వాయుపురాణమ్

ప్రేతభావవిముక్త్యర్థం త్వం గృహాణ ధనం మమ। తద్వనం సర్వ్వమాదాయ గయాశ్రాద్ధవ్యయం కురు ।। ౫౦.

"ప్రేతత్వం నుంచి విముక్తి కోసం నా ధనం నీవు తీసుకో. ఆ అడవిని మొత్తం తీసుకుని, గయాశ్రాద్ధానికి కావలసిన ఖర్చు చేయు."

షోడశపఞ్చభాగాంశ్చ తుభ్యం వై దత్తవానహమ్। స్వనామాని యథాన్యాయం సమ్యగాఖ్యాతవానహమ్ ।। ౫౦.

పదహారు, ఐదు భాగాలు నీకు ఇచ్చాను. వాటి పేర్లను కూడా యథావిధిగా చెప్పాను.

గత్వా గయాం గయాశీర్ష ప్రేతరాజాయ పిణ్డకమ్। సమదాద్బన్ధుభిః సార్ద్ధం స్వపితృభ్యస్తతో దదౌ ।। ౫౦.

గయా నగరానికి, గయాశీర్షానికి వెళ్లి, ప్రేతరాజు వద్ద పిండం సమర్పించి, ఆ తర్వాత బంధువులతో కలిసి తన పితృదేవతలకు పిండం ఇచ్చాడు.

ప్రేతః ప్రేతత్వనిర్మ్ముక్తో వణిక్ స్వగృహమాగతః । ఏవం గయస్య శమ్భోశ్చ క్షేత్రం విష్ణో రవేస్తథా ।। ౫౦.

ఆ వ్యాపారి ప్రేతత్వం నుండి విముక్తి పొంది తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. ఇలానే గయా, శంభు, విష్ణువు, సూర్యుని క్షేత్రాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ఉపోషితోఽథ గాయత్రీతీర్థే మహానదీస్థితే। గాయత్ర్యాః పురతః స్నాత్వా ప్రాతఃసన్ధ్యాముపాసయేత్ ।। ౫౦.

ఉపవాసం చేసి, మహానదిలో ఉన్న గాయత్రీ తీర్థంలో, గాయత్రీ దేవి ముందు స్నానం చేసి, ఉదయసంధ్యను ఆరాధించాలి.

శ్రాద్ధం సపిణ్డకం కృత్వానయేద్బ్రహ్మణ్యతాం కులమ్। తీర్థే సముదితే స్నాత్వా సావిత్ర్యాః పురతో నరః ।। ౫౦.

పిండాలతో శ్రాద్ధం చేసి, తన వంశాన్ని బ్రాహ్మణత్వానికి చేర్చుతాడు. తీర్థంలో స్నానం చేసి, సావిత్రి దేవి ముందు నిలబడాలి.

సన్ధ్యాముపాస్య మధ్యాహ్నే నయేత్కులశతన్దివమ్। పిణ్డదానం తతః కుర్య్యాత్పితౄణాం ముక్తికామ్యయా ।। ౫౦.

మధ్యాహ్న సమయంలో సంధ్యను ఆరాధించి, వంద రోజుల పాటు తన వంశాన్ని నడిపించాలి. ఆ తరువాత పితృదేవతల విముక్తికై పిండదానం చేయాలి.

ప్రాచీసరస్వతీతీర్థే స్నాత్వా చాపి యథావిధి। సన్ధ్యాముపాస్య సాయాహ్నే విష్ణులోకం నయేత్పితౄన్ ।। ౫౦.

ప్రాచ్య సరస్వతి తీర్థంలో యథావిధిగా స్నానం చేసి, సాయంత్రం సంధ్యను ఆరాధించి, పితృదేవతలను విష్ణు లోకానికి చేర్చుతాడు.

బహుజన్మకృతాత్సన్ధ్యాలోపాన్ముక్తస్త్రిసన్ధ్య కృత్। విశాలాయాం లేలిహానే తీర్థే చ భరతాశ్రమే ।। ౫౦.

అనేక జన్మల్లో సంధ్యను చేయకపోయిన దోషం నుండి విముక్తి పొందినవాడు, విశాలా, లేలిహాన తీర్థం, భరతాశ్రమంలో మూడు సంధ్యలు ఆచరిస్తే—

పాదాఙ్కితే ముణ్డపృష్ఠే గదాధరసమీపతః। తీర్థే చాకాశగఙ్గాయాం గిరికర్ణముఖేషు చ ।। ౫౦.

పాదముద్ర ఉన్న చోట, ముండ పృష్ఠంపై, గదాధరుని సమీపంలో, ఆకాశగంగా తీర్థంలో, పర్వత గుహా ద్వారాలలో—

స్నాతోఽథ పిణ్డదో బ్రహ్మలోకం కులశతం నయేత్। దేవనద్యాం వైతరణ్యాం స్నాతః స్వర్గం నయేత్పితౄన్ ।। ౫౦.

స్నానం చేసి, పిండాలు ఇచ్చినవాడు వంద కుటుంబాలను బ్రహ్మలోకానికి చేర్చుతాడు. దేవనదీ వైతరణిలో స్నానం చేసినవాడు తన పితృదేవతలను స్వర్గానికి చేర్చుతాడు.

స్నాతో గోదో వైతరణ్యాం త్రిఃసప్తకులముద్ధరేత్। సత్యం సత్యం పునః సత్యం వైతరణ్యాం తు నారద ।। ౫౦.

వైతరణి నదిలో స్నానం చేసి, ఆవును దానం చేసినవాడు, మూడు సార్లు ఏడు కుటుంబాలను ఉద్ధరిస్తాడు. ఇది నిజం, నిజమే, మళ్లీ నిజమే, నారదా, వైతరణిలో.

ఏకవింశతికులాన్యాహుస్తారయేన్నాత్ర సంశయః। యా సా వైతరణీ నామ నదీ త్రైలోక్యవిశ్రుతా ।। ౫౦.

వైతరణి అనే నదిలో ఇరవై ఒక కుటుంబాలను ఉద్ధరిస్తాడని చెబుతారు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆ నది మూడు లోకాలందు ప్రసిద్ధి చెందింది.

సావతీర్ణా గయాక్షేత్రే పితౄణాం తరణాయ వై। గోదావర్య్యాం వైతరణ్యాం యమునాయాం తథైవ చ ।। ౫౦.

ఆ నది గయాక్షేత్రంలో పితృదేవతల తరింపునకు అవతరించింది. అదే విధంగా గోదావరి, వైతరణి, యమునా నదులలో కూడా ఉంది.

దేవనద్యాం గోప్రచారే శ్రాద్ధదః స్వర్నయేత్పితౄన్। పుష్కరిణ్యాం ఘృతకుల్యాం మధుకుల్యాం తథైవ చ ।। ౫౦.

దేవనదిలో, ఆవుల మైదానంలో శ్రాద్ధం చేసినవాడు తన పితృదేవతలను స్వర్గానికి చేర్చుతాడు. పుష్కరిణి, ఘృతకుల్య, మధుకుల్యలో కూడా అలాగే.

కోటితీర్థే రుక్మిణీయే పిణ్డదః స్వర్నయేత్పితౄన్। త్రిరాత్రోపోషణేనైవ తీర్థాభిగమనేన చ ।। ౫౦.

కోటితీర్థంలో, రుక్మిణీ స్థలంలో పిండాలు ఇచ్చినవాడు తన పితృదేవతలను స్వర్గానికి చేర్చుతాడు. మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి, తీర్థాలను సందర్శించినవాడు కూడా అలాగే.

అదత్త్వా కాఞ్చనఙ్గాశ్చ దరిద్రో జాయతే నరః। ఘృతకుల్యా మధుకుల్యా దేవికా చ మహానదీ ।। ౫౦.

బంగారు రంగు గల ఆవును దానం చేయకపోతే, మనిషి దరిద్రుడవుతాడు. ఘృతకుల్య, మధుకుల్య, దేవికా, మహానదిలో కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది.

శిలాయాః సఙ్గమో యత్ర మధుస్రవా ప్రకీర్తితా। అయుతం చాశ్వమేధానాం స్నానకృల్లభతే నరః ।। ౫౦.

శిలల సంగమం ఉన్న చోట, మధుస్రవా అని పిలవబడే ప్రదేశంలో స్నానం చేసినవాడు, పది వేల అశ్వమేధ యాగాల ఫలితం పొందుతాడు.

శ్రాద్ధం సపిణ్డకం కృత్వా పిణ్డదానం తథైవ చ। కులానాం శతముద్ధృత్య విష్ణులోకం నయేన్నరః ।। ౫౦.

పిండాలతో శ్రాద్ధం చేసి, పిండదానం కూడా చేసి, వంద కుటుంబాలను ఉద్ధరించి, వారిని విష్ణు లోకానికి చేర్చుతాడు.

దశాశ్చ మేధికే హంసతీర్థే చామరకఙ్కటే। కోటితీర్థే రుక్మకుణ్డే పిణ్డదః స్వర్నయేత్పితౄన్ ।। ౫౦.

మేధిక, హంసతీర్థం, అమరకంకట, కోటితీర్థం, రుక్మకుండం వంటి ప్రదేశాల్లో పిండం సమర్పించినవాడు తన పితృదేవతలను స్వర్గానికి చేర్చగలడు.

వైతరణ్యాం ఘృతకుల్యాం మధుకుల్యాం తథైవ చ। కోటితీర్థే నరః స్నాత్వా దృష్ట్వా కోటీశ్వరఞ్చ యః ।। ౫౦.

వైతరణి, ఘృతకుల్య, మధుకుల్య, అలాగే కోటితీర్థంలో స్నానం చేసి, కోటీశ్వరుడిని దర్శించినవాడు—

కోటిజన్మ భవేద్విప్రో ధనాఢ్యో వేదపారగః । మార్కణ్డేయేశకోచీశౌ నత్వా స్యాత్పితృతారకః ।। ౫౦.

అతడు కోటి జన్మలు బ్రాహ్మణుడిగా, ధనవంతుడిగా, వేదపండితుడిగా పుట్టి, మార్కండేయేశుడు, కొచీశుడిని నమస్కరించి, తన పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని కలిగించగలడు.

రుక్మ పారిజాతవనే పార్వ్వత్యా సహ శఙ్కరః। రహస్యే సంస్థితో రేమే యుగానామయుతం పురా ।। ౫౦.

రుక్మపారిజాతవనంలో, పార్వతితో కలిసి శివుడు ఎన్నో యుగాల పాటు, ఎవరికీ తెలియకుండా ఆనందంగా నివసించాడు.

మరీచిః ఫలపుష్పార్థం పారిజాతవనం గతః। దృష్ట్వా శప్తో మహేశేన యస్మాత్సుఖవిఘాతకః ।। ౫౦.

మరీచి ఫలాలు, పువ్వుల కోసం పారిజాతవనానికి వెళ్ళాడు. అతన్ని చూసిన మహేశ్వరుడు, సుఖానికి అడ్డుగా ఉన్నాడని శాపం ఇచ్చాడు.

దుఃఖీ భవేతి తద్భీతో మరిచిస్తుష్టువే శివమ్। తుష్టః ప్రోవాచ తం శమ్భుర్వృణీష్వ వరముత్తమమ్ ।। ౫౦.

అలా శాపం విని భయపడి, దుఃఖిగా మారిన మరీచి, శివుని స్తుతించాడు. శంభుడు సంతోషించి, 'నీకు కావలసిన వరాన్ని కోరుకో' అన్నాడు.

శాపాద్ భవతు ముక్తిర్మ్మే మరీచిః ప్రాహ శఙ్కరమ్। భవేద్గయాయాం ముక్తిస్తే శివోక్తః ప్రయయౌ గయామ్ ।। ౫౦.

మరీచి శంకరుని అడిగాడు: 'ఈ శాపం నుండి విముక్తి కలగాలి.' శివుడు, 'గయలో నీకు మోక్షం లభిస్తుంది' అని చెప్పి, మరీచి గయకు వెళ్ళాడు.

శిలాస్థితస్తపస్తేపే సర్వ్వేషాం దుష్కరఞ్చ యత్। మరీచిరీశ్వరాచ్ఛప్తః కృష్ణత్వమగమత్పురా ।। ౫౦.

ఒక రాయిమీద నిలబడి, మరీచి అందరికన్నా కఠినమైన తపస్సు చేశాడు. ఇశ్వరుని శాపంతో, అతడు మునుపు నల్లగా మారాడు.

తపసా దారుణేనేహ స విప్రః శుక్లతాం గతః । హరిరూచే మరీచిఞ్చ వరం వృణుహి పుత్రక ।। ౫౦.

ఆ కఠినమైన తపస్సుతో, ఆ ముని మళ్లీ తెల్లవాడయ్యాడు. హరి మరీచిని చూచి, 'పిల్లా, నీకు కావాల్సిన వరాన్ని కోరుకో' అన్నాడు.

కిమలభ్యం త్వయి తుష్టే మరీచిః ప్రాహ మాధవమ్। హరశాపాద్విముక్తోఽహం శిలా భవతు పావనీ ।। ౫౦.

మరీచి మాధవుని అడిగాడు: 'మీరు సంతోషిస్తే ఏదైనా సాధ్యమే. హరుని శాపం నుండి విముక్తుడనై, ఈ రాయి పవిత్రంగా మారాలి.'