వాయుపురాణమ్

జనార్దనో భస్మకూటే తస్య హస్తే తు పిణ్డదః। ఆత్మనోఽప్యథవాన్యేషాం సవ్యేనాపి తిలైర్వినా। జీవతాం దధిసంమిశ్రం సర్వే తే విష్ణులోకగాః ।। ౪౬.

భస్మకూటం వద్ద జనార్దనుడు తన చేతిలో పిండాన్ని ఉంచి, తనకోసం లేదా ఇతరులకోసం, నువ్వుల్లేకపోయినా, పెరుగు కలిపిన పిండాన్ని బ్రతికుండగానే ఇచ్చినవారందరినీ విష్ణు లోకానికి చేర్చుతాడు.

యస్తు పిణ్డో మయా దత్తస్తవ హస్తే జనార్దన। యదుద్దిశ్య త్వయా దేయస్తస్మిన్పిణ్డో మృతే ప్రభో ।। ౪౬.

జనార్దనా, నేను ఇచ్చిన ఈ పిండం నీ చేతిలో ఉంది. నువ్వు ఎవరి కోసం ఇవ్వాలనుకుంటే, ఆ పిండాన్ని మరణించినవారి కోసం సమర్పించాలి ప్రభూ.

ఏష పిణ్డో మయా దత్తస్తవ హస్తే జనార్దన। అన్తకాలే గతే మహ్యం త్వయా దేయో గయాశిరే ।। ౪౬.

జనార్దనా, నేను ఇచ్చిన ఈ పిండం నీ చేతిలో ఉంది. నా చివరి సమయంలో, నువ్వు గయాశిరంలో నా కోసం ఈ పిండాన్ని సమర్పించాలి.

జనార్దన నమస్తుభ్యం నమస్తే పితృమోక్షద। పితృపతే నమస్తేఽస్తు నమస్తే పితృరూపిణే ।। ౪౬.

జనార్దనా, నీకు నమస్కారం. పితృదేవతలకు మోక్షం ఇచ్చేవాడా, నీకు నమస్కారం. పితృదేవతల అధిపతీ, నీకు నమస్కారం. పితృరూపాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.

గయాయాం పితృరూపేణ స్వయమేవ జనార్దనః। తం దృష్ట్వా పుణ్డరీకాక్షం ముచ్యతే చ ఋణత్రయాత్ ।। ౪౬.

గయాలో జనార్దనుడు స్వయంగా పితృరూపంలో కనిపిస్తాడు. అక్కడ పుండరీకాక్షుడిని దర్శించినవాడు మూడు ఋణాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

నమస్తే పుణ్డరీకాక్ష ఋణత్రయవిమోచక। లక్ష్మీకాన్త నమస్తేఽస్తు పితౄణాం మోక్షదో భవ ।। ౪౬.

పుండరీకాక్షా, మూడు ఋణాల నుండి విమోచనం చేసే వాడా, నీకు నమస్కారం. లక్ష్మీ కాంతా, నీకు నమస్కారం. పితృదేవతలకు మోక్షం కలిగించు.

వామజాను సుసంపాత్య నత్వా భీమో జనార్దనమ్। శ్రాద్ధం సపిణ్డకం కృత్వా భ్రాతృభిర్బ్రహ్మలోకభాక్। పితృభిః సహ ధర్మాత్మా కులానాఞ్చ శతేన చ ।। ౪౬.

భీముడు ఎడమ మోకాలి మీద వంగి, జనార్దనుని నమస్కరించి, సపిండ శ్రాద్ధాన్ని తన అన్నదమ్ములతో కలిసి చేశాడు. ధర్మాత్ముడైన అతడు తన పితృదేవతలతో, వందలాది వంశస్థులతో కలిసి బ్రహ్మ లోకాన్ని పొందాడు.

శిలాయాం వ్యక్తరూపేణ వ్యక్తావ్యక్తాత్మనా స్థితః। లక్ష్మీశో విభుధైః సార్ద్ధం తస్మాద్దేవమయీ శిలా ।। ౪౬.

ఆ శిలపై లక్ష్మీపతియైన వాడు స్పష్టమైన రూపంలో, స్పష్టమైనదీ, అస్పష్టమైనదీ కలిపి, దేవతలతో కలిసి నిలిచాడు. అందుకే ఆ శిల దేవమయమైనది.

.నారద ఉవాచ।। కథం వ్యక్తస్వరూపేణ స్థితశ్చాదిగదాధరః। కథం వ్యక్తస్వరూపేణ వ్యక్తావ్యక్తాత్మనా స్థితః ।। ౪౭.

నారదుడు ఇలా అడిగాడు: ఆదిగదాయుధాన్ని ధరించిన వాడు ఎలా ప్రత్యక్ష రూపంలో నిలిచాడు? స్పష్టమైనదీ, అస్పష్టమైనదీ కలిపిన స్వరూపంతో ఎలా నిలిచాడు?

కథం గదా సముత్పన్నా యథా హ్యాదిగదాధరః। గదాలోలం కథం చాసీత్ సర్వ్వపాపక్షయఙ్కరమ్ ।। ౪౭.

ఆ గదా ఎలా పుట్టింది? ఆదిగదాయుధుడైన వాడు ఎలా ఏర్పడ్డాడు? అన్ని పాపాలను నాశనం చేసే ఆ గదాపై అతనికి ఎలా మక్కువ ఏర్పడింది?

సనత్కుమార ఉవాచ।। గదో నామాసురో హ్యాసీద్వజ్రాద్వజ్రతరో దృఢః। తపసా దారుణేనాసౌ బ్రహ్మలబ్ధవరః పురా। ప్రార్థితో బ్రహ్మణే ప్రాదాత్స్వశరీరాస్థి దుస్త్యజమ్ ।। ౪౭.

సనత్కుమారుడు ఇలా చెప్పాడు: గద అనే ఒక అసురుడు ఉండేవాడు. వజ్రానికి మించిన బలవంతుడు. అతడు తీవ్రమైన తపస్సు చేసి బ్రహ్మను ప్రసన్నం చేసుకుని వరం పొందాడు. బ్రహ్మ అడిగినప్పుడు, తన శరీరంలోని విడిపెట్టలేని ఎముకను ఇచ్చాడు.

బ్రహ్మోక్తో విశ్వకర్మ్మాపి గదాం చక్రేఽద్భుతాం తదా। తదస్థి వజ్రనిష్పేషైః కున్దైః స్వర్గే హ్యధారయత్ ।। ౪౭.

అప్పుడు బ్రహ్మ ఆదేశంతో విశ్వకర్మ ఆ ఎముకతో అద్భుతమైన గదాను తయారు చేశాడు. ఆ ఎముకను వజ్రాల ముద్దలతో, పీఠాలతో స్వర్గంలో మలిచాడు.

అథ కాలేన మహతా మనౌ స్వాయమ్భువే క్వచిత। హేతీ రక్షో బ్రహ్మపుత్రః తపస్తేపే సుదారుణమ్ ।। ౪౭.

తర్వాత, చాలా కాలం తర్వాత, స్వాయంభువ మనువు కాలంలో, హేతి అనే రాక్షసుడు, బ్రహ్మ కుమారుడు, ఎక్కడో తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు.

దివ్యవర్షసహస్రాణాం శతం వాయుమభక్షయత్। ఉన్ముఖశ్చోర్ద్ధ్వబాహుశ్చ పాదాఙ్గుష్ఠభరేణ హ ।। ౪౭.

వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాల పాటు, వాయువే ఆహారంగా తీసుకుంటూ, ముఖం పైకి, చేతులు పైకి ఎత్తి, పాదపు బొటనవేలిపై నిలబడి తపస్సు చేశాడు.

ఏకేనాతిష్ఠదవ్యగ్రః శీర్ణపర్ణానిలాశనః। బ్రహ్మాదీంస్తపసా తుష్టాన్వరం వవ్రే వరప్రదాన్ ।। ౪౭.

ఒక కాలితో నిలబడి, కదలకుండా, ఎండిన ఆకులు, గాలి మాత్రమే భోజనంగా తీసుకుంటూ, బ్రహ్మతో పాటు ఇతర దేవతలను తపస్సుతో సంతుష్టులను చేసి, వరదాతలైన వారిని వరం అడిగాడు.

దేవైర్దైత్యైశ్చ శస్త్రైర్వివిధైర్మనుజాదిభిః। కృష్ణేశానాదిచక్రాద్యైరవధ్యః స్యాం మహాబలః ।। ౪౭.

అతడు ఇలా కోరాడు: దేవతలు, దానవులు, అన్ని ఆయుధాలు, మనుషులు, కృష్ణుడు, శివుడు, ఆదికాలపు చక్రధారులు — వీరందరికీ నేను అవధ్యం కావాలి. నాకు మహాబలం కలగాలి.

తథేత్యుక్త్వాన్తర్హితాస్తే హేతిర్దేవానథాజయత్। ఇన్ద్రత్వమకరోద్ధేతిర్భీతా బ్రహ్మహరాదయః ।। ౪౭.

అవును అని చెప్పి వారు అంతర్ధానమయ్యారు. హేతి దేవతలను జయించి, ఇంద్ర పదవిని పొందాడు. బ్రహ్మ, శివుడు మొదలైనవారికి భయం కలిగింది.

హరిం తే శరణం జగ్మురూచుర్హేతిం జహీతి తాన్ । ఊచే హరిరవధ్యోఽయం హేతిర్దేవాసురైః సురాః ।। ౪౭.

హరి వద్దకు వచ్చి ఆశ్రయాన్ని కోరారు. 'హేతి, వారిని విడిచిపెట్టు' అని చెప్పారు. హరి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ఆయుధాన్ని దేవతలు, అసురులు ఎవ్వరూ జయించలేరు, దేవతలారా.'

మహాస్త్రం మే ప్రయచ్ఛధ్వం హేతిం హన్మి హి యేన తమ్। ఇత్యుక్తాస్తే తతో దేవా గదాం తాం హరయే దదుః ।। ౪౭.

'నేను ఆ ఆయుధాన్ని నాశనం చేయడానికి ఒక గొప్ప ఆయుధాన్ని ఇవ్వండి' అని హరి అడిగాడు. అప్పుడు దేవతలు ఆ గదను హరికి అందించారు.

దధార తాం గదామాదౌ దేవైరుక్తో గదాధరః । గదయా హేతిమాహత్య దేవైః స త్రిదివం యయౌ ।। ౪౭.

దేవతలు చెప్పినట్టు గదను తీసుకున్న గదధారి, ఆ గదతో హేతిని సంహరించాడు. ఆ తరువాత దేవతలతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.

గదామాదావవష్టభ్య గయాసురశిరఃశిలామ్। నిశ్చలార్థం స్థితో యస్మాత్తస్మాదాదిగదాధరః ।। ౪౭.

ఆదిలో గదను గాయాసురుని తలపై ఉన్న శిలపై ఉంచాడు. దాన్ని కదలకుండా నిలబెట్టినందున, ఆయనను 'ఆదిగదధారి' అని పిలుస్తారు.

శిలాపర్వతరూపేణ వ్యక్త ఆదిగదాధరః । శిలాసౌ ముణ్డపృష్ఠాద్రిః ప్రభాసో నామపర్వ్వతః ।। ౪౭.

శిలా పర్వత రూపంలో, ఆదిగదధారి స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు. ఆ శిలే ముండపృష్ట పర్వతం, ప్రభాస అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఉద్యన్తో గీతనాదశ్చ భస్మకూటో గిరిర్మ్మహాన్। గృధ్ర కూటః ప్రేతకూటశ్చాదిపాలోఽరవిన్దకః ।। ౪౭.

ఉద్యంత, గీతనాద, బస్మకూట అనే గొప్ప పర్వతం, గృధ్రకూట, ప్రేతకూట, ఆదిపాల, అరవిందక—

పఞ్చలోకః సప్తలోకో వైకుణ్ఠో లోహదణ్డకః । క్రౌఞ్చపాదోఽక్షయవటః ఫల్గుతీర్థం మధుశ్రవాః ।। ౪౭.

పంచలోక, సప్తలోక, వైకుంఠ, లోహదండక, క్రౌంచపాద, అక్షయవట, ఫల్గుతీర్థం, మధుశ్రవా—

దధికుల్యా మధుకుల్యా దేవికా చ మహానదీ। వైతరణ్యాదిరూపేణ వ్యక్త ఆదిగదాధరః ।। ౪౭.

దధికుల్యా, మధుకుల్యా, దేవికా అనే మహానది, వైతరణీ— వీటి రూపంలో ఆదిగదధారి స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు.

విష్ణోః పదం రుద్రపదం బ్రహ్మణః పదముత్తమమ్। కాశ్యపస్య పదం దివ్యం ద్వౌ హస్తౌ యత్ర నిర్గతౌ ।। ౪౭.

విష్ణువు స్థానం, రుద్రుని స్థానం, బ్రహ్మ యొక్క ఉత్తమ స్థానం, కాశ్యపుని దివ్య స్థానం, అక్కడ రెండు చేతులు వెలువడిన చోటు—

పఞ్చాగ్నీనాం పదాన్యత్ర ఇన్ద్రాగస్త్యపదే పరే। రవేశ్చ కార్త్తికేయస్య క్రౌఞ్చమాతఙ్గయోరపి ।। ౪౭.

అక్కడ ఐదు అగ్నుల స్థానాలు, ఇంద్రుడు, అగస్త్యుని పరమ స్థానం, సూర్యుడు, కార్తికేయుడు, క్రౌంచ, మాతంగుని స్థానాలు కూడా ఉన్నాయి.

ముఖ్యలిఙ్గాని సర్వ్వాణి వ్యక్తావ్యక్తాత్మనా స్థితః। ఆద్యో గదాధరశ్చైవ వ్యక్తః శ్రీమాన్ గదాధరః ।। ౪౭.

అక్కడ అన్ని ముఖ్య లింగాలు, స్పష్టమైనవి మరియు అస్పష్టమైనవి, స్థాపించబడ్డాయి. మొదటి గదధారి, శ్రీమంతుడు, స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు.

గాయత్రీ చైవ సావిత్రీ సన్ధ్యా చైవ సరస్వతీ । గయాదిత్యశ్చోత్తరార్కో దక్షిణార్కోఽపి నైమిషః ।। ౪౭.

గాయత్రి, సావిత్రి, సంధ్యా, సరస్వతి, గయాదిత్య, ఉత్తరార్క, దక్షిణార్క, నైమిష—