వాయుపురాణమ్

జుహోత్యగ్నౌ చ తేషాం వై తదక్షయ్యోపతిష్ఠతామ్ । అక్షయన్తు భవేచ్ఛ్రాద్ధం జపహోమతపాంసి చ। శిలాపర్వ్వతరూపేణ మయి తిష్ఠతు సర్వ్వదా ।। ౪౫.

నాకు అగ్నిలో హోమం చేసే వారికి కూడా, వారి పుణ్యఫలాలు ఎప్పటికీ తగ్గవు. వారి శ్రాద్ధాలు, జపాలు, హోమాలు, తపస్సులు ఎప్పటికీ నిలిచిపోవు. నేను శిలా పర్వత రూపంలో ఎప్పుడూ అక్కడే ఉంటాను.

పతివ్రతావచః శ్రుత్వా దేవాః ప్రోచుః పతివ్రతామ్। త్వయా యత్ప్రార్థితం సర్వ్వం తద్భవిష్యత్యసంశయమ్ ।। ౪౫.

పతివ్రత మాటలు విని, దేవతలు ఆమెతో ఇలా అన్నారు: "నువ్వు కోరినది అన్నీ తప్పకుండా జరుగుతాయి."

గయాసురస్య శిరసి భవిష్యసి యదా స్థిరా। తదా పాదాదిరూపేణ స్థాస్యామస్త్వయి సుస్థిరాః। వరం శిలాయై దత్త్వైవం తత్రైవాన్తర్ద్దధుః సురాః ।। ౪౫.

నీవు గయాసురుని తలపై స్థిరంగా నిలిచినప్పుడు, మేము కూడా నీపై పాదాది రూపంలో స్థిరంగా ఉంటాము. అలా శిలకి వరం ఇచ్చి, అక్కడే దేవతలు అంతర్ధానమయ్యారు.

వక్ష్యే శిలాయా మాహాత్మ్యం శ్రృణు నారద ముక్తిదమ్। యస్యా గాయన్తి దేవాశ్చ మాహాత్మ్యం మునిపుఙ్గవాః ।। ౪౬.

శిల యొక్క మహిమను ఇప్పుడు చెబుతాను. విను నారదా! అది ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. ఆ మహిమను దేవతలు, మునులు అందరూ గానం చేస్తారు.

శిలా స్థితా పృథివ్యాం సా దేవరూపాతిపావనీ। విచిత్రాఖ్యం శిలాతీర్థం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౪౬.

ఆ శిల భూమిపై స్థాపించబడి, దేవతల స్వరూపంగా, అత్యంత పవిత్రంగా ఉంది. 'విచిత్ర' అనే శిలా తీర్థం మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది.

తస్యాః సంస్పర్శనాల్లోకాః సర్వే హరిపురం యయుః। శూన్యే లోకత్రయే జాతే శూన్యా యమపురీ హ్యభూత్ ।। ౪౬.

ఆమెను తాకినవారు అందరూ హరిలోకానికి చేరుకున్నారు. మూడు లోకాలు ఖాళీగా మారినప్పుడు, యమపురి కూడా ఖాళీ అయింది.

యమ ఇన్ద్రాదిభిర్గత్వా ఊచే బ్రహ్మాణమద్భుతమ్। అధికారం గృహాణాథ యమదణ్డం పితామహ ।। ౪౬.

యముడు, ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలతో కలిసి బ్రహ్మను ఆశ్చర్యంగా చూచి ఇలా అన్నాడు: "పితామహా! యమదండాన్ని, అధికారాన్ని మీరు స్వీకరించండి."

యమమూచే తతో బ్రహ్మా స్వగృహే ధారయస్వ తామ్। బ్రహ్మోక్తో ధర్మరాజస్తు గృహే తాం సమధారయత్ ।। ౪౬.

అప్పుడు బ్రహ్మ యముడితో, "ఆమెను నీ ఇంట్లో ఉంచు" అని అన్నాడు. బ్రహ్మ చెప్పినట్లే, ధర్మరాజు ఆమెను తన ఇంట్లో ఉంచాడు.

యమోఽధికారం స్వం చక్రే పాపినాం శాసనాదికమ్। ఏవంవిధా గురుతరా శిలా జగతి విశ్రుతా ।। ౪౬.

తర్వాత యముడు తన అధికారాన్ని వినియోగించి, పాపులను శిక్షించసాగాడు. అలా ఆ భారమైన శిలా లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

యథా బ్రహ్నా యథా విష్ణుర్యథా దేవో మహేశ్వరః। బ్రహ్మాణ్డే చ యథా మేరు స్తథేయం దేవరూపిణీ ।। ౪౬.

బ్రహ్మ, విష్ణువు, మహేశ్వరుడు ఎలా స్థిరంగా ఉన్నారో, బ్రహ్మాండంలో మేరుపర్వతం ఎలా నిలిచిందో, అలాగే ఈ దేవరూపిణి శిల కూడా స్థిరంగా ఉంది.

గయాసురస్య శిరసి గురుత్వాద్ధారితా యతః । అతః పవిత్రయోర్యోగః పితౄణాం మోక్షదాయకః ।। ౪౬.

ఆమె గయాసురుని తలపై భారంగా ఉంచబడినందున, రెండు పవిత్ర నదుల సంగమంలో ఆమె ఉన్నత స్థానం పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.

పవిత్రయోర్ద్వయోర్యోగే హయమేధ మజోఽకరోత్। భాగార్థమాగతాన్దృష్ట్వా విష్ణ్వాదీనబ్రవీచ్ఛిలా ।। ౪౬.

ఆ రెండు పవిత్ర నదుల సంగమంలో అశ్వమేధ యాగం జరిగింది. విష్ణువు మరియు ఇతరులు తమ భాగాల కోసం వచ్చినప్పుడు, ఆ శిల వారితో ఇలా చెప్పింది—

శిలాస్థితిప్రతిజ్ఞాం తు కుర్వన్తు పితృముక్తయే। తథేత్యుక్త్వా శిలాయాన్తే దేవా విష్ణ్వాదయః స్థితాః ।। ౪౬.

"పితృదేవతలకు మోక్షం కోసం శిలారూపంలో ఉండాలని ప్రతిజ్ఞ చేయండి." అని ఆమె చెప్పింది. అప్పుడు విష్ణువు మరియు ఇతర దేవతలు శిల చివర భాగంలో నిలిచారు.

శిలారూపేణ మూర్త్త్యా చ పదరూపేణ దేవతాః। మూర్త్తామూర్తస్వరూపేణ స్థితాః పూర్వప్రతిజ్ఞయా ।। ౪౬.

శిలారూపంలో, విగ్రహంగా, పాదరూపంగా, దేవతలు రూపంతోను, నిరాకారంగా కూడా, తమ పూర్వ ప్రతిజ్ఞ ప్రకారం అక్కడే నిలిచారు.

దైత్యస్య ముణ్డ పృష్ఠే తు యస్మాత్సా సంస్థితా శిలా। తస్మాత్స ముణ్డపృష్ఠాద్రిః పితౄణాం బ్రహ్మలోకదః ।। ౪౬.

ఆ శిల దైత్యుని తలపై స్థాపించబడినందువల్ల, ఆ ముండపృష్ట పర్వతం పితృదేవతలకు బ్రహ్మలోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

ఆచ్ఛాదితః శిలాపాదః ప్రభాసేనాద్రిణా యతః। భాసితో భాస్కరేణేతి ప్రభాసః పరికల్పితః ।। ౪౬.

ప్రభాస అనే పర్వతం శిల పాదాన్ని కప్పింది. అది సూర్యుని కాంతితో ప్రకాశించడంతో, ఆ ప్రదేశం 'ప్రభాస' అని పిలవబడింది.

ప్రభాసం హి వినిర్భిద్య శిలాఙ్గుష్ఠో వినిర్గతః। అఙ్గుష్ఠోత్థిత ఈశోఽపి ప్రభాసేశః ప్రకీర్త్తితః ।। ౪౬.

ప్రభాసను చీల్చి, శిల యొక్క అంగుళి బయటకు వచ్చింది. ఆ అంగుళి నుండి ప్రభువు అవతరించినందువల్ల, ఆయనను 'ప్రభాసేశుడు' అని అంటారు.

శిలాఙ్గుష్ఠైకతేశో యః సా చ ప్రేతశిలా స్మృతా। పిణ్డదానాద్యతస్తస్యాం ప్రేతత్వాన్ముచ్యతే నరః ।। ౪౬.

ఒక వేల గోళ్ళంత పరిమాణంలో ఉన్న ఆ రాయిని 'ప్రేతశిల' అని అంటారు. ఆ రాయిపై పిండప్రదానం వంటి కర్మలు చేసినవాడికి ప్రేతయోనిలోంచి విముక్తి లభిస్తుంది.

మహానదీప్రబాసాద్యోః సఙ్గమే స్నానకృన్నరః। రామో దేవ్యా సహ స్నాతో రామతీర్థం తతః స్మృతమ్ ।। ౪౬.

మహానదీ, ప్రభాసా నదుల సంగమంలో ఎవరు స్నానం చేస్తారో, రాముడు దేవితో కలిసి అక్కడ స్నానం చేసినట్టు, ఆ స్థలాన్ని 'రామతీర్థం' అని పిలుస్తారు.

ప్రార్థితోఽత్ర మహానద్యా రామ స్నాతో భవేతి చ। రామతీర్థం తతో భూత్వా త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౪౬.

ఈ ప్రదేశంలో మహానదిలో స్నానం చేయమని రాముడిని ప్రార్థించారు. ఆయన కూడా స్నానం చేశాడు. అందువల్ల రామతీర్థం అని మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

జన్మాన్తరశతం సాగ్రం యత్కృతం దుష్కృతం మయా। తత్సర్వం విలయం యాతు రామతీర్థాభిషేచనాత్ ।। ౪౬.

నేను వంద జన్మల్లో చేసిన దుష్కర్మలు, వాటి అవశేషాలు అన్నీ రామతీర్థంలో అభిషేకం చేయడం వల్ల పూర్తిగా నశించిపోతాయి.

మన్త్రేణానేన యః స్నాత్వా శ్రాద్ధం కుర్వీత మానవః। రామతీర్థే పిణ్డదస్తు విష్ణులోకం ప్రయాత్యసౌ। తథేత్యుక్త్వా స్థితో రామః సీతయా భరతాగ్రజః ।। ౪౬.

ఈ మంత్రంతో ఇక్కడ స్నానం చేసి, రామతీర్థంలో శ్రాద్ధం చేసి, పిండప్రదానం చేసినవాడు విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు. దీనిని రాముడు సీతతో కలిసి ధృవీకరించాడు.

రామ రామ మహాబాహో దేవానామభయఙ్కర। త్వాం నమస్యేఽత్ర దేవేశం మమ నశ్యతు పాతకమ్ ।। ౪౬.

రామా, రామా! మహాబాహువా! దేవతలకు భయాన్ని తొలగించేవాడా! ఇక్కడ నీకు నమస్కరిస్తున్నాను దేవేశా, నా పాపం నశించిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.

మన్త్రేణానేన యః స్నాత్వా శ్రాద్ధం కుర్యాత్సపిణ్డకమ్ । ప్రేతత్వాత్తస్య పితరో విముక్తాః పితృతాం యయుః ।। ౪౬.

ఈ మంత్రంతో ఇక్కడ స్నానం చేసి, పిండప్రదానంతో కూడిన శ్రాద్ధం చేసినవాడి పితృదేవతలు ప్రేతయోనిలోంచి విముక్తి పొంది, పితృస్థితిని పొందుతారు.

ఆపస్త్వమసి దేవేశ జ్యోతిషాం పతిరేవ చ। పాప నాశయ మే దేవ మనోవాక్కాయకర్మజమ్ ।। ౪౬.

ప్రభువా! నీవే జలమూ, నీవే తేజస్సుల అధిపతివి. దేవా! నా మనస్సు, వాక్కు, శరీరంతో చేసిన పాపాలను నాశనం చేయుము.

నమస్కృత్య ప్రభాసేశం భాసమానం శివం వ్రజేత్। తఞ్చ శమ్భుం నమస్కృత్య కుర్యాద్యమబలిం తతః ।। ౪౬.

ప్రభాసేశ్వరునికి నమస్కరించి, ప్రకాశవంతుడైన శివుని చేరాలి. ఆ శంభునికి నమస్కరించి, తరువాత పిండప్రదానం చేయాలి.

రామే వనం గతే శైలమాగత్య భరతః స్థితః । పితృపిణ్డాదికం కృత్వా రామం సంస్థాప్య తత్ర చ ।। ౪౬.

రాముడు అరణ్యంలోకి వెళ్లినప్పుడు, భరతుడు కొండను చేరి అక్కడ నిలిచాడు. అక్కడ పితృపిండాదిక కర్మలు చేసి, రాముని కూడా అక్కడ స్థాపించాడు.

రామం సీతాం లక్ష్మణఞ్చ మునీన్స్థాపితవాన్ప్రభుః। భరతస్యాశ్రమే పుణ్యే నిత్యం పుణ్యతమైర్వృతమ్। మతఙ్గస్య పదం తత్ర దృశ్యతే సర్వమానుషైః ।। ౪౬.

ప్రభువు రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు, మునులను భరతుని పవిత్ర ఆశ్రమంలో స్థాపించాడు. అక్కడ ఎప్పుడూ పుణ్యాత్ములు ఉంటారు. అక్కడ మతంగుని పాదచిహ్నం అందరికీ కనిపిస్తుంది.

స్థాపితం ధర్మసర్వస్వం లోకస్యాస్య నిదర్శనాత్। మతఙ్గస్య పదే శ్రాద్ధీ సర్వాంస్తారయతే పితౄన్ ।। ౪౬.

అక్కడ ధర్మసారాన్ని ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా స్థాపించారు. మతంగుని పాదచిహ్నం వద్ద శ్రాద్ధం చేసినవాడి పితృదేవతలు అందరూ విముక్తి పొందుతారు.