వాయుపురాణమ్

గదాధరో దృశ్యతీర్థం సర్వ్వతీర్థోత్తమోత్తమమ్। స్థాస్యన్తి చ మరిష్యన్తి యాన్తు బ్రహ్మపురీం నరాః। వారాణసీ ప్రయాగశ్చ పురుషోత్తమసంజ్ఞకమ్ ।। ౪౫.

గదాధరుడు ఉన్నది, అన్ని తీర్థాలలో అతి శ్రేష్ఠమైనది కనబడుతుంది. అక్కడ మరణించినవారు బ్రహ్మపురికి వెళ్తారు. వారాణసి, ప్రయాగం పురుషోత్తమంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

గఙ్గాసాగరసంజ్ఞఞ్చ నిత్యం తిష్ఠతు ఫల్గుని। గదాధరాధిష్ఠితం తత్సర్వ్వతీర్థోత్తమోత్తమమ్। ముక్తిర్భవేత్ పితౄణాం చ మృతానాం శ్రాద్ధతః సదా ।। ౪౫.

గంగాసాగరమనే ప్రదేశం ఫాల్గునిలో ఎప్పుడూ ఉండాలి. అక్కడ గదాధరుడు అధిష్ఠానం చేస్తాడు. అది అన్ని తీర్థాలలో అతి శ్రేష్ఠమైనది. అక్కడ శ్రాద్ధం చేసినవారి పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ మోక్షం లభిస్తుంది.

జరాయుజాణ్డజా వాపి స్వేదజా వాపి చోద్భిదః। త్యక్త్వా దేహం శిలాయాన్తే యాన్తు విష్ణుస్వరూపతామ్ ।। ౪౫.

గర్భంలో, గుడ్డులో, చెమటలో, మొక్కల్లో పుట్టినవారు అయినా, ఆ శిల వద్ద శరీరం విడిచినవారు విష్ణువు స్వరూపాన్ని పొందుతారు.

యథార్చ్చితే హరౌ సర్వ్వే యజ్ఞాః పూర్ణా భవన్తి హి। తథా శ్రాద్ధం తర్పణఞ్చ స్నానం చాక్షయమస్త్విహ ।। ౪౫.

హరిదేవుని పూజలో యజ్ఞాలు పూర్తయ్యేలా, ఇక్కడ శ్రాద్ధం, తర్పణం, స్నానం ఎప్పటికీ నశించకుండా ఉండాలి.

మమ దేహే సురేశానాం యే జపన్తి శ్రుతాదికమ్। అచిరేణాపి తే సిద్ధాః సిద్ధిభాజో భవన్తు వై ।। ౪౫.

నా శరీరంలో వేదాలు, ఇతర శాస్త్రాలు జపించే వారు, దేవతాధిపతులారా, వారు త్వరగా సిద్ధిని పొందాలి, సర్వసిద్ధులు కావాలి.

పితౄణాం కులసాహస్రమాత్మనా సహితం నరః। శ్రాద్ధాదినా సముద్ధృత్య విష్ణులోకం నయేద్‌ధ్రువమ్ ।। ౪౫.

ఒక మనిషి, తన వంశంలో వేలాది పితృదేవతలతో కలిసి, శ్రాద్ధాది కర్మలు చేసి, తప్పకుండా విష్ణులోకానికి చేరుతాడు.

యావత్యో హి సరిచ్ఛ్రేష్ఠా గఙ్గాద్యాశ్చ హ్రదాః శుభాః। సముద్రాద్యాః సరోముఖ్యా మానసాద్యాః సురేశ్వరాః। నృణాం శ్రాద్ధం విదధతో ముక్తయే నివసన్తు మే ।। ౪౫.

గంగా మొదలైన గొప్ప నదులు, పవిత్రమైన సరస్సులు, సముద్రాలు, మానస సరస్సు వంటి దివ్యమైన జలాశయాలు, శ్రాద్ధం చేసే వారి మోక్షానికి నా లోపల నివసించాలి.

శరీరేణ సమాయాన్తు క్వచిన్నో యాన్తు దేవతాః। ఏకో విష్ణుస్త్రిధామూర్త్తిర్యావత్సఙ్కీర్త్యతే బుధైః ।। ౪౫.

దేవతలు తమ శరీరాలతో లోపలికి రాగలిగినా, వెళ్లకపోయినా, విష్ణువు త్రిరూపంగా జ్ఞానులు స్తుతించేంతవరకు ఇక్కడే ఉండాలి.

తావచ్ఛిలాయాం సర్వ్వాణి తీర్థాని సహ దైవతైః। సదా తిష్ఠన్తు మునయో గన్ధర్వ్వాణాం గణాశ్చ యే ।। ౪౫.

విష్ణువు స్తుతించబడేంతవరకు, అన్ని తీర్థాలు, వాటి దేవతలతో పాటు, మునులు, గంధర్వ గణాలు కూడా ఆ శిలలో ఎప్పుడూ ఉండాలి.

సర్వ్వదేవస్వరూపా చ నామేయం దేవరూపిణీ। యావత్తిష్ఠతి బ్రహ్మాణ్డం తావత్తిష్ఠతు వై శిలా। మమ దేహేఽశ్మరూపే చ యే జపన్తి తపన్తి చ ।। ౪౫.

ఈ శిలా అన్నీ దేవతల స్వరూపమే. ఆమెను దేవతల రూపిణిగా పిలుస్తారు. బ్రహ్మాండం ఉన్నంతకాలం ఈ శిలా కూడా ఉండాలి. నా శరీరంలో, రాయి రూపంలో, ఎవరు జపం చేస్తారో, తపస్సు చేస్తారో,

జుహోత్యగ్నౌ చ తేషాం వై తదక్షయ్యోపతిష్ఠతామ్ । అక్షయన్తు భవేచ్ఛ్రాద్ధం జపహోమతపాంసి చ। శిలాపర్వ్వతరూపేణ మయి తిష్ఠతు సర్వ్వదా ।। ౪౫.

నాకు అగ్నిలో హోమం చేసే వారికి కూడా, వారి పుణ్యఫలాలు ఎప్పటికీ తగ్గవు. వారి శ్రాద్ధాలు, జపాలు, హోమాలు, తపస్సులు ఎప్పటికీ నిలిచిపోవు. నేను శిలా పర్వత రూపంలో ఎప్పుడూ అక్కడే ఉంటాను.

పతివ్రతావచః శ్రుత్వా దేవాః ప్రోచుః పతివ్రతామ్। త్వయా యత్ప్రార్థితం సర్వ్వం తద్భవిష్యత్యసంశయమ్ ।। ౪౫.

పతివ్రత మాటలు విని, దేవతలు ఆమెతో ఇలా అన్నారు: "నువ్వు కోరినది అన్నీ తప్పకుండా జరుగుతాయి."

గయాసురస్య శిరసి భవిష్యసి యదా స్థిరా। తదా పాదాదిరూపేణ స్థాస్యామస్త్వయి సుస్థిరాః। వరం శిలాయై దత్త్వైవం తత్రైవాన్తర్ద్దధుః సురాః ।। ౪౫.

నీవు గయాసురుని తలపై స్థిరంగా నిలిచినప్పుడు, మేము కూడా నీపై పాదాది రూపంలో స్థిరంగా ఉంటాము. అలా శిలకి వరం ఇచ్చి, అక్కడే దేవతలు అంతర్ధానమయ్యారు.

వక్ష్యే శిలాయా మాహాత్మ్యం శ్రృణు నారద ముక్తిదమ్। యస్యా గాయన్తి దేవాశ్చ మాహాత్మ్యం మునిపుఙ్గవాః ।। ౪౬.

శిల యొక్క మహిమను ఇప్పుడు చెబుతాను. విను నారదా! అది ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. ఆ మహిమను దేవతలు, మునులు అందరూ గానం చేస్తారు.

శిలా స్థితా పృథివ్యాం సా దేవరూపాతిపావనీ। విచిత్రాఖ్యం శిలాతీర్థం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౪౬.

ఆ శిల భూమిపై స్థాపించబడి, దేవతల స్వరూపంగా, అత్యంత పవిత్రంగా ఉంది. 'విచిత్ర' అనే శిలా తీర్థం మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది.

తస్యాః సంస్పర్శనాల్లోకాః సర్వే హరిపురం యయుః। శూన్యే లోకత్రయే జాతే శూన్యా యమపురీ హ్యభూత్ ।। ౪౬.

ఆమెను తాకినవారు అందరూ హరిలోకానికి చేరుకున్నారు. మూడు లోకాలు ఖాళీగా మారినప్పుడు, యమపురి కూడా ఖాళీ అయింది.

యమ ఇన్ద్రాదిభిర్గత్వా ఊచే బ్రహ్మాణమద్భుతమ్। అధికారం గృహాణాథ యమదణ్డం పితామహ ।। ౪౬.

యముడు, ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలతో కలిసి బ్రహ్మను ఆశ్చర్యంగా చూచి ఇలా అన్నాడు: "పితామహా! యమదండాన్ని, అధికారాన్ని మీరు స్వీకరించండి."

యమమూచే తతో బ్రహ్మా స్వగృహే ధారయస్వ తామ్। బ్రహ్మోక్తో ధర్మరాజస్తు గృహే తాం సమధారయత్ ।। ౪౬.

అప్పుడు బ్రహ్మ యముడితో, "ఆమెను నీ ఇంట్లో ఉంచు" అని అన్నాడు. బ్రహ్మ చెప్పినట్లే, ధర్మరాజు ఆమెను తన ఇంట్లో ఉంచాడు.

యమోఽధికారం స్వం చక్రే పాపినాం శాసనాదికమ్। ఏవంవిధా గురుతరా శిలా జగతి విశ్రుతా ।। ౪౬.

తర్వాత యముడు తన అధికారాన్ని వినియోగించి, పాపులను శిక్షించసాగాడు. అలా ఆ భారమైన శిలా లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

యథా బ్రహ్నా యథా విష్ణుర్యథా దేవో మహేశ్వరః। బ్రహ్మాణ్డే చ యథా మేరు స్తథేయం దేవరూపిణీ ।। ౪౬.

బ్రహ్మ, విష్ణువు, మహేశ్వరుడు ఎలా స్థిరంగా ఉన్నారో, బ్రహ్మాండంలో మేరుపర్వతం ఎలా నిలిచిందో, అలాగే ఈ దేవరూపిణి శిల కూడా స్థిరంగా ఉంది.

గయాసురస్య శిరసి గురుత్వాద్ధారితా యతః । అతః పవిత్రయోర్యోగః పితౄణాం మోక్షదాయకః ।। ౪౬.

ఆమె గయాసురుని తలపై భారంగా ఉంచబడినందున, రెండు పవిత్ర నదుల సంగమంలో ఆమె ఉన్నత స్థానం పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.

పవిత్రయోర్ద్వయోర్యోగే హయమేధ మజోఽకరోత్। భాగార్థమాగతాన్దృష్ట్వా విష్ణ్వాదీనబ్రవీచ్ఛిలా ।। ౪౬.

ఆ రెండు పవిత్ర నదుల సంగమంలో అశ్వమేధ యాగం జరిగింది. విష్ణువు మరియు ఇతరులు తమ భాగాల కోసం వచ్చినప్పుడు, ఆ శిల వారితో ఇలా చెప్పింది—

శిలాస్థితిప్రతిజ్ఞాం తు కుర్వన్తు పితృముక్తయే। తథేత్యుక్త్వా శిలాయాన్తే దేవా విష్ణ్వాదయః స్థితాః ।। ౪౬.

"పితృదేవతలకు మోక్షం కోసం శిలారూపంలో ఉండాలని ప్రతిజ్ఞ చేయండి." అని ఆమె చెప్పింది. అప్పుడు విష్ణువు మరియు ఇతర దేవతలు శిల చివర భాగంలో నిలిచారు.

శిలారూపేణ మూర్త్త్యా చ పదరూపేణ దేవతాః। మూర్త్తామూర్తస్వరూపేణ స్థితాః పూర్వప్రతిజ్ఞయా ।। ౪౬.

శిలారూపంలో, విగ్రహంగా, పాదరూపంగా, దేవతలు రూపంతోను, నిరాకారంగా కూడా, తమ పూర్వ ప్రతిజ్ఞ ప్రకారం అక్కడే నిలిచారు.

దైత్యస్య ముణ్డ పృష్ఠే తు యస్మాత్సా సంస్థితా శిలా। తస్మాత్స ముణ్డపృష్ఠాద్రిః పితౄణాం బ్రహ్మలోకదః ।। ౪౬.

ఆ శిల దైత్యుని తలపై స్థాపించబడినందువల్ల, ఆ ముండపృష్ట పర్వతం పితృదేవతలకు బ్రహ్మలోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

ఆచ్ఛాదితః శిలాపాదః ప్రభాసేనాద్రిణా యతః। భాసితో భాస్కరేణేతి ప్రభాసః పరికల్పితః ।। ౪౬.

ప్రభాస అనే పర్వతం శిల పాదాన్ని కప్పింది. అది సూర్యుని కాంతితో ప్రకాశించడంతో, ఆ ప్రదేశం 'ప్రభాస' అని పిలవబడింది.

ప్రభాసం హి వినిర్భిద్య శిలాఙ్గుష్ఠో వినిర్గతః। అఙ్గుష్ఠోత్థిత ఈశోఽపి ప్రభాసేశః ప్రకీర్త్తితః ।। ౪౬.

ప్రభాసను చీల్చి, శిల యొక్క అంగుళి బయటకు వచ్చింది. ఆ అంగుళి నుండి ప్రభువు అవతరించినందువల్ల, ఆయనను 'ప్రభాసేశుడు' అని అంటారు.

శిలాఙ్గుష్ఠైకతేశో యః సా చ ప్రేతశిలా స్మృతా। పిణ్డదానాద్యతస్తస్యాం ప్రేతత్వాన్ముచ్యతే నరః ।। ౪౬.

ఒక వేల గోళ్ళంత పరిమాణంలో ఉన్న ఆ రాయిని 'ప్రేతశిల' అని అంటారు. ఆ రాయిపై పిండప్రదానం వంటి కర్మలు చేసినవాడికి ప్రేతయోనిలోంచి విముక్తి లభిస్తుంది.

మహానదీప్రబాసాద్యోః సఙ్గమే స్నానకృన్నరః। రామో దేవ్యా సహ స్నాతో రామతీర్థం తతః స్మృతమ్ ।। ౪౬.

మహానదీ, ప్రభాసా నదుల సంగమంలో ఎవరు స్నానం చేస్తారో, రాముడు దేవితో కలిసి అక్కడ స్నానం చేసినట్టు, ఆ స్థలాన్ని 'రామతీర్థం' అని పిలుస్తారు.