వాయుపురాణమ్

సావర్ణాద్యాశ్చ కీర్త్త్యన్తే మనవో మేరుమాశ్రితాః। ధ్రువస్యోత్తానపాదస్య ప్రజాసర్గోపవర్ణనమ్

సావర్ణి మొదలైన మనువులు, వారు మెరుపర్వతంపై నివసించడాన్ని వివరించారు. ధ్రువుడు, ఉత్తానపాదుడు సృష్టించిన ప్రజల కథను కూడా వివరించారు.

పృథునాపి చ వైన్యేన భూమేర్ద్దోహప్రవర్త్తనమ్। పాత్రాణాం పయసాం చైవ వంశానాం చ విశేషణమ్। బ్రహ్మాదిభిః పూర్వమేవ దుగ్ధా చేయం వసున్ధరా

వేనునందనుడైన పృథువు భూమిని పాలు పిండించడాన్ని ప్రారంభించాడు. పాత్రలు, పాలు, వంశాల విశేషాలు వివరించబడ్డాయి. బ్రహ్మ మొదలైన వారు ఈ భూమిని పూర్వంలో పాలు పిండారు.

దశభ్యస్తు ప్రచేతేభ్యో మారిషాయాం ప్రజాపతేః। దక్షస్య కీర్త్త్యతే జన్మ సోమస్యాంశేన ధీమతః

పది ప్రచేతసులు, మారిషా ద్వారా ప్రజాపతి దక్షుడు జన్మించినట్లు, ఆయన సోముని అంశంతో కూడిన జ్ఞానవంతుడని వివరించబడింది.

భూతభవ్యభవేశత్వం మహేన్ద్రాణాం చ కీర్త్త్యతే। మన్వాదికా భవిష్యన్తి ఆఖ్యానైర్బహుభిర్వృతాః

భూత, భవిష్యత్, వర్తమానకాలంలో మహేంద్రులకు అధికారం వివరించబడింది. మనువు మొదలుకొని అనేక కథలు వస్తాయని చెప్పబడింది.

వైవస్వతస్య చ మనోః కీర్త్త్యతే సర్గవిస్తరః। దేవస్య మహతో యజ్ఞే వారుణీం బిభ్రతస్తనుమ్। బ్రహ్మశుక్రాత్ సముత్పత్తిర్భృగ్వాదీనాం చ కీర్త్యతే

వైవస్వత మనువు సృష్టిని విస్తృతంగా వివరించారు. మహాదేవుని మహాయజ్ఞంలో వారుణి రూపాన్ని ధరించడం, బ్రహ్మ, శుక్రుడు, భృగువు మొదలైన వారి ఉద్భవాన్ని వివరించారు.

వినివృత్తే ప్రజాసర్గే చాక్షుషస్య మనోః శుభే। దక్షస్య కీర్త్త్యతే సర్గో ధ్యానాద్వైవస్వతైఽన్తరే

చాక్షుష మనువు కాలంలో ప్రజాసృష్టి ఆగిపోయినప్పుడు, వైవస్వత మన్వంతరంలో దక్షుడు ధ్యానంతో చేసిన సృష్టిని వివరించారు.

నాశయామాస శాపాయ ఆత్మనో బ్రహ్మణః సుతః

శాపం కారణంగా బ్రహ్మ కుమారుడు తనను తానే నాశనం చేసుకున్నాడు.

తతో దక్షోఽసృజత్ కన్యా వీరిణ్యామేవ విశ్రుతాః। కీర్త్త్యతే ధర్మసర్గశ్చ కాశ్యపస్య చ ధీమతః

ఆ తరువాత దక్షుడు, విరిణిలో ప్రసిద్ధికెక్కిన కుమార్తెలను సృష్టించాడు. ధర్ముని, జ్ఞానవంతుడైన కశ్యపుని సృష్టిని కూడా వివరించారు.

అత ఊర్ధ్వం బ్రహ్మణశ్చ విష్ణోశ్చైవ భవస్య చ। ఏకత్వం చ పృథక్త్వం చ విశేషత్వం చ కీర్త్యతే

ఆ తరువాత బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుల ఏకత్వం, వేరుపాటు, ప్రత్యేకతలు వివరించబడ్డాయి.

ఈశత్వాచ్చ యథా శప్తా జాతా దేవాః స్వయమ్భువా। మరుత్ప్రసాదో మరుతాం దిత్యా దేవాంశసమ్భవాః

ఈశ్వరత్వం వలన దేవతలు శపించబడి, స్వాయంభువ మనువు నుండి జన్మించారని వివరించారు. మరుత్స్వామి అనుగ్రహం, దితి నుంచి పుట్టిన మరుతులు, దేవతల అంశజననం వివరించబడ్డాయి.

కీర్త్త్యన్తే మరుతాఞ్చాథ గణాస్తే సప్తసప్తకాః। దేవత్వం పితృవాక్యేన వాయుస్కన్ధేన చాశ్రయః

మరుతులు, వారి గణాలు ఏడు చొప్పున ఏడు అని వివరించబడ్డాయి. పితృవాక్యంతో వారి దేవత్వం, వాయువు గణంతో వారి ఆధారం వివరించబడింది.

దైత్యానాం దానవానాఞ్చ గన్ధర్వోరగరక్షసామ్। సర్వభూతపిశాచానాం పశూనాం పక్షివీరుధామ్। ఉత్పత్తయశ్చాప్సరసాం కీర్త్త్యన్తే బహువిస్తరాత్

దైత్యులు, దానవులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసులు, అన్ని జీవులు, పిశాచులు, జంతువులు, పక్షులు, మొక్కలు, అలాగే అప్సరసల జన్మలు ఎంతో విస్తారంగా వివరించబడ్డాయి.

సముద్రసంయోగకృతం జన్మైరావతహస్తినః। వైనతేయసముత్పత్తిస్తథా చాస్యాభిషేచనమ్

సముద్ర మథనం వల్ల ఐరావతం అనే ఏనుగు జన్మించినది, అలాగే వైనతేయుడు జన్మించిన విధానం, అతని అభిషేకం కూడా వివరించబడింది.

భృగూణాం విస్తరశ్చోక్తస్తథా చాఙ్గిరసామపి। కశ్యపస్య పులస్త్యస్య తథైవాత్రేర్మ్మహాత్మనః

భృగువంశపు వివరాలు, అలాగే అంగిరసుల వివరాలు, కశ్యపుడు, పులస్త్యుడు, అత్రి మహర్షి వారి కథలు కూడా చెప్పబడ్డాయి.

పరాశరస్య చ మునేః ప్రజానాం యత్ర విస్తరః। దేవతానామృషీణాఞ్చ ప్రజోత్పత్తిస్తతః పరమ్

పరాశర మహర్షి వంశవృత్తాంతం, అక్కడ ప్రాణుల విస్తరణ, ఆ తరువాత దేవతలు, ఋషుల సృష్టి కూడా వివరించబడింది.

తిస్రః కన్యాః ప్రకీర్త్త్యన్తే యాసు లోకాః ప్రతిష్ఠితాః। పితృదౌహిత్రనిర్ద్దేశో దేవానాం జన్మ చోచ్యతే

మూడు కన్యలు చెప్పబడ్డారు, వీరిలో లోకాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి; పితృదౌహిత్రి అనే గుర్తింపు, దేవతల జననం కూడా వివరించబడింది.

విస్తరస్తే భగవతః పఞ్చానాం సుమహాత్మనామ్। ఇలాయా విస్తరశ్చోక్త ఆదిత్యస్య తతః పరమ్

ఐదుగురు మహాత్ముల విశేష కథలు చెప్పబడ్డాయి, అలాగే ఇళా కథ, ఆ తరువాత ఆదిత్యుని కథ కూడా వివరించబడింది.

వికుక్షిచరితఞ్చోక్తం ధున్ధోశ్చైవ నిబర్హణమ్। బృహద్బలాన్తసంక్షేపాదిక్ష్వాక్వాద్యాః ప్రకీర్త్తితాః

వికుక్షి చేసిన కార్యాలు, ధుండు నాశనం, బ్రుహద్బల వరకు ఇక్ష్వాకు వంశపు వివరాలు సంక్షిప్తంగా చెప్పబడ్డాయి.

నిమ్యాదీనాం క్షితీశానాం యావజ్జహుగణాదితి। కీర్త్త్యతే విస్తరో యశ్చ యయాతేరపి భూపతేః

నిమి మొదలుకొని జహ్ను వంశం వరకు రాజుల కథలు, అలాగే యయాతి మహారాజు వంశవృత్తాంతం వివరించబడ్డాయి.

యదువంశసముద్దేశో హైహయస్య చ విస్తరః। క్రోష్టోరనన్తరం చోక్తస్తథా వంశస్య విస్తరః

యదువంశపు కథ, హైహయుల విశేష వృత్తాంతం, క్రోష్టు తరువాత వంశ విస్తరణ కూడా వివరించబడింది.

జ్యామఘస్య చ మాహాత్మ్యం ప్రజాసర్గశ్చ కీర్త్త్యతే। దేవావృధస్య త్వర్కస్య వృష్టేశ్చైవ మహాత్మనః

జ్యామఘుని మహిమ, ప్రాణుల సృష్టి, దేవావృద్ధుడు, అర్కుడు, వృష్టి మహాత్ముడు వీరి కథలు కూడా చెప్పబడ్డాయి.

అత్రిమిత్రాన్వయశ్చైవ విష్ణోర్ద్దివ్యాభిశంసనమ్। వివస్వతోఽథ సంప్రాప్తిర్మణిరత్నస్య ధీమతః

అత్రి, మిత్ర వంశాలు, విష్ణువు యొక్క దివ్యమైన మహిమ, తరువాత వివస్వంతుని కుమారుడు మణిరత్నుడు వచ్చిన కథ వివరించబడింది.

యుధా జితః ప్రజాసర్గః కీర్త్త్యతే చ మహాత్మనః। కీర్త్త్యతే చాన్వయః శ్రీమాన్ రాజర్షేర్దేవమీఢుషః

యుధాజిత్ మహాత్ముడు సృష్టించిన ప్రాణుల కథ, దేవమీఢుషుడు అనే రాజర్షి వంశవృత్తాంతం కూడా వివరించబడింది.

పునశ్చ జన్మ చాప్యుక్తం చరితఞ్చ మహాత్మనః। కంసస్యచాపి దౌరాత్మ్యమేకాన్తేన సముద్భవః

మళ్లీ ఆ మహాత్ముని జననం, కార్యాలు చెప్పబడ్డాయి; కంసుని దురాత్మత్వం, అతని ప్రత్యేక జననం కూడా వివరించబడింది.

వాసుదేవస్య దేవక్యాం విష్ణోర్జ్జన్మ ప్రజాపతేః। విష్ణోరనన్తరఞ్చాపి ప్రజాసర్గోపవర్ణనమ్

వసుదేవుడు, దేవకిలో జన్మించిన విష్ణువు, ప్రజాపతి జననం వివరించబడింది. ఆ తరువాత విష్ణువు సృష్టించిన ప్రాణుల కథ కూడా చెప్పబడింది.

దైవాసురే సముత్పన్నే విష్ణునా స్త్రీవధే కృతే। సంరక్షతా శక్రవధం శాపః ప్రాప్తః పురా భృగోః। భృగుశ్చోత్థాపయామాస దివ్యాం శుక్రస్య మాతరమ్

దేవతలు, అసురుల మధ్య యుద్ధం జరిగినప్పుడు, విష్ణువు ఒక స్త్రీని సంహరించాడు. ఇంద్రుని రక్షిస్తూ భృగువు శాపం పొందాడు. భృగువు శుక్రుని తల్లిని మళ్లీ ప్రాణాలతో లేపాడు.

దేవానామసురాణాం చ సంగ్రామా ద్వాదశాయుతాః। నారసింహప్రభృతయః కీర్త్త్యన్తే ప్రాణనాశనాః

దేవతలు, అసురుల మధ్య నరసింహుడు మొదలుకొని ప్రాణహాని కలిగించిన పన్నెండు వేల యుద్ధాలు వివరించబడ్డాయి.

శుక్రేణారాధనం స్థాణోర్ధీరేణ తపసా కృతమ్। వరదానప్రలుబ్ధేన యత్ర శర్వస్తవః కృతః। అనన్తరం వినిర్దిష్టం దేవాసురవిచేష్టితమ్

శుక్రుడు ధైర్యంగా తపస్సు చేసి శివుని ఆరాధించాడు. వరాల ఆశతో శర్వునికి స్తోత్రం చేసాడు. ఆ తరువాత దేవతలు, అసురులు చేసిన కార్యాలు వివరించబడ్డాయి.

జయన్త్యా సహ సక్తే తు యత్ర శుక్రే మహాత్మని। అసురాన్మోహయామాస శుక్రరూపేణ బుద్ధిమాన్। బృహస్పతిస్తు తాన్ శుక్రః శశాప సుమహాద్యుతిః

జయంతితో కలిసి ఉన్నప్పుడు, మహాత్ముడు శుక్రుని రూపంలో బుద్ధితో అసురులను మోసం చేశాడు. ఆ తరువాత బృహస్పతి, శుక్రుని రూపంలో వారిని శపించాడు.