వాయుపురాణమ్

స్థితా గయాయామన్నాదిపర్వ్వతాః పఞ్చవింశతిః। ప్రశంసన్తి ద్విజాస్తత్ర దేశే దేశే సుపూజితాః ।। ౫౦.

గయలో ఇరవై ఐదు అన్నపర్వతాలు నిలిచినవి. అక్కడ ప్రతి ప్రాంతంలో బ్రాహ్మణులు వాటిని ప్రశంసిస్తూ, ఘనంగా పూజించబడతారు.

నైవ పూర్వ్వం కేప్యకుర్వ్వన్న కరిష్యన్తి చాపరే। సికతా వా యథా లోకే యథా చ దివి తారకాః ।। ౫౦.

ఇంతటి మహాయజ్ఞాన్ని ఇంతకు ముందు ఎవరూ చేయలేదు, తరువాత కూడా ఎవరూ చేయలేరు. భూమిపై రేణువులు, ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఎంత లెక్కలేనివో, అంతగా.

తథా బహుసువర్ణాద్యైరసఙ్ఖ్యాతాస్తు దక్షిణాః । నైవేహ పూర్వే యే కేచిన్న కరిష్యన్తి చాపరే ।। ౫౦.

అలాగే, బంగారం వంటి అపారమైన దానాలు కూడా లెక్కించలేనివిగా ఇచ్చారు. ఇక్కడ ఇంతటి దానాలు పూర్వంలో ఎవరూ ఇవ్వలేదు, తరువాత కూడా ఎవరూ ఇవ్వలేరు.

ప్రశంసన్తి ద్విజాస్తృప్తా దేశే దేశే సుపూజితాః। గయం విష్ణ్వాదయస్తుష్టా వరం బ్రూహీతి చాబ్రువన్ ।। ౫౦.

ప్రతి చోటా గౌరవంతో ఆతిథ్యం పొందిన ద్విజులు సంతృప్తిగా గయను ప్రశంసించారు. గయలో విష్ణువు మరియు ఇతరులు సంతోషంతో, "ఏదైనా వరం కోరుకో" అని అన్నారు.

గయస్తాన్ప్రార్థయామాస హ్యభిశప్తాశ్చ చే పురా। బ్రహ్మణా తే ద్విజాః పూతా భవన్తు క్రతుపూజితాః ।। ౫౦.

అప్పుడు గయ, ఆ బ్రాహ్మణులు ఒకప్పుడు శాపగ్రస్తులై ఉండగా, బ్రహ్మ ద్వారా యజ్ఞాల్లో పూజింపబడి పవిత్రులయ్యారు అని కోరాడు.

గయాశ్రాద్ధవిధానాయ ద్విజా మూర్త్తాశ్చదుర్ద్దశ। తేషాం వాక్యం ప్రకుర్వ్వీత యది బ్రహ్మా స్వయం భవేత్ ।। ౫౦.

గయలో పితృకర్మ కోసం, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతరులు ఎంత కష్టంలో ఉన్నా, వారి మాటలు తప్పక పాటించాలి; బ్రహ్మ స్వయంగా ఉన్నా కూడా అలాగే చేయాలి.

గౌతమం కాశ్యపం కౌత్సం కౌశికం కణ్వమేవ చ। భారద్వాజం హ్యౌశనసం వాత్స్యం పారాశరం తథా ।। ౫౦.

గౌతముడు, కాశ్యపుడు, కౌత్సుడు, కౌశికుడు, కన్వుడు, భారద్వాజుడు, ఔశనసుడు, వాత్స్యుడు, పారాశరుడు—ఇవాళ్లందరూ ఉన్నారు.

హరిత్కుమారమాణ్డవ్యం లోకాక్షిం లోకసంమహత్। వాసిష్ఠఞ్చ తథాత్రేయం గోత్రాణ్యేషాం చతుర్ద్దశ ।। ౫౦.

హరిత్ కుమారుడు, మాండవ్యుడు, లోకాక్షి, లోకసంమహత్, వాసిష్ఠుడు, అత్రి—ఇవాళ్ల పద్నాలుగు వంశాలు.

గయాపురీతి మన్నామ్నా ఖ్యాతా బ్రహ్మ పురీ యథా। ఏవమస్తు వరం దత్త్వా తథా చాన్తర్దధుః సురాః ।। ౫౦.

నా పేరుతో ఈ పట్టణం గయాపురిగా ప్రసిద్ధి చెందింది, బ్రహ్మ పురి ఎలా పేరుపొందిందో అలాగే. వరం ఇచ్చి, దేవతలు అంతర్ధానమయ్యారు.

గయశ్చ భోగాన్సమ్భుజ్య విష్ణులోకం పరం యయౌ। విశాలాయాం విశాలోఽభూద్రాజాఽపుత్రో ఽబ్రవీద్ద్విజాన్ ।। ౫౦.

గయుడు అన్ని సుఖాలు అనుభవించి, విష్ణు లోకానికి చేరాడు. విశాలా పట్టణంలో, విశాలుడు రాజుగా అవతరించి, తనకు సంతానం లేక బ్రాహ్మణులను అడిగాడు.

కథం పుత్రాదయో మే స్యుర్విశాలం చాబ్రువన్ద్విజాః। గయాయాం పిణ్డదానేన తవ సర్వ్వం భవిష్యతి ।। ౫౦.

"నాకు ఎలా పిల్లలు కలుగుతారు?" అని విశాలుడు బ్రాహ్మణులను అడిగాడు. వారు, "గయలో పిండప్రదానం చేస్తే, నీకు అన్నీ సిద్ధిస్తాయి" అని చెప్పారు.

విశాలోఽపి గయాశీర్ష పిణ్డదః పుత్రవానభూత్। దృష్ట్వాకాశే సితం రక్తం కృష్ణం పురుషమబ్రవీత్ ।। ౫౦.

విశాలుడు కూడా గయాశీర్షంలో పిండప్రదానం చేసి, సంతానాన్ని పొందాడు. ఆకాశంలో తెలుపు, ఎరుపు, నలుపు రంగుల ముగ్గురు పురుషులను చూసి మాట్లాడాడు.

కే యూయం తేషు చైవైకః సితః ప్రోచే విశాలకమ్। అహం సితస్తే జనక ఇన్ద్రలోకాదిహాగతః ।। ౫౦.

"మీరు ఎవరు?" అని అడిగాడు. వారిలో తెలుపు వాడు విశాలునితో, "నేను నీ పూర్వికుడిని, ఇంద్ర లోకంనుంచి వచ్చాను" అన్నాడు.

మమ పుత్ర పితా రక్తో బ్రహ్మహా పాపకృత్తమః । అయం పితామహః కృష్ణ ఋషయో యేన ఘాతితాః ।। ౫౦.

"నా కుమారుడు ఈ ఎరుపు వాడు, బ్రాహ్మణ హంతకుడు, పాపాత్ముడు. ఈ నలుపు వాడు మా తాత, ఋషులను హత్య చేసినవాడు."

అవీచినరకం ప్రాప్తౌ ముక్తౌ త్వత్పిణ్డదానతః। పితౄన్పితామహాంశ్చైవ తథైవ ప్రపితామహాన్ ।। ౫౦.

"వాళ్లు అవీచి నరకానికి పడ్డారు, కానీ నువ్విచ్చిన పిండప్రదానంతో విముక్తి పొందారు. తండ్రులు, తాతలు, ముత్తాతలు అందరూ కూడా అలాగే విముక్తులయ్యారు."

ప్రీణయామీతి యత్తోయం త్వయా దత్తమరిన్దమ। తేనాస్మద్యుగపద్యోగో జాతో వాక్యేన సత్తమ ।। ౫౦.

"నీ చేత ఇచ్చిన నీటితో మేము సంతోషించాము. నీ కార్యంతో, నీ మాటలతో మేమంతా కలిసిపోయాము."

ముక్తిః కృతా త్వయా పుత్ర వ్రజామః స్వర్గముత్తమమ్। ఏవం పుత్రైః పితౄణాం చ కర్తవ్యా ముక్తిరుత్తమా ।। ౫౦.

"పుత్రుడా! నువ్వు మాకు మోక్షం కలిగించావు. మేము ఇప్పుడు ఉత్తమ స్వర్గానికి వెళ్తాము. ఇలాగే పిల్లలు తమ పితృదేవతలకు ఉత్తమ విముక్తిని కలిగించాలి."

త్వఞ్చ రాజ్యం చిరం కృత్వా భుక్త్వా భోగాంశ్చ దుర్ల్లభాన్। యజ్ఞాన్సదక్షిణాన్కృత్వా యాయాద్విష్ణుపురం తతః ।। ౫౦.

నీవు కూడా రాజ్యాన్ని చాలా కాలం పాలించి, అరుదైన సుఖాలు అనుభవించి, యజ్ఞాలు చేసి, చివరికి విష్ణుపురికి వెళ్తావు.

ఏవం లబ్ధవరో రాజా రాజ్యం కృత్వా దివంగతః। ప్రేతరాజః సహ ప్రేతైర్గయాశ్రాద్ధాద్దివం గతః ।। ౫౦.

ఇలా రాజు వరం పొంది, రాజ్యం పాలించి, ఆ తర్వాత స్వర్గానికి వెళ్లాడు. ప్రేతరాజు కూడా తనతో పాటు ప్రేతులతో గయాశ్రాద్ధం వల్ల స్వర్గానికి చేరాడు.

ప్రేతః కశ్చిద్విముక్త్యర్థం వణిజం కఞ్చిదబ్రవీత్। మమ నామ్నా గయాశీర్షే పిణ్డనిర్వ్వాపణం కురు ।। ౫౦.

ఒక ప్రేతాత్మ విముక్తి కోసం ఒక వాణిజుడిని ఇలా అడిగింది: "నా పేరుతో గయాశీర్షంలో పిండప్రదానం చేయు."

ప్రేతభావవిముక్త్యర్థం త్వం గృహాణ ధనం మమ। తద్వనం సర్వ్వమాదాయ గయాశ్రాద్ధవ్యయం కురు ।। ౫౦.

"ప్రేతత్వం నుంచి విముక్తి కోసం నా ధనం నీవు తీసుకో. ఆ అడవిని మొత్తం తీసుకుని, గయాశ్రాద్ధానికి కావలసిన ఖర్చు చేయు."

షోడశపఞ్చభాగాంశ్చ తుభ్యం వై దత్తవానహమ్। స్వనామాని యథాన్యాయం సమ్యగాఖ్యాతవానహమ్ ।। ౫౦.

పదహారు, ఐదు భాగాలు నీకు ఇచ్చాను. వాటి పేర్లను కూడా యథావిధిగా చెప్పాను.

గత్వా గయాం గయాశీర్ష ప్రేతరాజాయ పిణ్డకమ్। సమదాద్బన్ధుభిః సార్ద్ధం స్వపితృభ్యస్తతో దదౌ ।। ౫౦.

గయా నగరానికి, గయాశీర్షానికి వెళ్లి, ప్రేతరాజు వద్ద పిండం సమర్పించి, ఆ తర్వాత బంధువులతో కలిసి తన పితృదేవతలకు పిండం ఇచ్చాడు.

ప్రేతః ప్రేతత్వనిర్మ్ముక్తో వణిక్ స్వగృహమాగతః । ఏవం గయస్య శమ్భోశ్చ క్షేత్రం విష్ణో రవేస్తథా ।। ౫౦.

ఆ వ్యాపారి ప్రేతత్వం నుండి విముక్తి పొంది తన ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. ఇలానే గయా, శంభు, విష్ణువు, సూర్యుని క్షేత్రాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ఉపోషితోఽథ గాయత్రీతీర్థే మహానదీస్థితే। గాయత్ర్యాః పురతః స్నాత్వా ప్రాతఃసన్ధ్యాముపాసయేత్ ।। ౫౦.

ఉపవాసం చేసి, మహానదిలో ఉన్న గాయత్రీ తీర్థంలో, గాయత్రీ దేవి ముందు స్నానం చేసి, ఉదయసంధ్యను ఆరాధించాలి.

శ్రాద్ధం సపిణ్డకం కృత్వానయేద్బ్రహ్మణ్యతాం కులమ్। తీర్థే సముదితే స్నాత్వా సావిత్ర్యాః పురతో నరః ।। ౫౦.

పిండాలతో శ్రాద్ధం చేసి, తన వంశాన్ని బ్రాహ్మణత్వానికి చేర్చుతాడు. తీర్థంలో స్నానం చేసి, సావిత్రి దేవి ముందు నిలబడాలి.

సన్ధ్యాముపాస్య మధ్యాహ్నే నయేత్కులశతన్దివమ్। పిణ్డదానం తతః కుర్య్యాత్పితౄణాం ముక్తికామ్యయా ।। ౫౦.

మధ్యాహ్న సమయంలో సంధ్యను ఆరాధించి, వంద రోజుల పాటు తన వంశాన్ని నడిపించాలి. ఆ తరువాత పితృదేవతల విముక్తికై పిండదానం చేయాలి.

ప్రాచీసరస్వతీతీర్థే స్నాత్వా చాపి యథావిధి। సన్ధ్యాముపాస్య సాయాహ్నే విష్ణులోకం నయేత్పితౄన్ ।। ౫౦.

ప్రాచ్య సరస్వతి తీర్థంలో యథావిధిగా స్నానం చేసి, సాయంత్రం సంధ్యను ఆరాధించి, పితృదేవతలను విష్ణు లోకానికి చేర్చుతాడు.

బహుజన్మకృతాత్సన్ధ్యాలోపాన్ముక్తస్త్రిసన్ధ్య కృత్। విశాలాయాం లేలిహానే తీర్థే చ భరతాశ్రమే ।। ౫౦.

అనేక జన్మల్లో సంధ్యను చేయకపోయిన దోషం నుండి విముక్తి పొందినవాడు, విశాలా, లేలిహాన తీర్థం, భరతాశ్రమంలో మూడు సంధ్యలు ఆచరిస్తే—