వాయుపురాణమ్

దాక్షాయణీషు చాప్యూర్ద్ధ్వం శ్రద్ధాద్యాసు మహాత్మనామ్। ధర్మస్య కీర్త్త్యతే సర్గః సాత్త్వికస్య సుఖోదయః

దక్షుని కుమార్తెలలో, శ్రద్ధ మొదలైన మహాత్ములలో, ధర్ముని సృష్టి వివరించబడింది. అది సాత్విక స్వభావంతో, సుఖాన్ని కలిగించేది.

తథాఽధర్మ్మస్య హింసాయాం తామసోఽశుభలక్షణః। మహేశ్వరస్య సత్యాఞ్చ ప్రజాసర్గః ప్రకీర్తితః

అలాగే అధర్మం, హింసతో కూడిన, తామస స్వభావం కలిగిన సృష్టి వివరించబడింది. మహేశ్వరుడు, సతీ ద్వారా ప్రజల సృష్టి కూడా చెప్పబడింది.

నిరామయఞ్చ బ్రహ్మాణం తాదృశం కీర్త్తితం పునః। యోగం యోగనిధిః ప్రాహ ద్విజానాం ముక్తికాంక్షిణామ్

నిర్దోషుడైన బ్రహ్మను మళ్లీ వివరించారు. యోగ సంపదయైనవాడు ముక్తిని కోరే ద్విజులకు యోగ మార్గాన్ని బోధించాడు.

అవతారశ్చ రుద్రస్య మహాభాగ్యం తథైవ చ। త్రైవేదికాం కథాఞ్చాపి సంవాదః పరమో మహాన్

రుద్రుని అవతారం, ఆయన మహా భాగ్యం కూడా వివరించబడ్డాయి. అలాగే మూడు విధాల వేద కథనం, పరమమైన గొప్ప సంభాషణ కూడా చెప్పబడింది.

బ్రహ్మనారాయణాభ్యాఞ్చ యత్ర స్తోత్రం ప్రకీర్త్తితమ్। స్తుతస్తాభ్యాం స దేవేశస్తుతోష భగవాన్ శివః

బ్రహ్మ, నారాయణులు చేసిన స్తోత్రం వివరించబడింది. ఆ స్తోత్రంతో దేవతాధిపతి అయిన శివుడు వారి చేత ప్రశంసింపబడి సంతోషించాడు.

ప్రాదుర్భావోఽథ రుద్రస్య బ్రహ్మణోఽఙ్గే మహాత్మనః। కీర్త్త్యతే నామ హేతుశ్చ యథాఽరోదీన్మహామనాః

తర్వాత, మహాత్ముడైన బ్రహ్మ శరీరంలో నుండి రుద్రుని అవతారం వివరించబడింది. ఆయన పేరుకు కారణం, ఎలా ఆయన ఏడ్చాడో కూడా చెప్పబడింది.

రుద్రాదీని యథా హ్యష్టౌ నామాన్యాప్నోత్ స్వయమ్భువః। యథా చ తైర్వ్యాప్రతమిదం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్

రుద్రుడు మొదలైన ఎనిమిది పేర్లు స్వయంభువుడు ఎలా పొందాడో, వాటి ద్వారా ఈ మూడు లోకాలు, చలించేవి, నిలిచేవి అన్నీ ఎలా వ్యాపించాయో వివరించబడింది.

భృగ్వాదీనామృషీణాఞ్చ ప్రజాసర్గోపవర్ణనమ్। వసిష్ఠస్య చ బ్రహ్మర్షేర్యత్ర గోత్రానుకీర్త్తనమ్

భృగువు మొదలైన ఋషులు సృష్టించిన ప్రజల కథ, అలాగే వసిష్ఠుడు అనే బ్రహ్మర్షికి చెందిన వంశ పరంపర వివరాలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

అగ్నేః ప్రజాయాః సమ్భూతిః స్వాహాయాం యత్ర కీర్త్తితా। పితౄణాం ద్విప్రకారాణాం స్వధాయాస్తదనన్తరమ్

అగ్ని దేవుని సంతానం స్వాహా ద్వారా ఎలా పుట్టిందో, ఆ తరువాత స్వధా ద్వారా పితృదేవతల రెండు రకాల గురించి కూడా ఇక్కడ వివరించబడింది.

పితృవంశప్రసఙ్గేన కీర్త్యతే చ మహేశ్వరాత్। దక్షస్య శాపః సత్యర్థే భృగ్వాదీనాఞ్చ ధీమతామ్

పితృవంశం సందర్భంలో, మహేశ్వరుని వల్ల భృగువు మొదలైన జ్ఞానులపై దక్షుడు వేసిన శాపం, దాని సత్యత, కారణం కూడా ఇక్కడ చెప్పబడింది.

ప్రతిశాపశ్చ రుద్రస్య దక్షాదద్భుతకర్మణః। ప్రతిషేధశ్చ వైరస్య కీర్త్యతే యత్ర విస్తరాత్

దక్షుడు చేసిన అద్భుత కార్యాల గురించి, రుద్రుడు వేసిన ప్రతిశాపం, శత్రుత్వాన్ని ఎలా నివారించారో విస్తృతంగా వివరించబడింది.

తేషాం నియోగో ద్వీపేషు దేశేషు చ పృథక్ పృథక్। స్వాయమ్భువస్య సర్గస్య తతశ్చాప్యనుకీర్త్తనమ్

వారు వివిధ ద్వీపాల్లో, ప్రాంతాల్లో ఎలా నియమించబడ్డారో, ఆ తరువాత స్వాయంభువుడి సృష్టి కథ కూడా ఇక్కడ చెప్పబడింది.

ఉక్తో నాభేర్నిసర్గశ్చ రజసశ్చ మహాత్మనః। ద్వీపానాం ససముద్రాణాం పర్వతానాఞ్చ కీర్త్తనమ్

నాభి, రాజసుడు అనే మహాత్ముల జననం, సముద్రాలతో కూడిన ద్వీపాలు, పర్వతాల వివరాలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

వర్షాణాఞ్చ నదీనాఞ్చ తద్భేదానాఞ్చ సర్వశః। ద్వీపభేదసహస్రాణామన్తర్భేదశ్చ సప్తసు

ప్రాంతాలు, నదులు, వాటి విభాగాలు, ఏడు ద్వీపాల్లోని వేలాది ఉపవిభాగాలు అన్నీ ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

విస్తరాన్ మణ్డలాచ్చైవ జమ్బూద్‌వీపసముద్రయోః। ప్రమాణం యోజనాగ్రేణ కీర్త్త్యతే పర్వతైః సహ

జంబూద్వీపం, దాని సముద్రం ఎంత విస్తారంగా ఉన్నాయో, వాటి పరిమాణాలు, పర్వతాల వివరాలు యోజనలతో ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

హిమవాన్ హేమకూటస్తు నిషధో మేరురేవ చ। నీలః శ్వేతః శృఙ్గవాంశ్చ కీర్త్త్యన్తే వర్షపర్వతాః

హిమవంతం, హేమకూటం, నిషధం, మేరు, నీల, శ్వేత, శృంగవంతం అనే ప్రాంత పర్వతాలు ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

తేషామన్తరవిష్కమ్భా ఉచ్ఛ్రాయాయామవిస్తరాః। కీర్త్త్యన్తే యోజనాగ్రేణ యే చ తత్ర నివాసినః

ఆ పర్వతాల లోపలి వెడల్పు, ఎత్తు, విస్తీర్ణం యోజనలతో, అలాగే అక్కడ నివసించే వారు కూడా వివరించబడ్డారు.

భారతాదీని వర్షాణి నదీభిః పర్వతైస్తథా। భూతైశ్చోపనివిష్టాని గతిమద్భిర్ధ్రువైస్తథా

భారతం మొదలైన ప్రాంతాలు, వాటి నదులు, పర్వతాలు, అక్కడ నివసించే జీవులు, అలాగే నక్షత్రాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ చెప్పబడింది.

జమ్బూద్వీపాదయో ద్వీపాః సముద్రైః సప్తభిర్వృతాః। తతశ్చాప్యమ్మయీ భూమిర్లోకాలోకశ్చ కీర్త్త్యతే

జంబూద్వీపం మొదలైన ద్వీపాలు ఏడు సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాయి. ఆ తరువాత జలరాశితో కూడిన భూమి, లోకలోక వివరాలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

అణ్డస్యాన్తస్త్విమే లోకాః సప్తద్వీపా చ మేదినీ। భూరాదయశ్చ కీర్త్త్యన్తే వరణైః ప్రాకృతైః సహ

ఈ బ్రహ్మాండంలో ఉన్న లోకాలు, ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమి, భూర్లోకాది లోకాలు, వాటి సహజమైన సరిహద్దులు ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

సర్వఞ్చ తత్‌ప్రధానస్య పరిమాణైకదేశికమ్। సవ్యాసపరిమాణఞ్చ సంక్షేపేణైవ కీర్త్త్యతే

ఈ అన్నిటి పరిమాణాలు, ప్రధాన భాగాల కొలతలు, వ్యాసంతో, వ్యాసం లేకుండా ఉన్న కొలతలు సంక్షిప్తంగా వివరించబడ్డాయి.

సూర్యాచన్ద్రమసోశ్చైవ పృథివ్యాశ్చాప్యశేషతః। ప్రమాణం యోజనాగ్రేణ సామ్ప్రతైరభిమానిభిః। మహేన్ద్రాద్యాః సభాః పుణ్యా మానసోత్తరమూర్ద్ధని

సూర్యుడు, చంద్రుడు, భూమి మొత్తం ఎంత విస్తారంగా ఉన్నాయో యోజనలతో, ప్రస్తుత పండితుల అభిప్రాయంతో వివరించబడింది. అలాగే మానసోత్తర పర్వత శిఖరంపై మహేంద్రుడు మొదలైన దేవతల సభలు కూడా చెప్పబడ్డాయి.

అత ఊర్ద్ధ్వం గతిశ్చోక్తా స్వర్గస్యాలాతచక్రవత్। నాగవీథ్యజవీథ్యోశ్చ లక్షణం పరికీర్త్త్యతే

ఇది తరువాత, స్వర్గం ఎలా తిరుగుతుందో, అది అగ్ని చక్రంలా ఎలా కదులుతుందో, నాగమార్గం, వేగవంతమైన మార్గాల లక్షణాలు కూడా వివరించబడ్డాయి.

కాష్ఠయోర్లేఖయోశ్చైవ మణ్డలానాఞ్చ యోజనైః। లోకాలోకస్య సన్ధ్యాయా అహ్నో విషువతస్తథా

రెండు రేఖలు, వృత్తాలు, లోకలోక సరిహద్దు, సంధ్య, పగలు, విషువత్ సమయం — ఇవన్నీ యోజనలతో కొలతలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

లోకపాలాః స్థితాశ్చోర్ద్ధ్వం కీర్త్త్యన్తే యే చతుర్దిశమ్। పిత్రూణాం దేవతానాం చ పన్థానౌ దక్షిణోత్తరౌ

లోకపాలకులు పైభాగంలో నాలుగు దిక్కుల్లో ఎలా ఉన్నారో, అలాగే పితృదేవతలు, దేవతలు దక్షిణ, ఉత్తర మార్గాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

గృహిణాం న్యాసినాఞ్చోక్తౌ రజఃసత్త్వసమాశ్రయాత్। కీర్త్త్యతే చ పదం విష్ణోర్ధర్మాద్యా యత్ర ధిష్ఠితాః

గృహస్థులకు, సంయాసులకు చెప్పిన ఉపదేశాలు రాజస, సాత్విక గుణాల ప్రభావంతో ఉద్భవించాయి అని వివరించబడింది. అలాగే, ధర్మాది సూత్రాలు స్థిరంగా ఉన్న విష్ణువు నివాసాన్ని కూడా వివరించారు.

సూర్యాచన్ద్రమసోశ్చారో గ్రహాణాం జ్యోతిషాం తథా। కీర్త్త్యతే ధ్రువసామర్థ్యాత్ ప్రజానాం చ శుభాశుభమ్

సూర్యుడు, చంద్రుడు, ఇతర గ్రహాలు, నక్షత్రాల సంచారాన్ని వివరించారు. అలాగే, ధ్రువుని శక్తివల్ల జీవులకు కలిగే మంగళకరమైనదీ, అమంగళకరమైనదీ ఫలితాలను చెప్పారు.

బ్రహ్మణా నిర్మితః సౌరః స్యన్దనోఽర్థవశాత్ స్వయమ్। కీర్త్త్యతే భగవాన్ యేన ప్రసర్పతి దివి స్వయమ్

బ్రహ్మదేవుడు అవసరాన్ని బట్టి సూర్యుని రథాన్ని సృష్టించాడు అని వివరించారు. ఆ రథంలో భగవంతుడు స్వయంగా ఆకాశంలో సంచరిస్తాడు.

స రథోఽధిష్ఠితో దేవైరాదిత్యైః ఋషిభిస్తథా। గన్ధర్వైరప్సరోభిశ్చ గ్రామణీసర్పరాక్షసైః

ఆ రథాన్ని దేవతలు, ఆదిత్యులు, ఋషులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, గణాధిపతులు, పాములు, రాక్షసులు అందరూ అధిష్ఠించుతారు.