వాయుపురాణమ్

దివ్యన్తరిక్షభూమిష్ఠాః పితరో బాన్ధవాదయః। మృతా అసంస్కృతా యే చ తేబ్యః పిణ్డం దదామ్యహమ్ ।। ౪౮.

దేవ లోకాల్లో, మధ్యలో, భూమిపై ఉన్న పితృలు, బంధువులు, అలాగే శుద్ధి చేయకుండా మరణించినవాళ్లకు, నేను ఈ పిండాన్ని సమర్పిస్తున్నాను.

యే కేచిత్ప్రేతరూపేణ వర్త్తన్తే పితరో మమ। తే సర్వ్వే తృప్తిమాయాన్తు పిణ్డేనానేన సర్వ్వదా ।। ౪౮.

పితృ రూపంలో ఉన్న నా పితృలు అందరూ, ఈ పిండం ద్వారా ఎప్పుడూ తృప్తి పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.

యేఽబాన్ధవా బాన్ధవా వా యేఽన్యజన్మని బాన్ధవాః। తేషాం పిణ్డో మయా దత్తో హ్యక్షయ్యముపతిష్ఠతామ్ ।। ౪౮.

బంధువులు అయినా కాని, లేదా ఇతర జన్మలో బంధువులు అయినా, నేను ఇచ్చిన పిండం వారికి ఎప్పటికీ తగ్గకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.

పితృవంశే మృతా యే చ మాతృవంశే చ యే మృతాః। గురుశ్వశురబన్ధూనాం యే చాన్యే బాన్ధవా మృతాః ।। ౪౮.

నా తండ్రి వంశంలో మరణించినవాళ్లు, తల్లి వంశంలో మరణించినవాళ్లు, గురువులు, మామలు, ఇతర బంధువులు, దగ్గర వాళ్లు, దూర వాళ్లు — అందరికీ,

యే మే కులే లుప్తపిణ్డాః పుత్రదారవివర్జితాః। క్రియాలోపగతా యే చ జాత్యన్ధాః పఙ్గవస్తథా ।। ౪౮.

నా వంశంలో పిండం లేని వారు, కుమారుడు లేదా భార్య లేని వారు, కర్మలు చేయకుండా ఉన్నవారు, జన్మతో అంధులు, లంగడవారు —

విరూపా ఆమగర్భాశ్చ జ్ఞాతాజ్ఞాతాః కులే మమ। తేషాం పిణ్డో మయా దత్తో హ్యక్షయ్యముపతిష్ఠతామ్ ।। ౪౮.

వికలాంగులు, అకాల జన్మలు, తెలిసినవారు తెలియని వారు నా కుటుంబంలో ఉన్నవారు — వారికి నేను ఇచ్చిన పిండం ఎప్పటికీ తగ్గకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.

ఆ బ్రహ్మణో యే పితృవంశజాతా మాతుస్తథా వంశభవా మదీయాః। కులద్వయే యే మమ దాసభూతా భృత్యా స్తథైవాశ్రితసేవకాశ్చ ।। ౪౮.

బ్రహ్మ వరకు పితృ వంశంలో జన్మించినవారు, తల్లి వంశంలో జన్మించినవారు, నా రెండు కుటుంబాల్లో ఉన్న సేవకులు, భృత్యులు, ఆధారపడినవారు —

మిత్రాణి శిష్యాః పశవశ్చ వృక్షా దృష్టా హ్యదృష్టాశ్చ కృతోపకారాః। జన్మాన్తరే యే మమ సఙ్గతాశ్చ తేభ్యః స్వధా పిణ్డమహం దదామి ।। ౪౮.

మిత్రులు, శిష్యులు, పశువులు, చెట్లు — కనిపించినవారు కనిపించని వారు, ఉపకారం చేసినవారు, ఇతర జన్మలో నాకు కలిసినవారు — వారికి స్వధా మంత్రంతో పిండాన్ని సమర్పిస్తున్నాను.

ఏతైశ్చ సర్వ్వమన్త్రైస్తు స్త్రీలిఙ్గాన్తం సమూహ్య చ। పిణ్డాన్దద్యాద్యథాపూర్వ్వం స్త్రీణాం మాత్రాదికక్రమాత్ ।। ౪౮.

ఈ మంత్రాలతో, స్త్రీల రూపాలను కలిపి, మునుపటి విధంగా, స్త్రీలకు తల్లి మొదలుకొని క్రమంగా పిండాలను సమర్పించాలి.

స్వగోత్రే పరగోత్రే వా దమ్పత్యోః పిణ్డపాతనమ్। అపృథఙ్ నిష్ఫలం శ్రాద్ధం పిణ్డఞ్చోదకతర్పణమ్ ।। ౪౮.

తన వంశంలో అయినా, ఇతర వంశంలో అయినా, దంపతులకు పిండం వేరు వేరు గా ఇవ్వకపోతే, శ్రాద్ధం, పిండం, నీరు సమర్పణ ఫలితం ఇవ్వదు.

పిణ్డపాత్రే తిలాన్క్షిప్త్వా పూరయిత్వా శుభోదకైః। పరిషిచ్య త్రిధా సర్వాన్ ప్రణిపత్య సమాపయేత్ ।। ౪౮.

పిండం పాత్రలో నువ్వులు వేసి, శుద్ధమైన నీటితో నింపి, మూడు సార్లు చల్లిన తర్వాత, అందరికీ నమస్కరించి, ఆ కర్మను పూర్తి చేయాలి.

పితౄన్విసృజ్య చాచమ్య సాక్షిణః శ్రావయేత్సురాన్ । సాక్షిణః సన్తు మే దేవా బ్రహ్మేశానాదయస్తథా। మయా గయాం సమాసాద్య పితౄణాం నిష్కృతిః కృతా ।। ౪౮.

పితృలను పంపించి, నీరు తాగిన తర్వాత, దేవతలను సాక్షిగా చెప్పాలి: 'బ్రహ్మ, ఈశానుడు మొదలుకొని దేవతలు నా సాక్షులు కావాలి; నేను గయా చేరి, పితృలకు నా కర్తవ్యాన్ని పూర్తి చేశాను.'

ఆగతోఽస్మి గయాం దేవ పితృకార్య్యే గదాధర। త్వమేవ సాక్షీ భగవన్ననృణోఽహమృణత్రయాత్ ।। ౪౮.

'దేవా, గదాధరా, పితృ కర్మ కోసం నేను గయా వచ్చాను; భగవంతా, నీవే సాక్షి, నేను మూడు రుణాల నుండి విముక్తుడనని.'

సర్వ్వస్థానేషు చైవం స్యాత్ పిణ్డదానన్తు నారద। ప్రేతపర్వ్వతమారభ్య కుర్య్యాత్తీర్థేషు చ క్రమాత్ ।। ౪౮.

నారదా, అన్ని స్థలాల్లో పిండం సమర్పణను ఇలాంటి విధంగా చేయాలి; ప్రేతపర్వతం నుండి ప్రారంభించి, తీర్థాల్లో క్రమంగా చేయాలి.

తిలమిశ్రాంస్తతః సక్తూన్నిఃక్షిపేత్ప్రేతపర్వ్వతే। అపసవ్యేన దేవర్షే దక్షిణాభిముఖేన చ ।। ౪౮.

తర్వాత, ప్రేతపర్వతంపై నువ్వులతో కలిపిన సక్తులను ఉంచాలి; దేవర్షీ, ఎడమవైపు తిరిగి, దక్షిణ దిశను చూసి చేయాలి.

యే కేచిత్ప్రేతరూపేణ వర్త్తన్తే పితరో మమ। తే సర్వ్వే తృప్తిమాయాన్తు సక్తుభిస్తిలమిశ్రితైః ।। ౪౮.

ఎవరైనా నా పితృదేవతలు ప్రేతరూపంలో ఉన్నా, వారికి నువ్వు తిలలు కలిపిన పిండిపప్పుతో చేసిన నైవేద్యంతో సంపూర్ణ తృప్తి కలగాలి.

ఆబ్రహ్మస్తమ్బపర్య్యన్తం యత్కిఞ్చిత్సచరాచరమ్। మయా దత్తేన తోయేన తృప్తిమాయాన్తు సర్వ్వశః ।। ౪౮.

బ్రహ్మ నుండి చిన్న గడ్డి వరకు, జంతువులు, అజంతువులు అన్నీ నేను సమర్పించిన నీటితో పూర్తిగా తృప్తి చెందాలి.

ప్రేతత్వాచ్చ విముక్తాః స్యుః పితరస్తస్య నారద। ప్రేతత్వం తస్య మాహాత్మ్యాత్కులే చాపి న జాయతే ।। ౪౮.

నారదా! దీని వలన అతని పితృదేవతలు ప్రేతరూపం నుండి విముక్తి పొందుతారు. అతని గొప్పతనం వల్ల, ఆ ప్రేతస్థితి అతని వంశంలో కలగదు.

నామ్నా ప్రేతశిలా ఖ్యాతా గయాశిరసి ముక్తయే। తీర్థమన్త్రాదిరూపేణ స్థిత శ్చాదిగదాధరః ।। ౪౮.

గయాశిఖరంపై ప్రేతశిల అనే పేరు పొందిన శిలా ముక్తిని ప్రసాదించేది. అక్కడ దండధారి పవిత్రత స్థలంగా, మంత్రరూపంగా తిష్టబడి ఉంటాడు.

ఆదౌ తు పఞ్చతీర్థేషు చోత్తరే మానసే విధిః। ఆచమ్య కుశహస్తేన శిరశ్చాభ్యుక్ష్య వారిణా ।। ౪౯.

ముందుగా ఐదు పవిత్రతీర్థాలలో, ఆ తరువాత ఉత్తర మానస సరస్సులో, కుశగ్రాసాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, శుద్ధికై నీళ్లు మింగి, తలపై నీళ్లు చల్లి ఆచరణ చేయాలి.

ఉత్తరం మానసం గచ్ఛేన్మన్త్రేణ స్నానమాచరేత్। ఉత్తరే మానసే స్నానం కరోమ్యాత్మవిశుద్ధయే ।। ౪౯.

ఉత్తర మానస సరస్సుకు వెళ్లి, 'నేను నా ఆత్మశుద్ధికై ఉత్తర మానసంలో స్నానం చేస్తున్నాను' అనే మంత్రంతో స్నానం చేయాలి.

సూర్య్యలోకాదిసంసిద్ధిసిద్ధయే పితృముక్తయే। దేవాదీంస్తర్పయిత్వాథ శ్రాద్ధం కుర్యాత్ సపిణ్డకమ్ ।। ౪౯.

సూర్యలోకాది ఫలితాల కోసం, పితృదేవతల విమోచన కోసం, దేవతలకు మొదలైన వారికి తర్పణం చేసి, తరువాత పిండప్రదానంతో శ్రాద్ధం చేయాలి.

మానసం హి సరో హ్యత్ర తస్మాదుత్తరమానసమ్। సూర్య్యం నత్వార్చ్చయిత్వాథ సూర్య్యలోకం నయేత్పితౄన్ ।। ౪౯.

ఇక్కడ మానస సరస్సు ఉంది. దాని పైన ఉత్తర మానసం ఉంది. అక్కడ సూర్యుని నమస్కరించి పూజించి, పితృదేవతలను సూర్యలోకానికి చేర్చాలి.

నమో భగవతే భర్త్రే సోమభౌమజ్ఞరూపిణే। జీవభార్గవసౌరేయరాహుకేతుస్వరూపిణే ।। ౪౯.

సోమ, భూమ, జ్ఞానరూపుడైన, జీవ, భృగు, సూర్య, చంద్ర, రాహు, కేతురూపుడైన భగవంతునికి నమస్కారం.

ఉత్తరాన్మానసాన్మౌనీ వ్రజేద్దక్షిణమానసమ్। ఉదీచీతీర్థమిత్యుక్తం తత్రౌదీచ్యం విముక్తిదమ్ । అత్ర స్నాతో దివం యాతి స్వశరీరేణ మానవః ।। ౪౯.

ఉత్తర మానసం నుండి మౌనిగా దక్షిణ మానసానికి వెళ్లాలి. దానిని ఉత్తర తీర్థం అంటారు. అది ముక్తిని ఇస్తుంది. అక్కడ స్నానం చేసినవాడు తన శరీరంతోనే స్వర్గానికి చేరతాడు.

మధ్యే కనఖలం తీర్థం త్రిషులోకేషు విశ్రుతమ్। స్నాతః కనకవద్భాతి నరో యాతి పవిత్రతామ్ ।। ౪౯.

మధ్యలో కనఖల అనే పవిత్రతీర్థం ఉంది. అది మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడ స్నానం చేసినవాడు బంగారం వలె ప్రకాశించి పవిత్రతను పొందుతాడు.

తస్య దక్షిణభాగే చ తీర్థం దక్షిణమానసమ్। అతః కనఖలం లోకే ఖ్యాతం తీర్థమనుత్తమమ్ ।। ౪౯.

దాని దక్షిణ భాగంలో దక్షిణ మానసం అనే పవిత్రతీర్థం ఉంది. అందుకే కనఖల ప్రపంచంలో అత్యుత్తమ తీర్థంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

దక్షిణే మానసే చైవ తీర్థత్రయముదాహృతమ్। స్నాత్వా తేషు విధానేన కుయ్యాచ్ఛ్రాద్ధం పృథక్పృథక్ ।। ౪౯.

దక్షిణ మానసంలో మూడు పవిత్రతీర్థాలు చెప్పబడ్డాయి. వాటిలో నియమానుసారం స్నానం చేసి, ప్రతి ఒక్కదానిలో వేర్వేరుగా శ్రాద్ధం చేయాలి.

దక్షిణే మానసే స్నానం కరోమ్యాత్మవిశుద్ధయే। సూర్య్యలోకాదిసంసిద్ధిసిద్ధయే పితృముక్తయే ।। ౪౯.

నేను నా ఆత్మశుద్ధికై, సూర్యలోకాది ఫలితాల కోసం, పితృదేవతల విమోచన కోసం దక్షిణ మానసంలో స్నానం చేస్తున్నాను.