వాయుపురాణమ్

సనత్కుమార ఉవాచ।। గదో నామాసురో హ్యాసీద్వజ్రాద్వజ్రతరో దృఢః। తపసా దారుణేనాసౌ బ్రహ్మలబ్ధవరః పురా। ప్రార్థితో బ్రహ్మణే ప్రాదాత్స్వశరీరాస్థి దుస్త్యజమ్ ।। ౪౭.

సనత్కుమారుడు ఇలా చెప్పాడు: గద అనే ఒక అసురుడు ఉండేవాడు. వజ్రానికి మించిన బలవంతుడు. అతడు తీవ్రమైన తపస్సు చేసి బ్రహ్మను ప్రసన్నం చేసుకుని వరం పొందాడు. బ్రహ్మ అడిగినప్పుడు, తన శరీరంలోని విడిపెట్టలేని ఎముకను ఇచ్చాడు.

బ్రహ్మోక్తో విశ్వకర్మ్మాపి గదాం చక్రేఽద్భుతాం తదా। తదస్థి వజ్రనిష్పేషైః కున్దైః స్వర్గే హ్యధారయత్ ।। ౪౭.

అప్పుడు బ్రహ్మ ఆదేశంతో విశ్వకర్మ ఆ ఎముకతో అద్భుతమైన గదాను తయారు చేశాడు. ఆ ఎముకను వజ్రాల ముద్దలతో, పీఠాలతో స్వర్గంలో మలిచాడు.

అథ కాలేన మహతా మనౌ స్వాయమ్భువే క్వచిత। హేతీ రక్షో బ్రహ్మపుత్రః తపస్తేపే సుదారుణమ్ ।। ౪౭.

తర్వాత, చాలా కాలం తర్వాత, స్వాయంభువ మనువు కాలంలో, హేతి అనే రాక్షసుడు, బ్రహ్మ కుమారుడు, ఎక్కడో తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు.

దివ్యవర్షసహస్రాణాం శతం వాయుమభక్షయత్। ఉన్ముఖశ్చోర్ద్ధ్వబాహుశ్చ పాదాఙ్గుష్ఠభరేణ హ ।। ౪౭.

వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాల పాటు, వాయువే ఆహారంగా తీసుకుంటూ, ముఖం పైకి, చేతులు పైకి ఎత్తి, పాదపు బొటనవేలిపై నిలబడి తపస్సు చేశాడు.

ఏకేనాతిష్ఠదవ్యగ్రః శీర్ణపర్ణానిలాశనః। బ్రహ్మాదీంస్తపసా తుష్టాన్వరం వవ్రే వరప్రదాన్ ।। ౪౭.

ఒక కాలితో నిలబడి, కదలకుండా, ఎండిన ఆకులు, గాలి మాత్రమే భోజనంగా తీసుకుంటూ, బ్రహ్మతో పాటు ఇతర దేవతలను తపస్సుతో సంతుష్టులను చేసి, వరదాతలైన వారిని వరం అడిగాడు.

దేవైర్దైత్యైశ్చ శస్త్రైర్వివిధైర్మనుజాదిభిః। కృష్ణేశానాదిచక్రాద్యైరవధ్యః స్యాం మహాబలః ।। ౪౭.

అతడు ఇలా కోరాడు: దేవతలు, దానవులు, అన్ని ఆయుధాలు, మనుషులు, కృష్ణుడు, శివుడు, ఆదికాలపు చక్రధారులు — వీరందరికీ నేను అవధ్యం కావాలి. నాకు మహాబలం కలగాలి.

తథేత్యుక్త్వాన్తర్హితాస్తే హేతిర్దేవానథాజయత్। ఇన్ద్రత్వమకరోద్ధేతిర్భీతా బ్రహ్మహరాదయః ।। ౪౭.

అవును అని చెప్పి వారు అంతర్ధానమయ్యారు. హేతి దేవతలను జయించి, ఇంద్ర పదవిని పొందాడు. బ్రహ్మ, శివుడు మొదలైనవారికి భయం కలిగింది.

హరిం తే శరణం జగ్మురూచుర్హేతిం జహీతి తాన్ । ఊచే హరిరవధ్యోఽయం హేతిర్దేవాసురైః సురాః ।। ౪౭.

హరి వద్దకు వచ్చి ఆశ్రయాన్ని కోరారు. 'హేతి, వారిని విడిచిపెట్టు' అని చెప్పారు. హరి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ఆయుధాన్ని దేవతలు, అసురులు ఎవ్వరూ జయించలేరు, దేవతలారా.'

మహాస్త్రం మే ప్రయచ్ఛధ్వం హేతిం హన్మి హి యేన తమ్। ఇత్యుక్తాస్తే తతో దేవా గదాం తాం హరయే దదుః ।। ౪౭.

'నేను ఆ ఆయుధాన్ని నాశనం చేయడానికి ఒక గొప్ప ఆయుధాన్ని ఇవ్వండి' అని హరి అడిగాడు. అప్పుడు దేవతలు ఆ గదను హరికి అందించారు.

దధార తాం గదామాదౌ దేవైరుక్తో గదాధరః । గదయా హేతిమాహత్య దేవైః స త్రిదివం యయౌ ।। ౪౭.

దేవతలు చెప్పినట్టు గదను తీసుకున్న గదధారి, ఆ గదతో హేతిని సంహరించాడు. ఆ తరువాత దేవతలతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.

గదామాదావవష్టభ్య గయాసురశిరఃశిలామ్। నిశ్చలార్థం స్థితో యస్మాత్తస్మాదాదిగదాధరః ।। ౪౭.

ఆదిలో గదను గాయాసురుని తలపై ఉన్న శిలపై ఉంచాడు. దాన్ని కదలకుండా నిలబెట్టినందున, ఆయనను 'ఆదిగదధారి' అని పిలుస్తారు.

శిలాపర్వతరూపేణ వ్యక్త ఆదిగదాధరః । శిలాసౌ ముణ్డపృష్ఠాద్రిః ప్రభాసో నామపర్వ్వతః ।। ౪౭.

శిలా పర్వత రూపంలో, ఆదిగదధారి స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు. ఆ శిలే ముండపృష్ట పర్వతం, ప్రభాస అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఉద్యన్తో గీతనాదశ్చ భస్మకూటో గిరిర్మ్మహాన్। గృధ్ర కూటః ప్రేతకూటశ్చాదిపాలోఽరవిన్దకః ।। ౪౭.

ఉద్యంత, గీతనాద, బస్మకూట అనే గొప్ప పర్వతం, గృధ్రకూట, ప్రేతకూట, ఆదిపాల, అరవిందక—

పఞ్చలోకః సప్తలోకో వైకుణ్ఠో లోహదణ్డకః । క్రౌఞ్చపాదోఽక్షయవటః ఫల్గుతీర్థం మధుశ్రవాః ।। ౪౭.

పంచలోక, సప్తలోక, వైకుంఠ, లోహదండక, క్రౌంచపాద, అక్షయవట, ఫల్గుతీర్థం, మధుశ్రవా—

దధికుల్యా మధుకుల్యా దేవికా చ మహానదీ। వైతరణ్యాదిరూపేణ వ్యక్త ఆదిగదాధరః ।। ౪౭.

దధికుల్యా, మధుకుల్యా, దేవికా అనే మహానది, వైతరణీ— వీటి రూపంలో ఆదిగదధారి స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు.

విష్ణోః పదం రుద్రపదం బ్రహ్మణః పదముత్తమమ్। కాశ్యపస్య పదం దివ్యం ద్వౌ హస్తౌ యత్ర నిర్గతౌ ।। ౪౭.

విష్ణువు స్థానం, రుద్రుని స్థానం, బ్రహ్మ యొక్క ఉత్తమ స్థానం, కాశ్యపుని దివ్య స్థానం, అక్కడ రెండు చేతులు వెలువడిన చోటు—

పఞ్చాగ్నీనాం పదాన్యత్ర ఇన్ద్రాగస్త్యపదే పరే। రవేశ్చ కార్త్తికేయస్య క్రౌఞ్చమాతఙ్గయోరపి ।। ౪౭.

అక్కడ ఐదు అగ్నుల స్థానాలు, ఇంద్రుడు, అగస్త్యుని పరమ స్థానం, సూర్యుడు, కార్తికేయుడు, క్రౌంచ, మాతంగుని స్థానాలు కూడా ఉన్నాయి.

ముఖ్యలిఙ్గాని సర్వ్వాణి వ్యక్తావ్యక్తాత్మనా స్థితః। ఆద్యో గదాధరశ్చైవ వ్యక్తః శ్రీమాన్ గదాధరః ।। ౪౭.

అక్కడ అన్ని ముఖ్య లింగాలు, స్పష్టమైనవి మరియు అస్పష్టమైనవి, స్థాపించబడ్డాయి. మొదటి గదధారి, శ్రీమంతుడు, స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు.

గాయత్రీ చైవ సావిత్రీ సన్ధ్యా చైవ సరస్వతీ । గయాదిత్యశ్చోత్తరార్కో దక్షిణార్కోఽపి నైమిషః ।। ౪౭.

గాయత్రి, సావిత్రి, సంధ్యా, సరస్వతి, గయాదిత్య, ఉత్తరార్క, దక్షిణార్క, నైమిష—

శ్వేతార్కో గణనాథశ్చ వసవోఽష్టౌ మునీశ్వరాః। రుద్రాశ్చైకాదశైవాథ తథా సప్తర్షయోఽపరే ।। ౪౭.

శ్వేతార్క, గణనాథ, ఎనిమిది వసువులు, మహామునులు, పదకొండు రుద్రులు, అలాగే ఇతర సప్తర్షులు—

సోమనాథశ్చ సిద్ధేశః కపర్ద్దీశో వినాయకః। నారాయణో మహాలక్ష్మీర్బ్రహ్మా శ్రీపురుషోత్తమః ।। ౪౭.

సోమనాథ, సిద్ధేశ, కపర్ద్దీశ, వినాయక, నారాయణ, మహాలక్ష్మి, బ్రహ్మ, శ్రీపురుషోత్తమ—

మార్కణ్డేయేశః కౌటీశో హ్యఙ్గిరేశః పితామహః। జనార్దనో మఙ్గలా చ పుణ్డరీకాక్ష ఉత్తమః ।। ౪౭.

మార్కండేయేశ, కౌటీశ, అంగిరేశ, పితామహ, జనార్దన, మంగళా, పుండరీకాక్ష అనే ఉత్తముడు—

ఇత్యాదివ్యక్తరూపేణ స్థితశ్చాదిగదాధరః। హేతిర్యో రాక్షసస్తస్మిన్హతే విష్ణుః పురం గతః ।। ౪౭.

ఇలా ఇతర స్పష్టమైన రూపాల్లో కూడా ఆదిగదధారి స్థిరంగా ఉన్నాడు. అక్కడ రాక్షసుడు హేతి సంహరించబడినప్పుడు, విష్ణువు తన లోకానికి తిరిగి వెళ్లాడు.

బ్రహ్మణా సహ రుద్రాద్యైః కారితే నిశ్చలేఽసురే । తుష్టావాద్యగదాపాణిం వేధా హర్షేణ నిర్వృతః ।। ౪౭.

బ్రహ్మ, రుద్రుడు మరియు ఇతరులతో కలిసి రాక్షసుని కదలకుండా చేసినప్పుడు, సృష్టికర్త ఆనందంతో ఆదిగదధారిని స్తుతించాడు.

బ్రహ్మోవాచ।। గదాధరం వ్యపగతకాలకల్మషం గయాగతం విదితగుణం గుణాతిగమ్। గుహాగతం గిరివరగౌరగేహగం గణార్చ్చితం వరదమహం నమామి ।। ౪౭.

బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: 'కాలదోషం లేని, గయకు వచ్చిన, గుణాలు తెలిసిన, గుణాలకు అతీతమైన, గుహలో నివసించే, గొప్ప పర్వత గృహంలో ఉండే, గణాలు పూజించే, వరాలు ప్రసాదించే గదధారిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.'

అహఃశ్రియం త్రిదశగణాదిసుశ్రియం భవశ్రియం దితిభవదారణశ్రియమ్। కలిశ్రియం కలిమలమర్దనశ్రియం గదాధరం నౌమి తమాశ్రితశ్రియమ్ । ౪౭.

పగలు వెలుగులో, దేవతల మధ్య, ఐశ్వర్యంలో, రాక్షసులను సంహరించడంలో, పాపాలను కాల్చడంలో, కలియుగంలో, కలిమాలిన్యాన్ని తొలగించడంలో, గదను ధరించినవాడైన ఆ శ్రేయస్సునిచ్చే ఆశ్రయాన్ని నేను వందనం చేస్తున్నాను.

దృఢాదౄఢం పరివృఢగాఢసంస్తుతం కామాద్భుతం సుదృఢమరూఢిరూఢిగమ్। తమాఢ్యగం దృఢదురితాద్యఢౌకితం స్వఢౌకృతం దృఢతరగోత్రసూక్తిభమ్ ।। ౪౭.

అతడు ఎంతో దృఢుడు, అపార బలవంతుడు, అందరితో ప్రశంసించబడినవాడు, ఆశ్చర్యకరంగా మన కోరికలను నెరవేర్చేవాడు, స్థిరంగా ఉన్నవాడు, ఎప్పటికీ పైకి ఎదుగుతున్నవాడు, ఐశ్వర్యవంతుడు, లోతైన దోషాలను తొలగించేవాడు, తనంతట తానే నిలిచినవాడు, తన వంశాన్ని గొప్ప స్తోత్రాలతో ప్రశంసింపజేసినవాడు — ఆ మహాత్ముడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.

విదేహకం కరణకలావివర్జితం విజన్మకం దివకరవేదిభూషితమ్। గదాధరం ధ్వనిముఖవర్జితం పరం నమామ్యహం సతత మనాదిమీశ్వరం హరిమ్ ।। ౪౭.

శరీరానికి అతీతుడైన, క్రియాకళలకు అతీతుడైన, జన్మరహితుడైన, సూర్యుని వేదికతో అలంకరించబడిన, గదను ధరించిన, ధ్వనికి అందని, ఆదిముడైన, ఎప్పటికీ ఉన్న పరమేశ్వరుడైన హరిని నేను ఎల్లప్పుడూ నమస్కరిస్తున్నాను.

మనోఽతిగం మతిగతివర్జితం పరం సదాద్వయం స్తుతిశిరసి సంస్తుతం బుధైః। చిదాత్మకం కలిగతకారణాతిగం గదాధరం హృదయగతం నమామి తమ్ ।। ౪౭.

మనస్సుకు అందని, బుద్ధి ప్రవాహానికి అతీతమైన, ఎప్పటికీ ఏకత్వంగా ఉన్న, మేధావులచే ఉత్తమ స్తోత్రాలలో ప్రశంసించబడిన, చైతన్య స్వరూపుడైన, కలియుగ కారణాలకు అతీతుడైన, హృదయంలో నివసించే గదాధరుడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.