వాయుపురాణమ్

రూపేణానేన మాం భీరు విమోహయసి సువ్రతే । బ్రహ్మాత్మజోఽహం విఖ్యాతో మరీచిర్వ్వేదపారగః ।। ౪౫.

నీ అందంతో నన్ను మోహింపజేస్తున్నావు ఓ సత్ప్రవర్తన కల యువతీ! నేను బ్రహ్మదేవుని కుమారుడిని, వేదాలలో నిపుణుడిని, మరీచి అని ప్రసిద్ధుడిని.

మరీచేర్వ్వచనం శ్రుత్వా కన్యా ప్రోవాచ తం మునిమ్। అహం ధర్మ్మవ్రతా నామ ధర్మ్మపుత్రీ తపోఽన్వితా ।। ౪౫.

మరీచి మాటలు విని ఆ యువతి ఆ మునికి ఇలా చెప్పింది: 'నాకు ధర్మవ్రత అనే పేరు. నేను ధర్ముని కుమార్తెను, తపస్సుతో నిండినదాన్ని.'

పతివ్రతార్థం విప్రేన్ద్ర చరామి పరమం తపః। ధర్మ్మవ్రతాం మరీచిస్తామువాచ ప్రీతిపూర్వ్వ్కమ్ ।। ౪౫.

'పతివ్రతగా ఉండేందుకు నేను పరమ తపస్సు చేస్తుంటాను, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా!' అని ధర్మవ్రత చెప్పింది. మరీచి ఆమెను ప్రేమతో ఇలా పలికాడు.

పతివ్రతా దర్శనాన్మే భవిష్యసి శుభవ్రతే। పతివ్రతేచ్ఛయా పృథ్వీం విచరామి హ్యహర్నిశమ్ ।। ౪౫.

'శుభలక్షణాలయైనీ! నన్ను చూచినందువల్ల నీవు పతివ్రతగా మారుతావు. నేను పతివ్రతను కోరుతూ రాత్రింబవళ్ళూ భూమి మీద తిరుగుతున్నాను.'

త్వఞ్చేత్పతివ్రతా జాతా భజే త్వాం భజ మాం వరమ్। లోకే న త్వాదృశీ కన్యా మమ తుల్యో న తే వరః ।। ౪౫.

'నీవు పతివ్రతగా మారితే, నన్ను వరంగా ఎంచుకో. నేనూ నిన్ను ఎంచుకుంటాను. ఈ లోకంలో నీలాంటి యువతి లేదు, నాకు సమానమైన వరుడు కూడా లేదు.'

ధర్మ్మవ్రతే ధర్మ్మపత్నీ తస్మాత్త్వం భవ మేఽధునా। ధర్మ్మవ్రతా మునిం ప్రాహ ధర్మ్మం యాచయ సువ్రత ।। ౪౫.

'ఓ ధర్మవ్రతా! నువ్వు ఇప్పుడు నా భార్యగా మారు,' అని మరీచి అన్నాడు. ధర్మవ్రతా ఆ మునికి, 'ఓ సత్ప్రవర్తన కలవాడా! ధర్ముణ్ణి అడుగు,' అని చెప్పింది.

తచ్ఛ్రుత్వా ధర్మ్మమగమన్మునిం ధర్మో దదర్శ హ। తేజఃపుఞ్జం వరం నత్వా ఆసనార్ఘ్యాదినార్చ్చయత్ ।। ౪౫.

అది విని ఆ ముని ధర్ముని దగ్గరకు వెళ్లి, అతడిని చూచాడు. ధర్ముడు ప్రకాశవంతంగా కనిపించాడు. వరం కోసం నమస్కరించి, అతనికి ఆసనం, పాద్యాదులతో సత్కరించాడు.

కిమర్తమాగతః పృష్టో మరీచిర్ధర్మ్మమబ్రవీత్। కన్యార్థం భ్రమతా పృథ్వీ దృష్టా తే కన్యకా వరా । మహ్యం కన్యాఞ్చ తాం దేహి శ్రేయస్తవ భవిష్యతి ।। ౪౫.

ఎందుకు వచ్చావని అడిగినప్పుడు, మరీచి ధర్మునితో ఇలా అన్నాడు: 'యువతిని వెతుకుతూ భూమంతా తిరిగాను. నీ కుమార్తెను చూశాను. ఆమెను నాకు ఇచ్చు; నీకు మేలు జరుగుతుంది.'

అర్ఘ్యాదినా సమభ్యర్చ్య ధర్మ్మం ప్రోచే తథేతి తమ్। ధర్మ్మవ్రతాం సమానీయ దత్తవాంస్తాం మరీచయే ।। ౪౫.

ఆయనను పాద్యాదులతో సత్కరించి, 'అలా జరుగుతుంది' అని ధర్ముడు అన్నాడు. ధర్మవ్రతను తీసుకువచ్చి మరీచికి ఇచ్చాడు.

వరం చ దత్తవాంస్తస్మై తద్వాక్యం యత్తథా కృతమ్। అగ్నిహోత్రేణ సహితాం స్వాశ్రమం తాం ద్విజోఽనయత్ ।। ౪౫.

తాను చెప్పినట్లు వరం ఇచ్చి, అగ్నిహోత్రంతో కలిపి ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆమెను తన ఆశ్రమానికి తీసుకెళ్లాడు.

రేమే మునిస్తయా సార్ద్ధం యథా విష్ణుః శ్రియా సహ। పార్వ్వత్యా చ యథా శమ్భుః సరస్వత్యా యథా హ్యజః ।। ౪౫.

ఆ ముని ఆమెతో కలిసి ఆనందంగా జీవించాడు. విష్ణువు లక్ష్మితో, శివుడు పార్వతితో, బ్రహ్మదేవుడు సరస్వతితో ఉన్నట్టే వారు కలసి సుఖంగా ఉన్నారు.

జజ్ఞే పుత్రశతం తస్యాం మరీచేర్విష్ణునోపమమ్। మరీచిః ఫలపుష్పార్థం వనం గత్వా సమాగతః ।। ౪౫.

ఆమె ద్వారా మరీచికి విష్ణువుతో సమానమైన వంద మంది కుమారులు పుట్టారు. మరీచి ఫలపుష్పాల కోసం అడవికి వెళ్లి తిరిగి వచ్చాడు.

శ్రాన్తః కదాచిత్తాం పత్నీమువాచేతి పతివ్రతామ్। భుక్త్వా తు శయనస్థస్య పాదసంవాహనం కురు ।। ౪౫.

ఒకసారి అలసటతో ఉన్న మరీచి తన పతివ్రత భార్యతో ఇలా అన్నాడు: 'భోజనం చేసిన తరువాత నేను పడుకుంటే, నా కాళ్లు మర్దించు.'

ధర్మ్మవ్రతా తథేత్యుక్త్వా శయనస్థస్య సా మునేః। పాదసంవాహనం చక్రే ఘృతే నాభ్యజ్య తత్పరా ।। ౪౫.

ధర్మవ్రతా 'అలాగే' అని చెప్పి, ముని పడుకున్నప్పుడు, అతని పాదాలను నెమ్మదిగా మసాజ్ చేస్తూ, నెయ్యితో బాగా పట్టించి శ్రద్ధగా సేవ చేసింది.

నిద్రాయమాణేఽథ మునౌ బ్రహ్మా తం దేశమాగతః। ఇత్యేష దృష్ట్వా బ్రహ్మాణం మనసార్చ్చయితుం ప్రభుమ్ ।। ౪౫.

ఆ ముని నిద్రలోకి జారుకున్నప్పుడు, బ్రహ్మ ఆ స్థలానికి వచ్చాడు. బ్రహ్మను చూసిన ఆమె, మనసులో ఆయనను పూజించాలనుకుంది.

పాదసంవాహనం కుర్య్యాం కిం పూజ్యోఽయం జగద్గురుః। ఇత్యాకులా సముత్తస్థౌ మత్వా సా తం గురోర్గురుమ్ ।। ౪౫.

'ఇంకా పాదసేవ చేయాలా, లేక జగద్గురువైన ఈ మహానుభావుడిని పూజించాలా?' అని ఆమె మనసులో తలంపుతో, గందరగోళంగా లేచి, తన గురువుకు గురువైన ఆయనను గౌరవించింది.

అర్ఘ్యపాద్యాదికం దత్త్వా బ్రహ్మాణం సమపూజయత్। సత్కృతాయాన్తు శయ్యాయాం విశ్రామమకరోదజః ।। ౪౫.

పాదపూజకు నీరు మొదలైన ఆతిథ్యాలు సమర్పించి, బ్రహ్మను భక్తితో పూజించింది. ఆమెను గౌరవంగా ఆహ్వానించినందుకు, జనకుడైన బ్రహ్మ ఆమె మంచంపై విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.

ఏతస్మిన్నన్తరే భర్త్తా సముత్తస్థౌ చ తల్పతః। ధర్మ్మవ్రతామపశ్యన్స విప్రః క్రుద్ధః శశాప తామ్ ।। ౪౫.

ఇంతలో ఆమె భర్త మంచం మీద నుంచి లేచి, ధర్మవ్రతను చూసి కోపంతో ఆ ముని ఆమెను శపించాడు.

పాదసంవాహనం త్యక్త్వాయస్మాదాజ్ఞాం విహాయ మే । గతాన్యత్ర తతః పాపాచ్ఛాపదగ్ధా శిలా భవ ।। ౪౫.

'నీవు నా ఆజ్ఞను లెక్కచేయకుండా, పాదసేవను వదిలేసి, ఇంకెక్కడికో వెళ్ళావు. అందుకే, పాపఫలితంగా నా శాపంతో నువ్వు రాయిగా మారిపో' అని శపించాడు.

భర్త్రా ధర్మ్మవ్రతా శప్తా మరీచిం ప్రాహ సా రుషా। శయానే త్వయి సంప్రాప్తే బ్రహ్మా త్వజ్జనకో గురుః ।। ౪౫.

భర్త శాపించిన తర్వాత, ధర్మవ్రత కోపంతో మరీచిని ఇలా అడిగింది: 'నీవు పడుకున్నపుడు, నీ తండ్రి, గురువైన బ్రహ్మ ఇక్కడికి వచ్చాడు.'

త్వయోత్థాయ హి కర్త్తవ్యం స్వగురోః పూజనం సదా। మయా తు ధర్మ్మచారిణ్యా తవ కార్య్యే కృతే మునే ।। ౪౫.

'తన గురువును గౌరవంగా లేచి పూజించడం ఎప్పుడూ చేయాల్సిందే. కానీ, నేను నీ ధర్మపత్నిగా నీ సేవలో ఉండటం వల్ల, నీ పనిని తీరుస్తూ ఉన్నాను మునివర్యా.'

అదోషాహం యతః శప్తా తస్మాచ్ఛాపం దదామి తే। త్వఞ్చ శాపం మహాదేవాద్భర్త్తః ప్రాప్స్యస్యసంశయమ్ ।। ౪౫.

'నాకు తప్పు లేకపోయినా నువ్వు నన్ను శపించావు. అందుకే, నేను కూడా నిన్ను శపిస్తున్నాను. భర్తా! నీవు మహాదేవుడి నుండి శాపం తప్పక పొందుతావు.'

వ్యాకులం తం పతిం దృష్ట్వా వ్యాకులాగాత్ప్రజాపతిమ్। నత్వా శయానం బ్రహ్మాణమగ్నిం ప్రజ్వాల్య చేన్ధనైః ।। ౪౫.

భర్త బాధపడుతూ ఉండటం చూసి, ఆమె కూడా మనసు కలవరంతో, ప్రజాపతిని ఆశ్రయించింది. పడుకున్న బ్రహ్మకు నమస్కరించి, దారువుతో అగ్నిని వెలిగించింది.

గార్హపత్యే స్థితా చక్రే తపః పరమదుష్కరమ్। తథా శప్తో మరీచిశ్చ తపస్తేపే సుదారుణమ్ ।। ౪౫.

గార్హపత్య అగ్నిలో నిలబడి, ఆమె అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేసింది. అలాగే, మరీచి కూడా ఆమెను శపించిన తర్వాత, తీవ్రమైన తపస్సు ఆచరించాడు.

పతివ్రతాయాస్తపసా మరీచేస్తపసా యథా। ఇన్ద్రాదయశ్చ సన్తప్తా గతాస్తే శరణం హరిమ్ ।। ౪౫.

పతివ్రత అయిన ఆమె తపస్సు వల్ల, మరీచి తపస్సు వల్ల కూడా, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలందరూ బాధపడిపోయారు. వారు హరిను ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.

ఊచుః క్షీరామ్బూదౌ సుప్తం సన్తప్తాస్తపసా హరే। పతివ్రతాయాశ్చ మునేస్త్రైలోక్యం రక్ష కేశవ ।। ౪౫.

తపస్సు వల్ల బాధపడిన వారు, పాలసముద్రంలో నిద్రిస్తున్న హరిని ఇలా ప్రార్థించారు: 'కేశవా! పతివ్రత, ముని తపస్సు వల్ల త్రిలೋಕాలు కాపాడుము.'

ఇన్ద్రాదీనాం వచః శ్రుత్వా విష్ణుర్ధర్మ్మవ్రతాం యయౌ। ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ప్రబుద్ధో భగవానజః। ఊచుర్ధర్మ్మర్వతాం దేవా అగ్నిస్థాం తాం సకేశవాః ।। ౪౫.

ఇంద్రాది దేవతల మాటలు విని, విష్ణువు ధర్మవ్రత వద్దకు వెళ్లాడు. అదే సమయంలో, జనకుడైన భగవంతుడు మేల్కొని, కేశవునితో కలిసి దేవతలు అగ్నిలో నిలబడి ఉన్న ధర్మవ్రతను ఉద్దేశించి పలికారు.

అగ్నిమధ్యే తపః కర్త్తుం కస్య శక్తిః పతివ్రతే। త్వయా కృతం తత్పరమం సర్వ్వలోకభయఙ్కరమ్ ।। ౪౫.

పతివ్రతలకు అగ్నిలో తపస్సు చేయగల శక్తి ఎవరికీ లేదు. నీవు చేసిన తపస్సు అత్యంత గొప్పది, మూడు లోకాలకూ భయంకరమైనది.

వరం వరయ ధర్మ్మజ్ఞే అస్మత్తో యదభీప్సితమ్। విష్ణ్వాదీనాం వచః శ్రుత్వా దేవాన్ధర్మ్మవ్రతాబ్రవీత్ ।। ౪౫.౩౭ భర్తృశాపమశక్తాహం నివర్త్తయితుమోజసా। దత్తో మరీచినా శాపో మహ్యం స హ్యపగచ్ఛతు ।। ౪౫.

'ధర్మాన్ని తెలిసినవాడివి, మేము కోరుకున్న వరం అడుగు' అని విష్ణువు మొదలైన దేవతలు చెప్పగా, ధర్మవ్రత ఇలా పలికింది: 'నా భర్త మరీచి ఇచ్చిన శాపాన్ని నా శక్తితో తొలగించలేను. నాకు వచ్చిన ఆ శాపం తొలగిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.'