।। ౬.

ఈ మాటలు విని, నైమిశారణ్యంలో ఉన్న తపస్వులు, ఆ మహర్షిలో ఉత్తముడైనవారిని క్రమంగా అడిగారు.

సప్తస్విహ కథం దేవా జాతా మన్వన్తరేష్విహ। ఇన్ద్రవిష్ణుప్రధానాస్తే ఆదిత్యాస్తు మహౌజసః। ఏతత్ ప్రబ్రూహి నః సర్వం విస్తరాద్రోమహర్షణ ।। ౬.

ఈ మన్వంతరాల్లో ఇంద్రుడు, విష్ణువు ప్రధానంగా, మహాబలమైన ఆదిత్యులు, ఏడుగురు దేవతలు ఎలా పుట్టారు? ఇది అంతా వివరంగా చెప్పు రోమహర్షణ.

ఏవ ముక్తస్తదా సూతో వినయీ బ్రహ్మవాదిభిః। ఉవాచ వదతాం శ్రేష్ఠో యథా పృష్టో మహర్షిభిః ।। ౬.

అలా అడిగినప్పుడు, వినయంగా ఉన్న సూతుడు, బ్రహ్మవేత్తల్లో శ్రేష్ఠుడు, మహర్షులు అడిగిన విధంగా మాట్లాడాడు.

వ్రహ్మణో వై ముఖాత్ సృష్టా యథా దేవాః ప్రజేప్సయా। సర్వ మన్త్రశరీరాస్తే స్మృతా మన్వతరేష్విహ ।। ౬.

బ్రహ్మదేవుని నోటినుండి, ప్రజలను పెంచేందుకు దేవతలు పుట్టారు; ఈ మన్వంతరాల్లో అందరూ మంత్రరూపంగా గుర్తించబడ్డారు.

దర్శశ్చ పౌర్ణమాసశ్చ బృహద్యచ్చ రథన్తరమ్। ఆకూతః ప్రథమస్తేషాం తతస్త్వాకూతిరేవ చ ।। ౬.

దర్శ, పౌర్ణమాస, బృహత్, రథంతరము; వీరిలో మొదట ఆకూత, తరువాత కూడా ఆకూతే.

విత్తిశ్చైవ సువిత్తిశ్చ ఆకూతిః కూతిరేవ చ। అధీష్టస్తు తతో జ్ఞేయః అధీతిశ్చైవ తత్త్వతః। విజ్ఞాతిశ్చైవ విజ్ఞాతో మానవో యే చ ద్వాదశ ।। ౬.

విత్తి, సువిత్తి, ఆకూతి, కూతి; తరువాత అధిష్ఠ, నిజంగా అధితి; విజ్ఞాతి, విజ్ఞాత, మనువులు కలిపి పన్నెండు మంది.

జ్ఞేయో ద్వాదశపుత్రశ్చ యశ్చాబ్దేన సమాజయేత్। తం దృష్ట్వా చాబ్రవీద్బ్రహ్మా జయా దేవానసూయత ।। ౬.

పన్నెండు మంది కుమారులు తెలుసుకోవాలి; సంవత్సరంలో వారిని కూడదీసేవాడిని కూడా. అతన్ని చూసి బ్రహ్మదేవుడు, 'దేవతలు పుట్టాలి' అని అన్నారు.

దారా గ్రిహోత్రసంయోగే మిథ్యామారభతేతి చ। ఏవముక్త్వా తు తం వ్రహ్మా తత్రైవాన్తరధీయత ।। ౬.

భార్య, గృహయజ్ఞం కలిసినప్పుడు, తప్పుగా ప్రారంభించాడు; అలా చెప్పి బ్రహ్మదేవుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

తతస్తే నాభ్యనన్దన్త తద్వాక్యం పరమేష్ఠినః। సత్యస్యేహ తు కర్మాణి వాఙ్మనః కర్మజాని తు ।। ౬.

అప్పుడు వారు పరమేశ్వరుని మాటను ఆమోదించలేదు; ఇక్కడ సత్యానికి సంబంధించిన కర్మలు మాట, మనస్సు, కార్యాల ద్వారా కలుగుతాయి.

య ఏవాప్యవతిష్ఠన్తే దోషం దృష్ట్వా తు కర్మసు। క్షయాతిశయయుక్తన్తు తే దృష్ట్వా కర్మణాం ఫలమ్ ।। ౬.

యవరు కర్మల్లో లోపాన్ని చూసి, ఫలితాన్ని తగ్గుదల, పెరుగుదల కలిసినదిగా గ్రహిస్తారో, వారు అక్కడే నిలబడతారు.

జుగుప్సన్తః ప్రసూతిఞ్చ నిస్తన్ద్రా నిర్మమాభవన్। అజస్రం కాంక్షమాణాస్తే విరక్తా దోషదర్శినః ।। ౬.

పుట్టుకను ద్వేషిస్తూ, అలసట లేకుండా, మమకారం లేకుండా మారారు; ఎప్పుడూ ఆశిస్తూ, లోపాలను గమనించి విరక్తులయ్యారు.

అర్థం ధర్మఞ్చ కామఞ్చ హిత్వా తే వై వ్యవస్థితాః। పౌరుషం జ్ఞానమాస్థాయ తేజః సంక్షిప్య చాస్థితాః ।। ౬.

ధనం, ధర్మం, కామాన్ని వదిలిపెట్టి, వారు తమ బలాన్ని, జ్ఞానాన్ని నమ్ముకుని, తమ తేజస్సును అదుపులో పెట్టుకొని స్థిరంగా ఉన్నారు.

తేషాఞ్చ తమభిప్రాయం జ్ఞాత్వా బ్రహ్మా చుకోప హ। తానబ్రవీత్తదా బ్రహ్మా నిరుత్సాహాత్ సురానథ ।। ౬.

వారి ఉద్దేశ్యాన్ని తెలుసుకున్న బ్రహ్మ దేవుడు కోపంతో, ఉత్సాహం లేకుండా ఆ దేవతలకు ఇలా అన్నాడు.

ప్రజార్థమిహ యూయం వై ప్రజాస్రష్టాఽస్మి నాన్యథా। ప్రసూయధ్వం జయఘ్వఞ్చేత్యుక్తవానస్మి యత్ పురా ।। ౬.

సృష్టి కోసం మీరు ఇక్కడ ఉన్నారు. నేను ప్రాణుల సృష్టికర్తను, ఇంకేమీ కాదు. ముందే చెప్పాను— సంతానం కలిగి విజయాన్ని సాధించండి అని.

యస్మాద్వాక్యమనాదృత్య మమ వైరాగ్యమాస్థితాః। జుగుప్సమానాః స్వం జన్మ సన్తతిం నాభి నన్దథ ।। ౬.

నా మాటను పట్టించుకోకుండా, మీరు విరక్తతను ఆశ్రయించి, మీ జన్మను తక్కువగా చూసి, సంతానంలో ఆనందించలేదు.

కర్మణాఞ్చ కృతో న్యాసో హ్యమృతత్త్వాభికాంక్షయా। తస్మాద్యూయమనాదృత్య సప్తకృత్వస్తు యాస్యథ ।। ౬.

అమరత్వం కోసం కర్మలను వదిలిపెట్టారు. అందువల్ల, నన్ను పట్టించుకోకుండా, మీరు ఏడు సార్లు వెళ్లిపోవాల్సి వస్తుంది.

తే శప్తా బ్రహ్మణా దేవా జయాస్తం వై ప్రసాదయన్। క్షమాస్మాకం మహాదేవ యదజ్ఞానాత్ కృతం విభో ।। ౬.

బ్రహ్మ దేవుడు శపించిన తరువాత, దేవతలు జయుడిని ప్రసన్నం చేయాలని ప్రయత్నిస్తూ, 'మహాదేవా, మాకు క్షమించండి. మేము తెలియక చేసిన తప్పు' అని ప్రార్థించారు.

ప్రణిపత్య సానునయం బ్రహ్మా తానబ్రవీత్ పునః। లోకే మయాననుజ్ఞాతః కః స్వాతన్త్ర్యమిహార్హసి ।। ౬.

వినయంతో నమస్కరించి, బ్రహ్మ మళ్లీ వారితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ లోకంలో నా అనుమతి లేకుండా ఎవరికైనా స్వతంత్రత ఉండదా?'

మయా పరిగతం సర్వం కథమచ్ఛన్దతో మమ। ప్రతిపత్స్యన్తి భూతాని శుభం వా యది వాఽశుభమ్ ।। ౬.

ఈ సృష్టిలోని అన్నీ నా ఆధీనంలో ఉన్నాయి. మంచిగా లేదా చెడుగా, ప్రాణులు నా ఇష్టానికి విరుద్ధంగా ఎలా ప్రవర్తించగలవు?

లోకే యదస్తి కిఞ్చిద్వై సత్త్వాసత్త్వవ్యవస్థితమ్। బుద్ధ్యాత్మనా మయా వ్యాప్తం కో మాం లోకేఽతిసన్ధయేత్ ।। ౬.

ఈ లోకంలో ఏది ఉన్నా, సారమున్నదైనా, లేనిదైనా, నా బుద్ధి, ఆత్మ ద్వారా వ్యాపించి ఉంది. ఈ లోకంలో నన్ను మించేవాడు ఎవరు?

భూతానాం తర్కితం యచ్చ యచ్చాప్యేషాం విధారితమ్। తథా విచారితం యచ్చ తత్సర్వం విదితం మమ ।। ౬.

ప్రాణులు ఏది ఆలోచించినా, ఏది నిర్ణయించినా, ఏది పరిశీలించినా, ఆ అన్నీ నాకు తెలుసు.

మయా స్థితమిదం సర్వం జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్। ఆశామయేన తత్త్వేన కథం ఛేత్తుమిహోత్సహే ।। ౬.

ఈ స్థిరచర జగత్తంతా నిజమైన స్వరూపంతో నా ద్వారా నిలిచిఉంది. దాన్ని నాశనం చేయాలని నేను ఎలా కోరగలను?

యస్మాచ్చాహం వివృత్తో వై సర్గార్థమిహ నాన్యథా। ఇహ కర్మాణ్యనారభ్య కో మే ఛన్దాద్విమోక్ష్యతే ।। ౬.

నేను సృష్టి కోసం మాత్రమే ఇక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాను. ఇక్కడ కర్మలు చేయకుండా, నా అనుమతితో ఎవరు విముక్తి పొందగలరు?

పరిభాష్య తతో దేవాన్ జయాన్ వై నష్టచేతసః। అబ్రవీత్స పునస్తాన్ వై ధృతాన్ దణ్డే ప్రజాపతిః ।। ౬.

ఆ దేవతలను నిందిస్తూ, జయుడు మళ్లీ వారితో మాట్లాడాడు. ప్రజాపతి వారిని క్రమశిక్షణలో ఉంచాడు.

యస్మాన్మమాభిసన్ధాయ సన్న్యాసో వః కృతః పురా। యస్మాత్స విఫలోఽయన్నో హ్యపారస్త్వేష యః కృతః। భవితాఽతః సుఖోదర్కో దేవా భావేషు జాయతామ్ ।। ౬.

మీరు నన్ను ఉద్దేశించి ముందుగా సంయాసాన్ని స్వీకరించారని, అది ఫలించకపోయిందని, పూర్తికాలేదని, అందువల్ల భవిష్యత్తు జన్మల్లో దేవతలారా, మీకు సుఖఫలితమే కలుగుతుంది.

ఆత్మచ్ఛన్దేన వో జన్మ భవిష్యతి సురోత్తమాః। మన్వన్తరేషు సంమూఢాః షట్‌సు సర్వే గమిష్యథ ।। ౬.

దేవతలారా, మీ స్వేచ్ఛతోనే మీ జన్మ జరుగుతుంది. కానీ ఆరు మన్వంతరాలలో మీరు అందరూ మాయలో పడతారు.

వైవస్వతాన్తేషు సురాస్తథా స్వాయమ్భువాదిషు। తాన్ జ్ఞాత్వా బ్రహ్మణా తత్ర శ్లోకో గీతః పురాతనః ।। ౬.

వైవస్వతాది మన్వంతరాల చివరలో, ఇది తెలుసుకుని, బ్రహ్మ అక్కడ ఒక పురాతన శ్లోకాన్ని ఉచ్చరించాడు.