వాయుపురాణమ్

సూర్యాదీనాం స్యన్దనానాం ధ్రువాదేవ ప్రకీర్త్తనమ్। కీర్త్త్యతే శిశుమారశ్చ యస్య పుచ్ఛే ధ్రువః స్థితః

సూర్యుడు మొదలైనవారి రథాలు ధ్రువుని నుండే ఉద్భవించాయని వివరించారు. అలాగే, ధ్రువుడు పుచ్చం వద్ద ఉన్న శిశుమార నక్షత్రాన్ని కూడా చెప్పారు.

తారారూపాణి సర్వాణి నక్షత్రాణి గ్రహైః సహ। నివాసా యత్ర కీర్త్త్యన్తే దేవానాం పుణ్యకారిణామ్

అన్ని నక్షత్రాలు, గ్రహాలతో కలసి ఉన్న తారామండలాలను వివరించారు. అలాగే, పుణ్యకారిణి దేవతలకు ఉన్న నివాసాలను కూడా చెప్పారు.

సూర్యరశ్మిసహస్రే చ వర్షశీతోష్ణనిఃస్రవః। ప్రవిభాగశ్చ రశ్మీనాం నామతః కర్మతోఽర్థతః

సూర్యుని వెయ్యి కిరణాలు, వర్షం, చలిని, వేడిని ప్రసరించడాన్ని వివరించారు. అలాగే, కిరణాల పేర్లు, పనులు, ప్రయోజనాల ప్రకారం వాటి విభాగాన్ని చెప్పారు.

పరిమాణగతీ చోక్తే గ్రహాణాం సూర్యసంశ్రయాత్। యథా చాశు విషాత్ ప్రాప్తా శమ్భోః కణ్ఠస్య నీలతా

గ్రహాల పరిమాణాలు, సంచారాలు సూర్యునిపై ఆధారపడి ఉన్నాయని వివరించారు. అలాగే, విషం వల్ల శివుని కంఠం నీలంగా మారినట్లు, ఇది కూడా వివరించారు.

బ్రహ్మప్రసాదితస్యాశు విషాదః శూలపాణినః। స్తూయమానః సురైర్విష్ణుః స్తౌతి దేవం మహేశ్వరమ్

బ్రహ్మదేవుని అనుగ్రహంతో శూలపాణి శివుని విషం తొందరగా తొలగించబడినదాన్ని వివరించారు. దేవతలందరూ విష్ణువును స్తుతించగా, విష్ణువు మహేశ్వరుని మహిమను కీర్తించాడు.

లిఙ్గోద్భవకథా పుణ్యా సర్వపాపప్రణాశినీ। విశ్వరూపాత్ ప్రధానస్య పరిణామోఽయమద్భుతః

పాపాలను నశింపజేసే పవిత్రమైన లింగోద్భవ కథను చెప్పారు. అలాగే, ప్రధానతత్త్వం విశ్వరూపంగా మారిన ఈ అద్భుత పరిణామాన్ని వివరించారు.

పురూరవస ఐలస్య మాహాత్మ్యానుప్రకీర్త్తనమ్। పితౄణాం ద్విప్రకారాణాం తర్పణం చామృతస్య వై

ఇళపుత్రుడు పురూరవుని మహిమను వివరించారు. అలాగే, రెండు విధాల పితృదేవతలకు అమృతాన్ని తర్పణంగా సమర్పించడాన్ని చెప్పారు.

తతః పర్వాణి కీర్త్త్యన్తే పర్వణాఞ్చైవ సన్ధయః। స్వర్గ లోకగతానాం చ ప్రాప్తానాఞ్చాప్యధోగతిమ్। పితౄణాం ద్విప్రకారాణాం శ్రాద్ధేనానుగ్రహో మహాన్

తర్వాత పర్వదినాలను, వాటి సంధులను వివరించారు. ఇతర లోకాలకు వెళ్లినవారు స్వర్గానికి చేరడం, లేదా దిగువ లోకాలకు పోవడం గురించి చెప్పారు. అలాగే, రెండు విధాల పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం వల్ల కలిగే గొప్ప లాభాన్ని వివరించారు.

యుగసంఖ్యాప్రమాణం చ కీర్త్యతే చ కృతే యుగే। త్రేతాయుగే చాపకర్షాద్వార్తాయాః సంప్రవర్త్తనమ్

యుగాల సంఖ్య, పరిమాణాన్ని వివరించారు. కృతయుగంలో, త్రేతాయుగంలో క్షయానికి కారణంగా వ్యవసాయం ప్రారంభమైనదాన్ని చెప్పారు.

వర్ణానామాశ్రమాణాఞ్చ సంఖ్యానఞ్చ ప్రవర్త్తనమ్। వర్ణానామాశ్రమాణాఞ్చ సంస్థితిర్ధర్మతస్తథా

వర్ణాలు, ఆశ్రమాల సంఖ్యను, వాటి ఆరంభాన్ని వివరించారు. అలాగే, వర్ణాలు, ఆశ్రమాలు ధర్మబద్ధంగా స్థిరంగా ఉండే విధానాన్ని చెప్పారు.

యజ్ఞప్రవర్త్తనఞ్చైవ సంవాదో యత్ర కీర్త్యతే। ఋషీణాం వసునా సార్ద్ధం వసోశ్చాధః పునర్గతిః

యజ్ఞప్రారంభాన్ని, అక్కడ జరిగే సంభాషణను వివరించారు. అలాగే, వసువులు దిగివచ్చి, మళ్లీ క్రిందికి వెళ్లడాన్ని చెప్పారు.

ప్రశ్నానాం దుర్వచత్వం చ స్వాయమ్భువమృతే మనుమ్। ప్రశంసా తపసశ్చోక్తా యుగావస్థాశ్చ కృత్స్నశః। ద్వాపరస్య కలేశ్చాత్ర సఙ్క్షేపేణ ప్రకీర్తనమ్

స్వాయంభువ మనువు తప్ప, ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడం ఎంత కష్టమో వివరించారు. తపస్సు మహిమను ప్రశంసించారు. యుగాల స్థితులను పూర్తిగా చెప్పారు. అలాగే, ద్వాపర, కలియుగాల సంగ్రహ వివరాన్ని ఇక్కడ చెప్పారు.

దేవతిర్యఙ్మనుష్యాణాం ప్రమాణాని యుగేయుగే। కీర్త్యన్తే యుగసామర్థ్యాత్ పరిణాహోచ్ఛ్రయాయుషః

ప్రతి యుగంలో దేవతలు, పశువులు, మనుషుల పరిమాణాలు, ఆయుష్షు యుగశక్తికి అనుగుణంగా పెరుగుదల, తగ్గుదలతో ఎలా ఉంటాయో వివరించారు.

శిష్టాదీనాం చ నిర్దేశః ప్రాదుర్భావశ్చ కీర్త్యతే। వేదస్య తద్విజాతానాం మంత్రాణాం చ ప్రకీర్తనమ్

పండితుల గురించి చెప్పిన ఉపదేశం, వారి అవతారాలు, వేదం, వేదం నుండి పుట్టినవారు, మంత్రాల వివరాలు కూడా వివరించబడ్డాయి.

శాఖానాం పరిమాణం చ వేదవ్యాసాదిశబ్దనమ్। మన్వన్తరాణాం సంహారః సంహారాన్తే చ సమ్భవః

వేదశాఖల పరిమాణం, వేదవ్యాసుడు మొదలైన పదాలు, మన్వంతరాల అంత్యకాలంలో సంహారం, ఆ సంహారానంతరం పునఃసృష్టి గురించి వివరించబడింది.

దేవతానామృషీణాం చ మనోః పితృగణస్య చ। న శక్యం విస్తరాద్వక్తుమిత్యుక్తం చ సమాసతః

దేవతలు, ఋషులు, మనువు, పితృగణాల గురించి పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు, అందువల్ల సంక్షిప్తంగా మాత్రమే చెప్పబడింది.

మన్వన్తరస్య సంఖ్యా చ మానుషేణ ప్రకీర్తితా। మన్వన్తరాణాం సర్వేషామేతదేవ చ లక్షణమ్

మనుషుల లెక్క ప్రకారం మన్వంతరాల సంఖ్యను వివరించారు. ఇదే అన్ని మన్వంతరాలకు లక్షణంగా చెప్పబడింది.

అతీతానాగతానాం చ వర్త్తమానేన కీర్త్త్యతే। తథా మన్వన్తరాణాం చ ప్రతిసన్ధానలక్షణమ్

గతం, భవిష్యత్తు విషయాలు ప్రస్తుతంతో కలిపి వివరించబడ్డాయి. అలాగే మన్వంతరాల పరంపర లక్షణాన్ని కూడా వివరించారు.

అతీతానాగతానాం చ ప్రోక్తం స్వాయమ్భువేఽన్తరే। మన్వన్తరత్రయం చైవ కాలజ్ఞానం చ కీర్త్త్యతే

గత, భవిష్యత్తు విషయాలు స్వాయంభువ మన్వంతరంలో చెప్పబడ్డాయి. మూడు మన్వంతరాలు, కాలజ్ఞానం కూడా వివరించబడ్డాయి.

మన్వన్తరేషు దేవానాం ప్రజేశానాం చ కీర్త్తనమ్। దక్షస్య చాపి దౌహిత్రాః ప్రియాయా దుహితుః సుతాః

మన్వంతరాలలో దేవతలు, ప్రజాపతులు వివరించబడ్డారు. అలాగే దక్షుడు తన ప్రియ కుమార్తె ద్వారా పుట్టిన మనవళ్ల గురించి కూడా చెప్పబడింది.

సావర్ణాద్యాశ్చ కీర్త్త్యన్తే మనవో మేరుమాశ్రితాః। ధ్రువస్యోత్తానపాదస్య ప్రజాసర్గోపవర్ణనమ్

సావర్ణి మొదలైన మనువులు, వారు మెరుపర్వతంపై నివసించడాన్ని వివరించారు. ధ్రువుడు, ఉత్తానపాదుడు సృష్టించిన ప్రజల కథను కూడా వివరించారు.

పృథునాపి చ వైన్యేన భూమేర్ద్దోహప్రవర్త్తనమ్। పాత్రాణాం పయసాం చైవ వంశానాం చ విశేషణమ్। బ్రహ్మాదిభిః పూర్వమేవ దుగ్ధా చేయం వసున్ధరా

వేనునందనుడైన పృథువు భూమిని పాలు పిండించడాన్ని ప్రారంభించాడు. పాత్రలు, పాలు, వంశాల విశేషాలు వివరించబడ్డాయి. బ్రహ్మ మొదలైన వారు ఈ భూమిని పూర్వంలో పాలు పిండారు.

దశభ్యస్తు ప్రచేతేభ్యో మారిషాయాం ప్రజాపతేః। దక్షస్య కీర్త్త్యతే జన్మ సోమస్యాంశేన ధీమతః

పది ప్రచేతసులు, మారిషా ద్వారా ప్రజాపతి దక్షుడు జన్మించినట్లు, ఆయన సోముని అంశంతో కూడిన జ్ఞానవంతుడని వివరించబడింది.

భూతభవ్యభవేశత్వం మహేన్ద్రాణాం చ కీర్త్త్యతే। మన్వాదికా భవిష్యన్తి ఆఖ్యానైర్బహుభిర్వృతాః

భూత, భవిష్యత్, వర్తమానకాలంలో మహేంద్రులకు అధికారం వివరించబడింది. మనువు మొదలుకొని అనేక కథలు వస్తాయని చెప్పబడింది.

వైవస్వతస్య చ మనోః కీర్త్త్యతే సర్గవిస్తరః। దేవస్య మహతో యజ్ఞే వారుణీం బిభ్రతస్తనుమ్। బ్రహ్మశుక్రాత్ సముత్పత్తిర్భృగ్వాదీనాం చ కీర్త్యతే

వైవస్వత మనువు సృష్టిని విస్తృతంగా వివరించారు. మహాదేవుని మహాయజ్ఞంలో వారుణి రూపాన్ని ధరించడం, బ్రహ్మ, శుక్రుడు, భృగువు మొదలైన వారి ఉద్భవాన్ని వివరించారు.

వినివృత్తే ప్రజాసర్గే చాక్షుషస్య మనోః శుభే। దక్షస్య కీర్త్త్యతే సర్గో ధ్యానాద్వైవస్వతైఽన్తరే

చాక్షుష మనువు కాలంలో ప్రజాసృష్టి ఆగిపోయినప్పుడు, వైవస్వత మన్వంతరంలో దక్షుడు ధ్యానంతో చేసిన సృష్టిని వివరించారు.

నాశయామాస శాపాయ ఆత్మనో బ్రహ్మణః సుతః

శాపం కారణంగా బ్రహ్మ కుమారుడు తనను తానే నాశనం చేసుకున్నాడు.

తతో దక్షోఽసృజత్ కన్యా వీరిణ్యామేవ విశ్రుతాః। కీర్త్త్యతే ధర్మసర్గశ్చ కాశ్యపస్య చ ధీమతః

ఆ తరువాత దక్షుడు, విరిణిలో ప్రసిద్ధికెక్కిన కుమార్తెలను సృష్టించాడు. ధర్ముని, జ్ఞానవంతుడైన కశ్యపుని సృష్టిని కూడా వివరించారు.

అత ఊర్ధ్వం బ్రహ్మణశ్చ విష్ణోశ్చైవ భవస్య చ। ఏకత్వం చ పృథక్త్వం చ విశేషత్వం చ కీర్త్యతే

ఆ తరువాత బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుల ఏకత్వం, వేరుపాటు, ప్రత్యేకతలు వివరించబడ్డాయి.