వాయుపురాణమ్

శన్తనుః ప్రాహ సన్తుష్టః శాస్త్రార్థే నిశ్చలో భవాన్। త్రికాలదృష్టిర్భవత్ చాన్తే విష్ణుశ్చ తే గతిః ।। ౪౯.

శంతనువు సంతోషంతో ఇలా అన్నాడు: 'నీవు శాస్త్రార్థంలో స్థిరంగా ఉన్నావు; మూడు కాలాలను చూడగలవు; చివరికి నీకు విష్ణువు గమ్యం.'

స్వేచ్ఛయా మరణం చాస్తు ఇత్యుక్త్వా ముక్తిమాగతః। కనకేశఞ్చ కేదారం నారసింహం చ వామనమ్ ।। ౪౯.

'నీ ఇష్టానుసారం మరణం కలగాలి' అని చెప్పి మోక్షాన్ని పొందాడు. కనకేశ, కేదార, నరసింహ, వామన.

ఉదఙ్మార్గే సమభ్యర్చ్చ్య పితౄన్సర్వ్వాంశ్చ తారయేత్। గయాశిరసి యః పిణ్డాన్యేషాం నామ్నా తు నిర్వపేత్ ।। ౪౯.

ఉత్తర దిశలోని మార్గంలో పితృదేవతలను పూజించి, గయాశిరస్సులో వారి పేర్లతో పిండాలు సమర్పించినవాడు వారిని రక్షించగలడు.

నరకస్థా దివం యాన్తి స్వర్గస్థా మోక్షమాప్నుయుః। గయాశిరసి యః పిణ్డం శమీపత్రప్రమాణతః ।। ౪౯.

నరకంలో ఉన్నవారు స్వర్గానికి చేరుతారు, స్వర్గంలో ఉన్నవారు మోక్షాన్ని పొందుతారు; గయాశిరస్సులో శమీపత్రం పరిమాణంలో పిండం సమర్పించినప్పుడు.

కన్దమూలఫలాద్యైర్వా దద్యాత్స్వర్గం నయేత్పితౄన్। పదాని యత్ర దృశ్యన్తే విష్ణ్వాదీనాం తదగ్రతః ।। ౪౯.

కందమూలఫలాదులు అయినా ఇచ్చినా, పితృదేవతలను స్వర్గానికి చేర్చగలడు. విష్ణువు మొదలైన వారి పాదముద్రలు కనిపించే చోట, వాటి ముందు సమర్పించాలి.

శ్రాద్ధం కృత్వా సపిణ్డఞ్చ తేషాం లోకాన్నయేత్పితౄన్। సర్వ్వత్ర ముణ్డపృష్ఠాద్రిః పదైరేభిః సులక్షితః ।। ౪౯.

శ్రాద్ధం చేసి, సపిండ కర్మను నిర్వహించినవారు తమ పితృదేవతలను వారి లోకాలకు చేర్చుతారు. ఎక్కడ చూసినా, ముండపృష్ట పర్వతం అక్కడి అడుగుల గుర్తులతో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

ప్రయాన్తి పితరః సర్వ్వే బ్రహ్మలోకమనామయమ్। హేత్యసురస్య యచ్ఛీర్షం గదయా తద్ద్విధాకృతమ్ ।। ౪౯.

అందరు పితృదేవతలు నిష్కలంకమైన బ్రహ్మలోకానికి వెళ్ళిపోతారు. హేతి అనే రాక్షసుని తల, గదతో రెండు ముక్కలు చేయబడింది.

తతః ప్రక్షాలితా యస్మాత్తీర్థం తచ్చ విముక్తయే। గదాలోలమితి ఖ్యాతం సర్వ్వేషాముత్తమోత్తమమ్ ।। ౪౯.

అందుకే అక్కడ గదను కడిగినందున ఆ తీర్థం మోక్షానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. అది గదాలోలమని, అందరి మధ్య అత్యుత్తమమైనదిగా పేరుగాంచింది.

గదాలోలే మహాతీర్థే గదాప్రక్షాలనాద్ధరేః। స్నానం కరోమి సిద్ధ్యర్థమక్షయం పదమాప్నుయామ్ ।। ౪౯.

హరిదేవుని గదను కడిగిన గదాలోల మహాతీర్థంలో నేను స్నానం చేస్తాను. దీనివల్ల సిద్ధి కోసం, నాశ్వరత లేని స్థితిని పొందాలని కోరుకుంటాను.

పఞ్చమేఽహ్ని గదాలోలే స్నాత్వా కుర్య్యాత్సపిణ్డకమ్। శ్రాద్ధం పితౄన్బ్రహ్మలోకం నయేదాత్మానమేవ చ ।। ౪౯.

ఐదవ రోజున గదాలోలలో స్నానం చేసి, సపిండ కర్మను చేయాలి. శ్రాద్ధం వల్ల పితృదేవతలను, తాను కూడా బ్రహ్మలోకానికి చేర్చవచ్చు.

బ్రహ్మప్రకల్పితాన్విప్రాన్ హవ్యకవ్యాదినార్చ్చయేత్। తైస్తుష్టైస్తోషితాః సర్వ్వాః పితృభిః సహ దేవతాః ।। ౪౯.

బ్రహ్మదేవుడు నియమించిన బ్రాహ్మణులను హవ్య, కావ్యాదులతో పూజించాలి. వారు సంతృప్తి చెందితే, పితృదేవతలతో పాటు అన్ని దేవతలు సంతోషిస్తారు.

కృతే శ్రాద్ధేఽక్షయవటే అన్నేనైవ ప్రయత్నతః। పితౄన్నయేద్బ్రహ్మలోకమక్షయన్తు సనాతనమ్ ।। ౪౯.

అక్షయవటవృక్షం వద్ద శ్రాద్ధాన్ని అన్నంతో శ్రద్ధగా నిర్వహిస్తే, పితృదేవతలను శాశ్వతమైన, నాశ్వరత లేని బ్రహ్మలోకానికి చేర్చవచ్చు.

వటవృక్షసమీపే తు శాకేనాప్యుదకేన వా। ఏకస్మిన్భోజితే విప్రే కోటిర్భవతి భోజితా ।। ౪౯.

వటవృక్షం దగ్గర కూరగాయలు లేదా నీటితో అయినా ఒక బ్రాహ్మణుడిని భోజనం పెట్టితే, కోటి మందిని భోజనం పెట్టినట్లే ఫలితం లభిస్తుంది.

దేయం దానం షోడశకం గయాతీర్థపురోధసే। వస్త్రం గన్ధాదిభిః పుత్రైః సమ్యక్సంపూజ్య యత్నతః ।। ౪౯.

గయా తీర్థపు పురోహితునికి పదహారు దానాలు ఇవ్వాలి. తన కుమారులు ఆయనను వస్త్రం, గంధం మొదలైన వాటితో శ్రద్ధగా సత్కరించాలి.

గయాతీర్థవటే చైవ పితౄణాం దత్తమక్షయమ్ । దృష్ట్వా నత్వా చ సంపూజ్య వటేశం సుసమాహితః ।। ౪౯.

గయా తీర్థంలోని వటవృక్షం వద్ద పితృదేవతలకు ఇచ్చే దానం నాశ్వరత లేనిది. వటేశ్వరునిని దర్శించి, నమస్కరించి, భక్తితో పూజించాలి.

పితౄన్నయేద్బ్రహ్మలోకమక్షయన్తు సనాతనమ్। గయాయాం ధర్మ్మపృష్ఠే చ సరసి బ్రహ్మణస్త థా ।। ౪౯.

పితృదేవతలను శాశ్వతమైన, నాశ్వరత లేని బ్రహ్మలోకానికి చేర్చవచ్చు. అలాగే గయాలో ధర్మపృష్టం వద్ద, బ్రహ్మ సరస్సులో కూడా అదే ఫలితం లభిస్తుంది.

గయాశీర్షే వటే చైవ పితౄణాం దత్తమక్షయమ్। ఏకార్ణవే వటస్యాగ్రే యః శేతే యోగనిద్రయా ।। ౪౯.

గయా శిఖరంలో, వటవృక్షం వద్ద పితృదేవతలకు ఇచ్చే దానం నాశ్వరత లేనిది. ఏకార్ణవ సముద్రంలో వటవృక్షం ముందు యోగనిద్రలో విశ్రాంతి తీసుకునే వాడు—

బాలరూపధరస్తస్మై నమస్తే యోగశాయినే। సంసారవృక్షశస్త్రాయాశేషపాపహరాయ చ ।। ౪౯.

బాలరూపాన్ని ధరించిన యోగనిద్రలో విశ్రాంతి తీసుకునే ఆ పరమాత్మునికి నమస్కరిస్తాను. సంసారవృక్షపు ఖడ్గానికి ఆశ్రయమైన, సమస్త పాపాలను హరించే ఆయనకు వందనం.

అక్షయబ్రహ్మదాత్రే చ నమోఽక్షయవటాయ వై। కలౌ మాహేశ్వరా లోకా యేన తస్మాద్గదాధరః। లిఙ్గరూపోఽభవత్తఞ్చ వన్దే శ్రీప్రపితామహమ్ ।। ౪౯.

నాశ్వరత లేని బ్రహ్మాన్ని ప్రసాదించేవారికి, నిజమైన అక్షయవటవృక్షానికి నమస్కారం. కలియుగంలో మహేశ్వర లోకాలను, గదాధరుడు లింగరూపంగా మారిన ఆ మహాత్మునికి, శ్రీప్రపితామహునికి నేను పూజలు అర్పిస్తాను.

యజ్ఞఞ్చక్రే గయో రాజా బహ్వన్నం బహుదక్షిణమ్। యత్ర ద్రవ్యసమూహానాం సంఖ్యా కర్త్తుం న శక్యతే ।। ౫౦.

గయ అనే రాజు, అపారమైన అన్నపానములతో, విస్తారమైన దక్షిణలతో యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు. అక్కడ సమకూర్చిన వస్తువుల సంఖ్యను లెక్కించలేనంతగా ఉన్నాయి.

స్థితా గయాయామన్నాదిపర్వ్వతాః పఞ్చవింశతిః। ప్రశంసన్తి ద్విజాస్తత్ర దేశే దేశే సుపూజితాః ।। ౫౦.

గయలో ఇరవై ఐదు అన్నపర్వతాలు నిలిచినవి. అక్కడ ప్రతి ప్రాంతంలో బ్రాహ్మణులు వాటిని ప్రశంసిస్తూ, ఘనంగా పూజించబడతారు.

నైవ పూర్వ్వం కేప్యకుర్వ్వన్న కరిష్యన్తి చాపరే। సికతా వా యథా లోకే యథా చ దివి తారకాః ।। ౫౦.

ఇంతటి మహాయజ్ఞాన్ని ఇంతకు ముందు ఎవరూ చేయలేదు, తరువాత కూడా ఎవరూ చేయలేరు. భూమిపై రేణువులు, ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఎంత లెక్కలేనివో, అంతగా.

తథా బహుసువర్ణాద్యైరసఙ్ఖ్యాతాస్తు దక్షిణాః । నైవేహ పూర్వే యే కేచిన్న కరిష్యన్తి చాపరే ।। ౫౦.

అలాగే, బంగారం వంటి అపారమైన దానాలు కూడా లెక్కించలేనివిగా ఇచ్చారు. ఇక్కడ ఇంతటి దానాలు పూర్వంలో ఎవరూ ఇవ్వలేదు, తరువాత కూడా ఎవరూ ఇవ్వలేరు.

ప్రశంసన్తి ద్విజాస్తృప్తా దేశే దేశే సుపూజితాః। గయం విష్ణ్వాదయస్తుష్టా వరం బ్రూహీతి చాబ్రువన్ ।। ౫౦.

ప్రతి చోటా గౌరవంతో ఆతిథ్యం పొందిన ద్విజులు సంతృప్తిగా గయను ప్రశంసించారు. గయలో విష్ణువు మరియు ఇతరులు సంతోషంతో, "ఏదైనా వరం కోరుకో" అని అన్నారు.

గయస్తాన్ప్రార్థయామాస హ్యభిశప్తాశ్చ చే పురా। బ్రహ్మణా తే ద్విజాః పూతా భవన్తు క్రతుపూజితాః ।। ౫౦.

అప్పుడు గయ, ఆ బ్రాహ్మణులు ఒకప్పుడు శాపగ్రస్తులై ఉండగా, బ్రహ్మ ద్వారా యజ్ఞాల్లో పూజింపబడి పవిత్రులయ్యారు అని కోరాడు.

గయాశ్రాద్ధవిధానాయ ద్విజా మూర్త్తాశ్చదుర్ద్దశ। తేషాం వాక్యం ప్రకుర్వ్వీత యది బ్రహ్మా స్వయం భవేత్ ।। ౫౦.

గయలో పితృకర్మ కోసం, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతరులు ఎంత కష్టంలో ఉన్నా, వారి మాటలు తప్పక పాటించాలి; బ్రహ్మ స్వయంగా ఉన్నా కూడా అలాగే చేయాలి.

గౌతమం కాశ్యపం కౌత్సం కౌశికం కణ్వమేవ చ। భారద్వాజం హ్యౌశనసం వాత్స్యం పారాశరం తథా ।। ౫౦.

గౌతముడు, కాశ్యపుడు, కౌత్సుడు, కౌశికుడు, కన్వుడు, భారద్వాజుడు, ఔశనసుడు, వాత్స్యుడు, పారాశరుడు—ఇవాళ్లందరూ ఉన్నారు.

హరిత్కుమారమాణ్డవ్యం లోకాక్షిం లోకసంమహత్। వాసిష్ఠఞ్చ తథాత్రేయం గోత్రాణ్యేషాం చతుర్ద్దశ ।। ౫౦.

హరిత్ కుమారుడు, మాండవ్యుడు, లోకాక్షి, లోకసంమహత్, వాసిష్ఠుడు, అత్రి—ఇవాళ్ల పద్నాలుగు వంశాలు.

గయాపురీతి మన్నామ్నా ఖ్యాతా బ్రహ్మ పురీ యథా। ఏవమస్తు వరం దత్త్వా తథా చాన్తర్దధుః సురాః ।। ౫౦.

నా పేరుతో ఈ పట్టణం గయాపురిగా ప్రసిద్ధి చెందింది, బ్రహ్మ పురి ఎలా పేరుపొందిందో అలాగే. వరం ఇచ్చి, దేవతలు అంతర్ధానమయ్యారు.