వాయుపురాణమ్

ఆగత్య విష్ణుః క్షీరాబ్ధేః శిలాయాం సంస్థితోఽభవత్। జనార్ద్దనాభిధానేన పుణ్డరీకేతి నామతః। శిలాయాంనిశ్చలార్థం హి స్వయమాదిగదాధరః ।। ౪౪.

విష్ణువు పాల సముద్రం నుండి వచ్చి ఆ శిలపై నిలిచాడు. జనార్దనుడు, పుండరీకుడు అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆది గదాధరుడు, ఆ శిలను స్థిరంగా చేయడానికి తానే అక్కడ నిలిచిపోయాడు.

నిశ్చలార్థం పఞ్చధాసీచ్ఛిలాయాం ప్రపితాపహః। పితామహోఽథ ఫల్గ్వీశః కేదారః కనకేశ్వరః ।। ౪౪.

ఆ శిలను స్థిరంగా చేయడానికి పితృదేవతల బాధను తొలగించే వాడు ఐదురూపాల్లో అక్కడ నిలిచాడు — పితామహుడు, ఫల్గ్వీశుడు, కేదారుడు, కనకేశ్వరుడు.

బ్రహ్మా స్థితః స్వయం తత్ర గజరూపీ వినాయకః। గయాదిత్యశ్చోత్తరార్కో దక్షిణార్కస్త్రిధా రవిః ।। ౪౪.

బ్రహ్మ తానే అక్కడ నిలిచాడు. ఏనుగు రూపంలో వినాయకుడు, గయాదిత్యుడు, ఉత్తరార్కుడు, దక్షిణార్కుడు, మూడు రూపాల్లో రవి కూడా ఉన్నారు.

లక్ష్మీః సీతాభిధానేన గౌరీ చ మఙ్గలాహ్వయా। గాయత్రీ చైవ సావిత్రీ త్రిసన్ధ్యా చ సరస్వతీ ।। ౪౪.

లక్ష్మీ దేవి సీత అనే పేరుతో, గౌరీ మంగళ అనే పేరుతో, గాయత్రి, సావిత్రి, త్రిసంధ్యా, సరస్వతి కూడా అక్కడ ఉన్నారు.

ఇన్ద్రో బృహస్పతిః పూషా వసవోఽష్టౌ మహాబలాః। విశ్వేదేవాశ్చాశ్వినేయౌ మారుతో విశ్వనాయకః। సయక్షోరగగన్ధర్వ్వాస్తస్థుర్దేవాః స్వశాక్తిభిః ।। ౪౪.

ఇంద్రుడు, బృహస్పతి, పూషా, ఎనిమిది గొప్ప వసువులు, విశ్వదేవతలు, అశ్వినీ దేవతలు, మారుతుడు, విశ్వనాయకుడు, యక్షులు, నాగులు, గంధర్వులు — వీరందరూ తమ తమ శక్తులతో అక్కడ నిలిచారు.

ఆద్యయా గదయా చాసౌ యస్మాద్దైత్యః స్థిరీకృతః। స్థిత ఇత్యేవ హరిణా తస్మాదాదిగదాధరః ।। ౪౪.

ఆ ఆదిగదతో, ఆ దానవుడు స్థిరంగా చేయబడ్డాడు. అందువల్ల హరి అక్కడ నిలిచినందున, ఆయనను ఆదిగదాధరుడు అంటారు.

ఊచే గయాసురో దేవాన్కిమర్థం వఞ్చితో హ్యహమ్। యజ్ఞార్థం బ్రహ్మణే దత్తం శరీరమమలం మయా। విష్ణోర్వచనమాత్రేణ కిం న స్యాం నిశ్చలో హ్యహమ్ ।। ౪౪.

గయాసురుడు దేవతలను అడిగాడు: 'నన్ను ఎందుకు మోసగించారో? యజ్ఞార్థంగా నేను నా పవిత్రమైన శరీరాన్ని బ్రహ్మకు ఇచ్చాను. విష్ణువు మాటతోనే నేను ఎందుకు స్థిరంగా ఉండకూడదు?'

యత్సురైః పీడితోఽత్యర్థం గదయా హరిణా తథా। పీడితో యద్యహం దేవాః ప్రసన్నాః సన్తు సర్వదా ।। ౪౪.

'దేవతలు మరియు హరి గదతో నన్ను బాగా బాధించారా? అయితే దేవతలారా, మీరు ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉండండి.'

గదాధరాదయస్తుష్టాః ప్రోచుః సార్ద్ధం గయాసురమ్। వరం బ్రూహి ప్రసన్నాః స్మో దేవానూచే గయాసురః ।। ౪౪.

గదాధరుడు మరియు ఇతరులు సంతోషంతో గయాసురునితో కలిసి ఇలా అన్నారు: 'వరం కోరుకో, మేము సంతోషంగా ఉన్నాము.' అప్పుడు గయాసురుడు దేవతలను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.

యావత్పృథ్వీ పర్వతాశ్చ యావచ్చన్ద్రార్కతారకాః। తావచ్ఛిలాయాం తిష్ఠన్తు బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః। అన్యే చ సకలా దేవా మన్నామ్నా క్షేత్రమస్తు వై ।। ౪౪.

'ఈ భూమి, పర్వతాలు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంత కాలం బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఈ శిలలో ఉండాలి. ఇతర దేవతలు కూడా ఉండాలి. ఈ క్షేత్రానికి నా పేరు ఉండాలి.'

పఞ్చక్రోశం గయాక్షేత్రం క్రోశమేకం గయాశిరః । తన్మధ్యే సర్వతీర్థాని ప్రయచ్ఛన్తు హితం నృణామ్ ।। ౪౪.

'గయా క్షేత్రం అయిదు క్రోశాలు, గయాశిర ఒక క్రోశం ఉండాలి. దాని మధ్యలోని అన్ని తీర్థాలు మనుషులకు మేలు కలిగించాలి.'

స్నానాదితర్పణం కృత్వా పిణ్డదానాత్ఫలాధికమ్। మహాత్మా వై సహస్రఞ్చ కులానాం చోద్ధరేన్నరః ।। ౪౪.

'ఇక్కడ స్నానం చేసి, తర్పణం చేసి, పిండప్రదానం చేసినవాడు, గొప్ప మనిషి అయితే, వెయ్యి కుటుంబాలను ఉద్ధరించగలడు.'

వ్యక్తావ్యక్తస్వరూపేణ యూయం తిష్ఠత సర్వదా। గదాధరః స్వయం లోకాద్భూయాత్సర్వాఘనాశనాత్ ।। ౪౪.

'మీరు ఎప్పుడూ స్పష్టమైన రూపంలోను, అస్పష్టమైన రూపంలోను ఇక్కడ ఉండాలి. గదాధరుడు తనంతట తానే అన్ని లోకాలలో పాపాలను తొలగిస్తూ ఉండాలి.'

శ్రాద్ధం సపిణ్డకం యేషాం బ్రహ్మలోకం ప్రయాన్తు తే। బ్రహ్మహత్యాదికం పాపం వినశ్యతు చ సేవినామ్ ।। ౪౪.

'ఇక్కడ పిండప్రదానంతో శ్రాద్ధం చేసినవారు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్ళాలి. ఇక్కడ సేవ చేసే వారికి బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలు నశించాలి.'

నైమిషం పుష్కరం గఙ్గా ప్రయాగశ్చావిముక్తికమ్। ఏతాన్యన్యాని తీర్థాని దివి భువ్యన్తరిక్షతః। సమాయాన్తు సదా నౄణాం ప్రయచ్ఛన్తు హితం సురాః ।। ౪౪.

'నైమిషం, పుష్కరం, గంగ, ప్రయాగ, అవిముక్తికం — ఇవి మరియు ఇతర తీర్థాలు ఆకాశం, భూమి, అంతరిక్షం నుండి ఎప్పుడూ ఇక్కడికి వచ్చి, మనుషులకు మేలు కలిగించాలి.'

కిం బహూక్త్యా సురగణా యుష్మాస్వేకాపి దేవతా। చేన్న తిష్ఠేదహం చాపి సమయః ప్రతిపాల్యతామ్ ।। ౪౪.

'ఇంకా ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు దేవతలారా. మీలో ఒక్క దేవత అయినా ఇక్కడ ఉండకపోతే, నేనూ ఉండను. ఈ ఒప్పందాన్ని పాటించాలి.'

గయాసురవచః శ్రుత్వా ప్రోచుర్విష్ణ్వాదయఃసురాః। త్వయా యత్ప్రార్థితం సర్వ్వం తద్భవిష్యత్యసంశయమ్ ।। ౪౪.

గయాసురుని మాటలు విని, విష్ణువు మరియు ఇతర దేవతలు ఇలా అన్నారు: 'నువ్వు కోరినది అన్నీ నిస్సందేహంగా జరుగుతాయి.'

అస్మత్పాదానర్చ్చయిత్వా యాస్యన్తి పరమాం గతిమ్। దేవైర్దత్తవరో దైత్యో హర్షితో నిశ్చలోఽభవత్ ।। ౪౪.

నా పాదాలను పూజించి, వారు పరమ గమ్యాన్ని పొందుతారు. దేవతలిచ్చిన వరం అందుకున్న దైత్యుడు ఆనందంతో స్థిరంగా ఉన్నాడు.

స్థితేషు చైవ దేవేషు బ్రాహ్మణేభ్యో దదావజః। గ్రామాంశ్చ పఞ్చపఞ్చాశత్పఞ్చక్రోశీం గయాం తథా। గృహాన్కృత్వా దదౌ దివ్యాన్సర్వ్వోపస్కరసంయుతాన్ ।। ౪౪.

అక్కడ దేవతలు ఉన్నప్పుడు, అజన్ముడు బ్రాహ్మణులకు యాభై అయిదు గ్రామాలు, ఒక్కొక్కటి ఐదు క్రోశలు పొడవు ఉన్నవి, అలాగే గయా నగరాన్ని కూడా ఇచ్చాడు. అందులో ఉన్న అన్ని వస్తువులతో కూడిన దివ్య గృహాలను నిర్మించి ఇచ్చాడు.

కామధేనుం కల్పవృక్షం పారిజాతాదికాంస్తరూన్। మహానదీం క్షీరవహాం ఘృతకుల్యాస్తథైవ చ ।। ౪౪.

కామధేను, కల్పవృక్షం, పారిజాతాది వృక్షాలు, పాలతో ప్రవహించే మహానది, అలాగే నెయ్యితో నిండిన వాగులు కూడా ఇచ్చాడు.

మధుశ్రవాం మధుకుల్యాం దధ్యాద్యాఢ్యసరాంసి చ। సువర్ణదీర్ఘికాం చైవ బహూనన్నాదిపర్వ్వతాన్ ।। ౪౪.

తేనెలతో నిండిన వాగులు, తేనె ప్రవహించే కాలువలు, పెరుగు మొదలైన రుచికరమైన పదార్థాలతో నిండిన సరస్సులు, బంగారు చెరువులు, అన్నపదార్థాలతో నిండిన అనేక పర్వతాలను కూడా ఇచ్చాడు.

భక్ష్యభోజ్యఫలాదీంశ్చ సర్వ్వం బ్రహ్మా సృజన్దదౌ। న యాచయధ్వం విప్రేన్ద్రా అన్యానుక్త్వా దదావజః ।। ౪౪.

బ్రహ్మా అన్నిరకాల భక్ష్యాలు, భోజ్యాలు, పండ్లు మొదలైనవన్నీ సృష్టించి ఇచ్చాడు. 'మరేను కోరవద్దు, బ్రాహ్మణులారా!' అని చెప్పి, అజన్ముడు ఇచ్చాడు.

దత్త్వా యయౌ బ్రహ్మలోకం నత్వా హ్యాదిగదాధరమ్ । ధర్మ్మారణ్యే తత్ర ధర్మ్మం యాజయిత్వా యయాచిరే ।। ౪౪.

అన్నీ ఇచ్చి, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు. ఆదిగదాధరుని నమస్కరించి, అక్కడ ధర్మారణ్యంలో ధర్మయజ్ఞం నిర్వహించి, వారు అక్కడ చాలా కాలం ఉన్నారు.

ధర్మ్మయాగే చ లోభాద్వై ప్రతిగృహ్య ధనాదికమ్। తతో బ్రహ్మా సమాగత్య బ్రాహ్మణాంస్తాఞ్ఛశాప హ ।। ౪౪.

ఆ ధర్మయజ్ఞంలో, లోభంతో వారు ధనం మొదలైనవి స్వీకరించారు. అప్పుడు బ్రహ్మా వచ్చి ఆ బ్రాహ్మణులను శపించాడు.

కృతవన్తో యతో లోభం మద్దత్తేష్వఖిలేష్వపి। తస్మాదృణాధికా యూయం భవిష్యన్తి సదా ద్విజః ।। ౪౪.

మీరు నా ఇచ్చిన దానాలన్నింటిలో లోభంతో ప్రవర్తించారని, అందువల్ల మీరు ఎప్పుడూ ఋణభారంతో ఉండాల్సి వస్తుంది, ద్విజులారా!

యుష్మాకం స్యాద్వారివహా నదీ పాషాణపర్వ్వతాః। నద్యాదయో వారివహా మృన్మయాశ్చ యథా గృహాః ।। ౪౪.

మీ కోసం నదులు నీరు లేని వైనవై, పర్వతాలు రాళ్లతో నిండినవై ఉంటాయి. నదులు మొదలైనవి కేవలం నీరు మాత్రమే ప్రవహిస్తాయి, మీ ఇళ్ళు మట్టితో తయారవుతాయి.

కామధేనుః కల్పవృక్షో మల్లోకముపతిష్ఠతామ్। ఏవం శప్తా బ్రహ్మణా తే ప్రార్థయన్తోఽబ్రువన్నజమ్ ।। ౪౪.

కామధేను, కల్పవృక్షం నా లోకానికి రాకూడదా అని, బ్రహ్మా శాపించిన తరువాత వారు అజన్ముని ప్రార్థిస్తూ ఇలా అన్నారు.

త్వయా యద్దత్తమఖిలం తత్సర్వం శాపతో గతమ్। జీవనార్థం ప్రసాదం నో భగవాన్కర్త్తుమర్హసి ।। ౪౪.

మీరు ఇచ్చినదంతా శాపం వల్ల పోయింది. మా జీవనార్థం కోసం, ప్రభూ, మీరు మాకు కరుణ చూపాలి.

తచ్ఛ్రుత్వా బ్రాహ్మణాన్బ్రహ్మా ప్రోవాచేదం దయాన్వితః। తీర్థోపజీవికా యూయమాచన్ద్రార్కం భవిష్యథ ।। ౪౪.

అది విని, బ్రహ్మా దయతో బ్రాహ్మణులకు ఇలా అన్నాడు: 'మీరు చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంతకాలం తీర్థాలపై ఆధారపడి జీవించవచ్చు.'