వాయుపురాణమ్

నిర్మ్మథ్యాగ్నిం శమీగర్భే విధిర్విష్ణ్వాదిభిః సహ। లేభే తీర్థన్తు యజ్ఞార్థం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౫౦.

శమి చెట్టులో అగ్ని మథించి, విష్ణువు మొదలైన దేవతలతో కలిసి యజ్ఞం కోసం ఆ తీర్థాన్ని పొందారు; అది మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

మఖసంజ్ఞన్తు తత్తీర్థం పితౄణాం ముక్తి దాయకమ్। స్నాత్వా చ తర్పణం కృత్వా పిణ్డదో ముక్తిమాప్నుయాత్ ।। ౫౦.

మఖ అనే పేరుగల ఆ తీర్థం పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది; అక్కడ స్నానం చేసి, తర్పణం చేసి, పిండప్రదానం చేసినవాడు ముక్తిని పొందుతాడు.

పితౄన్స్వర్గం నయేన్నత్వా సఙ్గమేఽఙ్గారకేశ్వరౌ। గయాకూటే పిణ్డదానాదశ్వమేధఫలం లభేత్ ।। ౫౦.

సంగమంలో అంగారకేశ్వరుని మరియు ఇశ్వరుని నమస్కరించి, పితృదేవతలను స్వర్గానికి తీసుకెళ్లవచ్చు; గయా శిఖరంలో పిండప్రదానం చేస్తే అశ్వమేధ యాగఫలం లభిస్తుంది.

భస్మకూటే భస్మనాథం నత్వా చ తారయేత్పితౄన్ । త్యక్తపాపో భవేన్ముక్తః సఙ్గమే స్నానమాచరేత్ ।। ౫౦.

భస్మకూటంలో భస్మనాథుని నమస్కరించి, పితృదేవతలను రక్షించవచ్చు; పాపాలు విడిచిపెట్టి ముక్తుడై, సంగమంలో స్నానం చేయాలి.

ఇష్టిం చక్రేఽశ్వమేధాఖ్యం వసిష్ఠో మునిసత్తమః। ఇష్టితో నిర్గతః శమ్భుర్వరం వృణు వసిష్ఠకమ్ ।। ౫౦.

వశిష్ఠ మహర్షి అశ్వమేధం అనే యాగాన్ని నిర్వహించాడు; ఆ యాగం నుంచి శంభుడు ప్రత్యక్షమై, 'వశిష్ఠా, వరం కోరుకో' అని అన్నాడు.

ప్రాహేతి తం వసిష్ఠోఽపి శివ తుష్ఠోఽసి మే యది। వస్తవ్యం చాత్ర దేవేశ తథేత్యుక్త్వా శివః స్థితః ।। ౫౦.

వశిష్ఠుడు, 'దేవేశా, నీవు నాతో సంతుష్టుడైతే, ఇక్కడే నివసించాలి' అని కోరాడు. శివుడు 'అలా జరుగుతుంది' అని చెప్పి అక్కడే నిలిచాడు.

పిణ్డదో ధేనుకారణ్యే కామధేనుపదేషు చ। స్నాత్వా నత్వాథ సమ్పూజ్య బ్రహ్మలోకం నయేత్పితౄన్ ।। ౫౦.

ధేనుకారణ్యంలో, కామధేను స్థలాల్లో పిండప్రదానం చేసి, స్నానం చేసి, నమస్కరించి, పూజ చేసి, పితృదేవతలను బ్రహ్మలోకానికి తీసుకెళ్లవచ్చు.

కర్ద్దమాలే గయానాభౌ ముణ్డపృష్ఠసమీపతః। స్నాత్వా శ్రాద్ధాదికం కృత్వా పితౄణామనృణో భవేత్ ।। ౫౦.

కర్దమసరోవరం, గయానాభి, ముండపృష్టం దగ్గర స్నానం చేసి, శ్రాద్ధాది కర్మలు చేసి, పితృదేవతలకు ఋణం లేకుండా అవుతారు.

ఫల్గుచణ్డీశ్మశానాక్షీమఙ్గలాద్యాః సమర్చ్చయేత్। గయాయాఞ్చ వృషోత్సర్గాత్రిః సప్తకులముద్ధరేత్ ।। ౫౦.

ఫల్గు, చండీ, శ్మశాన, అక్షి, మంగళాదులను పూజించాలి; గయాలో వృషభాన్ని విడిచిపెడితే, ఏడు తరాలవారిని ఉద్ధరించవచ్చు.

యత్ర తత్ర స్థితా దేవా ఋషయోఽపి జితేన్ద్రియాః । ఆద్యం గదాధరం ధ్యాయఞ్ఛ్రాద్ధపిణ్డాదిదానతః ।। ౫౦.

యేచోట దేవతలు, ఇంద్రియాలను జయించిన ఋషులు ఉన్నా, మొదటి గదాధరుని ధ్యానం చేసి, శ్రాద్ధం, పిండప్రదానం చేస్తే పుణ్యం కలుగుతుంది.

కులానాం శతముద్ధృత్య బ్రహ్మలోకం నయేత్ పితౄన్। గయా గయో గయా దిత్యో గాయత్రీ చ గదాధరః ।। ౫౦.

వంద కుటుంబాలను ఉద్ధరించి, పితృదేవతలను బ్రహ్మలోకానికి తీసుకెళ్లవచ్చు; గయా, గయా, గయాదిత్య, గాయత్రి, గదాధరుడు — వీరందరూ ప్రస్తావించబడ్డారు.

గయా గయాసురశ్చైవ షఙ్గయా ముక్తిదాయకాః। గయాఖ్యానమిదం పుణ్యం యః పఠేత్సతతం నరః ।। ౫౦.

గయా, గయాసురుడు, ఆరు గయాలు — ఇవన్నీ మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాయి; ఈ గయా మహాత్మ్యాన్ని ఎవరైనా నిరంతరం పఠిస్తే — ఓ మనవా —

శ్రృణుయాచ్ఛ్రద్ధయా యస్తు స యాతి పరమాం గతిమ్। పాఠయేద్వా గయాఖ్యానం విప్రేభ్యః పుణ్యకృన్నరః ।। ౫౦.

ఎవరైనా శ్రద్ధతో దీనిని వినితే, అతడు పరమగతిని పొందుతాడు; లేదా గయా కథను బ్రాహ్మణులకు చదివిస్తే, ఆ పుణ్యవంతుడు —

గయాశ్రాద్ధం కృతం తేన కృతం తేన సునిశ్చితమ్। గయాయా మహిమానఞ్చ హ్యభ్యసేద్యః సమాహితః ।। ౫౦.

అతనికి గయా శ్రాద్ధం చేసినట్లే, నిజంగా చేసినట్లే ఫలం లభిస్తుంది; గయా మహిమను ఏకాగ్రతతో అధ్యయనం చేసినవారికి —

తేనేష్టం రాజసూయేన అశ్వమేధేన నారద। లిఖేద్వా లేఖయేద్వాపి పూజయేద్వాపి పుస్తకమ్ ।। ౫౦.

అతనికి రాజసూయ, అశ్వమేధ యాగాలు చేసిన ఫలం లభిస్తుంది, ఓ నారదా; లేదా ఈ గ్రంథాన్ని రాసినా, రాయించినా, పూజించినా.

తస్య గేహే స్థిరా లక్ష్మీః సుప్రసన్నా భవిష్యతి। ఉపాఖ్యానమిదం పుణ్యం గృహే తిష్ఠతి పుస్తకమ్ ।। ౫౦.

ఎవరైనా ఈ పవిత్రమైన కథను పుస్తకంగా ఇంట్లో ఉంచితే, ఆయన ఇంట్లో శాశ్వతమైన లక్ష్మీ సంతోషంగా నిలిచి ఉంటుంది.

సర్పాగ్నిచౌరజనితం భయం తత్ర న విద్యతే। శ్రాద్ధకాలే పఠేద్యస్తు గయామాహాత్మ్యముత్తమమ్ ।। ౫౦.

ఆ ఇంట్లో పాములు, అగ్ని, దొంగలు వల్ల ఎలాంటి భయం ఉండదు. ఎవరు శ్రాద్ధ సమయంలో గయామాహాత్మ్యాన్ని పఠిస్తారో వారికి ఇది వరంగా ఉంటుంది.

విధిహీనన్తు తత్సర్వం పితౄణాన్తు గయాసమమ్। యాని తీర్థాని త్రైలోక్యే తాని దృష్టాని తత్ర వై। యేన జ్ఞాతం గయాఖ్యానం శ్రుతం వా పఠితం మునే ।। ౫౦.

యాజ్ఞిక విధులు పూర్తిగా లేకపోయినా, అక్కడ చేసిన పితృకర్మలు అన్నీ గయలో చేసినవాటితో సమానమే. మూడు లోకాలలోని అన్ని తీర్థాలు అక్కడే దర్శించగలుగుతారు, గయా కథను తెలుసుకున్నవారు, వినినవారు లేదా పఠించినవారికి.

సనత్కుమారో మునిపుఙ్గవాయ పుణ్యాం కథాఞ్చాథ నివేద్య భక్త్యా। స్వమాశ్రమం పుణ్యవనైరుపేతం విసృజ్య సంగీతగురుం జగామ ।। ౫౦.

సనత్కుమారుడు ఈ పవిత్రమైన కథను భక్తితో మునులలో శ్రేష్ఠుడైనవారికి వివరించి, తన గురువుకు వీడ్కోలు చెప్పి, పవిత్రమైన వనాలతో కూడిన తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు.

శ్రీగణేశాయ నమః ।। నారాయణం నమస్కృత్య నరఞ్చైవ నరోత్తమమ్। దేవీం సరస్వతీం చైవ తతో జయముదీరయేత్।। జయతి పరాశరసూనుః సత్యవతీహృదయనన్దనో వ్యాసః। యస్యాస్యకమలగలితం వాఙ్మయమమృతం జగత్ పిబతి।। ప్రపద్యే దేవమీశానం శాశ్వతం ధ్రువమవ్యయమ్। మహాదేవం మహాత్మానం సర్వస్య జగతః పతిమ్

బ్రహ్మాణం లోకకర్త్తారం సర్వజ్ఞమపరాజితమ్। ప్రభుం భూతభవిష్యస్య సామ్ప్రతస్య చ సత్పతిమ్

బ్రహ్మదేవుడు లోకాలను సృష్టించేవాడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, ఎవ్వరూ ఓడించలేని వాడు, గత, భవిష్యత్, వర్తమాన కాలాలకు అధిపతి.

జ్ఞానమప్రతిమం యస్య వైరాగ్యం చ జగత్పతేః। ఐశ్వర్యఞ్చైవ ధర్మశ్చ సహసిద్ధిచతుష్టయః

ప్రపంచాధిపతియైన ఆయనకు సమానమైన జ్ఞానం లేదు, ఆయనకు పరమమైన విరక్తి ఉంది, ఆయనే సంపూర్ణ ఐశ్వర్యం, ధర్మం, నాలుగు సిద్ధులు కలవాడు.

య ఇమాన్ పశ్యతే భావాన్నిత్యం సదసదాత్మకాన్। ఆవిశన్తి పునస్తం వై క్రియాభావార్థమీశ్వరమ్

ఈశ్వరుడు ఎప్పుడూ ఉన్నవాటిని, లేనివాటిని చూస్తూ ఉంటాడు. అన్ని జీవులు ఆయనలోకి తిరిగి ప్రవేశిస్తాయి, ఆయనే అన్ని క్రియలకు కారణమైన ప్రభువు.

లోకకృల్లోకతత్త్వజ్ఞో యోగమాస్థాయ తత్త్వవిత్। అసృజత్ సర్వభూతాని స్థావరాణి చరాణి చ

లోకాలను సృష్టించినవాడు, వాటి తత్వాన్ని తెలిసినవాడు, యోగంలో స్థిరుడై, జ్ఞానంతో స్థితుడై, స్థావర జంగమమైన అన్ని ప్రాణులను సృష్టించాడు.

తమజం విశ్వకర్మాణం చిత్పతిం లోకసాక్షిణమ్। పురాణాఖ్యానజిజ్ఞాసుర్వ్రజామి శరణం ప్రభుమ్

ఆ జన్మలేని, సర్వసృష్టికర్త, చైతన్యానికి అధిపతి, లోకాల సాక్షి అయిన ప్రభువును, పురాణకథలు తెలుసుకోవాలని ఆశించి, ఆశ్రయిస్తాను.

బ్రహ్మవాయుమహేన్ద్రేభ్యో నమస్కృత్య సమాహితః। ఋషీణాఞ్చ వరిష్ఠాయ వసిష్ఠాయ మహాత్మనే

బ్రహ్మ, వాయువు, ఇంద్రుడు, మహర్షుల్లో శ్రేష్ఠుడైన వశిష్ఠునికి మనసారా నమస్కరించి—

తన్నప్త్త్రే చాతియశసే జాతూకర్ణాయ చర్షయే। వసిష్ఠాయ చ శుచయే కృష్ణద్వైపాయనాయ చ

ఆయనకు అత్యంత ఖ్యాతి కలిగిన మనవడైన జాతూకర్ణ మహర్షికి, పవిత్రుడైన వశిష్ఠునికి, కృష్ణ ద్వైపాయనునికీ నమస్కరిస్తాను.

పురాణం సమ్ప్రవక్ష్యామి బ్రహ్మోక్తం వేదసమ్మితమ్। ధర్మార్థన్యాయసంయుక్తైరాగమైః సువిభూషితమ్

ఇప్పుడు నేను బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన, వేదానికి సమానమైన, ధర్మం, అర్ధం, న్యాయం కలిగిన సిద్ధాంతాలతో అలంకరించబడిన పురాణాన్ని వివరించబోతున్నాను.

అసీమకృష్ణే విక్రాన్తే రాజన్యేఽనుపమత్విషి। ప్రశాసతీమాం ధర్మేణ భూమిం భూమిపసత్తమే

అసీమకృష్ణుడు, రాజులలో అపూర్వమైన వీరుడు, ఈ భూమిని ధర్మపరంగా పాలించినప్పుడు—