వాయుపురాణమ్

వృక్షాణామోషధీనాఞ్చ వీరుధాఞ్చ ప్రకీర్త్తనమ్। వృక్షనారకికీటత్వం మర్త్త్యానాం పరికీర్త్తితమ్

చెట్లు, ఔషధాలు, లతలు ఇలా అన్నింటి వివరాలు చెప్పబడ్డాయి. అలాగే మానవులు చెట్లు, జంతువులు, పురుగులుగా పునర్జన్మ పొందే విషయమూ వివరించబడింది.

దేవతానామృషీణాఞ్చ ద్వే సృతీ పరికీర్త్తితే। అన్నాదీనాం తనూనాఞ్చ సర్జనన్త్యజనన్తథా

దేవతలు, ఋషులకు రెండు మార్గాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. అన్నం తినే, శరీరం కలిగిన జీవుల సృష్టి, లయ కూడా వివరించబడింది.

ప్రథమం సర్వశాస్త్రాణాం పురాణం బ్రహ్మణా స్మృతమ్। అనన్తరఞ్చ వక్రేభ్యో వేదాస్తస్య వినిఃసృతాః

అన్ని శాస్త్రాలలో మొదటిగా పురాణాన్ని బ్రహ్మ గుర్తు పెట్టుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఆయన నోళ్ళ నుండి వేదాలు ఉద్భవించాయి.

అఙ్గాని ధర్మశాస్త్రఞ్చ వ్రతాని నియమాస్తథా। పశూనాం పురుషాణాఞ్చ సమ్భవః పరికీర్తితః

వేదాంగాలు, ధర్మశాస్త్రం, వ్రతాలు, నియమాలు, అలాగే జంతువులు, మనుషుల ఉత్పత్తి వివరించబడ్డాయి.

తథా నిర్వచనం ప్రోక్తం కల్పస్య చ పరిగ్రహః। నవ సర్గాః పునః ప్రోక్తా బ్రహ్మణో బుద్ధిపూర్వకాః

పదాల అర్థాలు, కల్పాల సంఖ్య వివరించబడ్డాయి. అలాగే బ్రహ్మ మనస్సు ద్వారా వచ్చిన తొమ్మిది సృష్టులు మళ్లీ చెప్పబడ్డాయి.

త్రయోఽన్యే బుద్ధిపూర్వాస్తు తతో లోకానకల్పయత్। బ్రహ్మణోఽవయవేభ్యశ్చ ధర్మాదీనాం సముద్భవః

మరొక మూడు సృష్టులు కూడా మనస్సు ద్వారా వచ్చాయని చెప్పబడింది. తరువాత బ్రహ్మ లోకాలను సృష్టించాడు. ఆయన అవయవాల నుండి ధర్మాది ఇతరులు పుట్టారు.

యే ద్వాదశ ప్రసూయన్తే ప్రజాః కల్పే పునః పునః। కల్పయోరన్తరం ప్రోక్తం ప్రతిసన్ధిశ్చ యస్తయోః

ప్రతి కల్పంలో మళ్లీ మళ్లీ పుట్టే పన్నెండు రకాల ప్రజలు వివరించబడ్డారు. కల్పాల మధ్య విరామం, వాటి సంబంధం కూడా చెప్పబడింది.

తమోమాత్రావృతత్వాచ్చ బ్రహ్మణోఽధర్మసమ్భవః। తథైవ శతరూపాయాః సమ్భవశ్చ తతః పరమ్

అంధకారంతో కప్పబడిన కారణంగా బ్రహ్మ నుండి అధర్మం ఉద్భవించినట్టు వివరించబడింది. అలాగే శతరూపా జననం కూడా తరువాత చెప్పబడింది.

ప్రియవ్రతోత్తానపాదౌ ప్రసూత్యాకూతయశ్చ తాః। కీర్త్త్యన్తే ధూతపాప్మానో యేషు లోకాః ప్రతిష్ఠితాః

ప్రియవ్రతుడు, ఉత్తానపాదుడు, ప్రసూతి, ఆకూతి అనే సంతానాలు వివరించబడ్డాయి. వీరందరిలో పాపం లేని వారు, లోకాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.

రుచేః ప్రజాపతేశ్చోర్ద్వమాకూత్యాం మితునోద్భవః। ప్రసూత్యామపి దక్షస్య కన్యానాం ప్రభవస్తతః

రుచినుండి, ప్రజాపతి అయిన రుచికి పైగా, ఆకూతిలో మిత్రుడు జన్మించాడు. ప్రసూతిలో దక్షుని కుమార్తెలు తరువాత పుట్టారు.

దాక్షాయణీషు చాప్యూర్ద్ధ్వం శ్రద్ధాద్యాసు మహాత్మనామ్। ధర్మస్య కీర్త్త్యతే సర్గః సాత్త్వికస్య సుఖోదయః

దక్షుని కుమార్తెలలో, శ్రద్ధ మొదలైన మహాత్ములలో, ధర్ముని సృష్టి వివరించబడింది. అది సాత్విక స్వభావంతో, సుఖాన్ని కలిగించేది.

తథాఽధర్మ్మస్య హింసాయాం తామసోఽశుభలక్షణః। మహేశ్వరస్య సత్యాఞ్చ ప్రజాసర్గః ప్రకీర్తితః

అలాగే అధర్మం, హింసతో కూడిన, తామస స్వభావం కలిగిన సృష్టి వివరించబడింది. మహేశ్వరుడు, సతీ ద్వారా ప్రజల సృష్టి కూడా చెప్పబడింది.

నిరామయఞ్చ బ్రహ్మాణం తాదృశం కీర్త్తితం పునః। యోగం యోగనిధిః ప్రాహ ద్విజానాం ముక్తికాంక్షిణామ్

నిర్దోషుడైన బ్రహ్మను మళ్లీ వివరించారు. యోగ సంపదయైనవాడు ముక్తిని కోరే ద్విజులకు యోగ మార్గాన్ని బోధించాడు.

అవతారశ్చ రుద్రస్య మహాభాగ్యం తథైవ చ। త్రైవేదికాం కథాఞ్చాపి సంవాదః పరమో మహాన్

రుద్రుని అవతారం, ఆయన మహా భాగ్యం కూడా వివరించబడ్డాయి. అలాగే మూడు విధాల వేద కథనం, పరమమైన గొప్ప సంభాషణ కూడా చెప్పబడింది.

బ్రహ్మనారాయణాభ్యాఞ్చ యత్ర స్తోత్రం ప్రకీర్త్తితమ్। స్తుతస్తాభ్యాం స దేవేశస్తుతోష భగవాన్ శివః

బ్రహ్మ, నారాయణులు చేసిన స్తోత్రం వివరించబడింది. ఆ స్తోత్రంతో దేవతాధిపతి అయిన శివుడు వారి చేత ప్రశంసింపబడి సంతోషించాడు.

ప్రాదుర్భావోఽథ రుద్రస్య బ్రహ్మణోఽఙ్గే మహాత్మనః। కీర్త్త్యతే నామ హేతుశ్చ యథాఽరోదీన్మహామనాః

తర్వాత, మహాత్ముడైన బ్రహ్మ శరీరంలో నుండి రుద్రుని అవతారం వివరించబడింది. ఆయన పేరుకు కారణం, ఎలా ఆయన ఏడ్చాడో కూడా చెప్పబడింది.

రుద్రాదీని యథా హ్యష్టౌ నామాన్యాప్నోత్ స్వయమ్భువః। యథా చ తైర్వ్యాప్రతమిదం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్

రుద్రుడు మొదలైన ఎనిమిది పేర్లు స్వయంభువుడు ఎలా పొందాడో, వాటి ద్వారా ఈ మూడు లోకాలు, చలించేవి, నిలిచేవి అన్నీ ఎలా వ్యాపించాయో వివరించబడింది.

భృగ్వాదీనామృషీణాఞ్చ ప్రజాసర్గోపవర్ణనమ్। వసిష్ఠస్య చ బ్రహ్మర్షేర్యత్ర గోత్రానుకీర్త్తనమ్

భృగువు మొదలైన ఋషులు సృష్టించిన ప్రజల కథ, అలాగే వసిష్ఠుడు అనే బ్రహ్మర్షికి చెందిన వంశ పరంపర వివరాలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

అగ్నేః ప్రజాయాః సమ్భూతిః స్వాహాయాం యత్ర కీర్త్తితా। పితౄణాం ద్విప్రకారాణాం స్వధాయాస్తదనన్తరమ్

అగ్ని దేవుని సంతానం స్వాహా ద్వారా ఎలా పుట్టిందో, ఆ తరువాత స్వధా ద్వారా పితృదేవతల రెండు రకాల గురించి కూడా ఇక్కడ వివరించబడింది.

పితృవంశప్రసఙ్గేన కీర్త్యతే చ మహేశ్వరాత్। దక్షస్య శాపః సత్యర్థే భృగ్వాదీనాఞ్చ ధీమతామ్

పితృవంశం సందర్భంలో, మహేశ్వరుని వల్ల భృగువు మొదలైన జ్ఞానులపై దక్షుడు వేసిన శాపం, దాని సత్యత, కారణం కూడా ఇక్కడ చెప్పబడింది.

ప్రతిశాపశ్చ రుద్రస్య దక్షాదద్భుతకర్మణః। ప్రతిషేధశ్చ వైరస్య కీర్త్యతే యత్ర విస్తరాత్

దక్షుడు చేసిన అద్భుత కార్యాల గురించి, రుద్రుడు వేసిన ప్రతిశాపం, శత్రుత్వాన్ని ఎలా నివారించారో విస్తృతంగా వివరించబడింది.

తేషాం నియోగో ద్వీపేషు దేశేషు చ పృథక్ పృథక్। స్వాయమ్భువస్య సర్గస్య తతశ్చాప్యనుకీర్త్తనమ్

వారు వివిధ ద్వీపాల్లో, ప్రాంతాల్లో ఎలా నియమించబడ్డారో, ఆ తరువాత స్వాయంభువుడి సృష్టి కథ కూడా ఇక్కడ చెప్పబడింది.

ఉక్తో నాభేర్నిసర్గశ్చ రజసశ్చ మహాత్మనః। ద్వీపానాం ససముద్రాణాం పర్వతానాఞ్చ కీర్త్తనమ్

నాభి, రాజసుడు అనే మహాత్ముల జననం, సముద్రాలతో కూడిన ద్వీపాలు, పర్వతాల వివరాలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

వర్షాణాఞ్చ నదీనాఞ్చ తద్భేదానాఞ్చ సర్వశః। ద్వీపభేదసహస్రాణామన్తర్భేదశ్చ సప్తసు

ప్రాంతాలు, నదులు, వాటి విభాగాలు, ఏడు ద్వీపాల్లోని వేలాది ఉపవిభాగాలు అన్నీ ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

విస్తరాన్ మణ్డలాచ్చైవ జమ్బూద్‌వీపసముద్రయోః। ప్రమాణం యోజనాగ్రేణ కీర్త్త్యతే పర్వతైః సహ

జంబూద్వీపం, దాని సముద్రం ఎంత విస్తారంగా ఉన్నాయో, వాటి పరిమాణాలు, పర్వతాల వివరాలు యోజనలతో ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.

హిమవాన్ హేమకూటస్తు నిషధో మేరురేవ చ। నీలః శ్వేతః శృఙ్గవాంశ్చ కీర్త్త్యన్తే వర్షపర్వతాః

హిమవంతం, హేమకూటం, నిషధం, మేరు, నీల, శ్వేత, శృంగవంతం అనే ప్రాంత పర్వతాలు ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.

తేషామన్తరవిష్కమ్భా ఉచ్ఛ్రాయాయామవిస్తరాః। కీర్త్త్యన్తే యోజనాగ్రేణ యే చ తత్ర నివాసినః

ఆ పర్వతాల లోపలి వెడల్పు, ఎత్తు, విస్తీర్ణం యోజనలతో, అలాగే అక్కడ నివసించే వారు కూడా వివరించబడ్డారు.

భారతాదీని వర్షాణి నదీభిః పర్వతైస్తథా। భూతైశ్చోపనివిష్టాని గతిమద్భిర్ధ్రువైస్తథా

భారతం మొదలైన ప్రాంతాలు, వాటి నదులు, పర్వతాలు, అక్కడ నివసించే జీవులు, అలాగే నక్షత్రాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ చెప్పబడింది.

జమ్బూద్వీపాదయో ద్వీపాః సముద్రైః సప్తభిర్వృతాః। తతశ్చాప్యమ్మయీ భూమిర్లోకాలోకశ్చ కీర్త్త్యతే

జంబూద్వీపం మొదలైన ద్వీపాలు ఏడు సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాయి. ఆ తరువాత జలరాశితో కూడిన భూమి, లోకలోక వివరాలు ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.