వాయుపురాణమ్

భారద్వాజస్తతః పిణ్డం దాతుం కృష్ణాయ చోద్యతః। శ్వేతోఽదృశ్యోఽబ్రవీత్తత్ర పుత్రస్త్వం హి మమౌరసః ।। ౪౯.

తర్వాత భారద్వాజుడు ఆ నలుపు చేయికి పిండం ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాడు. అప్పుడే తెలుపు చేయి కనబడకుండా పోయి, 'నీవే నా నిజమైన కుమారుడవు' అని పలికింది.

కృష్ణోఽబ్రవీన్మమ క్షేత్రం తతో మే దేహి పిణ్డకమ్। స్వైరిణ్యథాబ్రవీద్దాతుం క్షేత్రిణే బీజినే తతః ।। ౪౯.

నలుపు చేయి ఇలా చెప్పింది: 'ఇది నా భూమి; కాబట్టి నాకు పిండం ఇవ్వు.' స్వతంత్రురాలైన ఆ మహిళ ఇలా జవాబిచ్చింది: 'పిండం భూమి అయినవాడికీ, విత్తనమైనవాడికీ ఇవ్వాలి.'

భారద్వాజస్తతః పిణ్డం కశ్యపస్య పదే దదౌ । హంసయుక్తవిమానేన బ్రహ్మలోకముభౌ గతౌ ।। ౪౯.

తర్వాత భారద్వాజుడు కశ్యపుని స్థలంలో పిండం సమర్పించాడు. ఇద్దరూ హంసలతో కూడిన విమానంలో బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లారు.

రామో రుద్రపదే శ్రాద్ధే పిణ్డదానాయ చోద్యతః। పితా దశరథః స్వర్గాత్ప్రసార్య్య కరమాగతః ।। ౪౯.

రాముడు రుద్రుని స్థలంలో శ్రాద్ధ సమయంలో పిండం ఇవ్వమని ప్రేరేపించబడ్డాడు. అప్పుడే అతని తండ్రి దశరథుడు స్వర్గం నుండి చేయి చాచి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

నాదాత్పిణ్డం కరే రామో దదౌ రుద్రపదే తతః। శాస్త్రార్థాతిక్రమాద్భీతం రామం దశరథోఽబ్రవీత్ ।। ౪౯.

రాముడు పిండాన్ని తండ్రి చేయిలో పెట్టలేదు, రుద్రుని స్థలంలోనే సమర్పించాడు. శాస్త్రార్థాన్ని అతిక్రమించాడని భయపడి, దశరథుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు.

తారితోఽహం త్వయా పుత్ర రుద్రలోకమవాప్నుయామ్। హస్తే పిణ్డప్రదానేన స్వర్గతిర్న హి మే భవేత్ ।। ౪౯.

'కుమారా, నువ్వు నన్ను రక్షించావు; నేను రుద్రుని లోకాన్ని పొందగలుగుతాను. నీవు నా చేయిలో పిండం ఇచ్చినట్లయితే నాకు స్వర్గమార్గం కలుగదు.'

త్వఞ్చ రాజ్యం చిరం కృత్వా పాలయిత్వా ద్విజాన్ప్రజాః। యజ్ఞాన్సదక్షిణాన్కృత్వా విష్ణులోకం వ్రజిష్యసి ।। ౪౯.

'నీవు రాజ్యాన్ని చాలా కాలం పాలించి, ద్విజులను, ప్రజలను రక్షించి, యజ్ఞాలు దక్షిణలతో నిర్వహించి, చివరికి విష్ణు లోకాన్ని చేరుతావు.'

పుర్య్యయోధ్యాజనైః సార్ద్ధం కృమికీటాదిభిః సహ। ఇత్యుక్త్వాసౌ దశరథో రుద్రలోకం పరం యయౌ ।। ౪౯.

అయోధ్య ప్రజలతో పాటు, పురుగు, క్రిమి మొదలైనవారితో కూడి, దశరథుడు ఇలా చెప్పి, పరమ రుద్ర లోకానికి వెళ్లిపోయాడు.

భీష్మో విష్ణుపదే శ్రేష్ఠే ఆహూయ పితరం స్వకమ్। శ్రాద్ధం కృత్వోద్యతో దాతుం పిత్రాదిభ్యశ్చ పిణ్డకమ్ ।। ౪౯.

భీష్ముడు ఉత్తమమైన విష్ణు స్థలంలో తన తండ్రిని పిలిపించి, శ్రాద్ధం చేసి, పితృదేవతలకు పిండం ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాడు.

పితుర్వినిర్గతౌ హస్తౌ గయాశిరసి శన్తనోః। నాదాత్పిణ్డం కరో భీష్మో దదౌ విష్ణుపదే తతః ।। ౪౯.

గయాశిరస్సు మీద శంతనువు తలపై తన తండ్రి చేతులు బయటపడ్డాయి. భీష్ముడు ఆ చేయిలో పిండం పెట్టలేదు, విష్ణు స్థలంలోనే సమర్పించాడు.

శన్తనుః ప్రాహ సన్తుష్టః శాస్త్రార్థే నిశ్చలో భవాన్। త్రికాలదృష్టిర్భవత్ చాన్తే విష్ణుశ్చ తే గతిః ।। ౪౯.

శంతనువు సంతోషంతో ఇలా అన్నాడు: 'నీవు శాస్త్రార్థంలో స్థిరంగా ఉన్నావు; మూడు కాలాలను చూడగలవు; చివరికి నీకు విష్ణువు గమ్యం.'

స్వేచ్ఛయా మరణం చాస్తు ఇత్యుక్త్వా ముక్తిమాగతః। కనకేశఞ్చ కేదారం నారసింహం చ వామనమ్ ।। ౪౯.

'నీ ఇష్టానుసారం మరణం కలగాలి' అని చెప్పి మోక్షాన్ని పొందాడు. కనకేశ, కేదార, నరసింహ, వామన.

ఉదఙ్మార్గే సమభ్యర్చ్చ్య పితౄన్సర్వ్వాంశ్చ తారయేత్। గయాశిరసి యః పిణ్డాన్యేషాం నామ్నా తు నిర్వపేత్ ।। ౪౯.

ఉత్తర దిశలోని మార్గంలో పితృదేవతలను పూజించి, గయాశిరస్సులో వారి పేర్లతో పిండాలు సమర్పించినవాడు వారిని రక్షించగలడు.

నరకస్థా దివం యాన్తి స్వర్గస్థా మోక్షమాప్నుయుః। గయాశిరసి యః పిణ్డం శమీపత్రప్రమాణతః ।। ౪౯.

నరకంలో ఉన్నవారు స్వర్గానికి చేరుతారు, స్వర్గంలో ఉన్నవారు మోక్షాన్ని పొందుతారు; గయాశిరస్సులో శమీపత్రం పరిమాణంలో పిండం సమర్పించినప్పుడు.

కన్దమూలఫలాద్యైర్వా దద్యాత్స్వర్గం నయేత్పితౄన్। పదాని యత్ర దృశ్యన్తే విష్ణ్వాదీనాం తదగ్రతః ।। ౪౯.

కందమూలఫలాదులు అయినా ఇచ్చినా, పితృదేవతలను స్వర్గానికి చేర్చగలడు. విష్ణువు మొదలైన వారి పాదముద్రలు కనిపించే చోట, వాటి ముందు సమర్పించాలి.

శ్రాద్ధం కృత్వా సపిణ్డఞ్చ తేషాం లోకాన్నయేత్పితౄన్। సర్వ్వత్ర ముణ్డపృష్ఠాద్రిః పదైరేభిః సులక్షితః ।। ౪౯.

శ్రాద్ధం చేసి, సపిండ కర్మను నిర్వహించినవారు తమ పితృదేవతలను వారి లోకాలకు చేర్చుతారు. ఎక్కడ చూసినా, ముండపృష్ట పర్వతం అక్కడి అడుగుల గుర్తులతో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

ప్రయాన్తి పితరః సర్వ్వే బ్రహ్మలోకమనామయమ్। హేత్యసురస్య యచ్ఛీర్షం గదయా తద్ద్విధాకృతమ్ ।। ౪౯.

అందరు పితృదేవతలు నిష్కలంకమైన బ్రహ్మలోకానికి వెళ్ళిపోతారు. హేతి అనే రాక్షసుని తల, గదతో రెండు ముక్కలు చేయబడింది.

తతః ప్రక్షాలితా యస్మాత్తీర్థం తచ్చ విముక్తయే। గదాలోలమితి ఖ్యాతం సర్వ్వేషాముత్తమోత్తమమ్ ।। ౪౯.

అందుకే అక్కడ గదను కడిగినందున ఆ తీర్థం మోక్షానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. అది గదాలోలమని, అందరి మధ్య అత్యుత్తమమైనదిగా పేరుగాంచింది.

గదాలోలే మహాతీర్థే గదాప్రక్షాలనాద్ధరేః। స్నానం కరోమి సిద్ధ్యర్థమక్షయం పదమాప్నుయామ్ ।। ౪౯.

హరిదేవుని గదను కడిగిన గదాలోల మహాతీర్థంలో నేను స్నానం చేస్తాను. దీనివల్ల సిద్ధి కోసం, నాశ్వరత లేని స్థితిని పొందాలని కోరుకుంటాను.

పఞ్చమేఽహ్ని గదాలోలే స్నాత్వా కుర్య్యాత్సపిణ్డకమ్। శ్రాద్ధం పితౄన్బ్రహ్మలోకం నయేదాత్మానమేవ చ ।। ౪౯.

ఐదవ రోజున గదాలోలలో స్నానం చేసి, సపిండ కర్మను చేయాలి. శ్రాద్ధం వల్ల పితృదేవతలను, తాను కూడా బ్రహ్మలోకానికి చేర్చవచ్చు.

బ్రహ్మప్రకల్పితాన్విప్రాన్ హవ్యకవ్యాదినార్చ్చయేత్। తైస్తుష్టైస్తోషితాః సర్వ్వాః పితృభిః సహ దేవతాః ।। ౪౯.

బ్రహ్మదేవుడు నియమించిన బ్రాహ్మణులను హవ్య, కావ్యాదులతో పూజించాలి. వారు సంతృప్తి చెందితే, పితృదేవతలతో పాటు అన్ని దేవతలు సంతోషిస్తారు.

కృతే శ్రాద్ధేఽక్షయవటే అన్నేనైవ ప్రయత్నతః। పితౄన్నయేద్బ్రహ్మలోకమక్షయన్తు సనాతనమ్ ।। ౪౯.

అక్షయవటవృక్షం వద్ద శ్రాద్ధాన్ని అన్నంతో శ్రద్ధగా నిర్వహిస్తే, పితృదేవతలను శాశ్వతమైన, నాశ్వరత లేని బ్రహ్మలోకానికి చేర్చవచ్చు.

వటవృక్షసమీపే తు శాకేనాప్యుదకేన వా। ఏకస్మిన్భోజితే విప్రే కోటిర్భవతి భోజితా ।। ౪౯.

వటవృక్షం దగ్గర కూరగాయలు లేదా నీటితో అయినా ఒక బ్రాహ్మణుడిని భోజనం పెట్టితే, కోటి మందిని భోజనం పెట్టినట్లే ఫలితం లభిస్తుంది.

దేయం దానం షోడశకం గయాతీర్థపురోధసే। వస్త్రం గన్ధాదిభిః పుత్రైః సమ్యక్సంపూజ్య యత్నతః ।। ౪౯.

గయా తీర్థపు పురోహితునికి పదహారు దానాలు ఇవ్వాలి. తన కుమారులు ఆయనను వస్త్రం, గంధం మొదలైన వాటితో శ్రద్ధగా సత్కరించాలి.

గయాతీర్థవటే చైవ పితౄణాం దత్తమక్షయమ్ । దృష్ట్వా నత్వా చ సంపూజ్య వటేశం సుసమాహితః ।। ౪౯.

గయా తీర్థంలోని వటవృక్షం వద్ద పితృదేవతలకు ఇచ్చే దానం నాశ్వరత లేనిది. వటేశ్వరునిని దర్శించి, నమస్కరించి, భక్తితో పూజించాలి.

పితౄన్నయేద్బ్రహ్మలోకమక్షయన్తు సనాతనమ్। గయాయాం ధర్మ్మపృష్ఠే చ సరసి బ్రహ్మణస్త థా ।। ౪౯.

పితృదేవతలను శాశ్వతమైన, నాశ్వరత లేని బ్రహ్మలోకానికి చేర్చవచ్చు. అలాగే గయాలో ధర్మపృష్టం వద్ద, బ్రహ్మ సరస్సులో కూడా అదే ఫలితం లభిస్తుంది.

గయాశీర్షే వటే చైవ పితౄణాం దత్తమక్షయమ్। ఏకార్ణవే వటస్యాగ్రే యః శేతే యోగనిద్రయా ।। ౪౯.

గయా శిఖరంలో, వటవృక్షం వద్ద పితృదేవతలకు ఇచ్చే దానం నాశ్వరత లేనిది. ఏకార్ణవ సముద్రంలో వటవృక్షం ముందు యోగనిద్రలో విశ్రాంతి తీసుకునే వాడు—

బాలరూపధరస్తస్మై నమస్తే యోగశాయినే। సంసారవృక్షశస్త్రాయాశేషపాపహరాయ చ ।। ౪౯.

బాలరూపాన్ని ధరించిన యోగనిద్రలో విశ్రాంతి తీసుకునే ఆ పరమాత్మునికి నమస్కరిస్తాను. సంసారవృక్షపు ఖడ్గానికి ఆశ్రయమైన, సమస్త పాపాలను హరించే ఆయనకు వందనం.

అక్షయబ్రహ్మదాత్రే చ నమోఽక్షయవటాయ వై। కలౌ మాహేశ్వరా లోకా యేన తస్మాద్గదాధరః। లిఙ్గరూపోఽభవత్తఞ్చ వన్దే శ్రీప్రపితామహమ్ ।। ౪౯.

నాశ్వరత లేని బ్రహ్మాన్ని ప్రసాదించేవారికి, నిజమైన అక్షయవటవృక్షానికి నమస్కారం. కలియుగంలో మహేశ్వర లోకాలను, గదాధరుడు లింగరూపంగా మారిన ఆ మహాత్మునికి, శ్రీప్రపితామహునికి నేను పూజలు అర్పిస్తాను.