వాయుపురాణమ్

వైతరణ్యాం ఘృతకుల్యాం మధుకుల్యాం తథైవ చ। కోటితీర్థే నరః స్నాత్వా దృష్ట్వా కోటీశ్వరఞ్చ యః ।। ౫౦.

వైతరణి, ఘృతకుల్య, మధుకుల్య, అలాగే కోటితీర్థంలో స్నానం చేసి, కోటీశ్వరుడిని దర్శించినవాడు—

కోటిజన్మ భవేద్విప్రో ధనాఢ్యో వేదపారగః । మార్కణ్డేయేశకోచీశౌ నత్వా స్యాత్పితృతారకః ।। ౫౦.

అతడు కోటి జన్మలు బ్రాహ్మణుడిగా, ధనవంతుడిగా, వేదపండితుడిగా పుట్టి, మార్కండేయేశుడు, కొచీశుడిని నమస్కరించి, తన పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని కలిగించగలడు.

రుక్మ పారిజాతవనే పార్వ్వత్యా సహ శఙ్కరః। రహస్యే సంస్థితో రేమే యుగానామయుతం పురా ।। ౫౦.

రుక్మపారిజాతవనంలో, పార్వతితో కలిసి శివుడు ఎన్నో యుగాల పాటు, ఎవరికీ తెలియకుండా ఆనందంగా నివసించాడు.

మరీచిః ఫలపుష్పార్థం పారిజాతవనం గతః। దృష్ట్వా శప్తో మహేశేన యస్మాత్సుఖవిఘాతకః ।। ౫౦.

మరీచి ఫలాలు, పువ్వుల కోసం పారిజాతవనానికి వెళ్ళాడు. అతన్ని చూసిన మహేశ్వరుడు, సుఖానికి అడ్డుగా ఉన్నాడని శాపం ఇచ్చాడు.

దుఃఖీ భవేతి తద్భీతో మరిచిస్తుష్టువే శివమ్। తుష్టః ప్రోవాచ తం శమ్భుర్వృణీష్వ వరముత్తమమ్ ।। ౫౦.

అలా శాపం విని భయపడి, దుఃఖిగా మారిన మరీచి, శివుని స్తుతించాడు. శంభుడు సంతోషించి, 'నీకు కావలసిన వరాన్ని కోరుకో' అన్నాడు.

శాపాద్ భవతు ముక్తిర్మ్మే మరీచిః ప్రాహ శఙ్కరమ్। భవేద్గయాయాం ముక్తిస్తే శివోక్తః ప్రయయౌ గయామ్ ।। ౫౦.

మరీచి శంకరుని అడిగాడు: 'ఈ శాపం నుండి విముక్తి కలగాలి.' శివుడు, 'గయలో నీకు మోక్షం లభిస్తుంది' అని చెప్పి, మరీచి గయకు వెళ్ళాడు.

శిలాస్థితస్తపస్తేపే సర్వ్వేషాం దుష్కరఞ్చ యత్। మరీచిరీశ్వరాచ్ఛప్తః కృష్ణత్వమగమత్పురా ।। ౫౦.

ఒక రాయిమీద నిలబడి, మరీచి అందరికన్నా కఠినమైన తపస్సు చేశాడు. ఇశ్వరుని శాపంతో, అతడు మునుపు నల్లగా మారాడు.

తపసా దారుణేనేహ స విప్రః శుక్లతాం గతః । హరిరూచే మరీచిఞ్చ వరం వృణుహి పుత్రక ।। ౫౦.

ఆ కఠినమైన తపస్సుతో, ఆ ముని మళ్లీ తెల్లవాడయ్యాడు. హరి మరీచిని చూచి, 'పిల్లా, నీకు కావాల్సిన వరాన్ని కోరుకో' అన్నాడు.

కిమలభ్యం త్వయి తుష్టే మరీచిః ప్రాహ మాధవమ్। హరశాపాద్విముక్తోఽహం శిలా భవతు పావనీ ।। ౫౦.

మరీచి మాధవుని అడిగాడు: 'మీరు సంతోషిస్తే ఏదైనా సాధ్యమే. హరుని శాపం నుండి విముక్తుడనై, ఈ రాయి పవిత్రంగా మారాలి.'

పితృముక్తికరీ చ స్యాత్తథేత్యుక్త్వా దివం గతః। దివౌకసాం పుష్కరిణీం సమాసాద్య నరః శుచిః ।। ౫౦.

'ఇది పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని కూడా ఇవ్వాలి.' అని చెప్పి, అతడు స్వర్గానికి వెళ్లాడు. ఆ దివ్యమైన పుష్కరిణిని చేరిన పవిత్రుడు—

యత్ర దత్తం పితృభ్యస్తు భవత్యక్షయమిత్యుత। తత్ర స్నాతో దివం యాతి స్వశరీరేణ మానవః ।। ౫౦.

అక్కడ పితృదేవతలకు ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ తరుగదు. అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి తన శరీరంతోనే స్వర్గానికి చేరతాడు.

పాప్మానం ప్రజహాత్యేష జీర్ణత్వచమివోరగః। తత్పఙ్గజవనం పుణ్యం పుణ్యకృద్భిర్నిషేవితమ్ ।। ౫౦.

అక్కడ పాపాన్ని, పాము పాత చర్మాన్ని వదిలినట్లే వదిలేస్తాడు. ఆ పారిజాతవనం పవిత్రమైనది, ధర్మవంతులు అక్కడ సేవ చేస్తారు.

పాణ్డుశిలా వై తత్రాస్తే శ్రాద్ధం యత్రాక్షయం భవేత్। యుధిష్ఠిరస్తు తస్యాం హి శ్రాద్ధం కర్త్తుం యయౌ మునే ।। ౫౦.

అక్కడే పాండు శిల ఉంది, అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం ఎప్పటికీ తరుగదు. యుధిష్ఠిరుడు, మునీశ్వరా, అక్కడికి శ్రాద్ధం చేయడానికి వెళ్ళాడు.

తత్ర కాలే పాణ్డునోక్తం మద్ధస్తే దేహి పిణ్డకమ్। హస్తం త్యక్త్వా శిలాయాఞ్చ పిణ్డదానఞ్చకార సః ।। ౫౦.

ఆ సమయంలో పాండు, 'నా చేతిలో పిండం పెట్టు' అన్నాడు. కానీ అతడు చేతిని వదిలి, ఆ శిలపై పిండదానం చేశాడు.

శిలాయాం పిణ్డదానేన ప్రహృష్టో వ్యాసనన్దనః। వరం దదౌ స్వపుత్రాయ రాజ్యం కురు మహీతలే ।। ౫౦.

ఆ శిలపై పిండం సమర్పించడంతో, వ్యాసుని కుమారుడు ఆనందించాడు. తన కుమారుడికి భూమిపై రాజ్యాన్ని వరంగా ఇచ్చాడు.

అకణ్టకన్తు సమ్పూర్ణం త్వం మే త్రాతా హి పుత్రక। స్వర్గం వ్రజ శరీరేణ భ్రాతృభిః పరివారితః ।। ౫౦.

'నా కుమారుడి పాలనలో ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా సంపూర్ణంగా రక్షించు. నీవు నీ సోదరులతో కలిసి శరీరంతోనే స్వర్గానికి వెళ్ళు.'

దృష్టిమాత్రేణ సమ్పూతాన్నరకస్థాన్దివం నయ। ఇత్యుక్త్వా ప్రయయౌ పాణ్డుః శాశ్వతం పదమవ్యయమ్ ।। ౫౦.

'ఒక చూపుతోనే నరకంలో ఉన్నవారిని పవిత్రులుగా చేసి, వారిని స్వర్గానికి చేర్చు.' అని చెప్పి, పాండు శాశ్వతమైన, అవినాశి స్థలానికి వెళ్లిపోయాడు.

ఉద్భిజ్జాః స్వేదజా వాపి హ్యణ్డజా యే జరాయుజాః। మధుస్రవాం సమాసాద్య మృతాః స్వర్గపురం యయుః ।। ౫౦.

తేమ్మిడి, చెమట, గుడ్లు, గర్భం నుంచి పుట్టిన జంతువులు — వీరు మధురసాన్ని పొందిన తర్వాత మరణించినా, స్వర్గపురికి చేరారు.

దశాశ్వమేధికే హంసతీర్థే శ్రాద్ధాద్దివం వ్రజేత్। దశాశ్వమేధహంసౌ చ నత్వా శివపురం వ్రజేత్ ।। ౫౦.

పది అశ్వమేధ యాగాలకు సమానమైన హంసతీర్థంలో శ్రాద్ధం చేయడం వల్ల స్వర్గానికి వెళ్ళవచ్చు; అలాగే పది అశ్వమేధ హంసలను నమస్కరించి, శివపురికి చేరవచ్చు.

భరతస్యాశ్రమే శ్రాద్ధాన్నయేద్బ్రహ్మాలయం పితౄన్। మతఙ్గస్య పదే శ్రాద్ధీ బ్రహ్మలోకం నయేత్పితౄన్ ।। ౫౦.

భరతుని ఆశ్రమంలో శ్రాద్ధం చేస్తే పితృదేవతలను బ్రహ్మలోకానికి తీసుకెళ్ళవచ్చు; మతంగుని స్థలంలో శ్రాద్ధం చేస్తే కూడా పితృదేవతలు బ్రహ్మలోకానికి చేరుతారు.

నిర్మ్మథ్యాగ్నిం శమీగర్భే విధిర్విష్ణ్వాదిభిః సహ। లేభే తీర్థన్తు యజ్ఞార్థం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౫౦.

శమి చెట్టులో అగ్ని మథించి, విష్ణువు మొదలైన దేవతలతో కలిసి యజ్ఞం కోసం ఆ తీర్థాన్ని పొందారు; అది మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

మఖసంజ్ఞన్తు తత్తీర్థం పితౄణాం ముక్తి దాయకమ్। స్నాత్వా చ తర్పణం కృత్వా పిణ్డదో ముక్తిమాప్నుయాత్ ।। ౫౦.

మఖ అనే పేరుగల ఆ తీర్థం పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది; అక్కడ స్నానం చేసి, తర్పణం చేసి, పిండప్రదానం చేసినవాడు ముక్తిని పొందుతాడు.

పితౄన్స్వర్గం నయేన్నత్వా సఙ్గమేఽఙ్గారకేశ్వరౌ। గయాకూటే పిణ్డదానాదశ్వమేధఫలం లభేత్ ।। ౫౦.

సంగమంలో అంగారకేశ్వరుని మరియు ఇశ్వరుని నమస్కరించి, పితృదేవతలను స్వర్గానికి తీసుకెళ్లవచ్చు; గయా శిఖరంలో పిండప్రదానం చేస్తే అశ్వమేధ యాగఫలం లభిస్తుంది.

భస్మకూటే భస్మనాథం నత్వా చ తారయేత్పితౄన్ । త్యక్తపాపో భవేన్ముక్తః సఙ్గమే స్నానమాచరేత్ ।। ౫౦.

భస్మకూటంలో భస్మనాథుని నమస్కరించి, పితృదేవతలను రక్షించవచ్చు; పాపాలు విడిచిపెట్టి ముక్తుడై, సంగమంలో స్నానం చేయాలి.

ఇష్టిం చక్రేఽశ్వమేధాఖ్యం వసిష్ఠో మునిసత్తమః। ఇష్టితో నిర్గతః శమ్భుర్వరం వృణు వసిష్ఠకమ్ ।। ౫౦.

వశిష్ఠ మహర్షి అశ్వమేధం అనే యాగాన్ని నిర్వహించాడు; ఆ యాగం నుంచి శంభుడు ప్రత్యక్షమై, 'వశిష్ఠా, వరం కోరుకో' అని అన్నాడు.

ప్రాహేతి తం వసిష్ఠోఽపి శివ తుష్ఠోఽసి మే యది। వస్తవ్యం చాత్ర దేవేశ తథేత్యుక్త్వా శివః స్థితః ।। ౫౦.

వశిష్ఠుడు, 'దేవేశా, నీవు నాతో సంతుష్టుడైతే, ఇక్కడే నివసించాలి' అని కోరాడు. శివుడు 'అలా జరుగుతుంది' అని చెప్పి అక్కడే నిలిచాడు.

పిణ్డదో ధేనుకారణ్యే కామధేనుపదేషు చ। స్నాత్వా నత్వాథ సమ్పూజ్య బ్రహ్మలోకం నయేత్పితౄన్ ।। ౫౦.

ధేనుకారణ్యంలో, కామధేను స్థలాల్లో పిండప్రదానం చేసి, స్నానం చేసి, నమస్కరించి, పూజ చేసి, పితృదేవతలను బ్రహ్మలోకానికి తీసుకెళ్లవచ్చు.

కర్ద్దమాలే గయానాభౌ ముణ్డపృష్ఠసమీపతః। స్నాత్వా శ్రాద్ధాదికం కృత్వా పితౄణామనృణో భవేత్ ।। ౫౦.

కర్దమసరోవరం, గయానాభి, ముండపృష్టం దగ్గర స్నానం చేసి, శ్రాద్ధాది కర్మలు చేసి, పితృదేవతలకు ఋణం లేకుండా అవుతారు.

ఫల్గుచణ్డీశ్మశానాక్షీమఙ్గలాద్యాః సమర్చ్చయేత్। గయాయాఞ్చ వృషోత్సర్గాత్రిః సప్తకులముద్ధరేత్ ।। ౫౦.

ఫల్గు, చండీ, శ్మశాన, అక్షి, మంగళాదులను పూజించాలి; గయాలో వృషభాన్ని విడిచిపెడితే, ఏడు తరాలవారిని ఉద్ధరించవచ్చు.