వాయుపురాణమ్

పఞ్చక్రోశం గయాక్షేత్రం క్రోశమేకం గయాశిరః । తన్మధ్యే సర్వతీర్థాని ప్రయచ్ఛన్తు హితం నృణామ్ ।। ౪౪.

'గయా క్షేత్రం అయిదు క్రోశాలు, గయాశిర ఒక క్రోశం ఉండాలి. దాని మధ్యలోని అన్ని తీర్థాలు మనుషులకు మేలు కలిగించాలి.'

స్నానాదితర్పణం కృత్వా పిణ్డదానాత్ఫలాధికమ్। మహాత్మా వై సహస్రఞ్చ కులానాం చోద్ధరేన్నరః ।। ౪౪.

'ఇక్కడ స్నానం చేసి, తర్పణం చేసి, పిండప్రదానం చేసినవాడు, గొప్ప మనిషి అయితే, వెయ్యి కుటుంబాలను ఉద్ధరించగలడు.'

వ్యక్తావ్యక్తస్వరూపేణ యూయం తిష్ఠత సర్వదా। గదాధరః స్వయం లోకాద్భూయాత్సర్వాఘనాశనాత్ ।। ౪౪.

'మీరు ఎప్పుడూ స్పష్టమైన రూపంలోను, అస్పష్టమైన రూపంలోను ఇక్కడ ఉండాలి. గదాధరుడు తనంతట తానే అన్ని లోకాలలో పాపాలను తొలగిస్తూ ఉండాలి.'

శ్రాద్ధం సపిణ్డకం యేషాం బ్రహ్మలోకం ప్రయాన్తు తే। బ్రహ్మహత్యాదికం పాపం వినశ్యతు చ సేవినామ్ ।। ౪౪.

'ఇక్కడ పిండప్రదానంతో శ్రాద్ధం చేసినవారు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్ళాలి. ఇక్కడ సేవ చేసే వారికి బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలు నశించాలి.'

నైమిషం పుష్కరం గఙ్గా ప్రయాగశ్చావిముక్తికమ్। ఏతాన్యన్యాని తీర్థాని దివి భువ్యన్తరిక్షతః। సమాయాన్తు సదా నౄణాం ప్రయచ్ఛన్తు హితం సురాః ।। ౪౪.

'నైమిషం, పుష్కరం, గంగ, ప్రయాగ, అవిముక్తికం — ఇవి మరియు ఇతర తీర్థాలు ఆకాశం, భూమి, అంతరిక్షం నుండి ఎప్పుడూ ఇక్కడికి వచ్చి, మనుషులకు మేలు కలిగించాలి.'

కిం బహూక్త్యా సురగణా యుష్మాస్వేకాపి దేవతా। చేన్న తిష్ఠేదహం చాపి సమయః ప్రతిపాల్యతామ్ ।। ౪౪.

'ఇంకా ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు దేవతలారా. మీలో ఒక్క దేవత అయినా ఇక్కడ ఉండకపోతే, నేనూ ఉండను. ఈ ఒప్పందాన్ని పాటించాలి.'

గయాసురవచః శ్రుత్వా ప్రోచుర్విష్ణ్వాదయఃసురాః। త్వయా యత్ప్రార్థితం సర్వ్వం తద్భవిష్యత్యసంశయమ్ ।। ౪౪.

గయాసురుని మాటలు విని, విష్ణువు మరియు ఇతర దేవతలు ఇలా అన్నారు: 'నువ్వు కోరినది అన్నీ నిస్సందేహంగా జరుగుతాయి.'

అస్మత్పాదానర్చ్చయిత్వా యాస్యన్తి పరమాం గతిమ్। దేవైర్దత్తవరో దైత్యో హర్షితో నిశ్చలోఽభవత్ ।। ౪౪.

నా పాదాలను పూజించి, వారు పరమ గమ్యాన్ని పొందుతారు. దేవతలిచ్చిన వరం అందుకున్న దైత్యుడు ఆనందంతో స్థిరంగా ఉన్నాడు.

స్థితేషు చైవ దేవేషు బ్రాహ్మణేభ్యో దదావజః। గ్రామాంశ్చ పఞ్చపఞ్చాశత్పఞ్చక్రోశీం గయాం తథా। గృహాన్కృత్వా దదౌ దివ్యాన్సర్వ్వోపస్కరసంయుతాన్ ।। ౪౪.

అక్కడ దేవతలు ఉన్నప్పుడు, అజన్ముడు బ్రాహ్మణులకు యాభై అయిదు గ్రామాలు, ఒక్కొక్కటి ఐదు క్రోశలు పొడవు ఉన్నవి, అలాగే గయా నగరాన్ని కూడా ఇచ్చాడు. అందులో ఉన్న అన్ని వస్తువులతో కూడిన దివ్య గృహాలను నిర్మించి ఇచ్చాడు.

కామధేనుం కల్పవృక్షం పారిజాతాదికాంస్తరూన్। మహానదీం క్షీరవహాం ఘృతకుల్యాస్తథైవ చ ।। ౪౪.

కామధేను, కల్పవృక్షం, పారిజాతాది వృక్షాలు, పాలతో ప్రవహించే మహానది, అలాగే నెయ్యితో నిండిన వాగులు కూడా ఇచ్చాడు.

మధుశ్రవాం మధుకుల్యాం దధ్యాద్యాఢ్యసరాంసి చ। సువర్ణదీర్ఘికాం చైవ బహూనన్నాదిపర్వ్వతాన్ ।। ౪౪.

తేనెలతో నిండిన వాగులు, తేనె ప్రవహించే కాలువలు, పెరుగు మొదలైన రుచికరమైన పదార్థాలతో నిండిన సరస్సులు, బంగారు చెరువులు, అన్నపదార్థాలతో నిండిన అనేక పర్వతాలను కూడా ఇచ్చాడు.

భక్ష్యభోజ్యఫలాదీంశ్చ సర్వ్వం బ్రహ్మా సృజన్దదౌ। న యాచయధ్వం విప్రేన్ద్రా అన్యానుక్త్వా దదావజః ।। ౪౪.

బ్రహ్మా అన్నిరకాల భక్ష్యాలు, భోజ్యాలు, పండ్లు మొదలైనవన్నీ సృష్టించి ఇచ్చాడు. 'మరేను కోరవద్దు, బ్రాహ్మణులారా!' అని చెప్పి, అజన్ముడు ఇచ్చాడు.

దత్త్వా యయౌ బ్రహ్మలోకం నత్వా హ్యాదిగదాధరమ్ । ధర్మ్మారణ్యే తత్ర ధర్మ్మం యాజయిత్వా యయాచిరే ।। ౪౪.

అన్నీ ఇచ్చి, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు. ఆదిగదాధరుని నమస్కరించి, అక్కడ ధర్మారణ్యంలో ధర్మయజ్ఞం నిర్వహించి, వారు అక్కడ చాలా కాలం ఉన్నారు.

ధర్మ్మయాగే చ లోభాద్వై ప్రతిగృహ్య ధనాదికమ్। తతో బ్రహ్మా సమాగత్య బ్రాహ్మణాంస్తాఞ్ఛశాప హ ।। ౪౪.

ఆ ధర్మయజ్ఞంలో, లోభంతో వారు ధనం మొదలైనవి స్వీకరించారు. అప్పుడు బ్రహ్మా వచ్చి ఆ బ్రాహ్మణులను శపించాడు.

కృతవన్తో యతో లోభం మద్దత్తేష్వఖిలేష్వపి। తస్మాదృణాధికా యూయం భవిష్యన్తి సదా ద్విజః ।। ౪౪.

మీరు నా ఇచ్చిన దానాలన్నింటిలో లోభంతో ప్రవర్తించారని, అందువల్ల మీరు ఎప్పుడూ ఋణభారంతో ఉండాల్సి వస్తుంది, ద్విజులారా!

యుష్మాకం స్యాద్వారివహా నదీ పాషాణపర్వ్వతాః। నద్యాదయో వారివహా మృన్మయాశ్చ యథా గృహాః ।। ౪౪.

మీ కోసం నదులు నీరు లేని వైనవై, పర్వతాలు రాళ్లతో నిండినవై ఉంటాయి. నదులు మొదలైనవి కేవలం నీరు మాత్రమే ప్రవహిస్తాయి, మీ ఇళ్ళు మట్టితో తయారవుతాయి.

కామధేనుః కల్పవృక్షో మల్లోకముపతిష్ఠతామ్। ఏవం శప్తా బ్రహ్మణా తే ప్రార్థయన్తోఽబ్రువన్నజమ్ ।। ౪౪.

కామధేను, కల్పవృక్షం నా లోకానికి రాకూడదా అని, బ్రహ్మా శాపించిన తరువాత వారు అజన్ముని ప్రార్థిస్తూ ఇలా అన్నారు.

త్వయా యద్దత్తమఖిలం తత్సర్వం శాపతో గతమ్। జీవనార్థం ప్రసాదం నో భగవాన్కర్త్తుమర్హసి ।। ౪౪.

మీరు ఇచ్చినదంతా శాపం వల్ల పోయింది. మా జీవనార్థం కోసం, ప్రభూ, మీరు మాకు కరుణ చూపాలి.

తచ్ఛ్రుత్వా బ్రాహ్మణాన్బ్రహ్మా ప్రోవాచేదం దయాన్వితః। తీర్థోపజీవికా యూయమాచన్ద్రార్కం భవిష్యథ ।। ౪౪.

అది విని, బ్రహ్మా దయతో బ్రాహ్మణులకు ఇలా అన్నాడు: 'మీరు చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతకాలం తీర్థాలపై ఆధారపడి జీవించవచ్చు.'

లోకాః పుణ్యా గయాయాం యే శ్రాద్ధినో బ్రహ్మలోకగాః। యుష్మాన్యే పూజయిష్యన్తి తైరహం పూజితః సదా ।। ౪౪.

పవిత్రమైన గయాలో శ్రాద్ధం చేసే వారు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు. అలాంటి వారు మిమ్మల్ని పూజిస్తారు. వారివల్ల నేను ఎప్పుడూ పూజించబడుతాను.

ఆక్రాన్తం దైత్యజఠరం ధర్మ్మేణ విరజాద్రిణా। నాభికూపసమీపే తు దేవీ యా విరజా స్థితా। తత్ర పిణ్డాదికం కృత్వా త్రిఃసప్తకులముద్ధరేత్ ।। ౪౪.

దైత్యుని పొట్టను ధర్ముడు విరజాద్రితో అదుపు చేశాడు. నాభికూపం దగ్గర ఉన్న విరజా దేవి వద్ద పిండప్రదానం చేస్తే, ముప్పై ఏడు తరాలవారిని ఉద్ధరించవచ్చు.

మహేన్ద్రగిరిణా తస్య కృతౌ పాదౌ సునిశ్చలౌ। iతత్ర పిణ్డాదికృత్సప్త కులాన్యుద్ధరతే నరః ।। ౪౪.

మహేంద్రపర్వతంతో అతని పాదాలు బలంగా నిలిచాయి. అక్కడ కూడా పిండప్రదానం చేస్తే, ఏడు తరాలవారిని ఉద్ధరించవచ్చు.

కథం శిలా సముత్పన్నా యయాక్రాన్తో గయాసురః । కిం రూపం కిం చ మాహాత్మ్యం తస్యాః కిం వద నామ చ ।। ౪౫.

ఏ విధంగా ఆ శిల ఏర్పడింది? దాని ద్వారా గయాసురుడు ఎలా అదుపులోకి వచ్చాడు? ఆ శిలకు ఏ రూపం, ఏ మహిమ ఉంది? దాని పేరు ఏమిటో చెప్పు.

.సనత్కుమార ఉవాచ।। ఆసీద్ధర్మ్మో మహాతేజాః సర్వ్వవిజ్ఞానపారగః। విశ్వరుపా చ తత్పత్నీ భర్త్తృవ్రతపరాయణా ।। ౪౫.

సనత్కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: ధర్ముడు మహత్తర తేజస్సుతో, అన్ని జ్ఞానాలలో నిపుణుడై ఉండేవాడు. అతని భార్య విశ్వరూపా భర్తకు అంకితమై, వ్రతపరాయణురాలై ఉండేది.

తస్యాం ధర్మ్మవ్రతాయాస్తు కన్యా ధర్మ్మవ్రతా సతీ। సర్వ్వ లక్షణసమ్పన్నా లక్ష్మీరివ గుణాధికా ।। ౪౫.

ఆ ధర్మవ్రత పరాయణురాలైన విశ్వరూపకు, ధర్మవ్రతలో స్థిరంగా ఉన్న ఒక కుమార్తె జన్మించింది. ఆమె అన్ని లక్షణాలతో అలంకరించబడి, లక్ష్మీకంటే ఎక్కువ గుణాలు కలిగి ఉండేది.

తస్యాం యే తు గుణా హ్యాసంస్తే తిష్ఠన్తి జగత్ర్త్రయే। ధర్మ్మో ధర్మ్మవ్రతాయాస్తు త్రిషు లోకేషు మార్గయన్ ।। ౪౫.

ఆమెలో ఉన్న సద్గుణాలు మూడూ లోకాలలో నిలిచిపోయాయి. ధర్ముడు, ధర్మానికి అంకితమైన భార్యను వెతుకుతూ ఆ మూడు లోకాలన్నీ తిరిగాడు.

నాను రూపం వరం లేభే ధర్మ్మోఽథ వరసిద్ధయే। తపః కురు వరార్థం త్వం తథేత్యుక్త్వా వనం యయౌ ।। ౪౫.

అయితే ధర్ముడు తాను కోరిన రూపాన్ని పొందలేకపోయాడు. అందుకే, 'నీవు కోరిన వరం కోసం తపస్సు చేయు' అని చెప్పి, అడవికి వెళ్లిపోయాడు.

కన్యా సా చ తపస్తేపే సర్వ్వేషాం దుష్కరఞ్చ యత్। వాయుభక్షా శ్వేతకల్పే యుగానామయుతం పురా ।। ౪౫.

ఆ యువతి అందరికన్నా కఠినమైన తపస్సు చేసింది. ప్రాచీన కాలంలో, శ్వేతయుగంలో, పది వేల సంవత్సరాలు గాలినే ఆహారంగా తీసుకుంటూ తపస్సు సాగించింది.

బ్రహ్మణో మానసః పుత్రో మరీచిర్నామ విశ్రుతః । పర్య్యటన్పృథివీం సర్వ్వాం కన్యారత్నం దదర్శ సః ।। ౪౫.

బ్రహ్మదేవుని మనసులో పుట్టిన కుమారుడు, ప్రసిద్ధుడైన మరీచి, భూమంతా తిరుగుతూ ఆ యువతిలోని మణిలాంటి విలువను చూశాడు.